Stosunek do Boga, świata i człowieka w Średniowieczu.
W epoce średniowiecza Bóg zajmował szczególne miejsce, był w centrum ludzkich wartości i zainteresowań. Święty Augustyn twierdził, że celem życia człowieka jest poznanie Boga i swojej duszy, która jest obrazem Stwórcy i nosi w sobie jego idee. A...
Starożytność - opracowanie epoki.
Filozofia i sztuka starożytnej Grecji i Rzymu. Wyraz filozofia pochodzi od dwóch słów phileo (lubię) i sophia (mądrość). W starożytności termin ten oznaczał całokształt wiedzy racjonalnej. Filozofia grecka zaczęła rozwijać się w VI w.p.n.e.,...
Antyk i Biblia.
W SKRÓCIE: Antyk - Podstawa późniejszych odwołań, wieki, podczas których powstawały i utrwalały się klasyczne wzorce oraz wartości. Myśli i dorobek artystyczny twórców antyku będzie odwiecznym autorytetem. Krystalizują się gatunki literackie i...
Biblizmy.
1.Wyjaśnij znaczenie podanych wyrażeń. Czy znasz ich pochodzenie? Jeśli nie, postraj się je ustalić. hiobiowa wieść (Hi 1, 13-19) plagi egipskie (Mt 2, 1-17) ciemności egipskie (Wj 10, 21-22) salomonowy wyrok ( 1 Krl 3, 16-28) syn...
Charakterystyka Antyku.
Kultura i literatura grecka kojarzy nam się głównie z atenami właśnie tam w V i IV w pne nastąpił rozkwit filozofii, i niezwykłą harmonię osiągnęła rzeźb, architektura powstały największe dokonania dramatu i teatru, zrealizował siepóżniej...
Pojęcia związane z Romantyzmem.
ROMANTYZM- romanus= rzymski, w średniowieczu tą nazwę przypisano ludom żyjącym na prowincjach rzymskich, ich twórczość, zwykłe legendy, baśnie, podania zwano romancami. Ponieważ ta kultur fascynowała młodych XIXw. Nazwano ich romantykami, a całą...
Preromantyzm w Niemczech. Pierwiastki romantyczne w balladzie "Król Olszyn" i "Fauście" Goethego.
Romantyzm rozpoczął się się w końcu XVIII w. i trwał do połowy wieku XIX. Rozwijał się pod wpływem dążeń niepodległościowych oraz rewolucji społecznych zapoczątkowanych przez Francję w roku 1789. Do głównych tendencji obecnych w literaturze i...
Hasła Młodej Polski.
1.Modernizm – (fr.moderne) – współczesny, nowoczesny, postępowy. Hasło to doskonale 2.odzwierciedla tendencje, postawy, nauki, które bardzo postępowe w stosunku do innych. Fin de siecle – koniec wieku, ściśle związane z chronologią epoki....
Średniowiecze - wiadomości wstępne, cechy literatury średniowiecza.
Średniowiecze Za początki średniowiecza w Europie przyjmuję się rok 476-upadek Rzymu. Nastąpił wówczas koniec świata starożytnego a na gruzach rzymskiej cywilizacji powstają nowe formy państwowe. Kościół przekształca kulturę staożytnego świata...
Romantyzm polski pośród romantyzmów europejskich
Romantyzm zaistniał w Polsce w ścisłym kontakcie z tendencjami rozwojowymi literatury europejskiej, ponadto część polskiej literatury tego okresu powstawała na Zachodzie. Warto podkreślić, że – przejmując wzorce z literatury europejskiej (tematy,...
Modernizm.
Modernizm (neoromantyzm, Młoda Polska) to ogół awangardowych kierunków artystyczno-literackich - klimat światopoglądowy, nastawienia filozoficzne i postawy życiowe na przełomie XIX i XX wieku - będące wyrazem sprzeciwu wobec pozytywistycznego...
Pojęcia związane z Romantyzmem.
Romantyzm-1. nurt ideowy i artystyczny dominujący w kulturze europejskiej pierwszej polowy XIXw. Z zalozenia unikal ścisłych norm i regul stylu totez nie sposób zidentyfikowac go dokladnie, zwłaszcza ze w każdym kraju przybieral odrebna...
