Homer "Iliada" Priam u Achillesa
Moment, kiedy Priam przychodzi do Achillesa błagać o ciało Hektora, jest jednym z najbardziej wzruszających wydarzeń w epopei Homera pt. "Iliada". Nawet nieustępliwego Achillesa wzruszyły słowa Priama, błagającego o wydanie ciała swego...
Utopia
Utopia - idealne państwo o najlepiej funkcjonujących instytucjach, doskonałej organizacji i porządku, idealnym społeczeństwie • Thomas More (Morus) o Człowiek jest z natury dobry o Harmonia i uporządkowanie na 3 płaszczyznach Ukształtowanie...
Mityczność świata przedstawionego w "Chłopach" Reymonta.
Mit - opowieść o tym co dla danej społeczności było ważne, wydarzenia wchodzące w skład wierzeń. Opowiada o relacjach miedzy ludźmi, a także miedzy ludźmi a światem poza ziemskim. Fabuła opowiada o tym co w wizji świata jest szczególnie ważne....
Muzy i ich atrybuty.
* Kalliope (Pięknolica) - muza pieśni bohaterskiej; atrybuty: rylec i tabliczka do pisania * Klio (Głosząca sławę) - muza historii; atrybut: zwój pergaminu trzymany w dłoni * Euterpe (Radosna) - patronka liryki; atrybut: flet * Taleja...
Notatka o "Stepach akermańskich" A.Mickiewicza
Podmiotem lirycznym "Stepów akermańskich" A.Mickiewicza jest podróżnik, możliwe,że sam poeta, ponieważ A.Mickiewicz odbył podróż na Krym.Zwraca się on do swoich towarzyszy ("Stójmy!") najpierw opisując krajobraz a później...
Zinterpretuj słowa Piotra Wysockiego odwołując się do sceny „Bal u senatora”.
„ Nasz naród jak lawa, Z wierzchu zimna i twarda, sucha i plugawa, Lecz wewnętrznego ognia sto lat nie wyziębi; Plwajmy na tę skorupę i zstąpmy do głębi”. Słowa te wypowiedziane przez Piotra Wysockiego dają trafną lecz metaforyczną ocenę...
Greccy bogowie.
Każdy bóg miał określoną władzę i opiekował się''swoimi''dziedzinami: Zeus-gromowładny władca Olimpu;znak:piorun Hera-małżonka Zeusa,opiekunka małżeństw;znak:pawie pióro Posejdon-brat Zeusa,władca mórz i oceanów;znak:trójząb Afrodyta-narodzona...
Cechy epopei
14. CECHY EPOPEI NA PRZYKŁADZIE „ILIADY” HOMERA KWESTIA HOMERYCKA- spór o autorstwo Iliady i Odyseji Istnienie Homera zakwestionowano w XVII w we Francji. Wywodząc Iliadę i Odyseje z twórczości wędrownych śpiewaków (AOIDÓW) Inne teorie głosiły...
Charakterystyka otoczenia Nerona. Stosunek dworzan do siebie i do Nerona.
Otoczenie Cezara: -Neron stanowił epicentrum -pierwszą i wyłączną warstwę stanowili patrycjusze, którzy mogli brać udział w uczcie i cieszyli się sławą ludu (Tygellin, Petroniusz) -senatorzy -niewolnicy i słudzy w pałacu Stosunek dworzan...
Wielka Improwizacja w III cz. Dziadów
1. Monolog Konrada skierowany do Boga. 2. Konrad jest poetą,uważa się za geniusza. 3. Chce by Bóg dał mu "rząd dusz", chce zawładnąć duszami Polaków, być weszczem - przywódcą duchowym narodu. 4. Identyfikuje się z całym narodem, bo bierze na...
Przesłanie Księgi Hioba.
Pismo Święte porusza wiele trudnych problemów, między innymi takich jak cierpienie. Doskonałą odpowiedź na pytanie: "czy cierpienie ma sens”? znajdujemy w "Księdze Hioba". Hiob żył w kraju Hus, był wiernym i sprawiedliwym wyznawcą...
Tragedia antyczna, teatr antyczny na przykładzie "Króla Edypa" Sofoklesa
1). Trzej najważniejsi tragicy greccy: Sofokles, Eurypides i Ajschylos. Twórcą komedii był Arystofanes. 2). Teatr antyczny wyrósł z kultu boga Dionizosa ( wino, winna latorośl). Z Wielkich Dionizji miejskich wyrosły konkursy na najlepszą...
