Ludzie – marionetki. Porównaj sposób ujęcia tego motywu w wierszu J. Kochanowskiego "O żywocie ludzkim" i fragmencie "Lalki" B. Prusa.
Częstym motywem pojawiającym się w literaturze jest przedstawienie życia jako teatru. Topos ten wywodzi się już z antyku, używał go między innymi Platon. Pisał o świecie stworzonym przez istotę wyższą, będącą jednocześnie reżyserem życia...
Miłość w epoce pozywityzmu, romantyzmu i sensualizmu.
Miłość- jedno proste słowo, a tkwi w nim cała potęga ludzkich dążeń i kwintesencja szeroko pojętego szczęścia. Bez względu na epokę czy dzieje historyczne, to miłość zawsze była głównym powodem życia. Wszystko co najpiękniejsze i najwznioślejsze...
Cnota - przeżytek czy wartość stała.
Pojęcie cnoty egzystuje od bardzo dawna, co najmniej od czasów Sokratesa. Cnota jest to przestrzeganie zasad etycznych i moralnych. Nieodłącznie kojarzona była z największymi bohaterami wszech czasów. Lecz z biegiem lat mamy coraz więcej...
Dom w „Panu Tadeuszu” i dom w „Ludziach bezdomnych”
Literatura polska obfituje w różnorakie, przewijające się na przestrzeni wieków przez utwory, motywy, wśród których jednym z najbardziej zauważalnych jest motyw domu. W zależności od pochodzenia autora oraz okresu, w którym dzieło zostało...
Realizm magiczny – przypadek, czy przemyślana strategia
”Czym jest dzisiaj Europa? – Kupą gruzu, kostnicą, wylęgarnią zarazy i nienawiści.” Te słowa wyrzekł w 1947 r. Winston Churchill i było w nich mało przesady. Teraz w XXI w. trudno zrozumieć jest jego wizję, ponoć Europa Zachodnia od 50 lat...
Dlaczego zdaje nam się, że wiedza tkwi w cierpieniu, a nie w radości? Może to tylko błąd perspektywy? Odwieczne pragnienie szczęścia a trudna umiejętność cierpienia jako motyw literacki. Przedstaw własne refleksje do wybranych tekstów.
Już od zarania literatury wśród Europejczyków istniało przekonanie, że miarą wiedzy u człowieka jest wielkość jego cierpienia. Naturalnie twierdzenie to funkcjonowało także w drugą stronę. Ludziom pogodnym, skorym do śmiechu, przypisywano...
Cierpienie – siła niszcząca człowieka, czy kształtująca jego osobowość? Rozwiń problem na podstawie wybranych problemów literackich.
„Zachciało mu się szczęścia, zachciało mu się prawdy, zachciało mu się wieczności, patrzcie go!” pisze Wisława Szymborska w swoim wierszu pt. „Sto pociech”. To chyba jedyna prawda, jaką bez wątpienia można wygłosić o człowieku. Każdy z nas...
Porównanie ody Horacego "Wybudowałem pomnik" z wierszem Juliana Tuwima "Do losu".
Exegi monumentum to przykład liryki wyznania. - Poeta przemawia we własnym imieniu, odbiorca nie jest precyzyjnie określony. Utwór składa się z 4 strof po 4 wersy każda, nie posiada rymów. Podmiot liryczny zdaje sobie sprawę, iż jego twórczość...
Jeśli to prawda, że artysta tworzy obraz świata, to jaki obraz XX wieku przekażą przyszłym pokoleniom wybrane i omówione przez Ciebie, teksty literatury.
Każdy artysta, jest pośrednikiem, pomiędzy mijającym stuleciem ,a kolejnym. Opisują oni bowiem świat , tak jak go widzą, na różne sposoby. Ich dzieła, są „stronnicami w wielkiej księdze ludzkości „ . Wiek XX, zdecydowanie przewyższył...
Według Szekspira „Świat jest teatrem, aktorami ludzie”. A kto wyznacza im role: Bóg, fatum, człowiek, przypadek…? .Przedstaw swoje poglądy odwołując się do wybranych utworów.
