Jak rozumiesz hasło "Polska Winkelriedem narodów"?
Hasło winkelriedyzmu wygłasza Kordian na szczycie Mont Blanc w dramacie Juliusza Słowackiego *"Kordian"*. Słowacki przedstawia w ten sposób własną, specyficzną i nieco odmienną od mickiewiczowskiej, koncepcję mesjanizmu narodowego. Myśl ta...
Interpretacja "Grobu Agamemnona". Gorzka refleksja o Polsce i Polakach w "Grobie Agamemnona" i "Kordianie" J. Słowackiego (notatki z lekcji).
Interpretacja "Grobu Agamemnona" Słowacki wyobraża sobie, iż wychodzi z grobowca i pędzi na koniu. Odwołuje się do antycznych Termopili (gdzie pod wodzą króla Leonidasa, Persowie nie zostali wpuszczeni do Sparty) i Heronei (bitwa...
Walka romantyków z klasykami.
Walka romantyków z klasykami dotyczyła sposobu patrzenia ma świat i jego interpretowania, a w szczególności zagadnień estetyczno-literackich. W 1818 roku ogłoszona została przez Kazimierza Brodzińskiego rozprawa "O klasyczności i...
Sofokles
Sofokles (496-406 p.n.e.) - tragediopisarz grecki, jeden z trzech wielkich tragików starożytnych (obok Ajschylosa i Eurypidesa). Był synem bogatego wytwórcy broni. Brał czynny udział w życiu politycznym Aten, najpierw jako skarbnik Związku...
Romantyzm jako formacja kulturowa. Romantyzm w Polsce
1. Ramy chronologiczne Polskiego romantyzmu. 1822- wydanie ballad i romansów A. Mickiewicza 1864- koniec epoki. Klęska powstania styczniowego. 2. Walka narodowowyzwoleńcza naczelnym hasłem polskiego romantyzmu. 1830- powstanie listopadowe i...
Interpretacja fraszki Jana Kochanowskiego "Człowiek Boże igrzysko"
Pierwsze wersy tej fraszki mówią o tym, że nasze życie jest jakby występem dla Boga. To właśnie on jest "reżyserem" naszego świata i jednocześnie się nam przygląda, a my jako "aktorzy" mamy tylko role do odegrania. Człowiek jest istotą ważną, ale...
Kierunki artystyczne XX-lecia międzywojennego
Okres XX lecia międzywojennego to czas twórczego fermentu w europejskiej sztuce. Pojawiły się nowe tendencje, wydawano wiele manifestów, co świadczy o tym, iż artyści tego okresu gorączkowo poszukiwali nowych środków wyrazu. Zmuszał ich do tego...
Krótki opis nowelek pozytywistycznych - "Mendel Gdański" i "Gloria Victis"
"Kwestia Żydowska" w "Mendlu Gdańskim" Marii Konopnickiej. M.Konopnicka w swojej noweli usiłuje przekonać odbiorcę o konieczności tolerancji wobec Żydów. Fabuła noweli jest tak skonstruowana, aby tekst utworu spełniał funkcję impresywną....
Młoda Polska- pojęcia
Charakterystyka epoki – kryzys wartości –fascynacja pesymistyczna(filo.schopenshowera) –Nitzego) –poczucie bezsiły wywołanej koncem wieku (dekadentyzm) „sztuka dla szutki”- koncepcja sztuki będaca czystym pięknem dzięki doskonałości formy....
Człowiek zniewolony - łagry sowieckie na przykładzie wybranych utworów literackich.
Aby mówić o zniewoleniu człowieka należy zdefiniować to pojęcie. Zniewolenie to utrata wolności, swobody, całkowita zależność od innych. Zagadnienie to może dotyczyć kilku sfer życia ludzkiego. Pierwszą z nich jest fizyczne ograniczenie tzn....
Starożytność
CZAS TRWANIA od IV tysiąclecia p.n.e do 476 r.n.e KLUCZOWE HASŁA EPOKI -narodziny filozofii -początki teatru TERMINY LITERACKIE epika, liryka, dramat, epos, przypowieść,pieśń, hymn, tragedia antyczna, zasada trzech jedności UTWORY...
Informacje na temat Apokalipsy według św. Jana, zwróć uwagę na symbole zawarte w tekście
Księga w Biblii zamykająca Nowy Testament. Powstała w I w.n.e., w czasach prześladowania chrześcijan przez Nerona i Domicjana. Jej tematem jest wizja końca świata i sądu ostatecznego. Apokalipsa to objawienie, wizja przyszłości. Księga ma...
