Greccy bogowie.
Każdy bóg miał określoną władzę i opiekował się''swoimi''dziedzinami: Zeus-gromowładny władca Olimpu;znak:piorun Hera-małżonka Zeusa,opiekunka małżeństw;znak:pawie pióro Posejdon-brat Zeusa,władca mórz i oceanów;znak:trójząb Afrodyta-narodzona...
"Lalka" jako panorama społeczeństwa polskiego.
Pisarz w swojej powieści przedstawił różne grupy społeczne, szczególna uwagę poświęcił mieszczaństwu, w którym potrafił dostrzec rozwarstwienie, zróżnicowanie. Grupą dominującą była arystokracja, która w większości nie dawała żadnych wzorców,...
Cechy epopei
14. CECHY EPOPEI NA PRZYKŁADZIE „ILIADY” HOMERA KWESTIA HOMERYCKA- spór o autorstwo Iliady i Odyseji Istnienie Homera zakwestionowano w XVII w we Francji. Wywodząc Iliadę i Odyseje z twórczości wędrownych śpiewaków (AOIDÓW) Inne teorie głosiły...
Atak Moskali na zamek Horeszków - "Pan Tadeusz".
Akcja rozgrywa się na Litwie w czasie zaboru rosyjskiego. Ludność pokłada nadzieje na odzyskanie niepodległości. Horeszko był zwolennikiem Konstytucji 3-go maja i planował wesprzeć zbrojnie konfederatów. Pewnej nocy Rosjanie otoczyli zamek...
Mityczność świata przedstawionego w "Chłopach" Reymonta.
Mit - opowieść o tym co dla danej społeczności było ważne, wydarzenia wchodzące w skład wierzeń. Opowiada o relacjach miedzy ludźmi, a także miedzy ludźmi a światem poza ziemskim. Fabuła opowiada o tym co w wizji świata jest szczególnie ważne....
Wielka Improwizacja w III cz. Dziadów
1. Monolog Konrada skierowany do Boga. 2. Konrad jest poetą,uważa się za geniusza. 3. Chce by Bóg dał mu "rząd dusz", chce zawładnąć duszami Polaków, być weszczem - przywódcą duchowym narodu. 4. Identyfikuje się z całym narodem, bo bierze na...
Charakterystyka otoczenia Nerona. Stosunek dworzan do siebie i do Nerona.
Otoczenie Cezara: -Neron stanowił epicentrum -pierwszą i wyłączną warstwę stanowili patrycjusze, którzy mogli brać udział w uczcie i cieszyli się sławą ludu (Tygellin, Petroniusz) -senatorzy -niewolnicy i słudzy w pałacu Stosunek dworzan...
Przesłanie Księgi Hioba.
Pismo Święte porusza wiele trudnych problemów, między innymi takich jak cierpienie. Doskonałą odpowiedź na pytanie: "czy cierpienie ma sens”? znajdujemy w "Księdze Hioba". Hiob żył w kraju Hus, był wiernym i sprawiedliwym wyznawcą...
Interpretacja "Wielkiej Improwizacji " z III cz. " Dziadów" Adama Mickiewicza
"Wielka Improwizacja" to najsłynniejszy monolog w literaturze Polskiej. Konrad występuje w nim w podwójnej roli: jako poeta i jako bojownik o niepodległość. Jako poeta ma poczucie wielkości, jest przekonany o swojej potędze twórczej i własnym...
Notatka z renesansu
J. polski – renesans 1.Kryzys myśli średniowiecznej. Narodziny renesansu. -zaczęto interesować się człowiekiem -odkryli do idei starożytnej -mieli dość lęków , obaw przed groźnym Bogiem , śmiercią ....
Muzy i ich atrybuty.
* Kalliope (Pięknolica) - muza pieśni bohaterskiej; atrybuty: rylec i tabliczka do pisania * Klio (Głosząca sławę) - muza historii; atrybut: zwój pergaminu trzymany w dłoni * Euterpe (Radosna) - patronka liryki; atrybut: flet * Taleja...
Treny Jana Kochanowskiego - geneza
Dlaczego Jan Kochanowski pisał Treny? Poeta ze swoich trenów stworzył wcześniej gatunek - cykl trenologiczny, wplatając weń poszczególne motywy pieśni żałobnych: epitafia, epicedia, elegie i treny. Cały cykl został poświęcony pamięci zmarłej...
Ceremoniał i obyczaj rycerski.
