Walka narodu polskiego z najazdem szwedzkim - "Potop".
„Trylogia” to cykl jednych z najlepszych powieści historycznych. Sienkiewicz w dobie zniewolenia Polski przez sąsiadów plastycznie przedstawił dawne i bohaterskie dzieje Rzeczpospolitej. Wszystkie te powieści zostały napisane „ku pokrzepieniu...
Język powieści „Lalka” Bolesława Prusa.
Dlaczego tak łatwo czyta się Prusa? Bo pisze zajmująco, z humorem, z czasem z ironia, wypowiada się w bardzo zwięzły i prosty sposób, unika nadmiernej ozdobności stylistycznej. Wykorzystuje słownictwo potoczne, nie nacechowane emocjonalnie,...
"Kordian" opracowanie
Według listów Słowackiego do matki praca nad „Kordianem”, pisanym w Genewie, trwała od lata do listopada 1833 roku. Pierwsze wydanie ukazało się najprawdopodobniej pod koniec lutego 1834 roku, o czym świadczy list Juliusza Słowackiego do matki z...
Znaczenie roku 1812 w "Panu Tadeuszu" Adama Mickiewicza.
„Pan Tadeusz” to największe dzieło Adama Mickiewicza, które zostało wydane w 1834roku w Paryżu. Pierwotnym zamiarem poety było stworzenie sielanki na wzór „Hermana i Doroty” Goethego. Jednakże tęsknota za ojczyzna, a także chęci ucieczki od...
Pan Tadeusz - geneza w świetle inwokacji i epilogu, tło historyczne, ramy czasowe
Pan Tadeusz ? - geneza w świetle inwokacji i epilogu, tło historyczne, ramy czasowe. GENEZA W ŚWIETLE INWOKACJI I EPILOGU, TŁO HISTORYCZNE I. Sytuacja Polaków po upadku powstania listopadowego Powstanie listopadowe zakończyło się klęską...
Pozytywizm i związane z nim pojęcia
NAZWA nazwa pozytywizm odnosi się do zjawisk obserwowanych w całej kulturze europejskiej w drugiej połowie XIX wieku, wywodzi się z dzieł francuskiego myśliciela Augusta Comte`a( „Kurs filozofii pozytywnej”). Umowne daty pozytywizmu w Polsce...
Treny Kochanowskiego jako wyraz ojcowskiego cierpienia i traktat filozoficzny
Jan Kochanowski nie bez powodu jest uznawany za ojca poezji polskiej. Jego dzieła były i są nadal bardzo wyjątkowe. Wiersze, fraszki, pieśni , a szczególnie treny, które pisał z dość nietypowego powodu jak na ten gatunek, przyniosły mu ogromnej...
Renesans i Barok w pytaniach i odpowiedziach. Charakterystyka Epok.
1. Renesans - odrodzenie, trwał we Włoszech od XIV w. do XVI w., a w krajach północnej Europy od końca XV w. do końca XVI w. (w Polsce od XVI w. do lat trzydziestych XVII w.). 2. Tło polityczno - kulturowe Renesansu: Renesans - "złoty...
"Dżuma" jako wojna.
Tytuł „Dżumy” A. Camousa można rozumieć w sposób dosłowny, jako choroba i przenośny, czyli wojna i zło, które tkwi w człowieku. Czas akcji powieści przypada na lata 40, czyli czasy II wojny światowej. Czas śmierci, życia w nędzy, przygnębienia,...
Twórczość Adama Mickiewicza - ściąga
Oda: gat, wywodzący się ze staroż, utór o char, pochwalnym lub dziękczynnym, utrzymany w podniosłym stylu, może dotyczyc sławnych postaci lub ważnego wydarzenia. Budowa: swobodna konstrukcjia, zbudowana z 11 strof , jest napisana wierszem...
Literatura Średniowiecza
W jakich granicach czasowych zamyka się średniowiecze w Europie i w Polsce? Średniowiecze w Europie początek 476r upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego, koniec XV w 1453 - upadek Konstantynopola 1450r wynalazek Gutenberga - druk 1492 - odkrycie...
Obraz pospolitego ruszenia - analiza "Potopu" H. Sienkiewicza.
Analizując fragment "Potopu", przedstaw obraz pospolitego ruszenia. Wykorzystując znajomość powieści, podaj konsekwencje takiego zachowania szlachty. "Potop" daje szeroki obraz polskiego społeczeństwa XVII w. i ukazuje je...
