Podstawy filozoficzne Pozytywizmu.
Upadek powstania styczniowego przyniósł konsekwencje świadomościowe: przekonanie, że bez sprzyjającej sytuacji międzynarodowej nie ma szans na powodzenie powstania zbrojnego, stąd zwrot w stronę problematyki gospodarczo - społecznej i...
Pozytwizm dzieła literackie.
Pozytywizm Adam Asnyk Egzystowanie na skraju dwóch epok dawało Asnykowi wielką swobodę tworzenia, gdyż właściwie nie miał dużej konkurencji (poza Konopnicką); stąd też mamy tak wielką różnorodność tematyczną poezji Asnyka; Zacznijmy od tego, co...
Problematyka nowelistyki pozytywistycznej.
Pozytywiści w swoich nowelach poruszali szereg tematów nurtujących ówczesne społeczeństwo. Najczęstszym tematem były problemy pouwłaszeniowej wsi, katastrofalne warunki życia dzieci zarówno w mieście, ja i na wsi oraz sprawy narodowe. Poza tym...
Geneza "Nad Niemnem"
Powieść Elizy Orzeszkowej: „Nad Niemnem” uważana jest za najwybitniejsze dzieło pisarki, w pełni oddające jej ideowe i artystyczne przesłanki. Utwór powstał w okresie, kiedy Orzeszkowa cieszyła się rosnącym uznaniem czytelników, a w swym dorobku...
Różne oblicza heroizmu. Na podstawie podanych fragmentów "Nad Niemnem" E. Orzeszkowej wyjaśnij symbolikę dwóch mogił.
Powieść E. Orzeszkowej pt. Nad Niemnem pierwotnie miała mieć tytuł Mezalians. Tytuł trafny do utworu bowiem osią fabularna jest historia miłości ludzi pochodzących z rożnych klas społecznych. Autorka jednak przypisała dziele inny...
Pozytywizm ilustracją ideologii epoki.
Nadbudowa Ideologiczna tego okresu dzieli się na cztery zasadnicze modele światopoglądowe. Cechą wspólną tych modeli światopoglądowych jest wyraźne ukierunkowanie znaczenie społeczno – polityczne, natomiast ich płaszczyzna filozoficzna jest...
Rola legendy w "Lalce" B. Prusa.
Urozmaicenie fabuły czy alegoria? Rozważ, jaką rolę w „Lalce” Bolesława Prusa pełni przytoczona legenda. W rozważaniach odwołaj się do znajomości losów Stanisława Wokulskiego. Legenda ta została opowiedziana Izabeli i Wokulskiemu przez Węgiełka...
Opracowanie "Lalki" Bolesława Prusa.
"Lalka" B. Prusa wydawana była w "Kurierze Codziennym" w odcinkach w latach 1887-89, zaś w całości ukazała się w 1890 r. 1. Powieść dojrzałego realizmu: Jest to powieść dojrzałego realizmu - ze względu na skomplikowany...
Jaki obraz Polaków XVII wyłania się z Potopu Henryka Sienkiewicza? Matura 2005
Henryk Sienkiewicz w drugiej części swojej Trylogii przedstawia nam losy Polaków w XVII wieku. Tytuł „Potopu” wziął się z najazdu Szwedów na Polskę, który znany jest jako „potop szwedzki”. Zajmę się analizą dwóch fragmentów tej powieści....
"Ojciec Goriot" Balzaca.
Dzieje Ojca Goriot: Ojciec Goriot był 69 - letnim starcem, który w 1813 r. po wycofaniu się z interesów, osiedlił się w pensjonacie pani Vauger. Poznajemy go na początku jako zamożnego człowieka, , byłego handlarza mąką. Goriot przybył do...
"Przedwiośnie" Żeromskiego.
Stefan Żeromski "Przedwiośnie" "Przedwiośnie" (1925 r.) jest ostatnią, rozrachunkową powieścią Stefana Żeromskiego, wyrażającą bolesne rozczarowanie świeżo odzyskaną niepodległością. Wprawdzie Polska zdołała ustalić granice...
Obraz społeczeństwa polskiego drugiej połowy XIX wieku prezentowany w prozie pozytywistycznej.
Twórcy epoki pozytywizmu traktowali, przynajmniej w początkowym okresie swe utwory literackie jako narzędzie społecznej edukacji. Poprzez odpowiednio dobrane treści, sylwetki i perypetie bohaterów kreślili obraz polskiego społeczeństwa, wskazując...
Swój czy obcy? Odpowiedz na to pytanie na podstawie noweli Marii Konopnickiej ''Mendel Gdański''.
Nowela „Mendel Gdański” nie jest pierwszym utworem, w którym widoczny jest problem antysemityzmu. Maria Konopnicka w swoim utworze po raz pierwszy tak wyraźnie i dosłownie opowiedziała się przeciwko antysemityzmowi, który w ówczesnym czasie...