Rycerstwo stanowiło siłę zbrojną władcy i państwa. Ich głównym zajęciem była walka, a umiejętności i uzbrojenie rycerzy decydowały o sile zbrojnej państwa. W czasie wojny zawsze stawali do obronykraju i króla. Brali również udział w wyprawach...
Związki frazeologiczne i powiedzenia w Biblii.
Sodoma i gomora Ks.rodzaju Siedlisko rozpusty 7 lat tłustych i siedem lat chudych Ks.rodzaju Lata dobrobytu i lata klęski Niewierny tomasz Ew. Jana Niedowiarek Judaszowe srebrniki Ewangelia Zdrada , przekupstwo Wieża babel Ks.rodzaju...
Sonety M. Sępa-Szarzyńskiego.
Mikołaj Sęp-Szarzyński należy do najwcześniejszych przedstawicieli baroku w literaturze europejskiej. Zasłynął jako autor sonetów, wierszy religijnych i erotyków. Najważniejszy zbiór jego utworów wydany został po śmierci i nosi tytuł "Rymy...
Klasyczny.
Klasyczny to będący wytworem starożytnej kultury greckiej i rzymskiej; związany z tą kulturą, odnoszący się do antyku, badający sztukę antyku np.: - filologia klasyczna - studia klasyczne - klasyczna sztuka grecka i rzymska...
"Odprawa posłów greckich" jako dramat klasyczny
"Odprawa posłów greckich" jest dramatem, który naśladuje klasyczne dramaty starożytne poprzez: 1. Zasadę trzech jedności: - Miejsce: Troja. - Czas: Akcja trwa nie dłużej niż jeden dzień. - Akcja: Zdarzenia przedstawione w dramacie...
Wizja rewolucji w Nie-boskiej komedii.
Utwór przedstawia obraz rewolucji antyfeudalnej i antykapitalistycznej, powszechnej i totalnej. Po jednej stronie stoją chłopi, rzemieślnicy, robotnicy fabryczni, pomywaczki, lokaje, natomiast z drugiej szlachta, kupcy, fabrykanci i bankierzy....
Tragedia antyczna, teatr antyczny na przykładzie "Króla Edypa" Sofoklesa
1). Trzej najważniejsi tragicy greccy: Sofokles, Eurypides i Ajschylos. Twórcą komedii był Arystofanes. 2). Teatr antyczny wyrósł z kultu boga Dionizosa ( wino, winna latorośl). Z Wielkich Dionizji miejskich wyrosły konkursy na najlepszą...
Przesłanie "Wesela" Wyspiańskiego
Przesłanie "Wesela" Wyspiańskiego dotyczy Polski, niepodległości i Polaków. Opiera się ono na sferze symbolicznej, mitologicznej oraz na syntezie sztuk. Symbolika pomaga odczytać ten przekaz nie tylko umysłem, czyli wprost, ale również sercem....
Symbole apokalipsy.
Abaddon- anioł przepaści, sprawca zagłady. Alfa i omega- pierwsza i ostatnia litera greckiego alfabetu, początek i koniec, symbol Chrystusa , skrót drogi rodzaju ludzkiego od Edenu do sadu ostatecznego. Babilon - miasto zła przeciwstawione...
Idea noweli Henryka Sienkiewicza pt. "Latarnik"
"Latarnik" Henryka Sienkiewicza jest osnuty na zdarzeniach autentycznych. Autor ukazuje losy polskiej emigracji politycznej oraz ogromną rolę literatury polskiej w życiu Polaków rzucanych na obczyznę. Bohater tej noweli, Polak - emigrant...
Oświeceniowa liryka patriotyczna
Liryka patriotyczna opisywała fakty. Utwory najczęściej były anonimowe- autorzy nie chcieli narażać się na krytykę (np. Jan Ursyn Niemcewicz, Franciszek Karpiński, Franciszek Bohomolec). Utwory często miały charakter apelu, były krótkie, napisane...
Stworzenie człowieka w Mitologii
1. Prometeusz ulepił człowieka z gliny i łez, a duszę stworzył ze skradzionych ze słonecznego rydwanu iskier 2. Człowiek początkowo był słaby i bezradny wobec sił natury. 3. Ukradł z nieba zarzewie ognia, podarował je ludziom i powiedział im,...
