Matura ustna
1.wymień budowę i funkcje związków organicznych występujących w organizmie CUKRY(węglowodany): zbudowane od 3-7 atomów węgla- monosacharydy-(cukry proste); są rozpuszczalne w wodzie; są niezbędnym składnikiem płynów ustrojowych-...
Formacje roślinne
Formacje roślinne FORMACJE DRZEWIASTE Lasy strefy okołorównikowej są to lasy wiecznie zielone (dżungla, selva). Panuje tam przez cały rok wysoka temperatura i padają obfite deszcze. Roślinność jest bardzo bujna i rośnie bardzo szybko. Na 1...
Biologia- odżywianie
Biologia- odżywianie Biologia / Biologia - prace przekrojowe / Biologia- odżywianie Odżywianie = samożywność (autotrofizm); cudzożywność (heterotrofizm) Przepływ energii w świecie: energia świetlna = (chlorofil)>e. Chemiczna- którą...
Znaczenie bakterii w przyrodzie i w gospodarce człowieka - wypunktowane
W przyrodzie - dzięki temu, że występują w każdym środowisku, a największe skupiska ich znajdują się w nieczystościach umożliwiają życie na ziemi; - rozkładają rośliny (np. ściółka leśna) i pozostałości po organizmach żywych (kości...
Biologia w pytaniach i odpowiedziach
1.Jakie są rodzaje układu nerwowego? -centralny/ mózg, rdzeń kręgowy -obwodowy/ podlega naszej woli(nerwy obwodowe dochodzą do mięśni szkieletowych) -autonomiczny czyli wegetatywny/ nie podlega naszej woli(nerwy dochodzą do narządów...
Czynniki wpływające na biosferę
Zjawiska wpływające na klimat i warunki życia w biosferze to: • efekt cieplarniany • kwaśne deszcze • dziura ozonowa Efekt cieplarniany (szklarniowy) polega na podwyższaniu się temperatury atmosfery. Ocieplanie klimatu Ziemi wynika ze...
Mitoza
Mitoza - podział jądra komórkowego, któremu towarzyszy precyzyjne rozdzielenie chromosomów do dwóch jąder potomnych. W jego wyniku powstają jądra potomne, które mają taką samą liczbę chromosomów co jądro dzielące się. Podziały mitotyczne są...
Biedronka - opis
Biedronki mają często jaskrawe kolory, mogą występować w dużych ilościach na roślinach zaatakowanych przez mszyce, które stanowią ich podstawowe pożywienie. W Europie występuje około 100 gatunków biedronek. Istnieje wiele gatunków biedronek,...
Środki dopingujące - przykłady i ich szkodliwe działanie na organizm człowieka.
Środki dopingujące są to substancje zaliczane do leków psychotonicznych, pobudzających komórki mózgowe. Ułatwiają procesy myślowe, eliminują uczucie zmęczenia, zwiększają wytrzymałość organizmu na wysiłek fizyczny, oraz ból. Wyróżniamy...
Glony - charakterystyka
Zielenice (Chlorophyta) 1. Miejsce występowania: zbiorniki wodne (od wody słonej po słodką) Niektóre gatunki żyją na lądzie (na powierzchni drzew, skał i budynków w wilgotnych, zacienionych miejscach). Jeden gatunek przystosował się do...
Budowa i funkcje składników odżywczych
BUDOWA I FUNKCJE SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH 1. BIAŁKA 2. CUKRY 3. TŁUSZCZE 4. KWASY NUKLEINOWE 5. WNIOSKI 1. Białka. Inaczej zwane proteiny, są to organiczne związki wielkocząsteczkowe zbudowane z aminokwasów, zawierających w swej...
Oddychanie
1) PĘCHERZYKI PŁUCNE-miliony drobnych pęcherzyków jest osadzonych na końcach najdrobniejszych oskrzelików.Są one oplecione naczynkami włosowatymi,które umożliwiają dyfuzję gazów i transport tlenu Przez ścianki tych naczyń przenika do pęcherzyków...