Popiół i diament - Jerzy Andrzejewski
Powieść Jerzego Andrzejewskiego ukazała się drukiem w roku 1948. Jej akcja rozgrywa się w ważnym historycznie momencie: w dniach od 6 do 9 maja 1945 roku, a więc w chwili ostatecznej kapitulacji Niemiec. Celem "Popiołu i diamentu"...
Romantyzm
1. Ramy czasowe EUROPA Początek: koniec XVIII w. Koniec: 1848 r. - Wiosna Ludów POLSKA Początek: 1822 r. - wydanie przez Mickiewicza „Ballad i romansów” Koniec: 1864 r. 2. PRZEJAWY ROMANTYZMU W LITERATURZE OBCEJ 2.1 FILOZOFIA...
Człowiek wobec fortuny czasu i śmierci w pieśniach i fraszkach Jana Kochanowskiego
Wstęp: Jan Kochanowski urodził się w Sycynie. W wieku 14 lat rozpoczął studia na akademii krakowskiej , później kontynuował naukę w Królewcu oraz w Padwie. W swoim życiu wiele podróżował poznając kulturę i obyczaje innych narodów . Tworzył po...
Zaścianek szlachecki w Panu Tadeuszu
Maciek nad Maćkami – zamyślony starzec z białą głową pełną tajemnic, wspierający mieszkańców wsi swoją mądrością; Bartek Prusak – doświadczony i rozsądny szlachcic; Maciej Chrzciciel, Maciej Konewka i Bartek Brzytewka – bitni, porywczy i...
Mit kompensacyjny w "Potopie" Henryka Sienkiewicza.
Henryk Sienkiewicz pisał „Potop” w okresie trudnym, zarówno dla siebie jak i dla narodu. Druga część Trylogii powstała w przerwach między opiekowaniem się nieuleczalnie chorą żoną. Była ona pierwszą recenzentką dzieła. To na jej życzenie...
Jacek Soplica - historia
Głównym bohaterem "Pana Tadeusza" Adama Mickiewicza jest Jacek Soplica. Było on ojcem tytułowego bohatera i bratem Sędziego Soplicy. W trakcie czytania książki poznajemy go jako ks. Robaka. Jacek pochodził z licznej szlacheckiej rodziny. Był...
Romantyczność - interpretacja ballady Adama Mickiewicza
"Romantyczność" - jedna z ballad Adama Mickiewicza jest niezwykłą opowieścią opisującą siłę i magię miłości oraz istnienie świata ponadzmysłowego, do którego często to uczucie prowadzi, w imię Romantyzmu. Przedstawiona sytuacja ma miejsce w...
Reformacja państwa w oparciu o utwory Stanisława Staszica i Hugona Kołłątaja.
Jak zreformować państwo? Przedstaw poglądy publicystów doby Sejmu Czteroletniego – Stanisława Staszica i Hugona Kołłątaja na podstawie fragmentów ich utworów. W Polsce o charakterze kultury oświecenia zdecydowała sytuacja polityczna. Wielu...
Dramat rodzinny w "Nie-Boskiej komedii".
Dramatowi rodzinnemu poświęcony jest akt I i II. Hrabia Henryk jest po-etą. Żyje we własnym świecie fantazji, nie umie docenić tego, co rzeczy-wiste. Oderwanie od życia i wieczna pogoń za złudnymi marzeniami przynoszą wiele nieszczęść. Żona...
Człowiek wobec zagadki swojego losu - interpretacja fragmentu "Króla Edypa".
"Człowiek wobec zagadki swojego losu.Zinterpretuj fragment Króla Edypa Sofoklesa,wykorzystując kontekst całego utworu" Każdy z nas jest skazany na to,co przyniesie los,ale nieważne jaki by on nie był,trzeba umieć go...
Analizując podane fragmenty i odwołując się do całości utworu, skonfrontuj obraz chłopów przedstawiony w dramacie z wyobrażeniami inteligencji na temat mieszkańców wsi.
"Lalka" jest powieścią rozrachunkową - autor z perspektywy 20 lat spogląda na owoce realizacji ideałów pozytywistycznych. Ocenia tą realizację wyraźnie negatywnie. Jedynym owocem jest materializacja świadomości społecznej. Wszyscy chcą się dorobić...
Orientalizm "Sonetów krymskich" - sposób widzenia i przedstawiania rzeczywistości, przyswojenie mentalności ludzi Wschodu, obrazy przyrody i architektury, język sonetów.
Orientalizm, pewna tajemniczość, świadomość egzystencji wyższej istoty, a także – co bardzo istotne - położenie wielkiego nacisku na rolę samej przyrody. Owa niezbadana, pełna żywiołowości natura, widziana przez romantyków "jako byt pierwotny,...
