Jadłospis
Jadłospis Śniadanie Mleko 2% (240 kcal) Płatki kukurydziane (390 kcal) Herbata bez cukru (0 kcal) Cukier biały (jedna łyżeczka = 40 kcal) Cytryna (36 kcal) Jabłko (36 kcal) Razem: 746 kcal Obiad Schabowy...
Prokarionty
Komórki bakteryjne mają najczęściej od 0,5 do 10 mikrometrów i mogą przybierać różne kształty. Formy kuliste: ziarniaki – komórki nie łączą się ze sobą, dwoinki – połączenie dwóch komórek powstałych po ostatnim podziale, paciorkowce – długie...
Dziedziczenie
I Prawo Grzegorza Mendla Czynniki dziedziczności (geny) występują u organizmów parami. W czasie powstawania gamet oddzielają się od siebie, segregują, w taki sposób, że każda gameta posiada tylko jeden allel każdego genu. II Prawo Grzegorza...
Stresory
Stresory - czynniki stresu Typowe czynniki wywołujące stan stresu (tzw. stresory) można podzielić na dwie grupy. Do pierwszej grupy stresorów zaliczają się wydarzenia, w których stajemy w obliczu nowych dla nas sytuacji i musimy podjąć...
Narkomania i uzależnienie
Narkomania to, problem jak w przypadku uzależnienia od alkoholu, choroba duszy i emocji. Niektórzy twierdzą, że jest to choroba braku zaspokojenia podstawowych potrzeb człowieka: miłość, akceptacji, poczucia bezpieczeństwa. W naukowych oparciach...
Gospodarka wodna organizmów
Dyfuzja prosta – samorzutne wyrównywanie stężenia substancji wskutek mieszania się cząsteczek. Dyfundują substancje wystarczająco małe by przejść przez pory błonowe lub tak dobrze rozpuszczalne w tłuszczach, że przenikają przez zrąb...
Mitoza i Mejoza
Rodzaje podziałów komórki: 1. Mitoza 2. Mejoza 1. Mitoza CHROMATYNA - forma DNA nawinięta na histony (czyli białka) CHROMOSOM - silnie skręcone DNA, widoczne tylko podczas podziału komórkowego CHRMOATYDA - ramię chromosomów...
Łuszczyca
Jest to dość często występująca przewlekła i nawrotna choroba skóry, atakująca głównie ludzi dorosłych. Charakteryzuje się ona obrzmieniem skóry oraz widocznymi na niej srebrzystymi łuskami. Gdy łuski te zostaną zdrapane, skóra ulega zaognieniu, a...
Żmija
Jest jedynym jadowitym wężem żyjącym w Polsce. Żyje głównie w Bieszczadach, gdzie można ją spotkać właściwie wszędzie - w lasach, na łąkach i na bagnach. Chroni się w norach lub stosach kamieni. Lubi miejsca wilgotne i ciepłe. Jad żmii nie...
Cykl rozwojowy skoczków na przykładzie Synchytrium
Haploidalne strzępki rozwijają się w komórkach bulwy ziemniaka. Jednokomórkowe i jednojądrowe pełzaki wytwarzają wiele jąder i dzielą się na kilka wielojądrowych części. Te prymitywne strzępki po jakimś czasie rozpadają się na wiele ruchliwych...
Płyny ciała i układ krążenia
1. Budowa i funkcje krwi oraz hemolimfy 2. Układ krążenia otwarty i zamknięty 3. Narządy układu krążenia i ich funkcje * krew - jest to tkanka łączna płynna Układ naczyń: - otwarty - krew może wylewać się do jam ciała; nie krąży w obiegu -...
Układ chłonny
Do układu chłonnego zalicza się: naczynia chłonne (limfatyczne), węzły chłonne, migdałki, grasicę, śledzionę i chłonkę. Układ chłonny - mówiąc najogólniej - ma za zadanie odprowadzanie płynów z przestrzeni międzykomórkowych poprzez węzły chłonne i...
Choroby genetyczne
Choroby genetyczne Celiakia/Choroba glutenowa schorzenie polegające na występowaniu zaburzeń trawienia i wchłaniania jelitowego związanych z nietolerancją glutenu zawartego w zbożach. Nieprawidłowa reakcja immunologiczna wywoływana jest...
