Budowa komórki
1. Komórka – podstawowa jednostka budulcowa i funkcjonalna pełniącą rożne funkcje w organizmie . Nabłonkowa, nerwowa,mięsniowa, tłuszczowa 2. Budowa komórki każdą komórkę otacza błona komórkowa którą wypełnia cytoplazma. Na cytoplazmę...
Układ krążenia, Krew, Osocze
Krew – tkanka łączna płynna Funkcje krwi: • Funkcja transportowa – transportuje tlen, materiały budulcowe hormony; usuwa zbędne produkty metabolizmu (CO2, związki azotu) • Tworzy płynne środowisko wewnętrzne organizmu - utrzymanie homeostazy...
Witaminy rozpuszczalne w wodzie (z grupy B i wit. C) - Krotka charakterystyka
WIT B1(tiamina):Źródła:drożdże piwne,mięso,chleb pełnoziarnisty,mąka&ziarno soi,płatki owsiane,mleko w proszku,groch,kalafior,kasza jaglana.Wł:wrażliwa na alkalia&gotowanie.Rola w org:udział w przemianie węglowodanów,warunkuje prawidłowy...
Jak długo żyją porosty?
Długość życia porostów jest różna, w zależności od gatunku i wielu innych czynników. W strefie umiarkowanej najstarsze porosty mogą mieć 50 lat. Wiek pewnych naskalnych gatunków porostów w Arktyce oceniany jest natomiast na niemal 4,5 tysiąca lat....
Biomy
Biom - jest największą lodową jednostką biocenotyczną, w której obrębie przeważa jednolita forma życiowa roślinności, będąca w stanie względnej równowagi i umiarkowana klimatem, np. w biomie obszarów stepowych klimaksowi roślinnością są trawy....
Higiena układu ruchu
Wad postawy można uniknąć, zachowując sprawność fizyczną oraz stosując się do kilku prostych zaleceń. Aby tego uniknąc należy: - starać się chodzić i siedzieć prosto, zachowując naturalne krzywizny kręgosłupa; - nie podnosić ciężkich...
Ekologia - nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody
Czynniki wpływające na różnorodność biologiczną - Interakcje między organizmami - Wpływ organizmów na środowisko nieożywione, - Oddziaływania środowiska na strukturę zbiorowisk organizmów oraz na rozmieszczenie gatunków na Ziemi - Zajmują się...
Różnorodność biologiczna ziemi, ewolucja, biocenoza
a) biocenoz – różnorodność zbiorowisk organizmów -> lasy, torfowiska, pola, łąki, pastwiska Biomy – pustynia, półpustynia, stepy, sawanny, tundra, tajga, lasy zwrotnikowe. Ekosystem – biocenozy wraz z ich siedliskami (łąki, pola uprawne,...
Choroby układu szkieletowego
I CHOROBY UKŁADU SZKIELETOWEGO Układ szkieletowy Nasze kości są lekkie, niezwykle silne i tak połączone, by ciało ludzkie miało dużą możliwość ruchu. Poważnych chorób kości jest niewiele, ale niektóre dolegliwości mają charakter przewlekły....
Mszaki
Mszaki są grupą roślin lądowych. Systematycznie gromadę mszaków podzielono na klasy: wątrobowce i mchy. W ich rozwoju występuje dominujący gametofit oraz mały sporofit. Wątrobowce – ok. 10 000 gatunków, przykładem jest porostnica wielokształtna,...
Witaminy, mikro i makroelementy
Rozp. w wodzie: Wit. C:(kwas askorbinowy, 1912)świeże owoce, truskawki, maliny, natka pietruszki, papryka, owoce dzikiej róży, brokuły, brukselka, zwiększa odporność organizmu na infekcje. Wit. B1(tiamina, 1897)produkty zbożowe, mięso, wędliny,...
Toksyczne odpady
Składowanie szkodliwych materiałów na lądzie i w morzach stanowi ogromne niebezpieczeństwo dla milionów mieszkańców naszej planety. Odpady radioaktywne, metale ciężkie, produkty uboczne powstające przy wyrobie tworzyw sztucznych i inne substancje...
Co ty możesz zrobić dla oszczędzania wody i chronienia jej przed nadmiernym zanieczyszczeniem.
