Wzorce osobowe epoki średniowiecza na wybranych przykładach literackich.
Literatura parenetyczna (pareneza –pouczenie) literatura propagująca wzory postępowania związane z odgrywaniem określonych ról społecznych. Każda epoka tworzy własne, zgodne ze swą ideologią, wzory zachowań ludzkich i stara się je upowszechniać....
Romantyzm polski na przykładzie Adama Mickiewicza.
W życiu i twórczości Adama Mickiewicza (1798-1855) możemy wyróżnić trzy etapy: 1. Okres wileńsko – kowieński. Nazwą tą określa się okres życia poety, który związany jest z dwoma miastami: a) studia w Wilnie (1816-1819) b) praca w szkole w...
Przedstawiciele romantyzmu Polska, Francja, Anglia.
Przedstawiciele polskiego romantyzmu Goszczyński Seweryn 1801 - 1876 Fredro Aleksander 1793 - 1876 Krasiński Zygmunt 1812 - 1859 Malczewski Antoni 1793 - 1826 Mickiewicz Adam 1798 - 1855 Norwid Cyprian Kamil 1821 - 1883 Pol Wincenty 1807...
Archetypy mitologiczne, toposy, cechy eposu, cechy dramatu, związki frazeologiczne
Archetypy mitologiczne - Prometeusz- wzorzec zbuntowanego społecznika - Odys - tułaczka, wędrownik - Ikar - Herakles- siła - Narcyz - Edyp- ofiara fatum - Niobe- łzy, smutek - tantal- zuchwalstwo, głód pragnienie - Dionizos -...
Średniowiecze - najważniejsze informacje
Europa V-XV w.n.e. 476 r. – początek śred. upadek Cesarstwa Rzymskiego 1450 r. – wymyślenie druku przez Jana Gutenberga 1453 r. – upadek cesarstw wsch. 1492 r. – odkrycie Ameryki przez Kolumba Polska X-XVI w 966 r. – chrzest polski...
Filozofia Schopenhauera
Artur Schopenhauer był filozofem zajmującym specjalne miejsce w historii filozofii europejskiej. Był on niemieckim filozofem, który urodził się i mieszkał w Gdańsku. Tworzył w pierwszej połowie XIX stulecia, jednak jego filozofia stała się...
Cechy stylu młodopolskiego.
Na przykładzie wybranych fragmentów literackich wskaż charakterystyczne cechy stylu młodopolskiego. Młoda Polska - epoka mająca swój początek w 1890 roku, a mająca swój kres w 1918 roku. Epoce nadawano przeróżne nazwy. Modernizm (modny,...
Spór klasyków z romantykami. Na czym polegał spór klasyków z romantykami?
Schyłek oświecenia i początek romantyzmu wiąże się z żarliwą dyskusją na temat wyższości jednej epoki nad drugą oraz zaciekłą wzajemną krytyką; spowodowane to było nie tylko odmiennymi gustami artystycznymi, wykształconymi w innych czasach, ale...
Kultura sarmacka i jej relikty w kulturze współczesnej. (Co w nas drzemie z dawnych Sarmatów).
W XVIII wieku wśród szlachty panowało ogólne przekonanie, że pochodzi ona od starożytnego plemienia Sarmatów. Był to lud zamieszkujący od I w. p.n.e do IV w. n.e tereny Ukrainy. Sarmatyzm był odmianą kultury obejmującą; światopogląd , zachowanie,...
Wzorce osobowe Średniowiecza.
Średniowiecze, które było jednym z kolejnych okresów sztuki w dziejach ludzkości, powstało w V wieku n.e. (ok. roku 476) i trwało do przełomu XV i XVI wieku. W epoce tej rozwinęło się wiele różnych prądów światopoglądowych, które miały znaczący...
Cechy charakterystyczne języka w epoce Romantyzmu.
Każdy kierunek literacki kształtuje własne formy językowe wyrazu, odmienne od zastanych konwencji stylistycznych, a czasem im przeciwstawne. Na ogół te nietradycyjne sposoby operowania słowem ściągają na nowatorów zarzut dziwactwa i...
"Romantyzm się przeżył, jesteśmy konkretni i prozaiczni” – odnieś powyższe słowa do programów i postaw pozytywistycznych.
Wraz z klęską powstania styczniowego zakończył się romantyzm – epoka, która jako główne zadanie postawiła sobie walkę o wolność ojczyzny. Wykrwawiony naród nie miał już siły dalej walczyć i pragnął pracować dla ojczyzny, aby na polu gospodarczym...