Białka
Są to polimery aminokwasów białkowych połączony ze sobą wiązaniami peptydowymi, w których liczba reszt aminokwasowych przekracza 100. Głównymi pierwiastkami wchodzącymi w skład białek są C, O, H, N, S, także P, oraz niekiedy jony Mn, Zn, Mg, Fe,...
Cytologia- notatki
Organelle to struktury komórki, pełniące w niej wyspecjalizowane funkcje. Większość z nich jest oddzielonych od reszty cytoplazmy jedną lub dwiema błonami, dzięki czemu możliwe jest zachowanie wewnątrz nich warunków sprzyjających pełnieniu tych...
Ewolucjonizm
Ewolucjonizm 1. Ewolucja – powolny, nieodwracalny proces rozwoju organizmów. 2. Czynnikami ewolucji są: - mutacje, - rekombinacje (czynniki genetyczne), - izolacja rozrodcza, - dryf genetyczny, - dobór naturalny (selekcja...
Człowiek - powtórzenie wiadomości
Ogólna budowa komórki człowieka Błona komórkowa, cytoplazma, siateczka śródplazmatyczna, aparat golgiego, lizosomy, mitochondria, jądro komórkowe Budowa i funkcje Komórka składa się z: - błony komórkowej ( zbudowana jest z...
,,Dziura ozonowa zagraża życiu na Ziemi"
Na początku lat 80-tych satelita meteorologiczny przesłał na Ziemię zastanawiające naukowców zdjęcia. Pokazywały one to, czego naukowcy obawiali się najbardziej - gigantyczną dziurę w wartstwie ozonowej nad Antarktydą. Ozon to bezbarwny gaz,...
Układ krwionośny - zestawienie wiadomości
UKŁAD KRWIONOŚNY 1. Naczynia krwionośne: A. Tętnice- • wyprowadzają krew z serca do tkanek • Skurcze serca znacznie podnoszą ciśnienie krwi, dlatego tętnice mają grube, sprężyste ściany z rozbudowanymi warstwami mięśniowymi i licznymi...
Witaminy
Produkty bogate w witaminę Właściwości Rola w organizmie Objawy niedoboru A - retinol i karoten Tran, wątroba, nerki, kapusta, pomidory, masło, śmietana, sery tłuste, liście buraka, liście rzepy, szczaw, kalarepa, marchew, pietruszka,...
Krótko o Taszy, zającu morskim
Tasza (zając morski) występuje w północnym Atlantyku, również w Morzu Bałtyckim na skalistym dnie do głębokości 300 m. Pochodzi od rodziny taszowatych z grupy kręgowców. Samice osiągają długość do 60 cm, natomiast samce do 50 cm. Średnio samice...
Osteoporoza
Definicja Światowej Organizacji Zdrowia mówi: \\\"Osteoporoza jest uogólnioną chorobą metaboliczną kości, charakteryzującą się niską masą kostną, upośledzoną mikroarchitekturą tkanki kostnej, a w konsekwencji zwiększoną jej łamliwością i...
Choroby nerek i układu moczowego.
Rola układu moczowego polega na zbieraniu ubocznych i ostatecznych produktów pochodzących z przemian biochemicznych i metabolicznych. Jego głównymi narządami są nerki, które wytwarzają mocz jako produkt filtracji krwi. Rola nerek w organizmie...
Odtłuszczacze
Opis procesu Z ściekami miejskimi odprowadzana jest na oczyszczalnię mieszanina tłuszczów i olejów pochodzenia organicznego i mineralnego, a także ropy naftowej. Wydzielenie tłuszczów i innych substancji następuje w wyniku uspokojenia i...
Nicienie - robaki obłe - obleńce
cechy charakterystyczne - ciało obłe, robakowate, zwęzone na końcach, niesegmentowane - 1 raz pojawia się przewod pokarmowy i otwor odbytowy - brak ukladu krwionosnego i oddechowego - zwierzeta rozdzielnopłciowe, dymorfizm płciowy - uklad...
