"Człowiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce"
"Człowiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce" – ludzka egzystencja widziana oczami renesansowego humanisty na podstawie poezji Jana Kochanowskiego. Po okresie ciemnego, mglistego średniowiecza, pełnego zabobonów i całkowitego...
"Lament świętokrzyski" opracowanie
Na tle epoki Posłuchajcie bracia miła... to utwór odnaleziony w nieistniejącym już zapisie ręcznym z ok. 1470 roku. Należy więc do najstarszych zabytków polskiej poezji religijnej. Nazywa się go również Lamentem Świętokrzyskim, Żalami Matki...
"Sonety Krymskie" - okoliczności powstania, opracowanie
Po procesie filomatów Adam Mickiewicz został skazany na przymusowy pobyt w Rosji. Po kilkumiesięcznym pobycie w Petersburgu władze skierowały Mickiewicza, Jeżowskiego i Malewskiego do Odessy, gdzie poeta przebywał około dziewięciu miesięcy. W roku...
Przemiana Cezarego baryki (tom I )
W „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego przedstawiony został wątek dorastania i kształtowania się osobowości głównego bohatera. Jego przeżycia i perypetie powodują, że przechodzi on gwałtowną przemianę i jest bardzo doświadczony przez los....
Zagadnienia do biblii, mitologii, dramatu
BIBLIA HIOB: cierpienie Hioba było cierpieniem na probe, sprawdzian wiary człowieka w Boga.Historiia podobna do Abrahama.Bog i Hiob wzajemnie badaja się, szukaja prawdy o sobie. Bog - stworca ufa hiobowi jest przekonany o jego głębokiej...
Czy Zbyszko z Bogdańca jest godzien miana rycerza?
Głównym bohaterem powieści pt. „Krzyżacy” Henryka Sienkiewicza jest Zbyszko z Bogdańca. Poznajemy go jako lekkomyślnego, gwałtownego, zapalczywego i skorego do zwady młodzieńca. Świadczy o tym fatalny w skutkach atak na krzyżackiego posła...
Charakterystyka oświecenia
Charakterystykę wieku światła, jak często określa się tę epokę, sformułował pod koniec XVIII w. filozof z Królewca — Immanuel Kant (1724–1804) — definiując oświecenie (niem. Aufklrung) jako wyjście człowieka z niepełnoletności, w którą popadł z...
Satyra "Pijaństwo"
Satyra "Pijaństwo" jest krytyką zgubnego nałogu odbierającego człowiekowi jego godność. Autor żartuje, wyśmiewa słabość natury ludzkiej, brak hamulców wewnętrznych i bezsilność racjonalnych argumentów. Bawi czytelnika ukazując studium portretowe...
Odprawa posłów greckich
Kochanowski przy planowaniu budowy Odprawy sugerował się zarówno zaleceniami tragedii greckiej, jak i renesansowej, która także wiele czerpała i w znacznym stopniu opierała się na wzorach antycznych. Powinowactwa z dramatem klasycznym są widoczne...
Psalm 51 - Interpretacja
Psalm 51 pt. "Wezwanie i prośba pokutnika" jest indywidualną pieśnią błagalną i pokutną. Już w pierwszych wersetach dowiadujemy się, iż podmiotem lirycznym a zarazem autorem jest Dawid. Dzięki tym wersetom również dowiadujemy się czego...
Średniowiecze - władza
Początek średniowiecza wiąże się z 476 r.n.e., tj. upadkiem cesarstwa zachodnio-rzymskiego, schyłek zaś z wydarzeniam historycznymi XV w. (z 1453 r., tj. upadkiem cesarstwa bizantyjskiego oraz 1492 r.- odkryciem Ameryki). Ówczesna feudalna Europa...