Słownik motywów literackich, podaje, że „ teatr mundi” – teatr świata to koncepcja, przypisywana jest Platonowi . Zakłada ona, że świat został stworzony istotę wyższą, która jest reżyserem dziejących się na nim wydarzeń. Ludzie przypominają...
Sposoby przedstawienia Boga w "Hymnie" Kochanowskiego i "Święty Boże" Kasprowicza.
Stwórca i jego dzieło. Analizując „Hymn” Jana Kochanowskiego i fragment hymnu „Święty Boże” Jana Kasprowicza, porównaj sposoby przedstawienia Boga, świata i człowieka. Poniższe utwory, Jana Kochanowskiego i Jana Kasprowicza przedstawiają Boga...
"Ja i ojczyzna to jedno" - różne rozumienie pojęcia patriotyzmu
Patriotyzm to miłość człowieka do swojej ojczyzny. Patriota to człowiek, który kocha swój kraj, jest gotów o niego walczyć i poświęcić na jego rzecz własne dobro. Literatura polska zawiera wiele przykładów postawy patriotycznej. Dzieje się tak...
Czym dla bohaterów literackich różnych epok jest pamięć o życiowych doświadczeniach: darem, brzemieniem, przekleństwem...? Omawiając zagadnienia wykorzystaj znane ci teksty literackie.
Każdy człowiek w swym życiu napotyka różne przeszkody, pokonując je stają się one dla niego pewnym doświadczeniem i wskazówką na przyszłość. Często postępujemy źle, ale udaje nam się naprawić własne błędy, jednak ludzie pamiętają o naszych...
Rozważ zdanie współczesnego filozofa Władysława Stróżewskiego: „Ofiara ma sens tylko wtedy, gdy ponoszona jest w imię autentycznej wartości
Życie ludzkie zawsze pełne jest poświęceń tak w imię wyższych wartości, jak też w imię osiągnięcia własnych celów (np. sukcesów zawodowych). Drogą mniejszych lub większych wyrzeczeń dążymy do zrealizowania swoich marzeń, postępując często...
Męczeństwo Polaków.
Obrazy męczeństwa Polaków W dziejach każdego narodu pojawia się czas ucisku i męczeństwa, który zapada w pamięć i kształtuje poglądy następnych pokoleń. Czas rozbiorów i II wojny światowej to szczególne okresy w historii walki o polskość i...
Władza jako namiętność, pożądanie i...... – w oparciu o wybrane przykłady literackie.
Pojęcie władzy towarzyszy człowiekowi od początku jego istnienia. Już prymitywne plemiona wybierały przywódców, którzy zapewnią polepszenie warunków bytności danej grupy. Oprócz obowiązków, przywódca czerpał ze swojej pozycji znaczące profity. To...
Renesans to optymizm i proporcje, barok to niepokój i nadmiar.
"Serce roście patrząc na te czasy!" - ta głośna formuła poetycka rozpoczynająca pieśń drugą z "Ksiąg pierwszych" Pieśni Jana Kochanowskiego uważana jest za manifestację renesansowego optymizmu. Odnosi się ona do przyrody,...
„Drzewo nie smagane wiatrem, rzadko kiedy wyrasta na silne i zdrowe” (Seneka). Doświadczenia i przeciwności losu jako dwa czynniki kształtujące życie ludzkie. Omów na wybranych przykładach.
Drzewo, żeby wyrosnąć na silne i zdrowe potrzebuje wielu czynników. Wody rozprowadzającej składniki odżywcze. Ciepłych promieni słonecznych, by zdrowo i bujnie rosnąć. Odpowiedniej, w zależności od wymagań, gleby. Do tego dochodzi klimat,...
Praca w życiu bohaterów w oparciu o "Chłopów" i "Inny Świat".
Praca jest dla człowieka jednym z najważniejszych elementów życia. Daje ona nadzieję, może być przyjemnością, ale także przekleństwem. Zarówno w „Chłopach” jak i w „Innym świecie” praca odgrywa ważną rolę w życiu bohaterów, jednakże ma ona nieco...
Postawy bohaterów dawnych to dla Twojego pokolenia - przebrzmiałe słowa, temat do dyskusji, wzory zachowań
Postawy bohaterów dawnych budzą dzisiaj wśród młodych ludzi różne emocje i uczucia. Jedne z nich są odrzucane, inne akceptowane, natomiast niektóre stanowią temat licznych dyskusji. Znaczna część młodego pokolenia akceptuje te postawy, które są...
