Znaczenie bakterii w przyrodzie i gospodarce człowieka
Bakterie, które żyją w symbiozie ze zwierzętami roślinożernymi ( w ich przewodzie pokarmowym ) mogą dostać się jako zanieczyszczenie do konserw żywnościowych. Wydzielają toksyczną substancje jadową ( białkową ) zwaną jadem kiełbasianym, która po...
Stosunki antagonistyczne
Do stosunków antagonistycznych, czyli negatywnych zaliczamy: - pasożytnictwo - drapieżnictwo - konkurencja PASOŻYTNICTWO - posożyt żyje kosztem gospodarza i działa na jego szkodę, ponieważ inaczej nie może utrzymywać się przy życiu....
Znaczenie badań nad genomem człowieka
Informacja genetyczna każdego organizmu zawarta jest w jego DNA. Sekwencja nukleotydów jest podstawą zapisu genetycznego. Rozległe badania sekwencji nukleotydów u organizmów bardzo złożonych, których komórki zawierają liczne DNA, spowodowały...
Zatrucie jadem kiełbasianym
Do zatrucia dochodzi drogą pokarmową (spożycie pokarmów zawierających toksynę), a w wyjątkowych przypadkach także w przebiegu zakażenia bakteryjnego rany. Najczęściej źródłem zatrucia są konserwy, często mięsne, ale również jarzynowe czy rybne....
Choroby skóry
ROPNE CHOROBY SKÓRY Ropne choroby skóry wywołane są przez drobnoustroje chorobotwórcze, np. gronkowce i paciorkowce. Gronkowce są bakteriami o kształcie kulistym, układającymi się zwykle w charakterystyczne grona; w hodowlach wytwarzają swoiste...
Energie odnawialne Zasoby energetyczne mórz i oceanów
1. Wykorzystanie energii znajdującej się w wodach morskich i oceanicznych obejmuje: a) energię pływów b) energię fal morskich c) energię prądów morskich d) energię wynikającą z różnic zasolenia e) energię termiczną wynikającą z różnicy temp...
Zagadnienia- biologia
Patogeny- czynniki wywołujące chorobę (ludzi, zwięrząt i roślin). Można je podzielić na: biologiczne; wirusy, bakterie, pierwotniaki,robaki, stawonogi i grzyby chemiczne; toksyczne związki chemiczne fizyczne; promieniowanie jonizujące...
Układ ruchu
Budowa kości: - nasada/główka - tkanka kostna gąbczasta - okostna - chroni kość, b. dużo włókien białkowych, nerwy i naczynia krwionośne, zawiera kom. kościotwrócze. - trzon - tk. kostna zbita - jama szpikowa ze szpikiem żółtym Typy...
Narkotyki - nasz wróg
Narkotyki są bardzo popularne. Można je kupić prawie wszędzie. 63% młodzieży chodzi na imprezy gdzie one są, a 7,7% bierze narkotyki raz w tygodniu. PO, CO JE BIERZEMY? Większość młodzieży bierze narkotyki dla szpanu. Inni ze względu na...
Sposoby namnażania się wirusów i bakterii
Wyróżniamy bakterie: właściwe, śluzowe, krętki, nitkowate. Bakterie mają różnorodne kształty i są cztery podstawowe ich grupy : kuliste, wydłużone, spiralnie skręcona i rozgałęzione. Występują najczęściej w koloniach (grupach). Komórka bakterii...
Klonowanie organizmów
KLONOWANIE ORGANIZMÓW otrzymywanie identycznych genetycznie organizmów z pojedynczego osobnika; jako metoda rozmnażania wegetatywnego od dawna stosowane w ogrodnictwie — wiele roślin ozdobnych i drzew owocowych to klony, np. wszystkie jabłonie...
Przemiena materii
Przemiana materii to wszystkie procesy chemiczne i związane z nimi przemiany energetyczne , zachodzące w każdej zywej komórce. Typy reakcji na przemianę materii: -procesy syntezy i fotosyntezy -procesy rozpadu i oddychanie komórkowe
Teoria Darwina
POPULACJA ? zbiór osobników jednego gatunku żyjących na danym terenie w określonym czasie. PULA GENOWA ? stanowią ją ogół genów reprezentowanych w danej populacji. W drugie połowie XIX wieku poglądy ewolucyjne przyjęły naukową formę, dzięki...