Układ pokarmowy
UKŁAD POKARMOWY: a) Przewód pokarmowy: jama ustna => gardło => przełyk => żołądek => jelito cienkie => jelito grube => odbyt b) Gruczoły: ślinianki, trzustka, wątroba 1. ZĄB Budowa zęba zęby mleczne...
Trawienie
Trawienie : W proces trawienia zaangażowanych jest wiele mechanizmów i układów (hormonalny, autonomiczny układ nerwowy), które w skoordynowany sposób doprowadzają do rozbicia składników pokarmowych do postaci, która będzie zdolna do wchłaniania w...
Genetyka - pojęcia
NUKLEOTYD-monomer(poj. składnik) kwasów nukleinowych.(tyminowy, guaminowy, cytozynowy-4 monomery). CHROMOSOMY-powstają z chromatyny, występują w jądrze kom, zbudowane są z białka i kwasu DNA. CHROMATYNA-zagęszczenie (upakowanie) białka z DNA...
Dowody na ewolucję z dziedziny anatomii porównawczej
Anatomia porównawcza zajmuje się jak sama nazwa wskazuje porównywaniem narządów, układów, a niekiedy i całych organizmów. Narządy szczątkowe są to pozostałości narządów, które u przodków były rozwinięte a uległy uwstecznieniu, ponieważ przestały...
Zapalenie miedniczek nerkowych.
Inaczej przewlekłe odmiedniczkowe zapalenie nerek lub przewlekłe zakarzenie dróg moczowych. Jest to długotrwałe, bakteryjne zakarzenie dróg moczowych, obejmujące jedną lub 2 nerki. Częściej dotyczy kobiet niż mężczyzn. Może przebiegać...
AIDS - metaplan
Jak jest? - choroba, którą można się zarazić przez kontakt płciowy, krew, w trakcie porodu przez łożysko, z mlekiem matki - jak na razie jest to choroba nieuleczalna (młoda choroba) - mnóstwo ludzi jest zarażonych tym wirusem, najwięcej...
Mitoza i mejoza. Typy podziałów komórkowych.
Podział komórki oznacza - podział jądra komórkowego (kariokineza) - oraz podział cytoplazmy (cytokineza). Wyróżniamy 3 sposoby podziału komórki . - MITOZA - MEJOZA - AMITOZA (w liceum w klasie o nierozszerzonej biologii omawiane są...
Oko
Aparat ochronny dla oka : - łzy - rzęsy - brwi - powieka Budowa twardówka-ochrania gałkę oczną rogówka-skupia i załamuje promienie świetlne naczyniówka-odżywia i dotlenia tęczówka-nadaje barwę oku oraz reguluje ilość światła...
Układ pokarmowy - w punktach
Odcinki układu pokarmowego - jama ustna - gardło - przełyk - żołądek - jelito cienkie (dwunastnica, jelito czcze, jelito kręte, dochodzi wątroba i trzustka) - jelito grube (jelito ślepe – kątnica, okrężnica (wstępująca, poprzeczna,...
Tkanki zwierzęce
Tkanka - zespół komórek oraz substancji międzykomórkowej o podobnej budowie, pełniące okreslone funkcje. Tkanka Nabłonkowa Jest to tkanka najpierwotniejsza (w ewolucji pojawiła się jako pierwsza) Zbudowana jest z komórek ściśle do siebie...
Odporność organizmu
Odporność- zdolność organizmu do utrzymania homeostazy, mimo naruszenia jej przez antygeny lub drobnoustroje. Układ odpornościowy nazywany jest inaczej immunologicznym. Bakterie mogą być oporne na działanie antybiotyków ale nie mogą być...
Biogeneza
BIOGENEZA Biogeneza – pochodzenie życia Rosyjski uczony w 1926 roku – Oparin opracował swoją teorię. Nie została ona odrzucona, ani potwierdzona. Wiele współczesnych badań potwierdza niektóre założenia tej teorii ewolucji. Mówi się, że...
Ochrona Środowiska
Podział elementów środowiska ze względu na naturę i aktywność: • abiotyczne(nieożywione):litosfera, atmosfera,hydrosfera,pedosfera,klimat i energia sloneczna • biotyczne(ożywione)bakterie, protisty,rośliny, grzyby, zwierzęta, człowiek Czynniki...