Apokalipsa św. Jana - symbolika
Apokalipsa - Słowo apokalipsa pochodzi z języka greckiego (apokalipsis ) i oznacza odsłonięcie, objawienie. Nazwę tę nosi ostatnia księga Nowego Testamentu, która powstała w czasie prześladowań pierwszych chrześcijan zapoczątkowanych w 64 r. n.e....
Przewodnik po świecie przedstawionym przez H. Sienkiewicza "Quo vadis".
Przewodnik po świecie przedstawionym w powieści Henryka Sienkiewicza „Quo Vadis” Spis treści 1. Neron..........................................III 2. Piotr Apostoł...............................IV 3. Chilon...
Sarmatyzm w "Potopie"
Sarmatyzm stanowi podstawę polskiej obyczajowości, religijności, polityki. Szlachtę polską jednoczyło poczucie narodowej potęgi, przekonanie o świetności polskiego ustroju, monarchii ograniczonej prawami stanu szlacheckiego, nadto...
Wykład mądrości życiowej w Trenie XIX Jana Kochanowskiego
Treny – najsłynniejsze zapewne z dzieł poety; dzieło, które stało się przykładem i symbolem trwałych wartości w literaturze i najbardziej zwycięsko oparło się działaniu czasu w odbiorze poezji Kochanowskiego. Tren XIX ostatni i jako jedyny noszący...
„Zemsta” Aleksander Fredro
Nie masz nic tak złego, żeby się na dobre nie przydało. Bywa z węża dryjakiew, złe często dobremu okazyją daje. Andrzej Maksymilian Fredro „Zemsta” napisana została w 1834 r. Pomysł utworu zrodził się już w 1829 r. Do majątku Korczyn, który...
"Monachomachia" Krasickiego jako przykład parodii literackiej
"Hymn do miłości ojczyzny" Święta miłości kochanej Ojczyzny! Czują cię tylko umysły poczciwe! Dla ciebie zjadłe smakują trucizny; Dla ciebie więzy, pęta niezelżywe! Kształcisz kalectwo przez chwalebne blizny, Gnieździsz w umyśle rozkoszy...
Romantyczne i klasyczne widzenie świata. Zinterpretuj "Romantyczność" A. Mickiewicza i wiersz C. K. Norwida "W Weronie".
Mickiewicz i Norwid dokonali w swych utworach ''Romantycznosc" i ''W Weronie" swoistej analizy swiata uciekajac się do filozofii. Przedstawili oni klasyczna postawa ludzi oswiecenia wierzacych zimnemu rozumowi, oraz postawe...
Księga Koheleta - krótko
Księga Koheleta to księga mędrca przemawiającego na zgromadzeniu. Do XIX w. uważano, że jej autorem jest król Salomon, co podniosło rangę dzieła. Księga powstała w III w. p.n.e. Ma charakter monologu poetyckiego. "Marność" Myślą przewodnią...
Konflikt tragiczny w "Antygonie"
Źródło fabuły - mitologia; Bohaterowie: pochodzą z najszlachetniejszych rodów, zajmują wysoka pozycję społeczną (Kreon, Antygona, Ismena, Hajmon, Eurydyka to rodzina królewska); są szlachetni : Kreon myśli przede wszystkim o interesie państwa,...
"Chłopi" Kłótnia u Borynów
Kłótnia u Borynów – interpretacja sceny na podstawie fragmentu i I tomu Chłopów Władysława Reymonta Przytoczony fragment powieści Chłopi Władysława Reymonta dotyczy kłótni, jaka wywiązała się w domu Borynów przed ślubem Macieja z Jagną....
Czy człowiek jest istotą kruchą czy silną?(XXlecie- "Przedwiośnie", "Granica", "Ferdydurke")
Czy człowiek jest istotą kruchą czy silną? W utworach XX międzywojennego możemy znaleźć wiele bohaterów, którzy starali się walczyć ze swoim losem. Biorąc pod uwagę trzy utwory z tego okresu: „Ferdydurke”- Witolda Gombrowicza, „Granica”-...