Prawidłowości ewolucji
Przez ewolucję realizuje się rozwój biologiczny organizmu. Organizmy żyjące teraz są lepiej rozwinięte i przystosowane do życia w środowisku, niż ich przodkowie np. - gady dzięki wytworzeniu błon płodowych wyszły na ląd - żółwie wtórnie...
Bruzdnice i krasnorosty w punktach.
• Samożywne – chlorofil a i c • Budowa: -Pokryte organicznym pancerzykiem (celuloza), na powierzchni którego widoczne są dwie bruzdy pod kątem 90 stopni, a w nich wici. -Dłuższa wychodzi poza kom. -> przemieszczanie się w określonym...
Rozwój embrionalny człowieka
Faza jaja płodowego (od zapłodnienie do 4 tygodnia) 1. Bruzdkowanie Bruzdkująca zygota przemieszcza się w dół jajowodu w kierunku macicy. Bruzdkowanie trwa ok. 5 - 6 dni – są to szybkie podziały komórkowe, pomnażają ich liczbę...
Mięśnie
Funkcje mięśni: - dzięki nim poruszamy kończynami, - miesień sercowy przepompowuje krew w układzie krążenia, - umożliwiają pracę narządów wewnętrznych. Rodzaje mięśni: 1. Gładkie – ich włókna mają kształt wrzeciona, zawierają jedno jądro....
Owady
ROLA SPOŁECZNA OWADÓW : Owady społeczne to takie, u których występuje podział pracy, wykonywanej przez poszczególne osobniki dla dobra grupy. Na przykład u pszczoły miodnej robotnice zbierają pokarm i opiekują się młodymi, a królowa składa jaja....
Wątroba
Wieloczynnościowy narząd gruczołowy o ciężarze około 1,5 kg, leżący w prawym nadbrzuszu. Składa się z 2 płatów - prawego (większego) i lewego (mniejszego). Ma wypukłą powierzchnię przeponową (górna, przednia i tylna) oraz wklęsłą powierzchnię...
Co to są organizmy transgeniczne?
Definicja mówi mam, że: Transgeniczny organizm – to roślina lub zwierzę, do których genomu został włączony obcy DNA. (Def. Wg. Salomon, Berger, Martin, Villee „Biologia” Oficyna wyd. Mulico, Warszawa 1996) Organizmy...
Na czym polega neotenia?
Neotenia polega na uzyskaniu dojrzałości płciowej i zdolności rozmnażania przez płazy utrzymujące cechy form larwalnych(neotenia pełna) lub na znacznym przedłużeniu życia larwalnego bez zdolności do rozmnażania się(n.niepełna). Zjawisko to jest...
Zatrucia
ZATRUCIA Barbiturany Dawka śmiertelna wynosi 1-2 gr. ale udaje się zwykle uratować osoby, które połknęły dawki większe. Osoba zatruta 25 g fenobarbitalu, przywieziona w kilka godzin od zatrucia, przeżyła je bez szkodliwych następstw po...
Nagozalążkowe wielkolistne - charakterystyka w punktach
Nagozalążkowe wielkolistne • Słaby przyrost pni na grubość • Zdecydowanie większe, często pierzasto podzielone liście • Skupianie sporofili w kłosy zarodnionośne (strobile – u bardziej wyspecjalizowanych, szyszkowaty twór - lub kwiaty) •...
Układ mięśniowy
Mięśniowy układ, układ czynny ruchu, zespół narządów kurczliwych, zbudowanych z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej (mięsień), poruszających ruchomo zestawionym szkieletem. Układ mięśniowy Wyróżnia się: 1) mięśnie tułowia (grzbietu,...
Woda - niezwykła ciecz
Woda jest niezwykłą cieczą bezbarwną , bezwonną , pozbawiona smaku i kalorii. Jest niezbędna do życia wszystkim organizmom na Ziemi. Brak wody uniemożliwia uprawę roli i hodowlę zwierząt. Zapis chemiczny wody to : H2O. Woda morska zawiera...