Co ty możesz zrobić dla oszczędzania wody i chronienia jej przed nadmiernym zanieczyszczeniem. Średnie zużycie wody w Polsce wynosi 145 litrów na osobę dziennie (w miastach). Cel planów globalnego działania w zakresie oszczędzania wody jest...
Bezkręgowce zadania pytania i odpowiedzi (14 zadań)
Zadania Bezkręgowce 1. Omów podstawowe rodzaje gamii u protistów: a) Izogamia polega na łączeniu się dwóch gamet identycznych pod względem kształtu i ruchliwości b) Oogamia zachodzi gdy łączą się komórki wyraźne zróżnicowanie na gametę żeńską...
Protisty - ogólna charakterystyka
Protisty – eukarionty pozostałe po wyodrębnieniu królestw roślin, grzybów i zwierząt. W większości jednokomórkowe, rzadziej wielokomórkowe, wyjątkowo tkankowe. Z uwagi na tryb życia dzieli się je zwyczajowo protisty na zwierzęce, roślinopodobne i...
Fizjologiczna rola auksyn, giberelin, cytokinin, etylenu,ABA, kwasu jasmonowego, związków fenolowych
Auksyny pobudzają wzrost całej rośliny i tworzenie korzeni. Przyspieszanie wzrostu korzeni, pączków i łodyg następuje przy różnych stężeniach auksyn, przekroczenie określonych stężeń hamuje ich wzrost. Uschnięcie głównego wierzchołka wzrostu pędu...
Mięśnie, ukł nerwowy, mózg, odruchy warunkowe i bezwarunkowe, pamięć, pola kojarzeniowe, horony, stres,skóra
MIĘŚNIE: Budowa m. Szkieletowego:ścięgno, brzuśce, ścięgno. Pod wzgl. Czynnościowym wyróżniamy 2 grupy mięśni:-prostowniki(przywodziciele); -zginacze(odwodziciele). W czasie wykonywania ruchu, te 2 gr. Mięśni pracują antagonistycznie. Przy...
Choroby układu krążenia i sposoby zapobiegania im.
1) Choroby układu krążenia - Miażdżyca – przewlekła choroba polegająca na odkładaniu się blaszek miażdżycowych w ścianach tętnic, co prowadzi do ich zwężenia i utrudnienia przepływu krwi. - Choroba wieńcowa (niedokrwienna serca) – wynik...
Pierwiastki -rola, źródła, skutki niedoboru
WAPŃ -składnik tkanki kostnej -przewodnictwo nerwowe -kurczliwość mięśni poprzecznie prążkowanych -krzepnięcie krwi - utrzymanie równowagi elektrolitowej -wpływa na pracę serca -przeciwobrzękowy -przeciwzapalny -przeciwalergiczny...
Jak zbudowane są igły?
Funkcje igieł drzew szpilkowych są takie same jak funkcje liści drzewa liściastego, ale ich budowa jest inna. Różnica między górną i dolną stroną igły nie jest tak wyraźna, jak w liściu. Skórka jest twardsza, silniej woskowana. Większość...
Ochrona Bioróżnorodności
Człowiek – jako odrębna istota – jest jednocześnie nierozerwalną cząstką natury. Musi z nią współżyć, a będąc obdarzony rozumem winien nią w pewnym zakresie gospodarować i z niej korzystać. Człowiek był bardzo silnie uzależniony od otaczającego go...
Glaukocystofity, krasnorosty, zielenice - charakterystyka
GLAUKOCYSTOWFITY (Glaucocystophyta) - roślina pierwotna wodna - jednokomórkowe - rozmnażanie bezpłciowe - kilka gatunków - chloroplasty: wiele pierwotnych cech, które zanikły - między 2 błonami chloroplastowymi zachowana pozostałość ściany...
Układ nerwowy i hormonalny
UKŁAD NERWOWY Ewolucja - poraz pierwszy pojawia się u jamochłonów=typ siateczkowy, Typ: Płazińce = typ pasmowy Typ: Obleńce = typ pasmowy Typ: Pierścienice = typ drabinkowy Typ: Stawonogi = koncentracja, zwoje mózgowe, centarlizacja,...