Oświecenie.
Geneza nazwy-wykorzystuje termin światła-oświecenie,samoświadomość myślicieli. Nazywano tę epokę także wiekiem filozofów i rozumu.Termin oświecenie powstał w Niemczech.Nowy prąd szybko objął Francję,Anglię i pozostałe kraje Europy. Ludzie chętnie...
Tło historyczne, polityczne dwudziestolecia międzywojennego uwzględnieniem prądów filozoficznych, literackich, wybitnych przedstawicieli epoki (Europa i Polska).
Dwudziestolecie międzywojenne, wyznaczają daty niezwykle ważne w polskiej historii: rok 1818 – odzyskanie przez Polskę niepodległości po 123 latach niewoli i rok 1939 – wybuch drugiej wojny światowej. W XX wieku rozpoczyna się zmiana...
Renesans jako okres rozwoju kultury, literatury, sztuki i architektury.
Renesans - okres rozwoju literatury, kultury, sztuki i architektury, został zapoczątkowany wielkim wydarzeniem – odkryciem Ameryki w 1492 roku przez Krzysztofa Kolumba. Epoka ta znana także jako Odrodzenie w architekturze powracało do wzorców...
Oświecenie - omówienie epoki literackiej
Czas trwania epoki – koniec wieku XVII-wiek XVIII. Nazwa epoki: wiek filozofów, wiek rozumu Oświecenie to epoka racjonalizmu czyli ci którzy umieją posługiwać się rozumem i dzięki niemu mogą poznać cały świat, zbadać go. Tło naukowe...
Religia starożytnej Grecji
Czym jest religia? Zjawisko społeczno-kulturowe, którego istotę określa stosunek człowieka do sacrum (świętości); na religię składają się wierzenia (mity, dogmaty), kult (obrzędy religijne) oraz w przypadku bardziej rozwiniętych religii -...
Opór społeczeństwa w czasie II wojny światowej.
Pod okupacją hitlerowską zamarło prawie zupełnie jawne życie kulturalne. Zalążkiem życia literackiego były konspiracyjne wieczory autorskie organizowane w prywatnych mieszkaniach. Na czas wojny przypadły debiuty m.in. Krzysztofa Kamila...
Renesans - ogólny opis epoki.
Renesans, inaczej odrodzenie- jest to epoka w dziejach kultury europejskiej, trwająca od XV do XVI wieku (we Włoszech już od XIV wieku. Termin odrodzenie został użyty po raz pierwszy przez Vasariego w celu scharakteryzowania tendencji w malarstwie...
Pozytywizm - infomacje o epoce.
Teorie filozoficzne uczonych zachodnioeuropejskich. John Stuart Mill - przedstawiciel empiryzmu, Herbert Spencer - twórca filozofii ewolucjonizmu - twierdził, że rozwojowi podlega cały wszechświat a przemiany dokonują się stale i stopniowo....
Powtórka z Baroku.
LITERACKIE I IDEOWE WYZNACZNIKI EPOKI. 1. N a z w a: Nazwa „barok” stała się metaforą epoki dziwnej, niezwykłej i odchodzącej od klasycznego wzorca renesansu, harmonii i proporcjonalności (zarzucano jej barbarzyństwo polegające na wypaczeniu...
Młoda Polska - omówienie epoki
Młoda Polska – tą nazwą odznaczano okres w dziejach kultury przypadający na lata 1890 – 1918. Termin użyty na wzór popularnych w Europie sformułowań dotyczących nowej sztuki np. Młode Niemcy, Młoda Skandynawia, Młoda Francja. Ogłoszony w polskim...
Frazeologizmy z mitologii
Nić Ariadny - Rozwiązanie trudnego problemu, sposób na jego rozwiązanie. Koń Trojański - podstęp Pięta Achillesa - słaby punkt Być między Scyllą a Charybdą - sytuacja bez wyjścia Ikarowe loty - plany które zazwyczaj kończą się tragicznie...
Oświecenie w Polsce
Oświecenie to okres w historii literatury i kultury polskiej. Obejmuje lata panowania Stanisława Augusta (1764-1795), ale okres wstępny datuje się od ok. 1740, zaś faza schyłkowa, tzw. klasycyzm postanisławowski, trwał do ok. 1830, współistniejąc...
Wiedza o Młodej Polsce.