Czy zgadzasz się z opinią, że łatwiej zmienić świat niż siebie? Uzasadnij swoje zdanie odwołując się do przykładów literackich: Hamlet, Kordian, Judym, Lord Jim.
Nie mogę całkowicie zgodzić się z opinią, że łatwiej zmienić świat niż siebie. Wszystko zależy od osoby, która próbuje zmienić świat lub siebie. Chociaż dla niektórych zmiana świata wydaje się rzeczą niemożliwą, to zmiana ich własnej osobowości...
Literatura wobec cierpienia - wstęp
Los człowieka pełen jest zagadek. Nieznany jest jego sens ani jego przeznaczenie, niewiele wiadomo też o jego początkach. Właściwie wszystko w życiu człowieka - w mniejszym lub większym stopniu - jest tajemnicze. Najprostsze sprawy mogą kryć...
Arkadia, "mała ojczyzna", centrum polskości, mikrokosmos... o różnych funkcjach dworu ziemiańskiego w literaturze polskiej
Dwór stał się w literaturze polskiej symbolem życia szlacheckiego i ziemiańskiego, oazą życia rodzinnego, kultywowania tradycji, swoistym znakiem Polski. W małym majątku znajduje się odbicie niemalże całego państwa. O takiej posiadłości swobodnie...
Obraz polskiej wsi i miasta
Temat ten przedstawiało wielu autorów we wszystkich epokach, dzięki czemu możemy obserwować zmiany dokonujące się w Polsce. Jak rozwój kultury i cywilizacji przyczynił się do poprawy ekonomicznej robotników. Jaka była wieś? O tym dowiadujemy się z...
Dwa obrazy polskiej szlachty - u Jana Chryzostoma Paska i Henryka Sienkiewicza - podobne czy różne? Wykorzystaj stosowne konteksty.
W XVII wieku szlachta polska, która w sensie politycznym stanowiła naród, doszukiwała się swej genologii u starożytnych Sarmatów, cechujących się, według podań, odwagą, walecznością, rycerskością i wspaniałomyślnością. Jan Chryzostom Pasek za...
Triumf czy klęska? Problemy jednostki uwikłanej w konflikty swojej epoki (na wybranych przykładach literackich).
Według Emily Bront, "istnieje jakaś część nas samych gdzieś całkowicie poza nami". Na kształtowanie się indywidualnego systemu wartości jednostki istotny wpływ ma wiele czynników- podstawą jest rodzina, jej tradycje, wychowanie pobierane...
Porównanie Tadeusz Różewicz "Poeta w czasie pisania" i "Pieśń XXIV" Jan Kochanowski.
Określenie roli poety i jego miejsca w świecie jest niezwykle trudne, bowiem każda epoka kreuje jego wizerunek zgodnie z własnym światopoglądem. Poświadczeniem tych słów jest analiza wierszy twórcy renesansowego i współczesnego poety. Pieśń XXIV...
Motyw miłości w kulturze na przestrzeni wieków.
Miłość istnieje tak długo jak istnieją ludzie i w każdej epoce była różnie postrzegana. Zależało to przede wszystkim od kultury i poglądów religijnych. Kultura średniowieczna nie dopuszczała do tego, aby pokazywać nagość ludzkiego ciała....
Jakie treści i postawy zawarte w literaturze przedrozbiorowej mogą pomóc w kształtowaniu wzorca osobowego współczesnego człowieka - Polaka.
Człowiek współczesny wraca myślami w przeszłość. Zastanawia się nad początkiem swego istnienia, skąd pochodzi, jacy byli jego przodkowie, jak kształtowało się jego życie. Powraca do literatury, która powstała przed jego narodzeniem. Pragnie...
"Nie miecz, nie tarcza - bronią języka, lecz - arcydzieła." C. K. Norwid.
"Nie miecz, nie tarcz - bronią języka, lecz - arcydzieła." zgodnie z tym stwierdzeniem tworzyło wielu autorów, nie tylko ci, którzy żyli po Norwidzie, lecz również artyści wcześniejszych epok. W dorobku literatury polskiej możemy...
