Niepokój Piotra Skargi o los państwa w "Kazaniach sejmowych".
Piotr Skarga (1536 - 1612) był duchownym, członkiem zakonu jezuitów, człowiekiem bardzo wykształconym, nadwornym kaznodzieją Zygmunta III Wazy. Dlatego też wygłaszał często do otoczenia królewskiego oraz do posłów płomienne kazania nacechowane...
,,Jak żyć ma człowiek?" Kto, komu, jakich i jak udziela rad w Pieśni XI i w innych pieśniach Jana Kochanowskiego?
Pieśń XI Jana Kochanowskiego stanowi próbę odpowiedzi na pytanie: „Jak żyć ma człowiek?” Autor udziela czytelnikowi licznych rad, opierając się nie tylko na własnej wiedzy i doświadczeniu ale również na prądach filozoficznych takich jak stoicyzm i...
Renesans- uwagi wstępne.
RENESANS 1. Nazwa epoki Renesans- z jęz. francuskiego- odrodzenie ( nazwa upowszechniona w oświeceniu) - znaczenie a) odrodzenie się ludzkości, wznoszenie jej na wyższy poziom b) odrodzenie starożytności, jej wiedzy, kultury sztuki 2....
Czy Jan Kochanowski był optymista, czy też pesymista.
Jan Kochanowski jest jednym z najwybitniejszych poetów polskiego renesansu. Był on człowiekiem, który po raz pierwszy podniósł polską literaturę do poziomu europejskiego. Przede wszystkim świadomie zerwał z anonimowością, miał świadomość własnej...
Renesansowy sposób przemawiania
Zarówno Piotr Skarga, jak i Jan Kochanowski to przedstawiciele polskiego renesansu. Obaj artyści w swych dziełach posługiwali się formą przemawiania do ludności, obywateli, szlachty, często uosabiając się z nimi. Dlaczego? Aby znaleźć dobry sposób...
„Bajki” Ignacy Krasicki
Pojęcia i zagadnienia Bajka - gatunek literatury dydaktycznej. Jej zadaniem jest wskazywanie uniwersalnych prawd moralnych, stąd historyjka opowiedziana w utworze jest tylko ilustracją prawdy - najczęściej zawartej w końcowym morale. Bohaterami...
Człowieczeństwo nie tyle darem, ile zadaniem!
Człowieczeństwo to nie tylko dar, jaki zesłał nam Bóg, ale przede wszystkim zadanie, przed jakim zostaliśmy wszyscy postawieni. Możemy je interpretować na różne sposoby; powinniśmy po prostu żyć i cieszyć się z tego żywota lub monotonnie i...
Urszula Kochanowska - zaświaty
Różne wizje zaświatów. Analizując Tren X Jana Kochanowskiego i wiersz Urszula Kochanowska Bolesława Leśmian, zwróć uwagę na portret dziecka oraz kreacje innych bohaterów. „ Treny” Jana Kochanowskiego powstały w epoce renesansu, a więc w epoce...
Różne ujęcia wsi w wybranych utworach literatury renesansowej.
Piękne , zielone łąki i pola ciągnące się w nieskończoność na tle lazurowego nieba. Promienie słońca zaglądają leniwie przez szpary w okiennicach ... W oddali słychać śpiew koguta... Ciepły poranek ; przy stole krząta się ubrana w kraciasty...
Problematyka państwa i ojczyzny w publicystyce renesansu.
Andrzej Frycz Modrzewski należy do najwybitniejszych publicystów tego okresu porusza bowiem tematy najbardziej istotne, aktualne i skomplikowane. Swoje poglądy na państwo przedstawił w pięcioksięgu "O poprawie rzeczypospolitej": - "O obyczajach"...
Renesans
Termin renesans co znaczy odrodzenie zaczął się we Włoszech od XIV do XVI wieku. Odrodzenie to przede wszystkim epoka wielkich indywidualności. Każdy, kto czuł w sobie przypływ talentu, rozwijał go wszechstronnie. Człowiek nie był zorientowany...