Czesław Miłosz Walc - opracowanie
Typ liryki Utwór Czesława Miłosza Walc jest jednym z najbardziej znanych wierszy, które powstały podczas wojny. Napisany w 1942 roku w okupowanej Warszawie wszedł do wydanego tuż po wojnie tomu Ocalenie, w którym poeta zastanawia się nad...
Walory artystyczne "Wesela" jako czołowego dramatu młodopolskiego.
"Wesele" Stanisława Wyspiańskiego jest dramatem symbolicznym, czyli takim, w którym oprócz realiów i zwykłych wydarzeń, ogromną rolę odgrywa warstwa symboliczna. Koncepcja dramatu to dwie warstwy: realistyczna i wizyjno-symboliczna,...
Geneza "Zemsty" A. Fredry
Cześnik i Rejent mieli swoje rzeczywiste pierwowzory. Żona A. Fredry - Zofia Skarbkowa odziedziczyła połowę zamku w Odrzykoniu koło Krosna. W zamku Fredro odnalazł XVI w. dokumenty sądowe, z których wynikało, że dwaj współwłaściciele zamku Piotr...
Interpretacja "Percewala na zamku Graala"
Percewal na zamku Graala opisuje cnoty rycerskie, które w myśl kultury średniowiecznej wyrażały się męstwem, czego symbolem może być miecz. Pan oddaje Parcewalowi jedyny w swoim rodzaju miecz, który może być również symbolem porzucenia jego...
Wizja świata wyłaniająca się z bajek J. Krasickiego.
Ignacy Krasicki był najwybitniejszym poetą polskiego oświecenia, już za życia nazwany "Księciem poetów polskich". Przeżył trzy rozbiory Polski co niewątpliwie miało wpływ na jego twórczość. Ignacy Krasicki był jednym z pierwszych...
"Wojna Chocimska" Wacława Potockiego
"Transakcja Wojny Chocimskiej"to najwieksze dzieła Wacława Potockiego.Poeta opisuje w nim przygotowania do bitwy i samo starcie z turkami pod Chocimiem. Jest to epos złozony z 10-ciu częsci napisany trzymnastozgłoskocem.Utwór powstał z...
Literatura baroku
Literatura tego okresu wykazująca związki z eur. zjawiskami baroku, wywodziła się z rozmaitych nurtów kulturowych, czerpała wzory z tradycji renes. (J. Kochanowski) i kultury sarmackiej; u źródeł jej rozwoju był kryzys renes. wizji świata,...
Oświecenie - kwestia nazwy epoki i założenia
Oświecenie (inaczej zwane racjonalizmem lub wiekiem filozofów) to nazwa, która pochodzi od "światła rozumu ludzkiego". Wiąże się z wiarą w rozum ludzki jako naturalne światło pozwalające poznac człowieka i świat. Nowe założenia epoki:...
Balladyna
Balladyna i Alina sa głównymi bohaterkami dramatu J.Słowackiego,,Balladyna''Balladyna jest zedecydowanie postacią negatywną,lecz ta ją chce opisywać.Balladyna jest biedną wieśniaczką,jest jednak dumna i bezwzględna.Przeciweństwem jej jest jej...
Dzwudziestolecie międzywojenne
1.Wyjaśnienie nazwy epoki: a). "Młoda Polska" zaczerpnięto od nazwy cyklu artykułów Artura Górskiego ukazujących się w krakowskim "Życiu". Stanowiły one swoisty manifest ideowo-artystyczny młodego pokolenia, które odwołując się do ideologii...
Przekłady Biblii.
Przekłady. Starożytne: Starego Testamentu w języku gr. ( Septuaginta), Starego Testamentu w języku aram. (targumy), chrześc. przekłady łac. (Vetus Latina, Wulgata ) oraz przekłady na języki: syr. ( Peszitta), koptyjski, etiopski, orm., gocki,...