Mikrobiologia
Budowa komórki bakteryjnej: • Ściana komórkowa: -jest sztywna i porowata, nadaje kształt komórce i stanowi warstwę ochronną. U gram (-): cienka warstwa peptydoglikanu, białka, lipopolisacharydy, fosfolipidy; u granm (+)polisacharydy, kwasy...
Organelle w komórkach zwięrzęcych (podstawowe informacje)
Aparat Golgiego - część komórki składająca się z ułożonych jeden pod drugim okrągłych, spłaszczonych woreczków. Każdy z nich ma zamkniętą błoną plazmatyczną przestrzeń wewnętrzną, w której znajdują się różne substancje chemiczne. Aparat Golgiego...
Układ nerwowy
1. Ośrodkowy układ nerwowy: -kora mózgowa (2płk.) : istota szara (na zewnątrz) ; istota biała (wewnątrz) kresomózgowie. -Śródmózgowie (niewielkie)- kora mózgowa przejęła jego funkcje. Odpowiedzialne na kurczenie i rozkurczanie źrenic....
Człowiek a małpy człekokształtne
CZŁOWIEK - postawa ciała - pionowa (ze szczątków kopalnych można wnioskować, że pionowa postawa ciała i dwunożna lokomocja pojawiły się kilka mln lat temu) - poruszanie się - lokomocja dwunożna - owłosienie ciała - w większości zanikło...
Geny
INFORMACJA GENETYCZNA, informacja dziedziczna, informacja zapisana w DNA za pomocą kodu genetycznego, dotycząca struktury białek oraz różnych rodzajów RNA; stanowi sumę informacji wszystkich genów organizmu, jest powielana w procesie replikacji...
Uzależnienie od internetu, tv i komputera - lekcja
Uzależnienie od internetu – nałóg XXI wieku. Obecnie nie ma z pewnością dziedziny życia w której nie znalazł by swojego zastosowania komputer. W nauce, handlu, medycynie, komunikacji czy przemyśle odgrywa on bardzo ważną rolę. Żyjemy w czasach...
Zachowania ptaków
Kiedy podajemy komuś rękę, uczestniczymy w małym rytuale. Podanie ręki wyraża przyjacielskie intencje, zaciśnięta pięść niesie wrogie przesłanie. Podobne „zrytualizowane” zachowania są bardzo ważne również w ptasim świecie i często przybierają...
Lasy
Zbiorowiska leśne Las jest to wielowarstwowe zwarte zbiorowisko roślin, zwierząt oraz grzybów, w którym dominującą formację stanowią drzewa przystosowane do życia obok siebie na wspólnym obszarze. Jest to jeden z odnawialnych zasobów przyrody,...
Głodówki i wegetarianizm.
Głodówki i diety odchudzające powodują niedobory żywieniowe Głodówki i diety odchudzające mogą być niebezpieczne dla zdrowia. Głodówka nie powinna trwać dłużej niż 10 dni i zaleca się, aby odbywała się pod kontrolą lekarza. Dziewczęta i młode...
Komórka roślinna i zwierzęca
Każda komórka posiada: - wakuole - cytoplazmę - jądro komórkowe - błonę komórkową Różnice między komórkami: roślinną i zwierzęcą: Roślinna: - ma kształt wielokąta...
Nicienie - podsumowanie
CHARAKTERYSTYKA NICIENIE Nicienie zwane są potocznie robakami obłymi. BUDOWA: Zewnętrzna powłoka: wór powłoko- mięśniowy, składa się z : oskórka, nabłonka, pojedynczej warstwy mięśni. Oskórek: przenikają przez niego tylko woda i gazy,...
Fizjologia człowieka
Metabolizm stanowi istotę życia. Jest całokształtem przemian materii i energii zachodzących w organizmie. Wszystkie procesy metaboliczne łączą się w organizmie w całość i wzajemnie się warunkują. Metabolizm składa się z procesów katabolicznych i...
Biogaz
Biogaz to głównie metan. Biogaz powstaje podczas rozkładania substancji organicznych (roslinnych i zwierzęcych) gdy process ten przebiega bez dostepu powietrza.
Jak zbudowane są liście?