Renesans - Informacje Ogólne
Ramy czasowe: a) Włochy od początku XIV w. do połowy XVI w. b)Europa Zachodnia koniec XV w. do końca XVI w. c) Polska pierwsze zwiastuny nowej epoki pojawiły się już w XV w. , rozkwit przypada na wiek XVI zaś schyłek epoki to początek XVII wieku...
Narracja w "Lalce" Prusa.
W „Lalce” jest kilku narratorów: 1) narrator 3-osobowy – wszechwiedzący, ukrywający się za światem przedstawionym, to typ tzw. narracji przezroczystej, której zadaniem jest: - przedstawianie wydarzeń, - informacje o zachowaniu bohaterów, -...
Opowieść pt. "Stary człowiek i morze", a nasze życie.
Opowieść "Stary człowiek i morze" można nazwać analogią naszego życia. Każdy z nas doświadcza w życiu jakiegoś cierpienia, czuje się samotny. Tak jak rybak Santiago, którego żona zmarła wiele lat temu, a każde spojrzenie na jej portret...
Rola przeznaczenia w "Makbecie".
W tragedii antycznej bohaterowie dramatu byli w specyficznej sytyłacji egzystencjalnej. Ich los był z góry określony, próby uniknięcia przeznaczenia były skazane na klęskę. Motyw fatum jest trochę inaczej pokierowany w Makbecie. Przepowiednie...
Postawa Tarrou "Dżuma", krótka notatka z lekcji.
Jean Tarrou to jedna z ważniejszych postaci „Dżumy” Alberta Camusa. Tarrou niue jest mieszkańcem Oranu , przyjechał do miasta aby uciec od rzeczywistości w której żył, od ojca którego miał za wzór. Podczas pobytu w tym mieście zaprzyjaźnił się z...
"Lalka" Bolesława Prusa jako powieść o trzech pokoleniach idealistów.
?Lalka? to powieść o straconych złudzeniach romantyków. Idealista ? marzyciel, nie dostrzega wad, postrzega fragment rzeczywistości jednostronnie, wyobraża sobie świat lepszym niż jest w rzeczywistości, dana idea przysłania mu realną ocenę...
"Bogurodzica" notatka.
W Bogurodzicy Matka Boska została umieszczona w strefie sacrum (świętości).jest spostrzegana jako opiekunka ludu, królowa wszechmocna i dobra. Lud obdarzył ja zaufaniem wierząc ze matka boska da im laski, o które proszą. Lud prosił o...
Historia zamku Horeszków.
1. Spotkanie Hrabiego z Gerwazym w ruinach zamku. 2. Dramatyczna opowieść Gerwazego o rodzie Horeszków: 3. Częste wizyty Jacka Soplicy u Stolnika 4. Miłość Ewy i Jacka 5. Podanie czarnej polewki 6. Oblężenie zamku przez Moskali 7....
Wzorce parenetyczne
1. ASCETA - żyje w ubóstwie - przyjmuje pogardę i cierpienie z pokorą - ucieka od sławy, rozgłosu - modli się do Boga - umartwia swoją duszę i ciało - anonimowość - pokora 2. ŚWIĘTY ALEKSY Rozdał swój majątek i ruszył na wędrówkę...
Oświeceniowe i romantyczne elementy w "Odzie do młodości" A.Mickiewicza
Słynny utwór Mickiewicza powstał w 1820r. W studenckim Wilnie błyskawicznie stał się wierszem manifestem, hymnem romantycznej młodzieży. Cała oda zaczyna się apostrofą do młodości, której przypisuje poeta wielką siłę. Osią konstrukcyjną w wierszu...
Średniowiecze - pojęcia.
Alegoria- symbol poddający się jednorazowemu przekładowi Kolęda- pieśń o tematyce religijnej związanej z Bożym Narodzeniem Hagiografia- utwór poswięcony świętym chrześcijańskim, była w pewnym sensie literaturą rozrywkową Misterium- dramat...
Pamiętnik starego subiekta – śpiewem łabędzi Romantyzmu
Ignacy Rzecki to postać sympatyczna, chociaż trochę dziwaczna. Przelewa on historię swojego życia, swoje poglądy i poczynania na papier pisząc pamiętnik (dzisiaj pisanie pamiętników jest uważane za rzecz nie pasującą do mężczyzny). W swoich...
Świat pojęć i zainteresowań człowieka średniowiecza.
Krzyż i miecz - to znaczące symbole ideałów średniowiecznego człowieka; dwa ośrodki kształtujące kulturę duchową epoki - kościół i dwór - eksponowały różne wizje wartości życia ludzkiego. Pierwszy, poprzez nadanie egzystencji człowieka charakteru...
