Antyk
Antyk - Podstawa późniejszych odwołań, wieki, podczas których powstawały i utrwalały się klasyczne wzorce oraz wartości. Myśli i dorobek artystyczny twórców antyku będzie odwiecznym autorytetem. Krystalizują się gatunki literackie i normy...
"Irydion" Z. Krasińskiego - kreacja bohatera.
W "Irydionie" bieg dziejów, kierowanych myślą Bożą , ma swój optymistyczny sens, ale wyprzedzające czas działanie człowieka może mieć wprawdzie wzniosłe piękno gestu pełnego poświęcenia, niemniej jednak jest jałowe i skazane na klęskę....
„Noce i dnie” Marii Dąbrowskiej na tle tradycji powieściowej
„Noce i dnie” Marii Dąbrowskiej ukazały się w latach 1932-34. Na kształt ich wartości tej powieści w istotny sposób oddziałała wykorzystania przez pisarkę tradycja polskiej i europejskiej prozy II połowy XIX i pierwszych dziesięcioleci XX wieku....
Wizja polskości w "Panu Tadeuszu".
„Przewróciwszy stronę tytułową , zacząłem czytać łamiącym głosem... zacząłem głośno płakać... Nie mogłem uwierzyć, że dzięki zwykłej książce odnalazłem jednak swoją ojczyznę. Było mi wstyd, że zaczynałem o niej zapominać. Powoli ogarną mnie dziwny...
Rycerskość – tradycja przebrzmiała "Pieśń o Rolandzie".
Rozpatrując problem rycerskości na podstawie eposu „Pieśń o Rolandzie” musimy zastanowić się czy mamy brać pod uwagę przykład Rolada jako rycerza średniowiecznego czy rycerskość samą w sobie. Ideał rycerza jakim był Roland musiał spełniać mnóstwo...
Mały Książę - Antoine de Saint Exupery - opracowanie
Informacje o autorze: -- żył w latach 1900 – 1944 -- francuski pisarz, pochodzący z rodziny hrabiowskiej -- studiował architekturę w cole des Beaux-Arts -- 1921-1923 służył w lotnictwie wojskowym, następnie był pilotem lotnictwa cywilnego,...
"Folwark zwierzęcy" krótkie opracowanie.
Napisany w 1943 roku przez Georgea Orwella „Folwark Zwierzęcy” jest satyrą mającą za zadanie obalenie mitu sowieckiego. Rzecz dzieje się w folwarku, zwanym dworskim, w którym wybucha bunt zwierząt. Do władzy dochodzą świnie, symbolizujące...
Wielka Improwizacja - "Dziady III"
Mówiąc o romantyzmie można łatwo zauważyć, iż już nie rozum, lecz dusza i serce, nie wiedza, lecz gorące uczucia, nie księgi są autorytetem, lecz wiara, intuicja, gwałtowne przeczucie. Najwyraźniej klasyczne oświecenie nie mogło być dla...
Na czym polegał tragizm Edypa?
“Król Edyp” Sofoklesa to klasyczna tragedia grecka z okresu renesansu, która przywołuje jeden z najważniejszych mitów genealogicznych - mit o rodzie Labdakidów. Tematem tej tragedii jest los Edypa, człowieka obciążonego klątwą, któremu nie udaje...
Przedstaw źródła i konsekwencje antysemityzmu na podstawie fragmentu noweli Marii Konopnickiej "Mendel Gdański"
Nowela Marii Konopnickiej pt. „Mendel Gdański” powstała w pozytywizmie. W epoce tej pojawiło się hasło ‘asymilacja Żydów”, które miało na celu wdrożenie do narodu polskiego osób pochodzenia żydowskiego. Pozytywistyczni twórcy nie pozostawali...
Analiza i interpretacja fragmentu "Lalki".
Fragment Lalki Bolesława Prusa przedstawia nam jedną z głównych bohaterek- Izabelę Łęcką. Opisywany jest jej wygląd, cechy charakteru, zachowanie i dylematy. Narratora (nadawcę) można utożsamiać z autorem. Jest to osoba która wie dużo o Izabeli,...
Manifesty i programy epoki.
Zenon Przesmycki-Miriam w artykule "Maurycy Maeterlinck i jego stanowisko we współczesnej poezji belgijskiej" zarzucał filozofii pozytywistycznej minimalizm poznawczy i rezygnację z określania miejsca człowieka w naturze. Sztuka...
"Kordian" Juliusza Słowackiego.