Budowa i funkcje komórki
Budowa komórki - mitochondrium - jądro komórkowe - siateczka śródplazmatyczna - cytoplazma - lizosom - aparat Goldiego Błona komórkowa a) zbudowana z białek i lipidów b) wykazuje właściwości błony półprzepuszczalnej, ponieważ...
Gruczoły - hormony, ich rodzaj, działanie, skutki niedoczynności i nadczynności
Gruczoł dokrewny Hormon Rodzaj h. Położenie Komórki,tkanki, narządy docelowe Działanie Skutki nadczynności Skutki niedoczynności Podwzgórze Wazopresyna oligo Część międzymózgowia -wzmaga resorpcję zwrotną...
Układ hormonalno-nerwowy
GRUCZOŁY DOKREWNE I NAJWAŻNIEJSZE HORMONY PRZEZ NIE WYTWARZANE: -przysadka mózgowa - wydziela hormon wzrostu regulujący wzrost organizmu, prolaktynę pobudzającą wytwarzanie mleka, oksytocynę pobudzającą skurcz mięśniówki macicy w czasie porodu,...
Płazińce - podsumowanie
BUDOWA Można u nich wyróżnić przód, tył, stronę brzuszną i grzbietową. Tasiemce są podzielone na segmenty, zwane proglodydami. Posiadają różne urządzenia czepne, takie jak przyssawki, bruzdy przylegowe, haki i kolce, które zapobiegają...
Owoce i warzywa
Jak już wiemy owoce i warzywa są niezbędną częścią naszego codziennego jadłospisu. Każdy z nas powinien przynajmniej raz dziennie zjadać posiłek, w którym są warzywa i owoce. Jednak nie każdy i nie zawsze stosuje tego rodzaju metodę. A szkoda!...
Warunki życia w morzu Bałtyckim.
1.Charakterystyka Morza Bałtyckiego. 2.Zasolenie Morza bałtyckiego. Ad1. MORZE BAłTYCKIE - charakterystyka: - jest średniej wielkości, - jest morzem śródziemnym, ponieważ prawie ze wszystkich stron otoczone jest lądem. - jest płytkie,...
Mitoza i mejoza
Mitoza - podział jądra komórkowego, któremu towarzyszy precyzyjne rozdzielenie chromosomów do dwóch jąder potomnych. W jego wyniku powstają jądra potomne, które mają taką samą liczbę chromosomów co jądro dzielące się. Podziały mitotyczne są...
Rozmnażanie
Narządy płciowe zew.-wzgórek łonowy, wargi sromowe większe i mniejsze, łechtaczka; Narządy zew.-jajniki, jajowody, macica, pochwa; Jajniki-parzyste gruczoły, ok. 4cm, dolna część jamy brzusznej, dojrzewają w nim komórki jajowe, produkują hormony...
Pierścienice
Pierścienice (Annelida), to typ zwierząt bezkręgowych, żyje ich ok. 7000 gatunków. Charakteryzują się wydłużonym kształtem ciała z wyraźnie zaznaczonymi płatami głowowymi i odbytowymi oraz tułowiem podzielonym na segmenty. Powłokę ciała...
Grzyby - charakterystyka. Cykle rozwojowe
Grzyby - w większości lądowe organizmy heterotroficzne. Są niezdolne do przemieszczania się i posiadają ścianę komórkową. Nie posiadają plastydów więc zabarwienie grzybów spowodowane jest obecnością innych barwników. Budowa grzybów Budowa...
Kręgowce
Wszystkie posiadają kręgosłup; można wyodrębnić: - Głowę: mózg chroniony przez czaszkę, narządy zmysłu: (wzroku, słuchu, równowagi i węchu); - Tułów: dwie pary kończyn; - Ogon: końcowy odcinek ciała zwierząt Powłoka ciała: skóra [zbudowana z...
Biologia - notatki
Biologia jest 31 punktów o różnych pytaniach 1. Wymień kości czaszki. Jaki typ połączenia kości tu występuje? Czaszka składa się z mózgoczaszki, która stanowi przede wszystkim ochronę mózgowia składa się z: - kości czołowej - kości...
