Geneza "Ślubów panieńskich" Aleksandra Fredry
Pracę nad ?Ślubami panieńskimi? rozpoczął Aleksander Fredro u schyłku 1826 roku. Historia powstania komedii ma ścisły związek z biografią pisarza. Pierwotnie utwór nosił tytuł ?Magnetyzm?. Na początku 1827 roku była już gotowa pierwsza redakcja...
Omów genezę "Pana Tadeusza".
Pierwotny pomysł napisania „Pana Tadeusza” sięgał czasów pobytu poety w Poznańskiem; miał to być niewielki sielankowy poemat. Powstawał w roku 1832-34, początkowo przyjęty dość chłodno. W ciągu kilkunastu miesięcy plan ten zmienił się a poemat...
"Lalka" Bolesława Prusa.
Aleksander Głowacki, herbu Prus I, później używający pseudonimu Bolesław Prus urodził się 20 VIII 1847 r. w Hrubieszowie nieopodal Lublina, zmarł zaś w 19 V 1912 r. w Warszawie którą uczynił bohaterem swoich licznych opowiadań, nowel, powieści,...
Średniowiecze
NAZWA Media tempora, media aeva – czas, wiek średni (mediewalny, mediewistyczny – dotyczący średniowiecza). Wg humanistów włoskich średniowiecze jest odpowiedzialne za śmierć tradycji antyku; dopiero Dante (XIII/XIV) i Petrarca (XV) zbudzili...
Elementy baśniowe w "Panu Tadeuszu" i ich znaczenie.
Baśniowość posiłków. Prawie każda księga zawiera opis posiłku. Uczty były najważniejszym wydarzeniem społecznym dnia w tamtej rzeczywistości. Miały swój uświęcony charakter i był tam niby pierwszy kapłan, jego pomocnicy, publiczność. Były...
Opracowanie "Antygony".
Autor: Sofokles Tytuł: Antygona Forma: tragedia antyczna Data powstania: prawdopodobnie 442 r. p.n.e. Streszczenie: Akcja dramatu trwa jedną dobę, rozpoczyna się przed świtem przed pałacem królewskim w Tebach, gdzie rozmawiają Antygona...
Problem dziecka w literaturze pozytywistycznej.
Na przestrzeni wieków problem dziecka pojawiał się sporadycznie. Dopiero w pozytywizmie motyw ten został dostrzeżony przez pisarzy epoki. W epoce pozytywizmu powstało najwięcej nowel wywodzących się z ducha utylitaryzmu. Przedstawiano w nich...
Twórczość Daniela Naborowskiego
Daniel Naborowski reprezentował ten nurt poezji barokowej, który podejmował próby rozwiązania zagadki bytu ludzkiego, odnalezienia miejsca człowieka w świecie podlegającym przemijaniu, poszukiwał wartości, które nadają sens ludzkim wysiłkom....
Portret Urszuli Kochanowskiej. Porównaj obraz Urszulki w wierszu Bolesława Leśmiana do jej wizerunku z Trenów J.Kochanowskiego
Śmierć niewinnych dzieci od zawsze wstrząsała ludźmi. Nie dziwi więc fakt, że po śmierci Urszulki jej ojciec – Jan Kochanowski opisał to zdarzenie w dziewiętnastu Trenach, czyli utworach o charakterze żałobnym. Poeta zerwał z tradycją mówiącą, że...
"Makbet" W. Szekspira jako tragedia
„Makbet”, dramat Williama Szekspira, to dzieło mówiące o żądzy władzy, ambicji i zmaganiu się bohatera z namiętnością i wrażliwym sumieniem. Jest to historia człowieka, który z dobrego i prawego rycerza przeistacza się w opętanego chęcią bycia...
Kompozycja "Króla Edypa"
PROLOG- informuje nas, że nad Tebami panuje zaraza: ziemia nie wydaje plonów, giną zwierzęta, kobiety rodzą martwe dzieci. PARADOS- wyjaśnia nam dlaczego panuje zaraza I EPEJSODION- rozmowa Terezjasza z Edypem w której Edyp postanawia, że...
Refleksja o kulturze z perspektywy obozowej pryczy. Interpretacja fragmentu opowiadania Tadeusza Borowskiego „U nas w Auschwitzu”
Patrząc na sam tytuł, dochodzę do wniosku ,ze sam w sobie skłania mnie do przemyśleń. Wiedząc z historii miejscem czego było Auschwitz wiem ,czego można się spodziewać po opowiadaniu o tym tytule. Przed interpretacją staram się przypomnieć na...
Wartości prezentowane w "Kronice Wypadków Miłosnych"
Miłość. Czymże jest miłość? Prócz tego, że jest matką szczęścia i nieszczęścia zarazem, jest także służebnicą Boga, która podobnie jak on - nie wybiera. Gdy soczyste pedy jej życiodajnych kwiatów, jej zaklęta w obezwładniającą słodycz potęga...