Temat: mięśnie obręczy barkowej i ramiennej
1. Charakterystyka mięśni obręczy barkowej: • Powierzchowna-> naramienny [musculul deltoideus] • Głęboka-> mięśnie tylne łopatki Nad grzebieniowy [m. supraspinatus] Pod grzebieniowy [ m. infraspinatus] Obły większy [ m. Teres major] Obły...
Układ pokarmowy
UKŁAD POKARMOWY Do układu pokarmowego należy przewód pokarmowy składający się z jamy ustnej, gardła, przełyku, żołądka, jelita cienkiego i jelita grubego zakończonego odbytem oraz związane z tym przewodem gruczoły ślinowe, trzustka i wątroba....
Etapy ontogenezy człowieka
Ontogeneza- rozwój osobniczy (od zapłodnienia do śmierci) Do zapłodnienia dochodzi w jajowodzie. Tylko jeden z plemników dostaje się do oocytu II rzędu. Wtedy kończy się w tym drugim, drugi podział mejotyczny- wyrzuca drugie ciałko kierunkowe i...
Osteoporoza
Osteoporoza to choroba, która dotyczy kości, powoduje ich osłabienie i sprawia, że mogą one ulec złamaniu dużo łatwiej niż u osoby zdrowej. Osteoporozą zagrożone są przede wszystkim kobiety w okresie poprzekwitaniowym, jednak nie jest prawdą, że...
Białka
Białka są najważniejszymi składnikami organizmu determinującymi większość jego cech. Białka tworzą wielką enzymatyczną maszynerię prowadzącą syntezę DNA i RNA oraz zapewniającą utrzymanie procesów zdobywania energii i produkcji wszelkich...
Enzymologia
1.1.1.1.oksydoreduktaza alkohol: NAD (dh alhoholowa)CH3CH2OH + NAD+ = CH3COH + NADH + H+ [4 at. Zn]alkohol-donator, NAD-akceptor 1.1.1.27.oksydoreduktaza L-mleczanowa:NADCH3CH(OH)COOH + NAD+=Pyro+ NADH + H+ 1.1.3.4. oksydoreduktaza β-D-glukoza...
Hydrobiologia - zooplankton
ZOOPLANKTON - plankton zwierzęcy, drobne organizmy w wodzie, nie mogące się przeciwstawić prądom i unoszą się w toni wodnej W zależności od wielkości: 1) nanoplankton – od 0,002 – 0,02 mm, PROTOZOA (pierwotniaki), SARCODINA (wiciowce),...
Impulsy nerwowe
Układ nerwowy Przewodzenie impulsu w neuronie: -błona neuronu, na którą nie działa żaden bodziec jest spolaryzowana, oznacza to, że na zewnątrz neuronu znajdują się ładunki dodatnie a wewnątrz neuronu ujemne. Wynika to z faktu nierównomiernego...
Białka, Tłuszcze, Cukry.
Białka – składają się z C,O,H,N,S, grupy aminowej i karboksylowej. Dzielą się na proste (zbudowane z aminokwasów) i złożone = proteidy (białko + coś, nukleoproteidy, glikoproteidy, lipidy); kuliste (globuliny – przeciwciała immunoglobuliny) i...
Wydalanie- układ wydalniczy
Układ wydalniczy: nerki+ moczowody+ pęcherz moczowy+ cewka moczowa. Nerki: duże ziarna fasoli, umieszczone za żołądkiem i wątrobą (lewa wyżej niż prawa), po obu stronach kręgosłupa. Do każdej nerki jest doprowadzona tętnica nerkowa i żyła...
Narząd wzroku - Oko
NARZĄDEM WZROKU jak wszyscy dobrze wiemy jest OKO. Dzięki niemu przede wszystkim możemy sobie patrzeć na nasz piękny świat. Dowiedzmy się w takim razie jak ta menda działa. Sama mówiąc "zapalenie spojówek" tak do końca nie wiedziałam o jakich...
Pierwsi medycy
Hipokrates - Grecki ojciec medycyny Arystoteles - opracował pierwszy system klasyfikacji roślin i zwierząt. Galen – stworzył podstawy anatomii i fizjologii człowieka oraz zwierząt. Andreas Vesalius – dokładnie opisał budowę ciała...