Cykl rozwojowy paprotników
Pokoleniem dominującym jest sporofit (większy i żyje dłużej), z haploidalnego zarodnika (1n) powstaje drobny gametofit(rozmnaża się płciowo) zwany przedroślem. Na przedroślu powstają makro-(gametofit żeński) i mikrospory(gametofit męski) a wraz z...
Zalety i wady wegetarianizmu
Dieta wegetariańska, jako alternatywa dla tradycyjnego modelu odżywiania, staje się w Polsce coraz popularniejsza. Szacuje się jednak, że polskich wegetarian jest zaledwie kilka procent (1-3%), czyli kilkakrotnie mniej niż w krajach Europy...
Przystosowanie się roślin do lądowego trybu życia.Cykl rozwojowy mszaków
Przystosowanie się roślin do lądowego trybu życia. -skórka (epiderma) – co rozwiązało problem szybko parującej wody na lądzie, zapobiegała wysuszeniu organizmu, skórka została pokryta nieprzepuszczalną warstwą kutikuli zawierającą substancje...
Babiogórski Park Narodowy
Babiogórski Park Narodowy znajduje się w południowej części kraju w województwie małopolskim, przy granicy Polski ze Słowacją. Obejmuje północną i południową stronę masywu Babiej Góry wraz z najwyższym szczytem Beskidu Wysokiego Diablakiem...
Dlaczego niektóre zwierzęta przechodzą rozwój złożony, czyli w ich rozwoju występuje larwa?
To czy z jaja wylęgnie się młody osobnik, czy larwa, zależy od ilości materiału zapasowego zawartego w jaju. Mało materiału zapasowego nie daje możliwości zrealizowania rozwoju aż do postaci samodzielnej podobnej do osobników dorosłych....
Plechowce i organowce - definicje
PLECHOWCE - w dawnych ujęciach systematycznych grupa skupiająca rośliny posiadające ciało plechowate. Obecnie uważane za grupę sztuczną i podzielone na kilka jednostek systematycznych. PLECHA - wielokomórkowe (komórka) lub wielojądrowe...
Układ krwionośny
KREW: FUNKCJE KRWI Transportowa- przenosi substancje odżywcze pobrane z przewodu pokarmowego i tlen z płuc do wszystkich narządów i tkanek Wydalanie – powstajace w komorkach i tkankach odpadkowe produkty przemianyy materii oraz pojawiajace się...
Życie,gatunek,roślina,typ,rodzaj
ŻYCIE, Zrozumienie podstawowych procesów życiowych nastąpiło już w 2 poł. XIX w., będąc zwieńczeniem wysiłku poznawczego trwającego od renesansu i oświecenia. Nagromadzone dotychczas fakty pozwalają na podanie kilku (nie wykluczających się)...
Rośliny pierwotnie wodne
Typ: Glaukocystofity. Glaukocystofity są jednokomórkowe i rozmnażają się bezpłciowo. Liczą zaledwie kilka gatunków. Ich chloroplasty zachowały wiele cech pierwotnych. U glaukocystofitów między dwiema błonami chloroplastowymi jest zachowana...
Metabolizm, Anabolizm, Katabolizm, Fotosynteza, Fazy przemian, Wymiana gazowa, Oddychanie tlenowe i beztlenowe itp.
Metabolizm przemiana materii i energii. Ogół procesów chemicznych i energetycznych zachodzących w organizmach. Reakcje metaboliczne zachodzą przy udziale enzymów. Intensywność tych procesów zależy od: - temperatury otoczenia - wieku organizmu...
Enzymy -wprowadzenie
Enzymy są katalizatorami białkowymi ,które zwiększają szybkość reakcji chemicznej same nie ulegając zmianie.W nieobecności enzymu reakcja może zachodzić niezwykle wolno,natomiast w jego obecności szybkość reakcji znacznie wzrasta, nawet do 10...
Znaczenie mszaków w przyrodzie
Mszaki spotykamy na jałowych wydmach gdzie utrwalają ruchome podłoże i biorą istotny udział w procesie glebotwórczym. Wielkie znaczenie mają w regulacji bilansu wodnego wielu zbiorników, szczególnie leśnych. Warstwa mszysta chroni bowiem glebę...