Jak renesansowi twórcy widzą Boga?
W dobie renesansu dostrzec można dwojaki stosunek do Boga. W pierwszym okresie twórcy chwalą go, wysławiają jego wielkość i mądrość, w drugim natomiast, gdy ujawnia się głęboki kryzys, do Boga kierowane są pretensje, żale i wyrzuty. Doskonałym...
Jan Kochanowski jako jeden z niezwykłych nauczycieli których dane ci było poznać na drodze szukania prawd o człowieku i świecie.
Jan Kochanowski niezwykłym nauczycielem oraz ojcem poezji polskiej i dumą wielu pokoleń Polaków.To że śmiało możemy go zaliczyć do grona prekursorów literackich epoki Odrodzenia, trzeba odnieść się do żródeł początkowych.Urodzony w 1530r Jan...
Jan Kochanowski - kalendarium
1530 r. - przybliżona data narodzin Jana Kochanowskiego; jego ojcem był Piotr Kochanowski herbu Korwin, a matką Anna, córka Jakuba Białaczowskiego herbu Odrowąż z Dąbrówki Podlężnej 1544–51 r. - nauka w Akademii Krakowskiej 1547 r. -...
Recenzja Sandro Botticelli "Profil młodej kobiety"
Obraz „Profil młodej kobiety” został namalowany przez włoskiego artystę renesansowego Sandro Botticellioego pod koniec XV wieku. Dzieło namalowano farbami olejnymi na drewnie. Malarz użył skromnej palety barw, ale zadbał o szczegóły postaci. Na...
Renesans
1. RAMY CZASOWE WŁOCHY Początek: przełom XII i XIV w. Koniec: XVI w. EUROPA Początek: XV w. Koniec: XVI w. 2. PODSTAWOWE CECHY KULTURY RENESANSU Epoka ta narodziła się we Włoszech w XIV wieku. Bogate mieszczaństwo przejmowało władzę w...
Rozrachunek renesansowego poety z filozofia stoicka
Filozofia stoicka powstała w III w. p.n.e. w Atenach. Głosiła ona, że to co jest zgodne z rozumem jest zgodne z naturą, a to, co z nią zgodne, jest dobre i rozpoznanie tego jest cnotą. Dla stoików cnota stanowiła jedyne dobro moralne oraz polegała...
Czy utwory J. Kochanowskiego mogą stanowić interesującą lekturę dla współczesnego czytelnika?
W dzisiejszych czasach człowiekiem zawładnęła elektronika. Bez telewizora, komputera i telefonu komórkowego nie byłoby życia. Ludzie nie czytają już dawnej literatury, ponieważ wydaje im się nudna. Myślę więc, że utwory Jana Kochanowskiego...
Interpretację trenu XI uczyń punktem wyjścia rozważań dotyczących rozrachunku ze stoicyzmem w twórczości Jana Kochanowskiego
Tren to jeden z gatunków poezji żałobnej ukształtowany w starożytnej Grecji. Jest to pieśń lamentacyjna wyrażająca żal z powodu czyjejś śmierci, rozpamiętująca jego czyny, zalety, zasługi. Tren jako gatunek miał ścisły układ wewnętrzny: pochwała...
Słowo odrodzenie domaga się uzupełnienia przez dodatkowe informacje. Jeśli odrodzenie, to odrodzenie czego? Co sie wówczas zmieniło?
Odrodzenie inaczej nazywane renesansem to epoka w dziejach kultury europejskiej.Rozpoczęła się w połowie XIV wieku we Włoszech. W innych krajach europejskich dopiero w połowie XV wieku. Za jej koniec uznaje się schyłek XVI stulecia. Swoimi...
Obraz życia chłopów pańszczyźnianych w "Żeńcach" Szymona Szymonowica.