DEKADENTYZM – postawa światopoglądowa popularna pod koniec XIX w., wynikała z przekonania o schyłkowym charakterze kultury europejskiej, akcentowała zwątpienie w wartości moralne, postęp cywilizacyjny, naukę. Koniec wieku powoduje, że pokolenie...
Podstawy filozoficzne Oświecenia
Oświecenie nazywano początkowo "epoką rozumu" lub "wiekiem filozofów", a w końcu "wiekiem oświeconym". Nazwa ta utrwalona została w Niemczech. Oświecenia na zachodzie Europy rozwijało się od końca XVII wieku, a w Polsce w drugiej połowie...
Patriotyzm i walka o wolność ojczyzny w literaturze romantyzmu
Epoka romantyzmu to okres wytężonej pracy na rzecz zachowania tożsamości narodowej Polaków. Poddawani polityce germanizacji i rusyfikacji Polacy potrzebowali takich twórców jak Adam Mickiewicz i Juliusz Słowacki, którzy swoją twórczością...
Ściąga z romantyzmu.
Romantyzm w POLSCE: początek 1822r- wydanie A.Mickiewicza „Ballady i romanse” koniec 1863r- powstanie styczniowe Romantyzm w EUROPIE: początek 1789r- wielka rewolucja francuska koniec 1848r- wiosna ludów w Europie WAŻNE WYDARZENIA:...
Średniowiecze - wprowadzenie do epoki.
Motto: „Nie muszę mówić, że wszystkie problemy współczesnej Europy ukształtowały się, tak jak pojmujemy je dzisiaj w Wiekach Średnich... Średniowiecze jest naszym wiekiem dziecięcym, do którego trzeba ciągle powracać, by poznać historię naszych...
Wiadomości o Baroku
Barok to epoka w dziejach kultury europejskiej nastepująca po renesansie. Przyniósł on głębokie zmiany w dotychczasowej wizji świata i człowieka. W tej epoce pojawiły się nowe tendencje w filozofii, sztuce i literaturze. Zwiastuny zmian można...
Styl romantyczny
Osobną uwagę należy poświęcić próbie scharakteryzowania romantyzmu (romantyczności) jako pewnej postawy ahistorycznej, pojawiającej się w różnych epokach, związanej z tendencjami antyklasycystycznymi. Jeśli chodzi o styl myślenia, romantyzm dąży...
Wielka Emigracja w epoce Romantyzmu
Klęska powstania listopadowego przyczyniła się do podziału polskiej literatury na dwa nurty: emigracyjny i krajowy. Na emigracji przebywali wielcy poeci: Mickiewicz, Słowacki, Krasiński, później Norwid, a także Chopin czy filozof J.M....
Oblicza sarmatyzmu: Potocki - pozytywny, Pasek - negatywny.
Wacław Potocki należy do nurtu sarmackiego XVII w. W swoich utworach porusza problemy polityczne i społeczne Polski, krytykuje pewne ówczesne zachowania. "O tym szlachta, panowie, o tym myślą księża, choć się co rok w granicach swych...
Romantyzm
Romantyzm: Chronologia: Była to epoka krótkotrwała. Rozpoczęła się Europie zachodniej po upadku Wielkiej rewolucji francuskiej, a trwała do Wiosny Ludów <1789-1848> Wydarzenia historyczne i kulturalne poprzedzające romantyzm nazywane...
Odrodzenie. Wyjaśnij nazwę epoki.
Epoka, w dziejach kultury zwana renesansem, rodowodowo związana z Włochami, nosi nie włoskie, lecz francuskie miano renaissance, co oznacza dokładnie odrodzenie. Nazwą tą, jako terminem historyczno-literackim, posłużyli się świadomie dopiero...
Biblia
Biblia jest źródłem kultury europejskiej. 1. Co oznacza słowo Biblia? Słowo Biblia pochodzi od greckiego biblios i dosłownie oznacza "księgi". 2. Kiedy powstała Biblia? Stary Testament: XIX - I w. p.n.e. Nowy Testament: 51 - 96 r....
XX lecie międzywojenne - informacje ogólne
Filozofia Motywacje czerpano z filozofii Nitzchego, jego motywacje do odrzucenia współczesnej kultury uznanej za zdegenerowaną. Zamiast niej Nietzsche ukazywał piękno pogańskiego świata i człowieka mocnego, dynamicznego traktującego życie...
Spór pozytywistów z romantykami oraz ich stanowisko wobec Romantyzmu. Pozytywistyczny wzorzec osobowy.