"Romantyczność" Adama Mickiewicza jako manifest światopoglądowy.
Na spór klasyków z romantykami przyzwyczailiśmy się patrzeć z perspektywy zwycięstwa romantyzmu i jego miejsca w kulturze polskiej. Uporczywie broniący się klasycy wydają się z tego punktu widzenia ograniczonymi zwolennikami przestarzałych reguł i...
Teatr i muzyka baroku
Teatr baroku Teatr to miejsce gdzie utwory literackie napisane zwykle w formie dialogów – rozmowy między dwiema lub kilkoma osobami – „oblekają się w ciało” – zostają przed nami odegrane przez aktorów w specjalnie przystosowanym do tego...
Dramat rodzinny, dramat poezji i poety, dramat historyczny- różne tematy "Nie-Boskiej komedii" Zygmunta Krasińskiego.
"Nie-boska komedia" Zygmunta Krasińskiego to utwór wieloznaczny, łączący różne tematy przedstawione w dwóch przenikających się planach- metafizycznym i realistycznym. Obok postaci rzeczywistych występują w nim duchy, zjawy, anioły...
Polaków portret własny w świetle satyr I. Krasickiego "Powrotu posła", bajek i publicystyki.
Epoka oświecenia przypada na lata 1740-1822. Był to trudny okres dla kultury zarówno świata jak i Polski. Szlachta coraz bardziej zacofana „dogląda” tylko swojej prywaty nie zdając sobie sprawy z zagrożenia, jakie wisi nad całym narodem Ich obrazy...
Symbolika dwóch mogił w "Nad Niemnem" Elizy Orzeszkowej.
Jan i Cecylia byli młodymi ludźmi, którzy bezwzględnie na wszystko chcieli być razem. Przeszkód było wiele jednak największą z nich była różnica klasowa. Cecylia pochodziła z zamożnej rodziny, bogatego rodu, gdzie w ogóle nie było mowy o tym, aby...
Człowieczeństwo - na podstawie "Dywizjonu 303" Arkadego Fiedlera.
DYWIZJON 303 Człowieczeństwo. Humanity. Menschlichkeit. Co to jest? Mówią, że to „bycie człowiekiem, postawa humanitarna i szlachetna. Pozytywne cechy człowieka, jego godność i dobroć”. Ile z tego jest prawdą? Czasami wydaje się, że nic, że te...
Demonologia w "Boskiej Komedii".
Demonologia to część doktryny religijnej dotycząca mocy, które zajmują pośrednią pozycje między bogami a ludźmi, czyli diabłów, demonów, herosów, potworów mitycznych itp. Demon (gr. diamon ten, który coś rozdziela lub ten, który coś przydziela...
Obraz wsi polskiej i jej mieszkańców na podstawie nowel pozytywistycznych.
W pozytywizmie, obok rozwijającej się twórczości powieściowej, dużą popularnością cieszyły się licznie pisane nowele. Te krótkie, pisane prostym językiem opowiadania miały za zadanie zaznajomić czytelnika z problemami dotyczącymi tych...
To wyjątkowo trafny tytuł - Stefan Żeromski "Syzyfowe prace"
Przystępując do czytania lektury „Syzyfowe prace”, zastanawiałam się co ma wspólnego Stefan Żeromski żyjący na przełomie XIX – XX wieku z mitologiczną postacią Syzyfa. Śledziłam z uwagą dzieje Marcina Borowicza syna szlacheckiego, którego...
"Dzieje Tristana i Izoldy" jako hymn ku miłości.
Miłość! Czymże jest miłość? Pozostaje niezgłębioną tajemnicą to niesamowite uczucie, niepowtarzalna więź łącząca dwoje ludzi. Od wieków jest przedmiotem fascynacji wielu - obraz owej fascynacji możemy znaleźć również w literaturze. Jednym z...
George Gordon Byron - "Giaur"
Akcja utworu rozgrywa się w zniewolonej Grecji. Naród usiłuje pokonać tyrana - turków, którzy nie liczyli się z jego elementarnymi prawami. Już w swej młodości Wenecjanin odznaczał się niezwykłą wrażliwością, marzycielstwem. Przyjaciel postrzegał...
Stefan Żeromski „Ludzie bezdomni”
„Ludzie bezdomni” to piąta książka Stefana Żeromskiego. Pisał ja w latach 1898-1899, ale wykorzystał w niej doświadczenia i obserwacje całego dotychczasowego życia. • Budulec życiorysu Joasi stanowiły wspomnienia Żeromskiego z: — dzieciństwa w...
