profil

Grupy Poetyckie Dwudziestolecia Międzywojennego.

poleca 85% 1395 głosów

Treść
Grafika
Filmy
Komentarze

Grupy Poetyckie Dwudziestolecia Międzywojennego
Wpływ czynników politycznych.

Odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 r.
W odrodzonym państwie zaistniały naturalne warunki do wszechstronnego rozwoju nauki i literatury.

Istotna rola pokolenia pisarzy, ukształtowanych w kulturze modernizmu (prozaicy: Żeromski, Przybyszewski, Berent, Strug, Nałkowska; poeci: Kasprowicz, Leśmian, Staff)
Największy wpływ na rozwój literatury w tym okresie mają jednak ludzie młodzi. Główne programy powstawały po odzyskaniu niepodległości, chodziło w nich o to, w jaki sposób literatura ma kożystać z wolności.

S K A M A N D E R
Pierwsze spotkania w kawiarni Pod Pikadorem - 1916-18 - ukazują się pierwsze czasopisma Pro ARTE et STUDIO, Pro Arte, potem Skamander. Nazwa stanowi aluzję literacką - do dramatu Wyspiańskiego - Akropolis - Skamander połyska, wiślaną świeci się falą; rzeka w Azji Mniejszej.
Wielka Piątka: Julian Tuwim, Antoni Słonimski, Kazimierz Wierzyński, Jarosław Iwaszkiewicz
Jan Lechoń + Maria Pawlikowska - Jasnorzewska
program:
1. paradoksalnie programowo bezprogramowi
2. apatriotyzm - przestajemy pisać o konieczności walki dla ojczyzny, brak zainteresownia tą tematyką
* A. Słonimski: Czarna Wiosna
Ojczyzna moja wolna, wolna
Więc zrzucam z ramion płaszcz Konrada
* Jan Lechoń Herostrates (szewc z Efezu, by zdobyć sławę podpala w 356 r. przed Ch. świątynię Artemidy) - ironiczny stosunek do romantyzmu. Hasła kpiące z idei romantycznych) A wiosną niechaj wiosnę, nie Polskę zobaczę
3. witalizm (vita - żyje) dynamizm, beztroska
* Jestem jak szampan Kazimierz Wierzyński
* Zielono mi w głowie j.w.
* Sokrates tańczący J. Tuwim - potoczne słownictwo, nawet wulgarne, brak szacunku autora do autorytetów - (rypcium, pypcium; hopsa-hopsa)
4. dionizyjskość - (bóg urodzaju, winnej latorośli, elementy zabawy przy winie)
* Rany Julek J. Tuwim - przedstawiony przeciętny człowiek - "everyman", potoczny język, elementy dionizyjskości, apatriotyzm
5. Przedstawienie "everymana"
Nie chcemy wielkich słów, chcemy wielkiej poezji, wówczas każde słowo stanie się wielkie.


F U T UR Y Z M
Pojawił się na południu Europy (tam gdzie istniał imperializm i silne tendencje rewolucyjne) świat techniki - nowy symbol maszyny. Ojczyzna - Włochy. Przedstawiciele: Marinetti, po I wojnie światowej prąd ten przekształcił się w faszyzm
Polska: Kraków i jego kluby Katarynka,"Gałka muszkatołowa (Warszawa: Bruno Jasiński, Stan. Młodożeniec, St. Ignacy Witkiewicz, Anatol Stern, Aleksander Wat)
1922 Nuż w bżuchu B. Jasiński

Program:
1. Totalna negacja dziedzictwa kulturalnego (tradycja to hamulec swobody)
Chwytajcie za kilofy, za siekiery, za młoty
i burzcie bez litości szacowne miasta
2. Aktywizm i agresywność chcemy sławić wojnę - jedyną higienę świata
3. Fascynacja nowością - ryczący samochód jest piękniejszy od Nike z Samotraki - pojęcie kinetycznej szybkości
4. Intuicjonizm - to ona wiodła prym
5. ROZMAITE EKSTRAWAGANCJE
- hasło Słowa na wolność - ustawienie obok siebie rzeczowników, bez logiki i składni + może być czasownik, ale tylko w bezokoliczniku
BEZ PRZYMIOTNIKÓW (wata słowna)
6. Symultaniczność - ciągły ruch koń który biegnie ma sto nóg, jednoczesność
7. Zerwanie z ortografią i interpunkcją
* Poeta - wykrzyknik ulicy! J. Przyboś
* Wiosenno - kontaminacja słowna - czyli połączenie wyrazów
- paronomazja - podobieństwo brzmieniowe
- entymologizacja (entymologia - nauka o pierwotnym pochodzeniu wyrazów)
* But w Butonierce B. Jasiński

II Dziesięciolecie: AWANGARDA
1. dosłownie - przednia straż
2. przen. grupa ludzi przodujących, torujących nowe drogi w jakiejś dziedzinie
Awangarda Krakowska - Tadeusz Peiper (twórca hasła - Miasto, Masa, Maszyna), zakłada czasopismo Zwrotnica. Przeciwstawienie się Skamandrowi.
Program:
1. szydziła z natchnienia (m. in. Skamandra), wszystko kontroluje umysł i przekłada na równoważne obrazy
2. metafora; wiersz skondensowany np. patrza na ciebie ogromne oczy powietrza J. Przyboś
3. zerwanie z wierszem sylabotonicznym, z rymami. Emocjonalna powściągliwość, brak przegadania, mało słów; konstruktywizm
4. awangardziści - racjonaliści, wielbiciele techniki i maszyny, przeciwstawiają się biologii, spontaniczności, naturze
przedstawiciele: Tadeusz Peiper, Jan Brzękowski, Julian Przyboś
* Lipiec (nawiązanie przez Karola Irzykowskiego Mgły na Parnasie - Utwory Przybosia to jak tabliczki bulionu, takie są zagęszczone)
* Z Tatr
5. ekwiwalentyzacja uczuć, które nie mówią wprost
6. hasło podstawowe - Jalu Kurelc Poeci, kiełznajcie uczucia, zarzućcie lirykę osobistą i indywidualną. Poezja jest funkcją, rzemiosłem.

Podoba się? Tak Nie
Polecane teksty:

Czas czytania: 4 minuty

Ciekawostki ze świata
Teksty kultury