Obrzędowość kościelna w "Chłopach"
Powieść "Chłopi" Władysława Stanisława Reymonta zawiera wiele opisów wielkich świąt corocznych, odpustów, obrządków, obyczajów towarzyszących życiu i śmierci. Zaczerpnął je pisarz z kościelnego kalendarza obrzędowego, jak też z pradawnych wierzeń...
Przyczyny powstania utworu "Pan Tadeusz"
1. Tęsknota za ojczyzną uwydatnia w inwokacji. 2. Wspomnienia oiczyzny. 3. Chęć ukazania obrzędów, tradycji, krajobrazów zapiamiętanych w dzieciństwie i młodości. 4. Chęć pozostania nieśmiertelnym za sprawą eposu. 5. Chęć "pokrzepienia" serc...
Kordian jako wyznawca Winkelriedyzmu - interpretacja postawy Kordiana.
Juliusz Słowacki w książce pt. "Kordian" podejmuje dialog z Adamem Mickiewiczem. Mickiewicz w "Dziadach" pisze: "Polska Chrystusem narodów", głosi poglądy mesjanistyczne, mianowicie porównuje naród polski do osoby Jezusa Chrystusa. Mickiewicz w...
Opis Wesela w Lipcach.
W całych Lipcach trwają przygotowania do wesela. Na uroczystość zaproszono tylko najbogatszych gospodarzy. Zabawa rozpoczęła się po południu. Muzykanci i drużbici przechodząc przez wieś odprowadzają gości do domu...
"Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" - przedstawienie wizji śmierci
Utwór pt.:"Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" mówi o spotkaniu Polikarpusa ze śmiercią. Mędrzec uprzedmio poprosił Boga o to spotkanie, tak jak i autor w inwokacji utworu, gdyż chciał pomóc "wychować ludzi". Autor...
Realizm
REALIZM - za twórcę realizmu można uznać Balzaca. Jest to kierunek, który przyjmuje zasadę prawdziwego i wiernego odtwarzania rzeczywistości. Wiąże sie to z przekonaniem, że dzieło literackie w realizmie jest sprawozdaniem z ludzkich...
Henryk Sienkiewicz - ironia i krytycyzm w "Szkicach węglem".
Henryk Sienkiewicz, kochany przez czytelników przede wszystkim za pełne temperamentu powieści historyczne , był także twórcą znakomitych nowel i opowiadań. Zazwyczaj różnią się one znacznie nastrojem i wymową od podnoszących na duchu...
Opis sytuacji "Upadek Danusi" z "Krzyżaków"
W Tyńcu w gospodzie "Pod Lutym Turem" panował półmrok. Przy drewnianych stołach i ławach siedzieli rycerze i szlachcice opowiadający o swoich przygodach. Między stołami miotał się karczmarz ubrany po niemiecku: w płowy kaptur,...
Renesans w sztuce
RENESANS OGÓLNIE W okresie renesansu w sztuce zaczęły obowiązywać wzorce klasyczne i naturalizm. Sztuka renesansu odzwierciedlała idee epoki. Cechowała ją harmonia formy, spokój, statyczność, jasność konstrukcyjna, piękno osiągane poprzez...
"Romantyczność" Adama Mickiewicza jako ballada programowa
"Romantyczność" Adama Mickiewicza ma charakter manifestu programowego. W balladzie występuję narrator będący jednym z bohaterów. Akcja utworu rozgrywa się w biały dzień na rynku miasteczka. Narrator stara się tłumaczyć dziewczynie co się...
Konflikt chrześcijan i Rzymian w "Quo Vadis"
Chrześcijanie byli bardzo religijni i uduchowieni. Modlitwa sprawiała im radość i dawała uczucie duchowego spełnienia. Szukali w niej ratunku od rozpusty Cezara i sromoty jego Palatynu. Akte, która była poganką zaskoczyło nieziemskie uniesienie...
Bóstwa Ziemi, źródeł, pól i lasów -Mitologia
Tellus Mater – prastara bogini pola uprawnego, zwana również Matką Ziemią, która za sprawą wierzeń pozwala kiełkować, rzuconymi przez siewcę ziarnami. Do bogini zwracano się Jasna lub Boska Bogini. Jej kult sprawowali tzw. Bracia Rolni. Ceres...