Biblia inspiracją dla potomnych.
Dlaczego późniejsze epoki nawiązywały do Biblii? Biblia jest księga ponadczasową, to znaczy, że wszystkie jej treści były, są i zawsze będą aktualne. Wiara i religia były w każdej epoce inaczej postrzegane. Nawiązywania do Biblii miały różny...
"Tylko śmieszność zostaje dla zbudowania potomnych" Miłosz - komizm narzędziem krytyki w utworach literackich.
"Tylko śmieszność zostaje dla zbudowania potomnych”- Czesław Miłosz. Omawiając zagadnienie komizmu, jako narzędzie krytyki w utworach literackich ustosunkuj się do słów Czesława Miłosza na przykładach literackich trzech różnych epok „Nic...
Kreacje literackie bohaterów - porównanie "Glorii victis" Orzeszkowej i "Kompleksu polskiego" Konwickiego.
Dwa sposoby literackiego kreowania bohatera – analiza i interpretacja porównawcza fragmentów Gloria victis Elizy Orzeszkowej i Kompleksu polskiego Tadeusza Konwickiego Wiele postaci z historii lub literatury było opisywanych przez kilku różnych...
Lekarz: zawód czy posłannictwo - na podstawie" Ludzi bezdomnych" i innych źródeł!
Lekarz: Zawód czy posłannictwo? Dokonując analizy różnych źródeł postaram się w mojej pracy przedstawić różne aspekty bycia lekarzem. Dla niektórych to tylko zawód, dający pieniądze potrzebne do bytowania, lecz niektórzy robią to ze względu na...
Jacy bylismy, jacy jesteśmy? Mitologizacja czy obiektywizm? W poszukiwaniu prawdy o Polakach.Twoje refleksje na podstawie wybranych utworów.
Zapewne każdy z nas zastanawiał się kiedyś jak wyglądali jego przodkowie żyjący na ziemiach polskich przed laty. Jak się ubierali, jakie wyznawali poglądy oraz w jakim otoczeniu przyszło im się rozwijać. Bardzo dużo możemy się dowiedzieć z...
Postawy bohaterów dawnych to dla twojego pokolenia - przebrzmiałe słowa, temat do dyskusji, wzory zachowań
Postawy bohaterów dawnych budzą dzisiaj wśród młodych ludzi różne emocje i uczucia. Jedne z nich są odrzucane, inne akceptowane, natomiast niektóre stanowią temat licznych dyskusji. Znaczna część młodego pokolenia akceptuje te postawy, które...
"Polska to hołota tylko im złota - czy „Polska to piękna rzecz”? Uzasadnij, wykorzystując znane Ci utwory literackie.
Od najdawniejszych lat literatura podejmowała problemy narodowe i społeczne. Wielu twórców kultury charakteryzowała troska o losy ich Ojczyzny i o przyszłość jej obywateli. Swoją twórczością pragnęli wpłynąć na ludzi, którzy mieli decydujący wpływ...
Miłość
„Miłość – złudne szczęście, źródło cierpień czy radość życia. Zaprezentuj motyw w wybranych utworach literackich różnych epok” Bogiem miłości w mitologii był Eros. Syn bogini Afrodyty i boga Aresa. Zakochał się on w Psyche, która Zeus przyjął...
Literackie spotkania wrogów na podstawie „Iliady” Homera i Spowiedzi ks. Robaka z „Pana Tadeusza”
Ludzie często się kłócą , obrażają o błahe sprawy z łatwością się sprzeczają i równie szybko godzą , chociaż zdarza się że nienawidzą się do końca życia na szczęście większość jest takich co umieją przebaczać . Takie uczucia jak wrogość problem...
Dokument i parabola jako dwa sposoby przedstawienia rzeczywistości
Nie taki miał być XX wiek... W przyniesionym przez początek ubiegłego stulecia, szybkim rozwoju cywilizacji, upatrywano nowej, złotej ery. Miał to być czas techniki tworzonej w imię dobra ludzkości, czas nauki i badań na rzecz wiedzy o człowieku,...
Dwa sposoby literackiego kreowania bohatera – analiza i interpretacja porównawcza fragmentów „Gloria victis” i „Kompleksu polskiego.