Literatura w romantyzmie dążyła do roli przewodniczki narodu, natomiast poeta jego przywódcy. W pozytywizmie również miało to miejsce, aczkolwiek tej epoce podstawą poezji była wiedza, a nie natchnienie. W tamtych czasach prasa była centrum życia...
Program pozytywizmu polskiego.
Program pozytywizmu polskiego na tle sytuacji politycznej i społecznej . Nazwa pozytywizm została przyjęta z filozofii Augusta Comte'a - francuskiego myśliciela z I połowy XIX w., autora dzieła "Kurs filozofii". Pojęcie pozytywny...
Romantyzm w Polsce
Pojawienie się romantyzmu w literaturze polskiej zwykło się nazywać przełomem romantycznym, obejmuje on niemal dziesięciolecie, w którym kształtuje się nowa literatura i świadomość estetyczna. Romantyzm był wyprawą poza materialny, skończony świat...
Antyk - opracowanie epoki.
ANTYK 1. Budowa teatru antycznego. Narodziny: V wiek p.n.e. Miejsce narodzin: Grecja, Ateny Czas trwania pierwszych przedstawień: Odbywały się głownie w czasie Wielkich Dionizjów. Ostatnie trzy dni tego święta wypełniały inscenizacje...
Duchy, zjawy i widma w literaturze romantycznej
Romantyzm to szczególna epoka, która charakteryzuje się dążeniem ludzi do zgłębienia ich własnej psychiki i odpowiedzi na pytanie o sens życia. Spotykamy się więc z irracjonalizmem, nakazującym poszukiwania prawdy za pomocą środków wymykających...
Oświecenie - pojęcia
Bajka Jeden z podstawowych gatunków literatury dydaktycznej, krótka powiastka wierszem lub prozą, której bohaterami są zwierzęta, ludzie, rzadziej rośliny lub przedmioty, zawierająca moralne pouczenie, wypowiedziane wprost lub dobitnie...
"Polak jest olbrzym, a człowiek w Polaku jest karzeł – jesteśmy karykatury i jesteśmy tragiczna nicość i śmiech olbrzymi…"
Klęska powstania listopadowego spowodowała utratę i tak względnej niepodległości Królestwa Polskiego. W następstwie tego upadku Mickiewicz, Słowacki, Krasiński, a później również Norwid i Lenartowicz opuścili kraj i udali się na emigrację,...
Antyk
Starożytność 1. Nazwa i ramy czasowe Nazwa antyk wywodzi się od łacińskiego słowa antiquus i oznacza dawny.Za początek starożytności przyjmuje się przełom wieków IX i VIII p.n.e. , czyli czas , w którym żył i tworzył Homer. Za koniec...
Czasy saskie w kulturze polskiej.
1. Dwa nurty kultury. szlachecki - rodzinność magnacki - wzorowany na dworach zachodniej Europy 2. Cechy kultury dworskiej (magnackiej). umowność, konwenans życia towarzyskiego hedonizm pod przykrywką etykiety dworskiej 3. Sytuacja...
Pisarstwo Krasickiego - styl, gatunki, bohaterowie, tematy.
Najwybitniejszy przedstawiciel czasów stanisławowskich, czołowy reprezentant nurtu klasycznego opartego na wzorach francuskich. Charakterystyczną cechą jest rozpiętość gatunkowa jego twórczości. Jest twórcą liryki "Hymn do miłości...
Mitologia - Podział mitów
Celem mitów było uporządkowanie otaczającej człowieka rzeczywistości. Opisywały one tę jej część, której nie dawało się wytłumaczyć w sposób racjonalny. Dawały też odpowiedzi na najważniejsze dla ludzi pytania. Mity opowiadały, jak powstał świat...
Charakterystyka renesansu na Zachodzie Europy i w Polsce
Odrodzenie (renesans) rozpoczyna się pod koniec XIV w. we Włoszech w krajach północnoeuropejskich w końcu XV w i trwało we Włoszech do początku XVI stulecia, w pozostałej części Europy do końca tego wieku. FAZY RENESANU 1. Początek i wczesny...
Cechy poetyki romantycznej.
Romantyzm wyrósł z opozycji do klasycyzmu, przeciwstawiał się poetyce klasycystycznej, która segregowała gatunki literackie. Romantycy zbuntowali się przeciw wszelkim ograniczeniom formalnym, co przyniosło ogromne zmiany. I tak na przykład...