Cukrowce nieprzyswajalne - znaczenie i źródła cukrowców.
1.Cukrowce nieprzyswajalne - takie cukrowce,które nie ulegają rozłożeniu do cukrowców prostych,w przewodzie pokarmowym. 2.Cukrowce nieprzyswajalne -> BŁONNIK POKARMOWY (20 do 40 g/dobę) - pektyny - hemicelulozy - celuloza - włókno surowe...
Mszaki
Mszaki są grupą roślin lądowych. Systematycznie gromadę mszaków podzielono na klasy: wątrobowce i mchy. W ich rozwoju występuje dominujący gametofit oraz mały sporofit. Wątrobowce – ok. 10 000 gatunków, przykładem jest porostnica wielokształtna,...
Klonowanie roślin i zwierząt
KLONOWANIE - to szerokie pojecie, które oznacza m.in. procesy mające na celu otrzymanie organizmów o tym samym materiale genetycznym. Jest również podstawową techniką stosowaną w inżynierii genetycznej, dzięki której powieleniu ulega DNA ( wraz...
Królestwo zwierząt
U kregowców wystepuje przewód pokarmowy z jama ustna i odbytem. Dodatkowo wystepuja gruczoły ułatwiajace trawienie. Przewód pokarmowy to jama gebowa, gardziel,, przełyk, zoładek (czasami jeszcze wole), dwunastnica, jelito cienkie, jelito grube,...
Katastrofy ekologiczne
KATASTROFY EKOLOGICZNE są to trwałe, nieodwracalne, uszkodzenia lub zniszczenia środowiska, mające negatywny wpływ na życie człowieka. KATASTROFA EKOLOGICZNA W ZATOCE PERSKIEJ Czas i miejsce katastrofy: 1991 r., Zatoka Perska....
Co to jest biologia, ekologia, botanika, cytologia
biologia, nauka przyrodnicza badająca budowę i czynności organizmów oraz zależności występujące między nimi i ich środowiskiem. Termin b. został wprowadzony w 1802 niezależnie przez 2 przyrodników: Jeana B. Lamarcka i Gottfrieda R. Treviranusa i...
Państwo australijskie
1. Klimat Przeważająca część Australii ma klimat zwrotnikowy kontynentalny suchy lub wybitnie (skrajnie) suchy, na wschodzie (poza barierą gór) - wilgotny (częsty napływ morskich mas powietrza). Północna część leży w strefie klimatów równikowych...
Obleńce inaczej robaki obłe
Obleńce są to robaki obłe, bezkręgowce, wolno żyjące, jak i pasożytnicze. Ciało obleńców jest wydłużone, cylindryczne lub workowatego kształtu, okryte oskórkiem wchodzącym w skład wora skórno - mięśniowego stanowiącego zewnętrzną warstwę. U...
Budowa i funkcje układu limfatycznego
1. Układ limfatyczny - jest układem otwartym połączonym z układem krwionośnym, składa się on z naczyń limfatycznych i narządów limfatycznych (gruczoły chłonne, migdałki, śledziona, grasica, szpik kostny) 2. Naczynia limfatyczne - rozpoczynają...
Układ oddechowy - wdech i wydech
Funkcje powiązane z budową, jama nosowa: - oczyszcza (nabłonek wielorzędowy) - nawilża (komórki śluzowe) - ogrzewa (silne ukrwienie) - narząd węchu (komórki zmysłowe). Funkcje innych narządów Gardło - skrzyżowanie drogi pokarmowej z...
Dojrzewanie chłopców
Dojrzewanie jest to okres, kiedy organizm przeobraża się w organizm osoby dorosłej. 1 faza prepubertalna Rozpoczyna się około 8 roku życia i jest mało dostrzegalna.W tym okresie wydłużają się kończyny oraz dojrzewają podstawowe funkcje...
Układ oddechowy
Układ oddechowy Oddychanie jest jednym z najważniejszych przejawów życia i polega na pobieraniu przez żywą istotę tlenu z atmosfery i oddawaniu do niej dwutlenku węgla, Tlen, zawarty w powietrzu, jest niezbędny do uzyskiwania przez niemal każdy...