Szymon Szymonowic pochodził ze średnio zamożnej rodziny mieszczańskiej i jako pisarz był jednym z nielicznych, nie posiadających tytułu szlacheckiego. Otrzymał go nieco później za pomoc w organizowaniu Uniwersytetu Zamojskiego. Większą część...
Czy miłość jest najtrwalszym i najczęstszym z poetyckich tematów? Porównaj sonety Petrarki do współczesnych erotyków.
Miłość jest najtrwalszym i najczęstszym z poetyckich tematów. Sonety Petrarki nie brzmią archaicznie, wręcz przeciwnie - motywy te pojawiają się we współczesnych erotykach. "Sonety do Laury" opisywały kobietę idealną, o nieziemskiej urodzie i...
Dziwny świat, niezwykli ludzie... Co decyduje o losach bohaterów dramatów W. Szekspira?
„Świat jest teatrem, aktorami ludzie” – czytamy u Szekspira. Te słowa skłaniają nas do zastanowienia się nad pewnym problemem – skoro bowiem świat jest teatrem, a człowiek aktorem – to kto jest scenarzystą? Kto decyduje o tym jak potoczą się...
Odrodzenie.
Spis treści: Objaśnij pojęcia: odrodzenie, humanizm, reformacja Humanizm, racjonalizm i irracjonalizm wyjaśnij pojęcia; z jakimi epokami Ci się kojarzą, omów na przykładach Wzorce osobowe renesansu Różne ujęcia tematyki wiejskiej w...
Miłość poety - analiza i interpretacja "Sonetu 159" Francesco Petrarki.
Miłość poety. Rozwiń temat, analizując i interpretując sonet 159 Francesco Petrarki „In qual parte del ciel…”. Zwróć uwagę na portret kobiety i sposób wyznawania uczucia. Sonet 159 Francesco Petrarki to monolog zakochanego mężczyzny, który...
W jaki sposób pisarze odrodzenia wyrażali swoją troskę o przyszłość ojczyzny?
Epoka odrodzenia rozwijała się pod wpływem prądów umysłowych: humanizmu i reformacji. Przeświadczenie, że "nic, co ludzkie", nie może być obce człowiekowi, połączone z dążeniem do ulepszania, modyfikowania istniejącego porządku świata,...
Szymon Szymonowic
Szymon Szymonowic przyszedł na świat we Lwowie w 1558 roku, zmarł w Czarnięcinie pod Zamościem w 1629 roku. Urodził się w rodzinie mieszczańskiej. Naukę rozpoczął Akademii Krakowskiej. Otrzymał tu tytuł bakałarza, był to najniższy tytuł naukowy....
Obraz życia chłopów pańszczyźnianych w "Żeńcach" Szymona Szymonowica.
Szymon Szymonowic pochodził ze średnio zamożnej rodziny mieszczańskiej i jako pisarz był jednym z nielicznych, nieposiadających tytułu szlacheckiego. Otrzymał go nieco później za pomoc w organizowaniu Uniwersytetu Zamojskiego. Większą część...
Czy Sęp Szarzynski zgodziłby się z taką filozofią? Porównanie światopogladu Kochanowskiego (Pieśń IX) a Szarzyńskiego...
Jan Kochanowski w Piesni IX pisze, by mieć zawsze nadzieję, być zawsze dobrej myśli, niezależnie od okoliczności i tego co się w życiu zdarza. Ponieważ tak jak każdego dnia słońce wschodzi i zachodzi od nowa, tak też się dzieje, że po...
Rozważanie o władzy i władcach na podstawie literatury renesansowej i własnych przemyśleń.
Rozważania o władzy i władcach renesansu nie sposób prowadzić bez zdefiniowania samego pojęcia renesansu. Otóż terminem renesans określa się epokę w dziejach kultury europejskich trwającą od połowy XIV do końca XVI w. Okres ten był czasem...