"Kordian" jako dramat romantyczny.
W utworze występuje SYNKRETYZM RODZAJOWY - elementy epickie: opowiadania Grzegorza, liryczne: monolog bohatera na Mont Blanc. Słowacki przedstawia w dramacie biografię bohatera romantycznego, który przechodzi ewolucję. W utworze występują POSTACIE...
Rola przeznaczenia w "Makbecie".
W tragedii antycznej bohaterowie dramatu byli w specyficznej sytyłacji egzystencjalnej. Ich los był z góry określony, próby uniknięcia przeznaczenia były skazane na klęskę. Motyw fatum jest trochę inaczej pokierowany w Makbecie. Przepowiednie...
Interpretacja "Wielkiej Improwizacji " z III cz. " Dziadów" Adama Mickiewicza
"Wielka Improwizacja" to najsłynniejszy monolog w literaturze Polskiej. Konrad występuje w nim w podwójnej roli: jako poeta i jako bojownik o niepodległość. Jako poeta ma poczucie wielkości, jest przekonany o swojej potędze twórczej i własnym...
Notatka z renesansu
J. polski – renesans 1.Kryzys myśli średniowiecznej. Narodziny renesansu. -zaczęto interesować się człowiekiem -odkryli do idei starożytnej -mieli dość lęków , obaw przed groźnym Bogiem , śmiercią ....
Dlaczego "Pan Tadeusz" uważany jest za epopeję narodową?
Pan Tadeusz, utwór zawierający w sobie cechy różnych gatunków literackich, ma też wiele właściwości eposu albo- inaczej mówiąc- epopei. Sporo w nim nawiązań do Iliady i Odysei Homera. Mickiewicz, zgodnie z regułami tradycyjnej epopei,...
Treny Jana Kochanowskiego - geneza
Dlaczego Jan Kochanowski pisał Treny? Poeta ze swoich trenów stworzył wcześniej gatunek - cykl trenologiczny, wplatając weń poszczególne motywy pieśni żałobnych: epitafia, epicedia, elegie i treny. Cały cykl został poświęcony pamięci zmarłej...
Ceremoniał i obyczaj rycerski.
Rycerstwo stanowiło siłę zbrojną władcy i państwa. Ich głównym zajęciem była walka, a umiejętności i uzbrojenie rycerzy decydowały o sile zbrojnej państwa. W czasie wojny zawsze stawali do obronykraju i króla. Brali również udział w wyprawach...
Przesłanie "Wesela" Wyspiańskiego
Przesłanie "Wesela" Wyspiańskiego dotyczy Polski, niepodległości i Polaków. Opiera się ono na sferze symbolicznej, mitologicznej oraz na syntezie sztuk. Symbolika pomaga odczytać ten przekaz nie tylko umysłem, czyli wprost, ale również sercem....
Związki frazeologiczne i powiedzenia w Biblii.
Sodoma i gomora Ks.rodzaju Siedlisko rozpusty 7 lat tłustych i siedem lat chudych Ks.rodzaju Lata dobrobytu i lata klęski Niewierny tomasz Ew. Jana Niedowiarek Judaszowe srebrniki Ewangelia Zdrada , przekupstwo Wieża babel Ks.rodzaju...
Klasyczny.
Klasyczny to będący wytworem starożytnej kultury greckiej i rzymskiej; związany z tą kulturą, odnoszący się do antyku, badający sztukę antyku np.: - filologia klasyczna - studia klasyczne - klasyczna sztuka grecka i rzymska...
Sonety M. Sępa-Szarzyńskiego.
Mikołaj Sęp-Szarzyński należy do najwcześniejszych przedstawicieli baroku w literaturze europejskiej. Zasłynął jako autor sonetów, wierszy religijnych i erotyków. Najważniejszy zbiór jego utworów wydany został po śmierci i nosi tytuł "Rymy...
Oświeceniowe i romantyczne elementy w "Odzie do młodości" A.Mickiewicza
Słynny utwór Mickiewicza powstał w 1820r. W studenckim Wilnie błyskawicznie stał się wierszem manifestem, hymnem romantycznej młodzieży. Cała oda zaczyna się apostrofą do młodości, której przypisuje poeta wielką siłę. Osią konstrukcyjną w wierszu...