Realizacja postępowych haseł pozytywistów w nowelistyce.
Program polskich pozytywistów można sprowadzić do dwóch nadrzędnych haseł: praca organiczna i praca u podstaw. Praca organiczna, według teorii Spencera, to ścisły związek między funkcjonowaniem organizmu społecznego a żywego. Społeczeństwo polskie...
"Mendel Gdański" nowelą o charakterze tendencyjnym.
Co świadczy o tym, że nowelę ,,Mendel Gdański” można uznać za nowelę o charakterze tendencyjnym? Hasła programowe polskiego pozytywizmu miały doprowadzić w jak najszybszy sposób do gruntownego przebudowania polskiego społeczeństwa, dlatego też...
Zbrodnia i kara - Fiodor Dostojewski - opracowanie lektury
Geneza utworu Inspiracje oraz przekonania filozoficzne i religijne autora Pisarz początkowo inspirował się ideałami socjalizmu utopijnego. Z czasem jednak odchodził od tych doktryn, stając się coraz bardziej zagorzałym zwolennikiem potęgi...
Zbiór nowel Marii Konopnickiej - streszczenie
Maria Konopnicka już jako sławna poetka ogłosiła cztery zbiory nowel. Wypełniły je głównie portrety i biografie różnych postaci ludowych. Współczuciu ich niedoli towarzyszy tu szacunek dla ich wrażliwości moralnej, wielkoduszności, subtelnej...
"Granica" Nałkowskiej - Jednostka w świecie ograniczeń.
Jednostka w świecie ograniczeń. Analizując zachowania bohaterów zwierzęcych oraz ukształtowanie językowe podanego fragmentu, odczytaj metaforyczny sens sceny i jej związek z przesłaniem powieści Zofii Nałkowskiej Granica Czy wolność jest dla...
Problematyka nowelistyki pozytywistycznej
Głównym tematem nowelistyki pozytywistycznej było społeczeństwo i jego problemy. Pisarze pozytywistyczni opisują sytuację chłopa, problemy dzieci, warunki ich życia i możliwości rozwoju, sytuację robotnika, oskarżają ziemiaństwo i urząd – znak...
Bohaterowie Pozytywizmu i Młodej Polski w ocenie mojego pokolenia.
Jedną z najwybitniejszych powieści polskiego pozytywizmu jest „Lalka” Bolesława Prusa. Autor zobrazował w niej życie społeczne i obyczaje Warszawy drugiej połowy XIX wieku. Niewątpliwie postacią pozytywną powieści jest Stanisław Wokulski....
Forma i tematyka nowelistyki.
Pierwsze formy epickie pojawiły się w starożytności i literaturze orientalnej. Nowożytne wzorce zaistniały u progu renesansu - "Decameron" Giovanniego Boccacia i "Nowele przykładne" Miguela Cervantesa. W połowie XIX w....
"Lalka" powieścią o Warszawie.
Czas i miesjce akcji w Lalce zostały dokładnie określone. Akcja właściwa (bieżąca) trwa w latach 1878 - 1879. Tło historyczne rozszerza ukazanie schyłku ubiegłej epoki. Postacią wprowadzającą w przeszłość jest Ignacy Rzecki opowiadający o czasach...
Kryteria oceny człowieka w „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej
Autorka utworu pokazała ówczesne stosunki społeczne. Dokonała oceny środowiska ziemiańskiego, w tym arystokracji. Eliza Orzeszkowa w „Nad Niemnem” wyraża pogląd, że praca jest najwyższą wartością wolnego człowieka, stanowi o jego godności, nadaje...
"Nad Niemnem" E. Orzeszkowej - geneza powieści.
„Nad Niemnem” E. Orzeszkowej - geneza powieści. 1) Szlacheckie pochodzenie Elizy z Pawłowskich Orzeszkowej ur. 6 Vi 1841r. w Milkowszczynie (pochodziła z zamożnej rodziny ziemskiej, ojciec jej zmarł gdy miała 3 lata, matka Franciszka wyszła...
Trzy drogi życiowe trzech bohaterów powieści pozytywistycznych.
W powieściach pozytywistycznych jest wiele postaci budzących nieprzemijające czytelnicze fascynacje. Mało bohaterów szkolnych lektur na długo staje się bliskimi znajomymi odbiorcy. Dlatego najczęściej zapadają nam w pamięć te postacie, z którymi...
"Lalka" - kreacja społeczeństwa.
Aleksander Głowacki, herbu Prus I, później używający pseudonimu Bolesław Prus urodził się 20 VIII 1847 r. w Hrubieszowie nieopodal Lublina, zmarł zaś w 19 V 1912 r. w Warszawie którą uczynił bohaterem swoich licznych opowiadań, nowel, powieści,...