Charakterystyka postaci z powieści "Ojciec Goriot".
Ojciec Goriot - w młodości robotnik w handlu mąką - straciwszy ukochaną żonę po siedmiu latach małżeństwa, skupia uwagę na swych córkach - ubóstwiał je, wychowywał jak księżniczki - nadal zajmuje się handlem mąką, jest to...
Renesansowa sztuka.
Renesansowa sztuka odchodzi od dzieł podporządkowanych religii, panowała raczej tematyka świecka. W renesansowej sztuce dominowały harmonia i ład. Wyraźnie dostrzec można było piękno proporcji, wzorowane na antyku. Przyglądając się obrazom...
"Renesansowy ideał człowieka w wybranych utworach literatury polskiej."
Od wieków ludzie poszukuja recepty na życie, "złotego środka", ktory ułatwiłby im tę "ziemską drogę". Jedni realizuja sie poprzez gorliwa modlitwe i zycie z Panem Bogiem, inni zas oddajac sie hulankom korzystaja z doczesnego szczescia. W dobie...
Jak żyć ma człowiek? Kto, komu, jakich i jak udziela rad w Pieśni XI i w innych pieśniach Jana Kochanowskiego? Wykorzystaj w wypracowaniu stosowne konteksty filozoficzne i historycznoliterackie.
Pytania egzystencjonalne niezależnie od okresu dziejów zajmują istotne miejsce w życiu każdego człowieka. Poszukiwanie odpowiedzi na nie, jest zarazem próbą odnalezienia własnej drogi życia. Jeden z najwybitniejszych polskich poetów renesansu Jan...
Kształtowanie uczuć patriotycznych w polskiej literaturze renesansowej - na podstawie wybranych utworów.
Pojawia się w wielu miejscach Pieśni Kochanowskiego: "o spustoszeniu Podola przez Tatarów", kiedy to Tatarzy napadli na Polskę i uprowadzili 50 tyś. ludzi; pokazując rozpacz i żal z powodu losu Polaków nawołuje do obrony kraju przed...
Harmonia czy dysharmonia renesansu. (na podstawie twórczości J. Kochanowskiegi i M. S. Szarzyńskiego)
Renesans jako nurt w sztuce odwoływał się i czerpał motywy, style i poglądy z antku. Jak można się łatwo domyślić, harmonia jest niejako wpisana w charakter prądu opartego w dużej mierze na „Poetyce” Arystotelesa i innych uładzonych dziełach....
Makbet – rzecz o… zbrodni, władzy, słabości.
Jedno z najwybitniejszych dzieł Szekspira – Makbet, powstało około 1606 roku. Było to zerwanie z dotychczasowym wzorem antycznych dramatów. Autor całkowicie odcina się od klasycznej ich formy. Cała akcja rozgrywa się przez dłuższy okres czasu, w...
Czarownice i wróżki w Goffryd albo Jerozolina wyzwolona
Swego rodzaju osobliwością w wierzeniach ludowych była postać czarownicy. To istota pół demoniczna, wywodząca się z ludzi żywych, a jednocześnie należąca do świata demonów. Posiadała umiejętność posługiwania się czarami, była wspólniczką złych...
Charakterystyka porównawcza Makbeta i Króla Edypa.
?Makbet? Makbet jest tytułowym bohaterem dzieła Szekspira. Był on wodzem wojsk oraz krewnym Dunkana. Jest postacią niezwykle dramatyczną. Na początku wykazywał się odwagą, honorem, walecznością, a także męskością i dzielnością. Zmieniło się to...
Filozofia życiowa zaprezentowana w "Pieśniach" J. Kochanowskiego.
"Pieśni" Kochanowskiego stanowią arcydzieło polskiej poezji. Powstawały one - jak "Fraszki" - w różnych chwilach życia poety. Zaledwie kilka z nich ogłosił autor drukiem, całość ukazała się po jego śmierci. Zebrane zostały w...