"Odprawa posłów greckich" jako dramat klasyczny
"Odprawa posłów greckich" jest dramatem, który naśladuje klasyczne dramaty starożytne poprzez: 1. Zasadę trzech jedności: - Miejsce: Troja. - Czas: Akcja trwa nie dłużej niż jeden dzień. - Akcja: Zdarzenia przedstawione w dramacie...
Wizja rewolucji w Nie-boskiej komedii.
Utwór przedstawia obraz rewolucji antyfeudalnej i antykapitalistycznej, powszechnej i totalnej. Po jednej stronie stoją chłopi, rzemieślnicy, robotnicy fabryczni, pomywaczki, lokaje, natomiast z drugiej szlachta, kupcy, fabrykanci i bankierzy....
Symbole apokalipsy.
Abaddon- anioł przepaści, sprawca zagłady. Alfa i omega- pierwsza i ostatnia litera greckiego alfabetu, początek i koniec, symbol Chrystusa , skrót drogi rodzaju ludzkiego od Edenu do sadu ostatecznego. Babilon - miasto zła przeciwstawione...
Idea noweli Henryka Sienkiewicza pt. "Latarnik"
"Latarnik" Henryka Sienkiewicza jest osnuty na zdarzeniach autentycznych. Autor ukazuje losy polskiej emigracji politycznej oraz ogromną rolę literatury polskiej w życiu Polaków rzucanych na obczyznę. Bohater tej noweli, Polak - emigrant...
Stworzenie człowieka w Mitologii
1. Prometeusz ulepił człowieka z gliny i łez, a duszę stworzył ze skradzionych ze słonecznego rydwanu iskier 2. Człowiek początkowo był słaby i bezradny wobec sił natury. 3. Ukradł z nieba zarzewie ognia, podarował je ludziom i powiedział im,...
Oświeceniowa liryka patriotyczna
Liryka patriotyczna opisywała fakty. Utwory najczęściej były anonimowe- autorzy nie chcieli narażać się na krytykę (np. Jan Ursyn Niemcewicz, Franciszek Karpiński, Franciszek Bohomolec). Utwory często miały charakter apelu, były krótkie, napisane...
Narracja w "Lalce" Prusa.
W „Lalce” jest kilku narratorów: 1) narrator 3-osobowy – wszechwiedzący, ukrywający się za światem przedstawionym, to typ tzw. narracji przezroczystej, której zadaniem jest: - przedstawianie wydarzeń, - informacje o zachowaniu bohaterów, -...
Renesans - Informacje Ogólne
Ramy czasowe: a) Włochy od początku XIV w. do połowy XVI w. b)Europa Zachodnia koniec XV w. do końca XVI w. c) Polska pierwsze zwiastuny nowej epoki pojawiły się już w XV w. , rozkwit przypada na wiek XVI zaś schyłek epoki to początek XVII wieku...
Postawa Tarrou "Dżuma", krótka notatka z lekcji.
Jean Tarrou to jedna z ważniejszych postaci „Dżumy” Alberta Camusa. Tarrou niue jest mieszkańcem Oranu , przyjechał do miasta aby uciec od rzeczywistości w której żył, od ojca którego miał za wzór. Podczas pobytu w tym mieście zaprzyjaźnił się z...
Opowieść pt. "Stary człowiek i morze", a nasze życie.
Opowieść "Stary człowiek i morze" można nazwać analogią naszego życia. Każdy z nas doświadcza w życiu jakiegoś cierpienia, czuje się samotny. Tak jak rybak Santiago, którego żona zmarła wiele lat temu, a każde spojrzenie na jej portret...
Kordian jako wyznawca Winkelriedyzmu - interpretacja postawy Kordiana.
Juliusz Słowacki w książce pt. "Kordian" podejmuje dialog z Adamem Mickiewiczem. Mickiewicz w "Dziadach" pisze: "Polska Chrystusem narodów", głosi poglądy mesjanistyczne, mianowicie porównuje naród polski do osoby Jezusa Chrystusa. Mickiewicz w...
"Bogurodzica" notatka.
W Bogurodzicy Matka Boska została umieszczona w strefie sacrum (świętości).jest spostrzegana jako opiekunka ludu, królowa wszechmocna i dobra. Lud obdarzył ja zaufaniem wierząc ze matka boska da im laski, o które proszą. Lud prosił o...
Historia zamku Horeszków.
1. Spotkanie Hrabiego z Gerwazym w ruinach zamku. 2. Dramatyczna opowieść Gerwazego o rodzie Horeszków: 3. Częste wizyty Jacka Soplicy u Stolnika 4. Miłość Ewy i Jacka 5. Podanie czarnej polewki 6. Oblężenie zamku przez Moskali 7....