"Quo vadis" Sienkiewicza.
Nagrodzona Literacką Nagrodą Nobla powieść Henryka Sienkiewicza „Quo vadis” mimo tak długiego upływu czasu od momentu powstania, nadal wywołuje liczne spory wśród krytyków. Ich opinie są bardzo skrajne. Konrad Górski określił dzieło „Rzeczą...
Pozytywizm
Nazwa Nazwa epoki pochodzi od tytułu dzieła Augusta Comte?a Kurs filozofii pozytywnej i ma bezpośredni związek z rozwijanymi w nim poglądami myśliciela. Filozofia pozytywna to nie tylko pewnego rodzaju ruch ideowy, ale też program konkretnych...
Eliza Orzeszkowa - "Panna Antonina" - problematyka
Eliza Orzeszkowa w noweli pt. „Panna Antonina” opisuje prace wychowawczą i dydaktyczną tytułowej bohaterki. Pełne odzwierciedlenie znajduje w utworze hasło emancypacji kobiet. Panna Antonina to nauczycielka, która całe życie poświęca na zdobywanie...
Świat przeżyć dziecka w wybranych nowelach pozytywistycznych.
W epoce pozytywizmu powstało najwięcej nowel wywodzących się z ducha „utylitaryzmu”. Przedstawione były problemy, losy dzieci i ich punkt widzenia na cały zewnętrzny świat. Ukazywany był obraz dziecka cierpiącego, wyzyskiwanego, pozostawionego na...
Świat według Izabeli Łęckiej.
Bolesław Prus zaczął wydawać „Lalkę” od roku 1890, czyli już u schyłku pozytywizmu. Powieść ta była więc swego rodzaju oceną całej minionej epoki, krytyką szczytnych haseł programowych pozytywistów, czyli: „praca u podstaw, praca organiczna,...
Któż może powiedzieć, że za tymi chmurami nie ma słońca? "Kamizelka" Bolesława Prusa.
Któż może powiedzieć, że za tymi chmurami nie ma słońca? To pytanie uczyń kluczem do odczytania Kamizelki Bolesława Prusa. W interpretacji tekstu zwróć uwagę na kreację bohaterów, rolę kamizelki jako motywu kompozycyjnego oraz zakończenie...
"Mendel gdański" - skupienie na antysemityzmie.
W noweli Konopnicka przestrzega przed nietolerancyjnym i nieprzemyślanym stosunkiem do ludzi innego pochodzenia. Mendel, mieszkaniec Warszawy - to Stary introligator, żyd głęboko związany z miastem, w którym spędził całe życie. Czuł się Polakiem,...
Sytuacja i miejsce żydów w pozytywistycznym społeczeństwie polskim na podstawie fragmentu utworu "Mendel Gdański" Marii Konopnickiej
Fragment utwóru Marii Konopnickiej pt. ?Mendel Gdański? przedstawia stosunek społeczeństwa dziewiętnastowiecznej Warszawy do narodowości żydowskiej obecnej wówczas licznie na ziemiach polskich. W epoce pozytywizmu możemy spotkać się z rosnącym...
Historia w "Potopie" Henryka Sienkiewicza.
Akcja "Potopu" H. Sienkiewicza toczy się w latach 1655-1657 tj. w okresie wojen szewdzkich . "Potop" jest powieścią historyczną. Sienkiewicz starał się jak najdokładniej odtworzyć realia epoki i - jak sam określał- wejść w...
Dziennikarstwo
Jedną z dróg przybliżenia Polaków do zdobyczy cywilizacyjnych Europy była dokładna informacja o całokształcie życia gospodarczego i kulturalnego na ziemiach polskich oraz w krajach szczycących się postępem. Role te przyjęła wyspecjalizowana prasa,...
Funkcja lokalizacyjna nazw własnych w narracji utworów polskich pozytywistów: Sienkiewicz, Orzeszkowa, Dygasiński.
Pozytywistyczna literatura nie dba o lokalizację akcji w konkretnej rzeczywistości. Opisy wprowadzające czytelnika w świat przedstawiony wyglądają zazwyczaj tak: „Miasto M... zbudowane na wysokiej górze, ma kilka wąskich i krętych ulic, które...
"Ojciec Goriot" powieść o straconych złudzeniach.
"Szczęście, mój drogi, mieści się miedzy stopą a ciemieniem, czy kosztuje milion, czy sto ludwików, wrażenie zawsze jest takie samo. Darujmy Chińczykom życie" ("Ojciec Goriot" Balzac) "U Balzaca postacie są niczym...
"Lalka" - powieść o miłości - panorama społeczna - narodziny polskiego kapitalizmu.