Przyczyny klęski Kordiana(akt III scena VI i całości)
W akcie III w scenie VI spotykamy Kordiana bohatera dramatu Juliana Słowackiego w szpitalu wariatów. Ma on za sobą już szereg doświadczeń życiowych. W akcie I był to jeszcze przedwcześnie dojrzały marzyciel poszukujący nadaremnie celu do działania...
Interpretacja "Pieśni o spustoszeniu Podola" Jana Kochanowskiego
Jan Kochanowski w "Pieśni o spustoszeniu Podola" opowiada o skutkach najazdu Tatarów na Polskę w 1575 r., który miał miejsce po ucieczce Henryka Walezego do Francji przez co w Polsce jakiś czas panowało bezkrólewie. Utwór ten jest reakcją na to...
Nowele pozytywistyczne
„Szkice węglem” H.Sienkiewicz Jest to przykład noweli ludowej będącej krytyką sytuacji panującej na wsi w czasie zaborów. Sienkiewicz krytycznie ocenia stosunki społeczne panujące w kraju, a problemy zostają ukazane w sposób niemalże...
Spowiedź Jacka Soplicy - analiza
Analizując fragment ”Pana Tadeusza” z księgi X tj. spowiedź Jacka Soplicy, ukaż typowe elementy romantycznej biografii bohatera oraz zauważ różnice. Jak myślisz z czego one wynikają? Adam Mickiewicz w swym ostatnim z największych arcydzieł - w...
Ludowość i prawdy moralne w II części "Dziadów" A. Mickiewicza
W rok po wydaniu pierwszego tomiku "Poezji" A. Mickiewicza, ukazał się także w Wilnie drugi tomik, który zawierał "Grażynę" oraz II i IV część "Dziadów". Publikacja tych utworów wywołała ostre ataki ze strony obozu...
Tristan i Izolda
Przeanalizuj fragment „Dziejów Tristana i Izoldy”, zwracając uwagę na elementy świata przedstawionego oraz kreację narratora charakterystyczne dla średniowiecznego romansu rycerskiego. Fragment „ Dziejów Tristiana i Izoldy” jest to typowy...
"Pan Tadeusz" jako epopeja narodowa
Pan Tadeusz jest epopeją nowożytną, jest to utwór epicki, wielowątkowy, wierszowany, którego tematem są dzieje postaci historycznych bądź legendarnych, ukazanych na tle ważnych, przełomowych wydarzeń dziejowych istotnych dla danej społeczności....
Obraz Soplicowa
Soplicowo to tradycyjny polski, szlachecki, dziewiętnastowieczny dworek, który stał się centrum wydarzeń dziejących się w „Panu Tadeuszu”. Jednocześnie Soplicowo stało się obrazem dzieciństwa Mickiewicza. Jest to oaza spokoju i polskości. W...
Pan Tadeusz - Znaczenie tytułu
Skoro dzieło Mickiewicza, w pierwotnym założeniu, miało bazować na utworze Goethego *Hermann und Dorothea*, istnieje przypuszczenie, choć w żadnym z zachowanych dokumentów nie znajdziemy dla niego potwierdzenia, że na zasadzie analogii tekst...
Na czym polega uniwersalny charakter "Króla Edypa" Sofoklesa?
uniwersalnym charakterze dramatu Sofoklesa mówia nam główne losy tutułowego bohatera. Edyp,jak przybrane dziecko władców Korynku, chciał wyjasnic tajemnice swego pochodzenia. w tym celu udał się do wyroczni delfickiej, gdzie usłyszał straszną...
"Potop” – gatunek, narracja, kompozycja.
Henryk Sienkiewicz pisząc "Potop" połączył w niej cechy powieści historycznej, awanturniczej (przygodowej) oraz baśni. Autor w opisach użył wiele epitetów które możemy znaleźć w typowej baśni ? Szwedów porównuje do smoka,...
"Dziady" Adam Mickiewicz cz. II I IV.
Dziady. Część II Motto z „Hamleta” Szekspira: „Są dziwy w niebie i na ziemi, o których ani śniło się waszym filozofom” · Chór dwuwierszem „Ciemno wszędzie, głucho wszędzie/ Co to będzie, co to będzie?” rozpoczyna obrzęd. Guślarz nakazuje...
Czesław Miłosz Traktat moralny - opracowanie
Geneza utworu Traktat moralny Czesława Miłosza został opublikowany w 1948 r. w Waszyngtonie. Utwór (podobnie jak inne dzieło tego autora – powstały w 1951 r. Zniewolony umysł ) dotyczy wojny i jej konsekwencji dla każdego człowieka. Polski...