Gdy ogląda się przekrój liścia pod mikroskopem , można zauważyć , że jego wwewnętrzna budowa jest niejednorodna. Wierzchnią stronę powleka cieńka wodoodpornawarstwa zwana kutikulą, pod którą znajduję się przezroczyste komórki skórki.Pod skórką...
Czynności życiowe i zachowanie się zwierząt bezkręgowych
Czynności życiowe i zachowanie się zwierząt bezkręgowych 1. Sukcesja form pierwotniaków w hodowli na nalewce sianowej Wynik obserwacji: a) Nastąpiło zmętnienie, na powierzchni pojawił się „kożuszek” utworzony z bakterii, pierwszych orzęsków...
Krew i jej grupy.
Krew ludzka dzieli się na cztery podstawowe grupy, a mianowicie: na grupę A, B, AB i O. Krew została podzielona na te grupy, ponieważ stwierdzono w krwinkach czerwonych obecność określonych ciał, które nazwano aglutynogenami, a prawidłowiej...
Rośliny nasienne
Rośliny nasienne prezentują nieprzebrane bogactwo form i barw są najliczniejszą grupą organizmów samożywnych na lądzie rośliny nasienne tworząc zielony płaszcz pokrywający znaczny obszar naszej planety pozwalają istnieć innym organizmom rośliny...
Rola krwi
Krew jest swoistą odmianą tkanki łącznej której substancja między komórkowa jest płynna. Jest to mieszanina płynnego osocza z zamieszczonymi w niej krwinkami i innymi substancjami. Osocze stanowi 55% objętości krwi i składa się w 92% z wody a w 7%...
Aparat Golgiego
Aparaty Golgiego są powszechnym składnikiem komórek eukariotycznych. Ich specyficzną cechą jest to, iż posiadają zdolność do redukcji azotanu (V) srebra (I). cecha ta umożliwiła ich odkrycie. Dokonał tego pan Camillo Golgi 1891 roku. U organizmów...
Płazy
TYP:STRUNOWCE PODTYP:KRĘGOWCE GROMADA:PŁAZY PŁAZY PROWADZĄ WODNO-LĄDOWY TRYB ŻYCIA DZIĘKI NASTĘPUJĄCYM CECHOM: -BUDOWA KOŃCZYN -TROJKĄTNA GŁOWA -WYPUKLE...
10 zasad zdrowego żywienia
Dbaj o różnorodność spożywanych produktów Nie ma produktu spożywczego, który by zawierał wszystkie niezbędne składniki pokarmowe w dużych ilościach. Dlatego mało urozmaicone pożywienie może powodować niedobory niektórych składników...
Dlaczego pierdy śmierdzą
Woń bąków wywołują małe ilości siarkowodoru i merkaptanów (tiole) tworzących mieszaninę. Zawierają one siarkę. Im twoja dieta bogatsza w siarkę tym więcej siarczków i merkaptanów wyprodukują bakterie, a co za tym idzie tym bardziej będą śmierdzieć...
Tkanki - potwórzenie
Rodzaje tkanek - Tkanka nabłonkowa - Tkanka mięśniowa - Tkanka łączna - Tkanka nerwowa Tkanki nabłonkowe Cechy charakterystyczne - Ściśle ułożone - Mają duże jądra komórkowe - Umiejętność dzielenia się - Zawierają dużo...
Antropogeneza - pojęcia, cechy, charakterystyka hominidów
1. Antropogeneza – nauka zajmująca się badaniem pochodzenia człowieka tj. jego korzeni i przodków 2. Homeostaza – równowaga. Kiedy zachodzą zmiany w środowisku, organizmy w nim żyjące muszą się do tych zmian przygotować 3. Cechy wspólne...
Witaminy
WITAMINA A Witamina A pełni w organizmie wiele ważnych funkcji: jest niezbędna do normalnego podziału i rozwoju komórek, uczestniczy w utrzymywaniu prawidłowego stanu błon śluzowych dróg oddechowych, przewodu pokarmowego i przewodów moczowych, w...
Mitochondrialny łańcuch oddechowy
Mitochondrialny łańcuch oddechowy Reakcje przenoszenia wodoru natleń cząsteczkowy, którym towarzyszy magazynowanie energii pod postacią związków wysokoenergetycznych, zachodzą w mitochondriach. Obecne w mitochondriach biologiczne układy...