Stan emocjonalny bohatera "IV części Dziadów" Adama Mickiewicza
Określenia oddające jego stan psychiczny i porównują następujące po sobie emocje, zwracają uwagę na sposób ich wyrażenia, wyjaśniają, w jaki sposób składnia i interpunkcja służą podkreśleniu intencji wypowiedzi Gustawa. Wnioski analityczne...
Periodyzacja Baroku w Polsce.
1580-1620 - barok wczesny - rozwój literatury metafizycznej, 1620-1680 - barok dojrzały - rozwój literatury sarmackiej i dworskiej, 1680-1740 - barok schyłkowy - czas upadku kulturalnego związany z epoką saską, Tło historyczne: -...
Tragizm Giaura.
Tragizm Giaura polega na nieszczęśliwej miłośći do Leili,która była zarówno żoną Hassana jak i kochanką Giaura.I właśnie tutaj znajduje się źródło nieszczęść bohatera.Niewierna Leila umiera z rąk męża,natomiast kochanek buntuje się i popada w...
Maria Ossowska - "Starogrecki ideał rycerski" - odpowiedzi na pytania.
1. Geneaologia była ważna w świecie Homera, ponieważ przez nią można było poznać przodków rycerza, gdzie zdarzali się także bogowie. Rycerze mieli szacunek, bo wiedzieli nie tylko o swoich antentach. Znając wzajem swoje biografie, tworzyli grupę o...
Najważniejsze pojecia z antyku
Amfora- wysokie, smukłe naczynie gliniane z dwoma umieszczonymi symetrycznie po bokach uchwytami, służyło głównie do przechowywania i transportu wina, oliwy oraz miodu, często były zdobione malowidłami (2 rodzaje amfor: szyjowe i brzuchate)....
Kartka z dziennika Odyseusza
07.06. - 6 rok tułaczki Zbliżała się ciemna noc. Nasz dzielny statek gnany wiatrem, szybko zbliżał się do wyspy Syren. Nagle wiatr ustał, jakieś bóstwo uśpiło fale. Towarzysze zaczęli zwijać żagle i składać je na dnie okrętu, po czym wrócili do...
Kodeks życia świętym wg św. Franciszka z Asyżu.
KODEKS BYCIA śWIETYM WEDłUG śWIęTEGO FRANCISZKA Z ASYżU: *akceptacja siebie razem z grzesznym ciałem, gdyż jest ono darem Możym; *ascezę akceptuje tylko wówczas jeśli pozwala ona na doskonalenie ducha; *dostrzegać w każdym dobro, z szacunkiem...
Kordian rozczarowany rzeczywistością
I akt Utwór dotyczy stanu duszy Kordiana – choroby wieku. Jest on rozczarowany życiem. Ma poczucie indywidualizmu, jednak targnął się na swoje życie, tak jak inni bohaterowie romantyczni. Jego przyjaciel również targnął się na własne życie....
Jak przeszłość kreuje relacje między inteligencją, a chłopami w "Weselu" Stanisława Wyspiańskiego?
Przeszłość odkreślamy grubą linią słowa współczesnego polityka Tadeusza Mazowieckiego mogłyby być wskazówką dla Polaków żyjących pod koniec XIX w. Puszczenie w niepamięć czarnych kart historii miałoby zapewne wielki wpływ na szybsze odzyskanie...
Renesansowy ideał urody wg Kochanowskiego "Pieśń XI".
Jan Kochanowski w "Pieśni XI" opisuje jego ideał renesansowej kobiety wzorując się na swej żonie Dorocie. Zostaje ona porównana do przyrody, gdyż jest ona doskonała-jest dziełem Boga. Żona Kochanowskiego jest uzdolniona muzycznie-potrafi...
Dedal i Ikar - symboliczne znaczenie jako ludzkie marzenia
Mit o Dedalu i Ikarze opowiada o artyście Dedajlosie i jego synu. Jako że Dedal był nie tylko rzeźbiarzem ale też architektem i wynalazcą, Minos jako król ściągnął go z Aten na Kretę. Zlecił mu wykonanie labiryntu dla jego syna pod królewskim...
Romantyzm - pojęcia
Bajronizm termin określający nowy typ bohatera , odznaczającego się indywidualizmem i postawa buntu wobec otaczającej rzeczywistości, wyrastającego ponad otoczenie.Bohater Byrona to postac tajemnicza, dumna, poddana dzianiu silnych często...
Tolerancja.
W 17 wieku ludzie często nie akceptowali wyznawcow innych religii niż chrzesciajnska. Przesladowali ich , zabijali , a każdy swój okrutny czyn tlumaczyli zasadami wiary . „Jeden jest tylko Bog ”- tak zostalo napisane w Ewangelii , ale jest tam tez...