Interakcje
Stosunki antagonistyczne – występują, gdy populacja jednego gatunku działa na niekorzyść populacji drugiego gatunku (drapieżnictwo, pasożytnictwo i konkurencja) Stosunki antagonistyczne – występują, gdy populacja jednego gatunku działa na...
Filogeneza gadów
Z górnego dewonu znamy bardzo prymitywne płazy kopalne z grupy Ichthyostegalia, zaliczane do podgromady Labyrinthodontia. Ichthyostegalia miały czaszkę zbudowaną wg planu budowy czaszki ryby trzonopłetwej oraz zupełnie rybi ogon. Kończyny przednie...
Apoptoza
Apoptoza, czyli zaprogramowana śmierć komórki, dzięki temu mechanizmowi usuwane są zużyte lub uszkodzone komórki. Można ją przyrównać do zaplanowanego 'samobójstwa' komórki w organizmie wielokomórkowym mające na względzie dobro całego organizmu....
Układ pokarmowy człowieka wersja II
UKŁAD POKARMOWY CZŁOWIEKA Gruczoły, których wydzieliny uchodzą do światła przewodu pokarmowego: ślinianki, wątroba, trzustka. Ślina zawiera a-amylazę - enzym hydrolizujący wiązania glikozydowe typu µ w cukrach....
Wegetarianizm
Wegetarianizm to rodzaj diety charakteryzujący się wyłączeniem z posiłków produktów pochodzenia mięsnego i ewentualnie jaj lub nabiału. Najogólniej wegetarianizm to zbiór kilku diet, w tym weganizmu, fruktarianizmu i samego wegetarianizmu....
Enzymy
Regulacja aktywności enzymów Enzymy to substancje chemiczne wytwarzane przez komórki, których funkcją jest regulacja przebiegu procesów życiowych, np. przyspieszanie reakcji zachodzących w organizmie. Ich działanie polega na obniżaniu energii...
Homeostaza oraz czynniki mające na nie wpływ
Homeostaza - zdolność organizmu żywego do utrzymania w równowadze swojego środowiska wewnętrznego Na homeostazę mają wpływ następujące czynniki: - ilość wody w organizmie - temp. organizmu - ciśnienie - tlen - dwutlenek węgla - substancje...
Metody badania układu limfatycznego
Układ limfatyczny (układ chłonny) jest otwartym układem naczyń i przewodów, którymi płynie limfa (chłonka jest to płyn o żółtawym zabarwieniu). Głównym źródłem limfy jest przesącz z osocza krwi, wydzieliny komórek i przewodu pokarmowego. Skład...
Czy człowiek jest drapieżcą?
Człowiek jest drapieżcą. Drapieżnictwo i pasożytnictwo są przykładami interakcji dwu populacji, przy czym interakcja ta wywiera ujemny wpływ na wzrost i przeżywanie tylko jednej populacji. Ciągłe silne ograniczanie populacji ofiary lub gospodarza...
Zanieczyszczenie powietrza
Powietrze jest mieszaniną gazów, z których składa się atmosfera ziemska. Głównymi jego składnikami są; azot stanowiący ok. 78% i tlen ok. 21%. Pozostałą część stanowią inne gazy: argon, dwutlenek węgla oraz w niewielkich ilościach; neon, hel,...
Klonowanie
Proces ten, jako że jest wyjątkowo drogi (przykładowo sklonowanie owcy Dolly kosztowało około 750 tys. dolarów) nie będzie raczej jak na razie służył kopiowaniu zwierząt hodowlanych. Będzie wyjątkowo użyteczny w działalności firm zajmujących się...
Sposoby rozmnażania - męski i żeński układ rozrodczy - charakterystyka
Sposoby rozmnażania płciowe i bezpłciowe Na czym polegają bezpłciowe - osobniki potomne powstają z części organizmu macierzystego, oddzielanych w wyniku podziału, pączkowania, fragmentacji, rozłąk, zarodników - identyczne...
Komórka
Wiadomości wstępne Komórka to podstawowy element strukturalny i czynnościowy każdego organizmu, zdolny do spełniania różnych funkcji życiowych tzn. oddychania, odżywiania, rozmnażania, wzrostu. Wielkość komórek i ich kształt są bardzo różne i...