Kiedy w 1830 r. wybuchło powstanie listopadowe dwudziestojednoletni Juliusz Słowacki był jedynym spośród wielkich polskich romantyków obecnym w tych dniach w Warszawie. Zaznał wtedy po raz pierwszy sławy i sympatii czytelników, a przyniosły mu ją...
Na czym polega narodowy i symboliczny charakter "Wesela".
Stanisław Wyspiański napisał ?Wesele" w 1901 roku. Inspiracją do napisania dramatu było autentyczne wesele poety Lucjana Rydla, jakie odbyło się rok wcześniej w Bronowicach. To wydarzenie stało się dla pisarza pretekstem do opisania i...
"Powrót posła" Julian Ursyn Niemcewicz
Komedia powstała w okresie ożywionej działalności politycznej Niemcewicza. W 1788 r. wybrany został posłem inflandzkim na sejm zwany Wielkim. Szybko dał się poznać jako jeden z najaktywniejszych działaczy stronnictwa patriotycznego. Wygłaszał mowy...
"Jądro ciemości" problematyka.
Problematyka: hipokryzja imperializmu i cywilizacji zachodnioeuropejskiej; ukazanie prawdziwego oblicza kolonizacji Afryki; słabość jednostki ludzkiej i jej podatność na uleganie pokusom.Jacht o nazwie „Nellie” zmierzał w dół Tamizy prosto w...
Bóg, czas i śmierć w średniowieczu
Rodzimy się, zaczynamy oddychać, a nawet się dławić. Egzystujemy. Czyż nie jest to najwspanialsza i jednocześnie najtragiczniejsza zagadka naszego trwania? Co nas zmusza do tego bezustannego wysiłku i pcha w tę nieokreśloną otchłań? Musimy...
Problematyka "Lalki" Prusa
Tematem "Lalki" jest klęska dwóch ideologii: pozytywizmu i romantyzmu, ukazane na tle przemian dziejowych: wygasania walk narodowowyzwoleńczych i rodzenia się kapitalizmu. Uwaga autora koncentruje się wokół zagadnień politycznych,...
Wesele - problematyka utworu
Kompozycja utworu Dramat Stanisława Wyspiańskiego „Wesele” składa się z trzech aktów. Zwyczajowo pierwszy akt nazywany jest realistycznym, gdyż opiera się na przedstawieniu fragmentów rozmów gości weselnych. Drugi akt jest fantastyczny,...
"Powrót Posła" - komedia polityczna.
„Powrót Posła” stał się pierwszą polską komedią polityczną, napisaną przez Niemcewicza na potrzebę chwili. Powstała na zamówienie obozu patriotycznego w czasie Sejmu Czteroletniego celem wpłynięcia na opinię publiczną oraz postawę polityczną...
Historiozofia dziejów w "Nie-Boskiej komedii".
W części II dramatu Filozof w rozmowie z Mężem wypowiada przekonanie, że świat rozwija się poprzez przelew krwi, cierpienia oraz niszczenie starych form społecznych. W podobny sposób pojmował mechanizm rozwoju dziejów również autor dramatu. W...
Analiza końcowej sceny "Makbeta" Szekspira.
Makbet Williama Szekspira, jest sztuką o tyle dramatyczną, co prawdziwą. Poznajemy w niej Wielkiego wojownika, dobrego przyjaciela, wiernego poddanego, Makbeta. Jest to człowiek niezwykle ambitny o prawym sercu. Sztuka opowiada jak ten dobry...
Dzieje Jacka Soplicy
Jednym z najważniejszych wątków „Pana Tadeusza” są dzieje Jacka Soplicy, który występuje pod nazwiskiem księdza Robaka. O prawdziwych i burzliwych losach tej postaci dowiadujemy się z jego spowiedzi przed śmiercią. Cechą Jacka Soplicy jest...
"Szewcy" - Stanisław Ignacy Witkiewicz.
- w dramatach rozwinął katastroficzną przeszłość, - stały repertuar postaci: a) tytaniczny wódz - tytan, b) artysta lub uczony, c) perwersyjna hetera z wyższych sfer, d) słodkie dziewczątko o dwuznacznie niewinnej mince, (powtarzalność...
Zbrodnia i kara - Problematyka utworu
Zbrodnia i kara Raskolnikowa – ideologia nadczłowieka a chrześcijańska moralność W utworze zawarte są przemyślenia autora na temat sprzecznych idei i otaczających człowieka przeciwieństw. Wątek zbrodni jest punktem wyjścia do rozważań nad...
W świetle słów "miniatury o pozornie zabawnym zdarzeniu z ponurym, wcale nieśmiesznym epilogiem" skomentuj tematykę opowiadań Antoniego Czechowa.