Mogiła powstańców styczniowych jako kluczowy motyw powieści Elizy Orzeszkowej „Nad Niemnem”
Powieść Elizy Orzeszkowej wyraża ducha epoki. Utwór początkowo publikowany był w odcinkach w prasie. W formie książkowej opublikowana została w 1886 roku. Powieść została napisana z okazji 25 rocznicy powstania styczniowego. Jednak nazwa...
Biblizmy i ich współczesne znaczenia
WYBRANE BIBLIZMY WRAZ Z ICH WSPÓŁCZESNYM ZNACZENIU: - chleb powszedni - rutyna, zwyczajność, codzienność - ciemności egipskie - nieprzeniknione ciemności - kamień na kamieniu - zrobić totalną destrukcję - kamień węgielny - podstawa, baza,...
Bóg, człowiek i świat w twórczości renesansowej.
Najbardziej znamienną cechą ludzi a także twórczości odrodzenia było wszechstronne zainteresowanie człowiekiem i sprawami ludzkimi. Z zainteresowaniem tym liczyło się odrzucenie ideału życiowego, norm obyczajowych i rygorów wytworzonych przez...
Charakterystyka Marmieładowa
Siemion Zachorycz Marmieładow jest osobą słabą psychicznie, co objawia się w jego uzależnieniu do alkoholu. Z zawodu jest byłym urzędnikiem, radcą tytularnym. Zaczyna pić, gdy po raz pierwszy traci posadę, w pierwszym roku małżeństwa z ubogą...
Główne tendencje romantyzmu.
IRRACJONALIZM - pogląd przeciwstawiający się racjonalnemu, rozumowemu poznawaniu rzeczywistości. Wg irracjonalistów prawdę należy poznawać tylko poprzez środki pozarozumowe tj. intuicja, instynkt, uczucia i wiara FANTASTYKA - wiara w...
Na czym polega konflikt tragiczny. Wyjaśnij na przykładzie "Antygony" Sofoklesa.
Jest to sytuacja w jakiej autor stawia postać/cie utworu, w której osoba ta musi wybierać między dwiema równorzędnymi racjami, z których, w tragedii, obie prowadzą do domyślnej katastrofy, jednocześnie nie ma możliwości odsunięcia decyzji na...
Psalmodia polska.
Psalmodia - pisana rytmiczną prozą poetycką - uważana jest przez badaczy za arcydzieło polskiego oświecenia i znakomitą syntezę ówczesnej kultury.
„Kordian” Juliusza Słowackiego jako swoista polemika z „IIIcz. Dziadów” Adama Mickiewicza
„IIIcz Dziadów prowadzi polemikę z „Konradem Wallenrodem” natomiast „Kordian z „Dziadami Mickiewicza W życiu Juliusza Słowackiego miały miejsce dwa incydenty z postacią Adama Mickiewicza I incydent – miał miejsce w Paryżu Adama Mickiewicza...
Bohater byroniczny "Giaur" i werterowski "Cierpienia młodego Wertera".
Jest to utwór wierszowany, zbliżony treścią do noweli, lecz krótszy. Młody Wenecjanin Giaur funkcjonuje jako nazwa. Zakochuje się w brance tureckiej Leili. Pan Leili Hassan zabija ją za niewierność. Giaur mszcząc ukochaną zabija Hassana. Potem...
Co rozumiem przez IV przykazanie.
IV przykazanie ... to jedno z dziesięciu, które otrzymaliśmy od Boga, by godnie sprawować swój żywot i móc go podsumowywać każdego dnia. Czy jednakże "Czcij ojca swego i matkę swą" ma w sobie coś specjalnego ? Na pewno. Tak jak i każde...
Kult pracy i nauki w życiu bohaterów pozytywistycznych
Praca była od zawsze źródłem utrzymania i spełnionej aspiracji. Dzięki pracy człowiek zdobywał majątek. Młodzi ludzie postanowili połączyć ciężką pracę fizyczną z pracą umysłu, intelektualną. Stanisław Wokulski bohater "Lalki" sam na siebie...
Rozważanie o roli poezji w „Konradzie Wallenrodzie” Adama Mickiewicza
„Konrad Wallenrod” został wydany w 1828 roku, a w 1829 roku został wydany po raz drugi ale został wzbogacony w dedykację do cara Rosji. Utwór poprzedzony jest „przemową” jest ona integralną częścią utworu. Sugeruję ona, że „Konrad Wallenrod”...