POWIEŚĆ PANORAMA SPOŁECZNA - ukazuje obraz społeczeństwa Polskiego, wewnetrzenie zhierarchizowane, zróżnicowane i podzielone w drugiej połowie XIX wieku. - obraz arystokracji, bużuazji, mieszczaństwa, ziemiaństwa, biedoty - pojedyńcze jednostki...
To wyjątkowo trafny tytuł - Stefan Żeromski „Syzyfowe prace”.
„Syzyfowe prace” były jedną z pierwszych powieści Stefana Żeromskiego. Początkowo książka miała mieć tytuł „Andrzej Radek, czyli Syzyfowe prace”. Jakie były tego powody? Dlaczego pisarz to zrobił? Lektura ukazała się w 1897 roku, ale jej...
Jaki obraz Polaków XVII wieku wyłania się z "Potopu" Henryka Sienkiewicza? Punktem wyjścia swoich rozważań uczyń wnioski z analizy danych fragmentów powieści. Zwróć uwagę na ich znaczenie dla całości utworu.
"Potop" jest to powieść historyczna napisana ku pokrzepieniu serc przez jednego z najwybitniejszych polskich pisarzy - Henryka Sienkiewicza. W utworze tym ukazany jest atak Szwedów na Polskę. Autor pragnął pokazać wszystkim rodakom, że...
Dokonując analizy i interpretacji podanego fragmentu "Kamizelki" Bolesława Prusa oraz w kontekście całego utworu określ rolę narratora.
„Kamizelka” to powszechnie znana nowela Bolesława Prusa, napisana w okresie pozytywizmu. Akcja rozgrywa się w dziewiętnastowiecznej scenerii codziennego życia. Motywem przewodnim jest tytułowa kamizelka i jej ogromna rola w życiu pewnego...
Wybrane problemy i tematy nowel pozytywistycznych.
Pozytywizm jako nowy prąd w naszej literaturze zwiastowały „małe formy literackie” - nowele i opowiadania. Znane utwory Prusa, Sienkiewicza, Orzeszkowej wprowadzają w krąg spraw aktualnych epoki, ukazują dojrzewanie nowej poetyki w twórczości...
"Lalka" Bolesława Prusa - powieść o karierze czy klęsce?
„Lalka” B. Prusa to pod wieloma względami „powieść kontrastów”. Utwór ten jest wielkim pytaniem o przyszłość, nic tam nie jest do końca wyjaśnione- wręcz przeciwnie: wszystko jest w mniejszym lub większym stopniu skomplikowane, niejasne. Autor...
Reguła opisu zastosowana przez Honoriusza Balzaca.
Jak sądzisz, dlaczego Honoriusz Balzak opisując świat posłużył się reguła opisu, która ukazuje rzeczywistość w szczegółach.Jakie to ma przełożenie na idee pozytywistyczne:scientyzm,organicyzm i ewolucjonizm? Honoriusz Balzac jest autorem...
Problem "być czy mieć" w literaturze Pozytywizmu.
Człowiek związany pewnymi normami moralno etycznymi ciągle staje przed koniecznością wyboru. Wybór ten nie zawsze jest rzeczą łatwą i często łączy się z określonym ryzykiem i odpowiedzialnością Ludzie, więc muszą wybierać między: dobrem a złem,...
Czy "Nad Niemnem" jest powieścią tylko pozytywistyczną?
Poza niezbicie pozytywistyczną strukturą tej powieści Orzeszkowej, pojawia się tu wiele innych, głównie romantycznych cech; Pozytywistyczne są tu oczywiście: typowa epicka i realistyczna narracja; obserwujący wszystkie wydarzenia nie jest...
"Lalka" powieść sukcesu czy klęski?
W powieści Bolesława Prusa pt. „Lalka” autor bardzo realistycznie spogląda na ówczesny obraz społeczeństwa Warszawy. Mimo tego, że postacie występujące w utworze są fikcyjne, ich charakter i sposób bycia jest bardzo zbliżony do ludzi żyjących w...
Henryk Sienkiewicz „Pan Wołodyjowski”
Powieść drukowana w latach 1887-1888, wydanie osobne - 1888 r. Akcja toczy się na kresach wschodnich podczas wojny polsko-tureckiej za panowania Michała Wiśniowieckiego Kompozycja i fabuła Początkowe rozdziały pełnią funkcję ekspozycyjną...
Jaki obraz Polaków XVII wieku wyłania się z Potopu H. Sienkiewicza
W „Potopie” H. Sienkiewicza obraz Polaków ciągle się zmienia, zmienia się również sposób w jaki jest przedstawiany i zmieniają się osoby które oraz ten obraz prezentują. Najgorszą prawdę o polskim narodzie znajdujemy w wypowiedzi Wrzeszczowicza...