To oczywiste, że każde opowiadanie Antoniego Czechowa jest inne i nie jest rzeczą prostą opisać wszystkich jego utworów nie poświęcając w tym celu zbyt dużo miejsca. Jednak jest kilka, a nawet całkiem sporo cech łączących je wszystkie. Są to...
"Chłopi" - o powieści.
Chłopi to powieść powstająca w latach 1904-1909. Reymont otrzymuje za nią w 1924 nagrodę Nobla. Akcja rozgrywa się we wsi Lipce. Ramy czasowe są określone bardzo ogólnikowo, akcja rozgrywa się w ciągu jednego roku, ale nie ma podanego żadnego...
"Konrad Wallenrod" opracowanie.
Powieść poetycka pt. „ Konrad Wallenrod „ to wybitne dzieło Adama Mickiewicza. Akcja utworu rozgrywa się w okresie póżnego średniowiecza na pograniczu krzyżacko – litewskim. Tytułowym bohaterem powieści jest rycerz krzyżacki, będący w...
Średniowiecze.
ŚREDNIOWIECZE to okres w dziejach Europy, którego granice chronologiczne wyznacza kilka umownych dat: za początek przyjmuje się 476 r.n.e. (upadek cesarstwa zachodniorzymskiego), natomiast koniec to w zależności: 1453 (upadek cesarstwa...
Głos Marii Konopnickiej w noweli "Mendel Gdański" w sprawie antysemityzmu
Nowela „Mendel Gdański” nie jest pierwszym utworem, w którym widoczny jest problem antysemityzmu. Już wcześniej Adam Mickiewicz w swojej epopei „Pan Tadeusz” ukazał postać Jankiela – uczciwego karczmarza i Żyda z pochodzenia. Jednak to Maria...
Społeczeństwo polskie w krzywym zwierciadle. Co i w jaki sposób krytykuje Ignacy Krasicki w „Palinodii”? Obraz Polaków, skonfrontuj z ich wizerunkiem zawartym w innych znanych Ci satyrach tego poety
"Palinodia" Ignacego Krasickiego to utwór, w którym autor krytykuje swoich rodaków. W zręczny sposób wytka im wady za pomocą sarkazmu i ironii. Poeta bezpośrednio nie wymienia wad Polaków lecz stara się ukazać je poprzez...
Byronizm, wallenrodyzm, prometeizm, werteryzm wyjaśnij pojęcia odwołując się do przykładów literackich.
Byronizm - nazwa postawy pochodząca od nazwiska Georga Byrona i związana z jego życiorysem (który przypomina nieco romantyczny) oraz bohaterami jego powieści poetyckich, m.in. "Giaura"; jest to postawa typowo romantyczna, wiążąca się z...
Cechy nowożytnej powieści
Pierwsza nowożytna powieść polska - "Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki" Ignacego Krasickiego Gatunek powieści nie jest wymysłem literatury nowożytnej; znany był od starożytności, ale jego prawdziwa kariera zaczyna się w okresie...
Obraz utraconej ojczyzny w "Panu Tadeuszu"
„Dziś dla nas, w świecie nieproszonych gości, W całej przeszłości i w całej przyszłości Jedna już tylko jest kraina taka, W której jest trochę szczęścia dla Polaka: Kraj lat dziecinnych! On zawsze zostanie Święty i czysty jak pierwsze...
"Bogurodzica" i "Lament Świętokrzyski" jako zabytki literatury polskiej.
Czas powstania "Bogurodzicy" jest sporny. Najczęściej przyjmuje się 1 poł. XIII w. Po raz pierwszy wydrukowano ją w 1506r. w "Statucie" Jana Łaskiego. Była hymnem dynastycznym Jagiellonów. Pierwotny utwór posiadał 2 strofy, z...
Po co do Polski "Przedwiośnie".
Przedwiośnie jest to powieść Stefana Żeromskiego, która została opublikowana w 1925 roku. Książka składa się z trzech części: Szklane Domy, Nawłoć, Wiatr od wschodu. Opowiada o życiu, losach Cezarego Baryki, reprezentanta młodego pokolenia,...
"Wesele" Wyspiańskiego.
1.W dramacie występuje synteza sztuk,W łączy elementy.*plastyczne-meble*malarskie-obrazy*taniec*słowo-chłopi gwara,kr zdania,in-wyrażaja się dostojnie 2.Jest to dramat symboliczny,wystepują tu symbole 3.Rozbudowane didaskalia 4.Zachowana jedność...
Utwory Ignacego Krasickiego - eleganckie igraszki i ostra satyra jednocześnie.