Średniowiecze - pojęcia.
Alegoria- symbol poddający się jednorazowemu przekładowi Kolęda- pieśń o tematyce religijnej związanej z Bożym Narodzeniem Hagiografia- utwór poswięcony świętym chrześcijańskim, była w pewnym sensie literaturą rozrywkową Misterium- dramat...
Pamiętnik starego subiekta – śpiewem łabędzi Romantyzmu
Ignacy Rzecki to postać sympatyczna, chociaż trochę dziwaczna. Przelewa on historię swojego życia, swoje poglądy i poczynania na papier pisząc pamiętnik (dzisiaj pisanie pamiętników jest uważane za rzecz nie pasującą do mężczyzny). W swoich...
Obrzędowość kościelna w "Chłopach"
Powieść "Chłopi" Władysława Stanisława Reymonta zawiera wiele opisów wielkich świąt corocznych, odpustów, obrządków, obyczajów towarzyszących życiu i śmierci. Zaczerpnął je pisarz z kościelnego kalendarza obrzędowego, jak też z pradawnych wierzeń...
Świat pojęć i zainteresowań człowieka średniowiecza.
Krzyż i miecz - to znaczące symbole ideałów średniowiecznego człowieka; dwa ośrodki kształtujące kulturę duchową epoki - kościół i dwór - eksponowały różne wizje wartości życia ludzkiego. Pierwszy, poprzez nadanie egzystencji człowieka charakteru...
Przyczyny powstania utworu "Pan Tadeusz"
1. Tęsknota za ojczyzną uwydatnia w inwokacji. 2. Wspomnienia oiczyzny. 3. Chęć ukazania obrzędów, tradycji, krajobrazów zapiamiętanych w dzieciństwie i młodości. 4. Chęć pozostania nieśmiertelnym za sprawą eposu. 5. Chęć "pokrzepienia" serc...
Opis Wesela w Lipcach.
W całych Lipcach trwają przygotowania do wesela. Na uroczystość zaproszono tylko najbogatszych gospodarzy. Zabawa rozpoczęła się po południu. Muzykanci i drużbici przechodząc przez wieś odprowadzają gości do domu...
"Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" - przedstawienie wizji śmierci
Utwór pt.:"Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" mówi o spotkaniu Polikarpusa ze śmiercią. Mędrzec uprzedmio poprosił Boga o to spotkanie, tak jak i autor w inwokacji utworu, gdyż chciał pomóc "wychować ludzi". Autor...
Realizm
REALIZM - za twórcę realizmu można uznać Balzaca. Jest to kierunek, który przyjmuje zasadę prawdziwego i wiernego odtwarzania rzeczywistości. Wiąże sie to z przekonaniem, że dzieło literackie w realizmie jest sprawozdaniem z ludzkich...
Rola Soni w przemianie wewnętrznej Rodiona Raskolnikowa
Główny bohater Rodion ma wyrzuty sumienia z powodu popełnionej przez siebie zbrodni. Nie potrafi sobie z tym poradzić i coraz bardziej pogrąża się w chaosie wewnętrznym, graniczącym z obłędem. Z dna wyrywa go Sonia. Osoba poniżana i...
Oświeceniowa wizja świata i miejsca człowieka (filozofia, przedstawiciele, oda).
1. Podstawy filozoficzne oświecenia. a) racjonalizm (Kartezjusz) - świat poznaje się za pomocą rozumu, "Myślę, więc jestem" b) empiryzm (John Locke) - świat poznajemy za pomocą zmysłów i doświadczenia. Umysł dziecka przypomina czystą kartę...
Henryk Sienkiewicz - ironia i krytycyzm w "Szkicach węglem".
Henryk Sienkiewicz, kochany przez czytelników przede wszystkim za pełne temperamentu powieści historyczne , był także twórcą znakomitych nowel i opowiadań. Zazwyczaj różnią się one znacznie nastrojem i wymową od podnoszących na duchu...
Opis sytuacji "Upadek Danusi" z "Krzyżaków"
W Tyńcu w gospodzie "Pod Lutym Turem" panował półmrok. Przy drewnianych stołach i ławach siedzieli rycerze i szlachcice opowiadający o swoich przygodach. Między stołami miotał się karczmarz ubrany po niemiecku: w płowy kaptur,...