Filozofia antycznej Grecji
WIELCY FILOZOFOWIE GRECCY 1. SOKRATES - urodził się w Atenach i tam prowadził działalność nauczycielską, jak to czynili współcześni mu sofiści. Nie pozostawił żadnych pism. Poglądy Sokratesa znamy z dzieł jego najwybitniejszego ucznia...
Barokowa wizja świata.
Jest to esej, w którym została podjęta problematyka baroku, oraz postrzegania fo przez ówcześnie żyjących ludzi. Temat ujety jest wraz z uwaga na uniwersalny rozwój stylu barokowego i przedstawia wizje świata w literaturze, malarstwie,...
Najstarsze zabytki piśmiennictwa polskiego
Można powiedzieć, iż polskie piśmiennictwo rozwijało się od X i XI wieku, kiedy to na ziemie polskie przybywali liczni mnisi, duchowni i misjonarze. Tworzyli oni liczne kroniki, posługując się łaciną. Jednak z czasem zaczęły pojawiać się w nich...
Kierunki literackie Oświecenia.
Klasycyzm. Znaczenie terminu - klasycyzm ujmuje charakterystyczne cechy antycznej sztuki literatury greckiej i rzymskiej, traktowanych jako doskonały wzór estetyczny, wzór pełnej i harmonijnej egzystencji człowieka. Drugie znaczenie określa...
Romantyzm.
Romantyzm nastąpił po klasycyzmie w XIX wieku. W sztuce romantycznej wybijało się przede wszystkim dwóch malarzy: Teodor Gericault oraz Eugeniusz Delacroix. Pierwszy wystawił w roku 1818 oraz Tratwa Meduzy, drugi w kilka lat później Łódź...
Grupy Poetyckie Dwudziestolecia Międzywojennego.
Grupy Poetyckie Dwudziestolecia Międzywojennego Wpływ czynników politycznych. Odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 r. W odrodzonym państwie zaistniały naturalne warunki do wszechstronnego rozwoju nauki i literatury. Istotna rola...
Oświecenie - charakterystyka epoki.
Oświecenie było pierwszą epoką w nowożytnych dziejach formacją kulturową całkowicie świadomą swego istnienia. Ówcześni mówili często o swych czasach jako o "wieku rozumu" (w Anglii), "wieku filozofów" (we Francji) czy wieku...
Literatura Młodej Polski.
W epoce Młodej Polski odczucie kryzysu pozytywist. utopii społ.-moralnej wyraziło się w twórczości młodego pokolenia lit. w różnych formach tzw. buntu modernist. ( modernizm); wraz z tym zjawiskiem rozwijały się nadal tendencje realist., do...
Oświecenie.
Oświecenie Ściąga Na Zachodzie Europy oświecenie trwało od końca XVII w do końca XVIII w Oświecenie było pierwszą epoką w nowożytnych dziejach formacją kulturową całkowicie świadomą swego istnienia. Ówcześni mówili często o swych czasach...
Symbolizm, nastrojowość i refleksyjność w literaturze Młodej Polski.
Na przełomie 19 i 20w. istniał w literaturze polskiej okres nazywany Młoda Polska. Wyróżnia się w nim dwie fazy. Pierwsza z nich to modernizm. Założeniem ideowym modernizmu było hasło „Sztuka dla sztuki”. Kazimierz Przerwa - Tetmajer, Jan...
Wpływ Stanisława Poniatowskiego na rozwój kultury - "Monitor"
Do XVIII jedyną formą publikacji była książka. Często zbyt droga i zbyt trudna do zrozumienia dla przeciętnej osoby. W okresie oświecenia zaczęły powstawać nowe formy druku, które znalazły szersze grono odbiorców. Pisane były w prosty i zrozumiały...
Czucie i wiara jako nowe sposoby poznania świata w kulturze romantycznej.
Romantyzm narodził się w okresie burzliwych przemian, na granicy między „dawnymi a nowymi latami”. Czas taki wyzwolił sprzeciw jednostek zmęczonych racjonalizmem i klasycznymi barierami. Zbuntowana młodzież zaczęła żyć i tworzyć w zupełnie nowym...
Fantastyka i irracjonalizm w Romantyzmie - omówienie na 2 wybranych przykładach.