Barokowe wyobrażenie na temat życia w kontekście dramatów Szekspira
W swojej pracy postaram się rozważyć problem barokowego wyobrażenia życia. W tym celu skorzystam z dwóch dramatów Szekspira: „Makbeta” i „Hamleta”, by potwierdzić wysunięte wnioski. W epoce baroku całkowicie zmienia się sposób postrzegania...
Spór romantyków z klasykami w literaturze polskiej
Przedstawicielami elity intelektualistów byli: •Kajetan Koźmian autor poematu „Ziemiaństwo polskie” •Franciszek Dmochowski •Franciszek Wężyk •Kazimierz Brodziński autor sielanki „Wiesław”. W rozprawie „O pismach klasycznych i...
Czy czasy opisane przez A. Kamińskiego można nazwać latami pogardy.
Aleksander Kamiński w „Kamieniach na szaniec” opisuje lata 1939-1943. Był to okres wojen prowadzonych na całym świecie. Zabijano z uśmiechem pogardy i umierano z pogardą w sercu. Wiele narodów przez wojnę skłóciło się ze sobą, wiele do dziś...
Najdawniejsze zabytki j. Polskiego
Piśmiennictwo zawitało do Polski wraz z łaciną pod koniec X wieku. Pisaniem i piśmiennictwem zajmowali się duchowni, pisarze - skryptorzy, a ozdabiali je inicjałami i barwnymi miniaturami iluminatory, również duchowni. Wiele ksiąg zawdzięczamy...
Sztuka romańska - Architektura, Rzeźba i Malarstwo od XI do XIII wieku
Sztuka romańska rozwinęła się w Europie w XI - XIII wieku. Poprzedzona była sztuka przedromańską, i wyrosła na podłożu sztuki późno-antycznej. W sztuce romańskiej na czoło wysunęła się architektura, której były podporządkowane rzeźba i malarstwo...
Zabytki piśmiennictwa polskiego
1. "Geograf bawarski" IX w. - spis nazw polskich plemion 2. "Dagome index" X w. - najdawniejszy polski dokument, Mieszko I oddaje państwo pod opiekę papieżowi, nazwy geograficzne 3. "Kronika Theimara" X-XI w. - nazwy plemion...
Twórcy literatury rzymskiej.
Wergiliusz- autor słynnej „Eneidy”, epopei napisanej na wzór eposów Homera, ukazującej wędrówkę Eneasza. Horacy- najsławniejszy poeta Rzymu, do którego twórczości nawiązywali późniejsi autorzy z wielu krajów. Owidiusz- twórca dzieła pt....
"Odpowiedzialność za słowo" Marii Ossowskiej - krótka notatka.
"Odpowiedzialność za słowo" Marii Ossowskiej jest wywodem naukowym. Mowa w nim o odpowiedzialności za dane słowo, które trzeba rozważać wraz z pojęciami kłamstwa i prawdomównści. Pojęcia prawdomówności i odpowiedzialności są ze sobą...
"Faust" J. W. Goethe.
średniowieczny stary alchemik- doktor Faust - całe życie spędził na poszukiwaniu prawdy, posiadł całą wiedzę książkową, lecz nie dało mu to prawdziwej znajomości świata, nie poznał żadnej tajemnicy życia, definicji dobra, zła ani sensu istnienia....
"Wesele"- geneza i pierwowzory postaci
Inspiracją do napisania utworu było huczne, trwające parę dni wesele poety Lucjana Rydla i Jadwigi Mikołajczykówny – chłopskiej córki. Ślub ten odbył się 20 listopada 1900r. w kościele Mariackim w Krakowie, zaś wesele w dworku Włodzimierza...
Werteryzm
Pojęcie to powstało od imienia głównego bohatera powieści Goethego. Oznacza wybujałą uczuciowość, widzenie świata przez pryzmat marzeń i poezji. Charakteryzuje wewnętne rozdarcie, konflikt ze światem, tragiczne przeżycia, niezgodę na konwencje...
Dwie postawy wobec życia w „IV cz. Dziadów” Adama Mickiewicza.
W „IIcz. Dziadów” następuję chaotyczny koniec. Guślarz nie potrafi zapanować nad ostatnim widmem. Milczące widmo podąża za pasterką. Wszyscy się rozchodzą. Następuję rozbicie struktury rytuału. W „IV cz. Dziadów” Pojawia się widmo. Istnieję...
Poezja Adama Zagajewskiego
Poezja Adama Zagajewskiego Urodził się w 1945 roku we Lwowie. Dzieciństwo spędził w Gliwicach. Ukończył psychologię (1968) i filozofię (1970) na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Po studiach pracował jako asystent w Instytucie Nauk...