Brak odporności w organizmie człowieka - choroby
Choroby wywołane brakiem lub obniżeniem odporności: 1.nawracające zakażenia dróg oddechowych: a. zapalenie ucha środkowego b.zatok przynosowych c.oskrzeli i płuc 2.zakażenia skóry 3.grypa 4.przewlekła biegunka 5.choroby...
Przemiana materii i energii-metabolizm
WARUNKI PRZEMIAN METABOLICZNYCH: -anabolizm i katabolizm ANABOLIZM- to reakcja syntez zwiazkow bardziej zlozonych z prosztszych wymagajacych dostarczenia energii, ktora umozliwia podwyzszenie poziomu energetycznego zwiazkow w czasie procesu...
Pierwiastki krwiotwórcze (żelazo, miedź, kobalt)
1.Żelazo (składnik krwi): a)znaczenie - jest składnikiem krwi (hemoglobiny) i mięśni (mioglobiny) - potrzebny do wymiany gazowej - zwiększa odporność organizmu - żelazo magazynowane jest w wątrobie b)niedobór - niedokrwistość,anemia (blada...
Różnorodnośc biologiczna
RÓŻNORODNOŚĆ BIOLOGICZNA (BIORÓŻNORODNOŚĆ) ? zróżnicowanie wszystkich form życia. Obejmuje różnorodność: ? GATUNKOWĄ, czyli bogactwa roślin i zwierząt występujących na Ziemi; ? GENETYCZNĄ (wewnątrzgatunkową), czyli zróżnicowania genów zawartych w...
Podział Ekologii
Podział ekologii Ekologia- jest nauką zajmującą się wzajemnymi zależnościami pomiędzy żywymi organizmami a ich środowiskiem. Ściślej mówiąc, nauka ta bada korelacje między organizmami lub ich grupami oraz między nimi a ich środowiskiem życia....
Zanieczyszczanie wód
Czystość wody jest niewątpliwie problemem w skali światowej. W krajach rozwiniętych nie wchodzi już w rachubę nie tylko picie wody bezpośrednio z rzek, ale i jakość wody z kranu często budzi wątpliwości skażenie rzek i wód gruntowych, z których...
Wpływ Uv na włosy
Popularność kosmetyków do opalania rośnie. To znak, że mamy świadomość negatywnych skutków opalania dla naszej skóry. A co z włosami? Ten temat jest wciąż traktowany nieco po macoszemu. Opalanie ma niekorzystny wpływ na włosy - zarówno opalanie w...
Lasy deszczowe
Największą katastrofą ekologiczną, jaka przytrafiła się naszej planecie, jest bez wątpienia nieprzerwana zagłada lasów tropikalnych. Wyrąb lasów to zagrożenie na skalę światową. Zmiany powstające w przyrodzie na skutek ludzkich działań zachodzą...
Budowa i funkcje narządu wzroku i słuchu
Narząd wzroku- oko Jest fotoreceptorem- odbiera bodźce świetlne Jest eksteroreceptorem- odbiera bodźce ze środowiska zewnętrznego (Interoreceptory- odbierają bodźce ze środowiska wewnętrznego) Elementy ochrony oka: -powieka- chroni przed...
Znaczenie glonów
Golny są najliczniejszą grupą samożywnych organizmów wodnych, stanowią źródło pokarmu oraz wydzielają tlen niezbędny dla zwierząt żyjących w zbiornikach wodnych. Niktóre glony wykorzystywane są przez człowieka. Na przykład z krasnorostów...
Wirusy, wiroidy i priony.
Współczesne poglądy na miejsce wirusów w systemie istot żywych. Wirusy - nazwa pochodzi od łacińskiego słowa virus, oznaczającego jad. Niewielkie struktury (od dwudziestu do kilkuset nanometrów), zbudowane głównie z kwasu nukleinowego i...
Odżywianie się człowieka
Odżywianie Jest to pobieranie przez organizm z otaczającego środowiska różnorodnych substancji, zwanych pokarmowymi i uzyskiwanie z nich związków potrzebnych ciała oraz wytwarzania energii. Energia Pierwotnym źródłem całej energii jest...