Romantyzm to epoka trwająca w Europie od 1789r. kiedy to wybuchła Wielka Rewolucja Francuska do końca lat czterdziestych XIX wieku . To epoka zupełnie różniąca się od poprzedniej jaką było Oświecenie. Różnice te nie przejawiały się tylko w...
Mit i archetyp. Relacje między tymi pojęciami oraz interpretacja wybranych mitów.
Mit jest wypowiedzią narracyjną, wyrażającą i organizującą wierzenia danej społeczności, zwykle archaicznej. Opowiada on o kosmo- i teogonii. Mit jest ściśle związany z toposami i archetypami, których jest źródłem. Archetyp został wprowadzony do...
Charakterystyka pojęć: odrodzenie, humanizm, reformacja.
Wszystkie te trzy pojęcia odnoszą się do okresu kultury i literatury europejskiej i polskiej. Pojęcie "odrodzenie" jest nadrzędne w stosunku do pozostałych, gdyż zakres pojęć: "humanizm" i "reformacja" mieści się w...
Hasła pozytywizmu polskiego i ich odbicie w nowelistyce, "Lalce" i "Nad Niemnem"
Pozytywizm jest to okres w dziejach literatury polskiej, uformowany po roku 1863, czyli po upadku powstania styczniowego, zakończony około roku 1890. Nazwa okresu zaczerpnięta została od nazwy kierunku filozoficznego, którego podstawy sformułował...
Kierunki w literaturze Oświecenia
Klasycyzm, sentymentalizm, rokoko - trzy kierunki w literaturze Oświecenia. Scharakteryzuj dokładniej jeden z nich. Klasycyzm Główny prąd artystyczny Oświecenia. Wyznacza poezji cele utylitarne, stawia przed nią zadania...
Okres burzy i naporu
Okres „burzy i naporu” Epoki literackie to pewne okresy w historii literatury , w których dominowały określone, podobne do siebie, prądy i konwencje literackie. Można je podzielić przede wszystkim ze...
Filozofie renesansu
Przełom w filozofii dokonał się na przełomie wieków XIII i XIV, które przyniosły myśli Zachodu odrodzenie logiki, oraz w wieku XVII, który przyniósł charakterystyczny dla filozofii nowożytnej "przełom epistemologiczny", zmianę nacisku w...
Inspiracje filozoficzne w poezji Młodej Polski.
Filozofię zdominowały trzy koncepcje filozoficzne, które, jak się później okazało, miały ogromny wpływ na sposób myślenia ludzi, literaturę i sztukę, a nawet historię. Pierwsza koncepcja to schopenhaueryzm. Jej twórcą był Artur Schopenhauer, a...
Oświecenie - szczegółowe opracowanie epoki
Nowe myśli zapoczątkowali Francuzi, Anglicy, Holendrzy. Rozwój przypada na XVIII w. Jednym z pierwszych uczonych był Kartezjusz. W "Rozważaniach o metodzie" stwierdził, że najważniejszym czynnikiem jest rozum. Wszystko niezgodne z rozumem...
Rola teatru publicznego.
W roku 1765 z inicjatywy króla powstał w Warszawie pierwszy stały teatr publiczny. Wydzierżawiono dla niego gmach zwany Operalnią, w którym zaczęły występować trzy zespoły: francus- ki, włoski i polski. W ten sposób zapoczątkowano działalność...
Pojęcia związane z Oświeceniem.
Racjonalizm – wywodzi się od Kartezjusza i eksponuje rolę rozumu w dochodzeniu do prawdy i wiedzy. Najistotniejszą siłą i cechą człowieka według tej koncepcji jest rozum, a przesądy, uprzedzenia, zabobony i pozaziemskie ingerencje należy odrzucić....
Prądy i kierunki artystyczne XX-lecia międzywojennego.
Prady i kierunki artystyczne XX-lecia miedzywojennego I Wojna Swiatowa zmienila uksztaltowanie i pozycje panstw europejskich. Duze znaczenie miala takze rewolucja pazdziernikowa w Rosji. Wzbudzila ona nadzieje wsród proletariatu innych panstw,...
Literatura Romantyzmu.