Czy uważasz Makbeta za okrutnego zbrodniarza? konspekt
Teza: Uważam Makbeta za okrutnego zbrodniarza Argumnety: 1)a def. zbrodni 1)b def. zbrodniarza 2) Zarys historii zbrodni Makbeta 3) Ukryta prawda słów Mahatmy Gandiego: "dobro i zło muszą istniec obok siebie, a człowiek musi...
Różne oblicza wsi w renesansie
Wieś stała się tematem literackim już w literaturze antycznej. Od samego początku można też wyodrębnić dwa różne spojrzenia na wieś i tematykę wiejską. Już w mitologii znany był motyw Arkadii krainy wiecznej szczęśliwości, gdzie ludzie żyli...
Czy Kochanowski Uczył się od Horacego ?
Czy Kochanowski uczył się od Horacego? Zbadaj problem, analizując i porównując dane utwory obydwu poetów: Odę XXX i Pieśń XXIV. Jan Kochanowski (1530-1584) był wybitnym polskim poetą okresu Odrodzenia. Jego najsłynniejszymi utworami były treny...
Mikołaj Rej
Mikołaj Rej - nurt szlachecki Mikołaj Rej - nurt szlachecki (1505-1569) autor sławnego powiedzenia: “A niechaj narodowie wżdy postronni znają, / Iż Polacy nie gęsi, iż swój język mają” całym swym pisarstwem i działalnością publiczna pozostał mu...
Satyra sądzi człowieka? W pracy wykorzystaj wnioski z analizy fragmentu utworu "Do króla" i innych, znanych Ci satyr Ignacego Krasickiego.
Czy satyra sądzi człowieka? Satyra jest taktowana w literaturze jako krytyka. Krytyka, która ośmiesza nie tyle ludzi, i co ich wady, postawy czy zachowania. W swojej pracy na podstawie cytatów i wniosków z analizy satyry „Do króla” Ignacego...
Złoty wiek w Polsce.
Za panowania Zygmunta I Starego i jego małżonki Bony oraz ich syna Zygmunta II Augusta nastąpił rozkwit kultury i sztuki w polskim państwie. Na dwór przybywali włoscy artyści, którzy przy pomocy rzemieślników przebudowali Wawel. Przebudowa...
Porównaj wizerunek Boga oraz relacje między Bogiem a człowiekiem w Pieśni XXV i Trenie XVIII Jana Kochanowskiego
Jan Kochanowski to autor wielu pieśni i trenów, w których często nawiązywał do relacji między Bogiem a człowiekiem. Możemy dostrzec ten motyw głównie w ,,Pieśni XXV" i ,,Trenie XVII". Każdy z utworów ukazuje odmienną wizję relacje Boga i...
A. F. Modrzewski ojcem polskiej myśli demokratycznej.
Andrzej Frycz Modrzewski urodził się około 1503 roku w Wolborzu. W latach 1517 – 22 studiował na Akademii Krakowskiej poczym przyjął niższe święcenia kapłańskie. Dzięki pomocy rodziny Łaskich kształcił się na uniwersytecie w Wittenberdze....
Wprowadzenie do Renesansu.
Pojęcie renesansu wprowadził wybitny szesnastowieczny włoski malarz, pisarz i architekt, Giorgio Vasari. Chciał w ten sposób podkreślić odmienność nowej epoki od średniowiecza. Odrębność ta polegać miała przede wszystkim na odrodzeniu się...
Na podstawie "Żeńców" Szymona Szymonowica scharakteryzuj sielankę jako gatunek literacki.
Szymon Szymonowic, autor wykwintnych i zarazem realistycznych sielanek, pochodził z rodziny mieszczańskiej, ale za zasługi na polu literatury został nobilitowany (uszlachcony). Tęgi był to umysł, a jego talent poetycki - darem bożym, bo też -...