Romuald Traugutt, wybitny wódz walczący o wolność narodu polskiego w powstaniu styczniowym, dzięki swoich heroicznych zmaganiach stał się bohaterem wielu utworów literackich. Zginął na stokach Cytadeli Warszawskiej, pozostając do końca patriotą....
Cierpienie i zło, które jednych odrzucało od Boga, innych przynaglało do wpadnięcia w Jego ramiona”-ludzkie postawy wobec cierpienia.
Cierpienie jest nieodłączną częścią życia każdego człowieka. Stan ten ma swój cel: uczy człowieka pokory, akceptacji tego, że nie wszystko w życiu jest dobre i sprawiedliwe oraz skłania człowieka do przemyśleń nad życiem, śmiercią, Bogiem,...
„Władzy zlikwidować nie można, bo jest ona podstawą ładu w państwie, społeczeństwie, rodzinie”. Rozwiń tę myśl.
Nie sposób zaprzeczyć, iż władza, jako możliwość sprawowania kontroli i wpływania na działania osób lub rzeczy, jest dobrem bardzo pożądanym. Niektóre teorie głoszą nawet, iż motorem każdego ludzkiego działania jest zwierzęca żądza posiadania...
Moje utopijne wyobrażenie o rzeczywistości XXI wieku
"Utopia ma głowę wysoko, ale stopę nisko" (K. Kord) Zawsze kiedy przechadzam się ulicą, obserwuję różnych ludzi. Spotykam pędzących biznesmenów, rozwydrzone nastolatki, gdzieś za rogiem widzę kolejnego już bezdomnego pijaka. Obraz wzajemnej...
Czy Twoim zdaniem uczucia ludzkie na przestrzeni wieków ulegają zmianie?
Na przestrzeni wieków uczucia ludzkie nie ulegają zmianie. Powyższe stwierdzenie chciałbym udowodnić na podstawie przeczytanych utworów Jana Kochanowskiego i Władysława Broniewskiego oraz na podstawie zasłyszanych historii z życia...
Samotni z wyboru czy z konieczności?
Antropologia filozoficzna od wieków stara się ostatecznie zdefiniować jakie i czym jest człowieczeństwo, odpowiedzieć na pytania o istocie ludzkiej i wypracować koncepcję człowieka, która określi jego naturę. Tak samo jak etyka - istota ludzka...
„Jest zawsze miejsce na nadzieję” Gustaw Herling-Grudziński. Zaprezentuj utwory literackie, w których odnalazłaś motyw nadziei i wiary w sens pokonywania trudności.
Wiara, nadzieja i miłość to trzy filary określające w sposób najbardziej podstawowy światopogląd chrześcijański. Wszystkie trzy wartości są równorzędne i konieczne do tego, by życie człowieka – nie tylko chrześcijanina, bo są to przecież wartości...
Pozytywizm - wiecej niż ogólnie o epoce..
Teorie filozoficzne uczonych zachodnioeuropejskich. John Stuart Mill - przedstawiciel empiryzmu, Herbert Spencer - twórca filozofii ewolucjonizmu - twierdził, że rozwojowi podlega cały wszechświat a przemiany dokonują się stale i stopniowo....
"... należy zgodzić się pochylić głowę nie załamywać rąk posługiwać się cierpieniem jak protezą bez fałszywego wstydu ale także bez niepotrzebnej pychy." (Z. Herbert "Rozmyślania Pana Cogito o cierpieniu"). Rozważ różne aspekty cierpien
Cierpienie jest nie odłącznym towarzyszem człowieka któż z nas, bowiem nie zna jego smaku? Cierpimy, gdyż jesteśmy ludźmi, obdarzonymi uczuciami, które można zranić i ciałem równie podatnym na ból. To właśnie dzięki niemu uczymy się patrzeć na...
Bóg w liryce Kochanowskiego, Sępa-Szarzyńskiego oraz Naborowskiego – próba porównania
W sztuce polskiej jak i również zagranicznej wiele miejsca jest poświęcone istocie Boga. Poeci snuli rozważania nad tym, czy Bóg istnieje, czy się interesuje ludźmi, czy się nimi opiekuje. Czy jest to okrutny władca, czy może czuły ale...