Omówienie "Ogniem i Mieczem".
Główne wydarzenia Koniec 1647 roku na południowo-wschodnich kresach Rzeczypospolitej, tzw. Dzikich Polach, nad rzeką Omelniczek, dopływem Dniepru. Uratowanie przez Jana Skrzetuskiego, namiestnika chorągwi husarskiej, życia Bohdanowi...
"Ostatni zajazd, ostatnia uczta staropolska… " - obraz życia szlachty na podstawie "Pana Tadeusza".
Adam Mickiewicz, przede wszystkim z tęsknoty za krajem lat dziecinnych, czyli Litwą, w 1832 roku rozpoczął pisanie „Pana Tadeusza”. W swoim eposie umieścił dokładny obraz kończącej się epoki szlacheckiej. Opisał on wiele zwyczajów pielęgnowanych...
Obraz dziecka w polskiej nowelistyce pozytywistycznej.
W epoce pozytywizmu powstało najwięcej nowel wywodzących się z ducha utylitaryzmu. Przedstawiano w nich problemy, losy dzieci i ich punkt widzenia na cały zewnętrzny świat. Ukazywany był obraz dziecka cierpiącego, wyzyskiwanego, pozostawionego na...
Paulo Coelho "Alchemik".
„- Dlaczego mam zatem słuchać serca? - Bo nie uciszysz go nigdy. I nawet gdybyś udawał, że nie słyszysz, o czym mówi, nadal będzie biło w twojej piersi i nie przestanie powtarzać tego, co myśli o życiu i o świecie.” Paulo Coelho, Alchemik...
Barok - literatura i sztuka.
Narodziny Baroku. Barok, którego nazwa pochodzi od włoskiego „barocco”, co oznacza – przesadny, dziwny, jako kierunek w sztuce narodził się w XVI w. We Włoszech. Jej początków historycy sztuki dopatrują się już w elementach bazyliki św. Piotra w...
Typy bohaterów romantycznych
Typy bohaterów romantycznych (literatura europejska): - bohater bajroniczny - uosabia romantyczne konflikty moralne i namiętności; twórca: Jerzy Gordon Byron; typ ten widoczny w "Giaurze"; główny bohater mści się na mordercy kobiety, którą kochał...
Tragiczny koniec błyskotliwej kariery Zenona Ziembiewicza.
Tragiczny koniec błyskotliwej kariery Zenona Ziembiewicza. Na podstawie załączonych fragm. „Granicy” i całego utworu Zofii Nałkowskiej przedstaw przyczyny klęski, jaką poniósł bohater w życiu prywatnym i publicznym. Granica jest kulminacyjnym...
Makbet - tyran, który zabił śmierć
WSTĘPNE ROZPOZNANIE PROBLEMU 1. geneza Makbeta (powstał na przełomie renesansu i baroku, ale dotyczy średniowiecza, epoki, w której na ludzkie postawy silnie oddziaływały wzorce osobowe) 2. wprowadzenie w akcję utworu (rozgrywa się w wieku XI w...
Utwory Ignacego Krasickiego – eleganckie literackie igraszki i ostra satyra jednocześnie.
Ignacy Krasicki jako poeta oświecenia - epoki pełnej przemian, zarówno politycznych jak i społecznych, w swoich utworach dążył do „poprawy” postawy życiowej XVIII-wiecznego człowieka. Obok Stanisława Trembeckiego był najważniejszym twórcą...
Interpretacja sceny więziennej - literacki portret prześladowanych i prześladowców w III cz. "Dziadów".
III część Dziadów została napisana przez Adama Mickiewicza po wieści o wybuchu powstania listopadowego. Sam poeta nie brał udziału w walkach, ponieważ wyjechał na emigrację. Zarzucano mu ucieczkę z kraju oraz sprzeniewierzanie się ideałom....
Sposób przedstawienia padającego deszczu w "Chłopach".
w jaki sposób został przedstawiony padający deszcz? fragment chłopów. Deszcze się rozpadały na dobre. Już od samego jarmarku świat z wolna zatapiał się w szarych, mętnych szkliwach deszczów, że tylko obrysy borów i wsi majaczyły blade, niby...
Analiza i interpretacja wiersza Bolesława Leśmiana „Poeta”
Wiersz Leśmiana „Poeta” jest typem liryki narracyjnej. Występuje w tym utworze trzech bohaterów: Poeta, Żona i Bóg. Poeta człowiek zakochany w pisaniu wierszy, nie zwraca uwagi na swoje zobowiązania względem żony i dzieci. Chodzi jak ostatni...