"Kandyd" Woltera - krytyczny obraz "najlepszego ze światów"
"Kandyd" jest jedną z najgłośniejszych powiastek filozoficznych Woltera, wydaną w 1759 roku. Opowiastka filozoficzna to taka, w której autor ustosunkowuje się do pewnych filozofii. Ten utwór wymierzony jest w optymistyczny nurt filozofii...
"Chłopi" jako epopeja narodowa
Tetralogia pt. „Chłopi” Władysława Reymonta jako obszerny utwór powieściowy przedstawia szczegóły życia na wsi i ukazuje obraz społeczeństwa chłopskiego w przełomowych momentach historycznych. „Chłopi” cechują się przy tym wieloma opisami o...
Wymowa moralna II części "Dziadów".
Ponieważ główną cechą romantyczną II części "Dziadów" jest ludowość i same "Dziady" są obrzędem ludowym (bohaterem zbiorowym jest ludność wiejska), należy mówić o moralności postaci z punktu widzenia moralności ludowej....
"Dziady" - geneza.
Chociaż "dziadów" cz.III była próbą zajęcia stanowiska wobec wypadku w 1830 roku i ich konsekwencji dla przyszłości narodu, to o wydarzeniach listopadowych nie ma w dramacie mowy. Poeta cofnął akcję o 7 lat, czerpiąc materiał fabularny z...
Romantyczny charakter "Ballad i romansów" Mickiewicza.
Adam Mickiewicz był polskim twórcą epoki romantyzmu. To właśnie jemu zawdzięczamy szereg przepięknych utworów. Moim celem będzie udowodnieni romantycznego charakteru, napisanych przez Mickiewicza, ballad i romansów. Główną cechą utworów...
Satyra - krótkie omówienie gatunku oraz satyr: "Do króla", "Pijaństwo", "Świat zepsuty" Krasickiego i "Chudy literat" Naruszewicza
Satyra – utwór z pogranicza gatunku literackiego wyrażający krytyczny stosunek autora do różnych zjawisk, np. wad ludzkich, obyczajów i stosunków społecznych, postaw światopoglądowych itp. Satyra nie proponuje pozytywnych wzorców, poprzestając na...
Jeden dzień w Soplicowie z "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza
Pan Tadusz został napisany z ogromną dbałością o szczegóły, wierne zachowanie ówczesnych realiów życia. Piekno poematu polega między innymi na umiejętności dostrzegania uroku w rzeczach codziennych, najprostszych, dla mniej uważanego...
S. Żeromski "Rozdziobią nas kruki, wrony".
Jest jednym z najbardziej poruszających opowiadań Żeromskiego, przemawia zarówno dramatyczna akcją, jak i siłą nakreślonych w tekście makabrycznych obrazów. Fabuła osadzona jest w czasach powstania styczniowego Materia fabularna realizuje się...
Odprawa posłów greckich
Dokładna data napisania tego dramatu przez Jana Kochanowskiego nie jest znana. Wiadomo, że utwór ten został wystawiony 12 stycznia 1578 roku w Ujazdowie pod Warszawą w celu uświetnienia ceremonii zaślubin Jana Zamojskiego z Krystyną Radziwiłłówną....
"Pierwowzory greckie bierzcie do rąk i czytajcie i w dzień i w nocy" Jak dzisiaj potraktowałbyś polecenie Horacego?
Pierwowzory greckie są do dziś niewyczerpanym, wciąż odradzającym się źródłem. Nie zniszczyły je nawet wydarzenia minionych czasów. Przetrwały do dziś i są wciąż żywe. Są one ponadczasowe. Starożytni filozofowie „umiłowali mądrość”. Poszukiwali...
"Świętoszek" - opracowanie
"Świętoszek" to doskonała komedia intrygi i charakterów autorstwa Moliera. Jean Baptiste Poquelin ukazuje w niej obłudę i postawę dewotów. Sztuka opowiada o familii mieszczańskiej, dosyć zamożnej, której spokój zachwiewa Tartufe, czyli tytułowy...
Dwie postawy wobec tajemnic świata - rozsądek i marzenia "Mit o Dedalu i Ikarze".
Dwiema postawami wobec tajemnic świata są rozsądek, będący granicą spełnienia i bezpieczeństwa oraz marzenia, które staramy się realizować, niekiedy ryzykując. Dedal jest bohaterem wzorcowym, spokojnym, opanowanym oraz wytrwałym w dążeniu do...
"Potop" Sienkiewicza jako powieść "ku pokrzepieniu serc".
„Potop”, druga część trylogii Henryka Sienkiewicza, został wydany w 1886 roku. Był to okres w którym Polska znajdowała się pod zaborami. Kolejne pokolenia wzrastały w niewoli. Społeczeństwo straciło wolę walki, wielu poddało się rusyfikacji, a...