W literaturze i kulturze pol. w dobie porozbiorowej romantyzm stał się gł. czynnikiem utrzymania i rozwoju świadomości narodowej. U źródeł przełomu romant. (najwcześniej pojawiającego się w twórczości A. Mickiewicza 1822 t. 1 Poezyj) znalazł się...
Kabaret "Zielony balonik".
1.Czynniki wpływające na powstanie „Zielonego balonika”. Pochodzenie „Zielonego balonika” było przede wszystkim malarskie. Bo też w Akademii Sztuk Pięknych, zaszły w owej dobie wielkie przemiany. Po śmierci Matejki, mimo żalu, jaki obudził zgon...
Adam Asnyk - pytania na egzamin z pozytywizmu.
ASNYK Twórczość poetycka A. Asnyka. Adam Asnyk urodzil sie 11 IX 1838 r. w Kaliszu, w rodzinie szlacheckiej. Asnyk zostal wychowany w duchu idei niepodleglosciowych oraz w wielkim szacunku dla romantycznych zrywów narodowowyzwolenczych. Gdy...
Główne kierunki filozofii Średniowiecza.
Augustynizm- twórcą jest św.Augustyn, który sięgał do filozofii Platona i na niej oparł swoją własną. Jej główną myślą było to, że nasze życie, to ciągła walka między tym czego pragnie ciało, a tym czego pragnie dusza. Dlatego właśnie jego...
Charakterystyka języka doby Oświecenia.
W nowopolską dobę rozwoju języka wstępujemy w pierwszych latach panowania Stanisława Augusta. Są to czasy przełomowe w dziejach narodu i państwa, a także polszczyzny. Jak trafnie zauważyła Anna Dąbrowska w swojej pracy pt. „Język polski”, idee...
Czasy stanisławowskie - prasa, teatr, KEN, szkoła rycerska, Kuźnica Kołłątajowska.
5.Czasy stanisławowskie -Prasa -Monitor wydawany w latach 1765-1786 powstal z inicjatywy króla, był wzorowany na angielskim spektator a jego red naczelnym był Krasicki publikowali teksty wszyscy przedstawiciele oświecenia był czasopismem...
Moda w epoce Romantyzmu.
Początek XIX wieku otwiera nowy rozdział w dziejach mody. Ubiór coraz mniej mówi o pozycji społecznej swego właściciela. Francuscy arystokraci, dbający o czystość swojej sfery, ubolewają, że nie są w stanie ustalić przynależności klasowej...
Powtórzenie ze Średniowiecza.
Średniowiecze - czas średni V-XV wiek Koniec kultury starożytnej: - Pojawienie się chrześcijaństwa; - Rozejście się dróg łacińskiej i greckiej części imperium; - Wtargnięcie w granice imperium plemion barbarzyńskich Koniec średniowiecza:...
Myśl filozoficzna w Oświeceniu oraz nowe idee i wartości wieku filozofów.
Nazwa oswiecenie powstała w Niemczech i na dobre rozpowszechniła się w XVII wieku. W Anglii i Francji nazwie "oświecenie" odpowiadały terminy takie jak: wiek rozumu, wiek filozofów. Oświecenie wiąże się z mateforyką światła, dzięki...
Tragizm pokolenia Kolumbów na przykładzie K. K. Baczyńskiego
Mianem Pokolenia kolumbów okrzyknięci zostali młodzi Polacy, którym marzyć, kochać, śnić i w końcu...żyć przyszło w najcięższym dla tych codziennych, ludzkich potrzeb okresie.Owym okresem okazała sie II wojna światowa i wszystkie zdarzenia z nią...
Fantastyka w literaturze i sztuce romantycznej.
W romantyzmie używanie zjawisk nie mieszczących się w racjonalnej wizji świata wykraczało zdecydowanie poza stylistyczne ozdobniki .Zjawiska fantastyczne w literaturze romantycznej nie tylko współtworzą lokalny i historyczny koloryt opisywanych...
Dwudziestolecie międzywojenne - wiadomości wstępne.
Daty trwania: 1918 (koniec I WŚ) – 1939(początek II WŚ) [-‘45](koniec II WŚ) Sytuacja polityczna w Polsce: Polska odzyskuje niepodległość, dwie fazy dwudziestolecia międzywojennego: - faza jasna (pierwsze 10lat) – dominuje nastrój radości i...