Najwybitniejszym pisarzem i poet polskiego o?wiecenia był Ignacy Krasicki. Urodził się w Dubiecku, w 1735r., jako potomek szlacheckiego rodu. Przeznaczony przez rodziców do stanu duchownego, po ukończeniu kolegium jezuickiego został księdzem. W...
Hanna Krall "Zdążyć przed Panem Bogiem".
Hanna Kral jest: - publicystka - reporterka - jako dziecko brala udzial w Holocauscie Marek Edelman (1921-2009) -wybitny kardiochirurg -pionier operacji na otwartym sercu - goniec na Unszlagplatzu - zastepca komendanta Mordochaja...
"Król Olch" i "Dziady".
Ballada jako gatunek literacki rodowodem sięga do średniowiecza (ballare - tańczyć), ulubiony gatunek romantyków. Ballada romantyczna nasycona pierwiastkami romantycznymi. Gatunek synkretyczny (elementy: liryki, epiki i dramatu). Tematem są...
"Faraon" jako powieść historyczna i realizująca postulaty pozytywistyczne.
Bolesław Prus ( 1847-1912 ) właściwie Aleksander Głowacki. Przez całe swe literackie życie stworzył jedynie jedną powieść historyczną, a mianowicie „Faraona”, którego akcję osadził w starożytnym Egipcie. Wydany w 1987 roku Faraon wyrósł z...
"Tango" Sławomira Mrożka jako współczesny dramat.
?Tango? Sławomira Mrożka to przykład współczesnego dramatu, w którym ukazane zostały losy nowoczesnej, wielopokoleniowej rodziny. Członkami familii są: babka Eugenia i jej brat Eugeniusz - przedstawiciele pokolenia starszego, matka Eleonora i jej...
Martyrologia ukazana w "Dziadach"
Martyrologia to obraz ukazujący cierpienie człowieka i tragizm sytuacji, w której się znalazł. Martyrologia III części „Dziadów” polega na beznadziejności sytuacji w jakiej znalazł się naród polski. Z jednej strony terror i okrucieństwo...
"Monachomachia" I. Krasickiego.
"Monachomachia, czyli wojna mnichów" jest poematem heroikomicznym, czyli parodią eposu bohaterskiego. Jego dzieje sięgają V w. p.n.e., kiedy to powstała "Batrachomiomachia", poemat grecki opiewający wojnę żab z myszami -...
Oświecenie - charakterystyka epoki
Nazwa Odnosi się do rozprawy "Co to jest oświecenie?" filozofa Immanuela Kanta. Łączy się z przekonaniem twórców i uczonych, że nastała epoka przełomowa, odrzucająca kojarzone z wiekiem XVII zły gust, zacofanie, nieuctwo. W kilku krajach...
"I śmiech niekiedy może być nauką". Udowodnij, że twórczość Krasickiego jest nadal aktualna.
Literatura oświecenia rozwijała się w bardzo dramatycznym okresie dziejów Polski. Narastające trudności były wynikiem wzmocnienia pozycji szlachty, która jak tylko nadarzała się okazja osłabiała władzę królewską. Podobnie zachowywali się obcy...
Wieś polska w Pozytywizmie.
2 poł. XIX w., zabór rosyjski. W wójtowej kancelarii we wsi Barania Głowa pisarz gminny Zołzikiewicz namawia wójta Burka, aby zamiast jego syna oddał do wojsk chłopa, Warzona Rzepę. Młoda Rzepowa podoba się pisarzowi. Udaje się więc do zagrody...
Władysław Reymont "Chłopi".
„Chłopi” Władysława Stanisława Reymonta Awans społeczny i kulturalny autora „Chłopów” był niesłychany. Syn wiejskiego organisty urodzony we wsi Kobiele Wielkie, po 57 latach burzliwego życia został w 1924 roku laureatem literackiej Nagrody...
"Pan Tadeusz" Adama Mickiewicza jako sąd nad Polską i sen o Polsce
„Pan Tadeusz” powstawał w Paryżu w latach 1832 – 34. Utwór ten początkowo miał być znacznie krótszy. Dwanaście ksiąg zostało ostatecznie ukończonych i wydanych w 1834 r. Krytyka literacka i czytelnicy przyjęli książkę chłodno, z dużą nieufnością....
Stosunki społeczne w "Weselu" Stanisława Wyspiańskiego.
W dramacie Stanisława Wyspiańskiego pt. „Wesele” zostały przedstawione stosunki społeczne pomiędzy przedstawicielami dwóch ważnych grup, jakimi jest inteligencja i chłopi. Bezpośrednim impulsem do stworzenia utworu pod tym tytułem i z...