Konflikty ludzkie w "Chłopach" Wł. St. Reymonta.
Społeczność wiejska, ukazana w "Chłopach" Reymonta, nie jest środowiskiem jednolitym. Obecni są w powieści ludzie dworu, ksiądz, organista, sołtys, młynarz, kowal, Żyd - karczmarz, bogaci i biedni gospodarze, ich parobcy, komornicy...
Problemy państwa i społeczeństwa niepokoiły twórców Renesansu - omów temat na wybranych przykładach
Termin renesans z franc ( renaissance ) w których historycy określają w dziejach kultury europejskiej trwający od XIV w. do końca XVI stulecia odpowiada polskiemu słowu odrodzenie które domaga się przez uzupełnienie dodatkowa informacje. Jeśli...
„Romantyczność” Adama Mickiewicza
W drugiej połowie czerwca 1822 r. ukazał się w Wilnie pierwszy tomik „Poezji” Adama Mickiewicza. Jego trzon główny stanowi cykl wierszy pt. „Ballady i romanse”, owoc lat 1819 - 1821. Był to równocześnie pierwszy zbiór poezji romantycznej w Polsce....
Funkcja Mazurka Dąbrowskiego w Panu Tadeuszu Adama Mickiewicza.
Mazurek Dąbrowskiego powstał w 1797 roku. Za melodię posłużył Józefowi Wybickiemu mazurek podlaski z II połowy XVIII wieku. Mazurek napisany został prostym, niemal potocznym językiem, a to dlatego, że miał wyrażać niepodległościowe nadzieje...
Wskaż i omów archetypy pojawiające się w "Przypowieści o synu marnotrawnym".
Archetyp- (pierwowzór) archetyp to wzór postawy ludzkiej, sposób postępowania, który opisuje literatura. W przypowieści o synu marnotrawnym wyróżnić można trzy postawy archetypowe: - postawa syna marnotrawnego - postawa ojca - postawa...
„Treny” Jana Kochanowskiego
„Orszuli Kochanowskiej, wdzięcznej, ucieszonej, niepospolitej dziecinie, która cnót wszelkich i dzielności panieńskich początki wielkie pokazawszy, nagle, nieodpowiednie, w niedoszłym wieku swoim, z wielkim a nieznośnym rodziców swych żalem zgasła...
XX-lecie
Dwudziestolecie Międzywojenne - Zaobfitowało osiągnięciami techniki, rozwojem nauki: fizyki, medycyny, przemysłu na wielką skalę i rozwojem dwóch mocarstw: Ameryki i Związku Radzieckiego. Wśród ideologii epiki odegrał rolę pragmatyzm, czyli...
A. Mickiewicz "Żaby i ich króle" - analiza.
Utwór Adama Mickiewicza „Żaby i ich króle” to w sensie gatunkowym bajka. Świadczy o tym krótka fabuła, element fantastyki oraz bohater zwierzęcy – żaby i wąż. Uosabiają one cechy ludzkie, pełnią więc funkcję symboliczną. Utwór zawiera również...
"Mendel Gdański" - problem tolerancji i równouprawnienia różnych narodowości poruszany przez Marię Konopnicką.
Nowela "Mendel Gdański" jest wyrazem sprzeciwu Marii Konopnickiej przeciwko jakimkolwiek formom dyskryminacji mniejszości narodowych , którym sprzeciwia się gorąco i płomiennie , w przejawach antysemityzmu dostrzega źródło podziałów i...
"Pan Tadeusz".
Pan Tadeusz (Adam Mickiewicz) Dzielo bylo pisane od 1832 roku, z pewnymi przerwami, przez 15 miesiecy, drukiem utwór ukazal sie w Paryzu w 1834 roku. Wedlug pierwotnego zamiaru miala to byc idylla w typie "Hermana i Doroty" Goethego,...
Kierunki charakterystyczne dla Młodej Polski oraz ich realizacja w liryce tego okresu
Kierunki FILOZOFICZNE: nietzscheanizm, schopenhaueryzm, bergsonizm. ARTYSTYCZNE: symbolizm, impresjonizm, ekspresjonizm, dekadentyzm, naturalizm. FILOZOFICZNE NIETZSCHEANIZM : twórca Fryderyk Nietzsche. Nietzscheanizm -...
Znaczenie pracy ludzi w Pozytywizmie. Praca w utworze Elizy Orzeszkowej "Nad Niemnem".
Ta pierwsza traktowała społeczeństwo jako organizm, którego właściwe funkcjonowanie może zapewnić tylko prawidłowa działalność organów, a więc poszczególnych jednostek. Aby społeczeństwo mogło się rozwijać potrzebni byli ludzie wykształceni,...