Opis przeżyć wewnętrznych "Latarnika".
„Latarnik” Henryka Sienkiewicza przyciąga uwagę czytelnika nie tylko swoimi wartościami artystycznymi i poznawczymi, ale przede wszystkim postacią głównego bohatera, którego dzieje podobne są do losów tysięcy Polaków, zmuszonych po upadku...
"Dawid Copperfield" jako autobiografia Karola Dickensa i "życiorys po śmierci w rękopisie".
MOTTO : „CZY MAM CI ZOSTAWIĆ PO ŚMIERCI MÓJ ŻYCIORYS W RĘKOPISIE” ( Karol Dickens ) WSTĘP: CYTAT Z „OPOWIEŚCI O DICKENSIE” STR. 249 - CO DICKENS MYŚLAŁ O NAPISANIU WŁASNEJ BIOGRAFII ODKRYCIE MOJE I PANA FORESTA - INICJAŁY DAWIDA COPPERFIELDA...
Albert Camus "Dżuma" - postawy bohaterów wobec epidemii.
1. Dr Rieux - sprostał sytuacji, wykrył dżumę, - właściwie zdiagnozował chorobę, że szczury ją roznoszą. - spędzał z chorymi po 20 godzin na dobę, - nie zważał na to, że może zachorować, z osłabionym organizmem i z wycieńczenia, - jest...
"I Bóg o nas zapomniał" opowiadanie III.
„I Bóg o nas zapomniał” Obraz trzeci „KONIE” Po przeczytaniu książki pt. "I Bóg o nas zapomniał" wybrałam opowiadanie trzecie "Konie". Nie wiem czemu. Może dlatego, że ono mi się śniło??? W tym śnie wydawało mi się, że to ja...
Analiza artystyczna i językowa "Bogurodzicy".
Bogurodzica to najdawniejsz polska pieśń religijna. Czas powstania jest do dzisiaj wielka zagadką, zarówno dla literaturoznawców, jak i muzykologów. Przyjmuje się, że utwór napisany został pomiędzy wiekiem X a XIV. Najnowsze hipotezy naukowców są...
Dramat rodzinny – dramat o poezji i poetach – dramat o rewolucji "Nie-Boska komedia".
Ze względu na poruszoną problematykę możemy podzielić „Nie-Boską komedię” na dwie zasadnicze części: pierwsza mówi o prywatnym życiu hrabiego Henryka, druga o jego działalności społecznej oraz rewolcie. Dramat rodzinny łączy się ściśle z problemem...
Nowela "Dobra Pani" Orzeszkowej.
Tytułowa „dobra pani” to bogata wdowa, Ewelina Krzycka. Należy ona do Towarzystwa Dam Dobroczynnych. Jej zadaniem jest wyszukiwanie ubogich w wyznaczonej dzielnicy. Akcja noweli rozgrywa się w małym miasteczku, Ongrodzie. Janowa, żona mularza...
"Dziady" cz.III jako dramat o buncie przeciwko przemocy.
Plan: 1.Tło polityczno-społeczne w czacie powstania „Dziadów” cz.III . a)upadek powstania listopadowego b)likwidacja polskich instytucji c)emigracja na zachód Europy lub przesiedlenia do Rosji 2.Martyrologia młodzieży polskiej na...
"Pan Wołodyjowski" Henryk Sienkiewicz.
Powieść drukowana w latach 1887-1888, wydanie osobne - 1888 r. Akcja toczy się na kresach wschodnich podczas wojny polsko-tureckiej za panowania Michała Wiśniowieckiego Kompozycja i fabuła Początkowe rozdziały pełnią funkcję ekspozycyjną...
Romantyzm w Polsce
1. EPOKA Czas trwania: Europa – 90. XVIII – 40. XIX Polska – 1822 (wyd. „Ballad i romansów” Mickiewicza) – 1863 (powstanie styczniowe) Geneza słowa - nazwa epoki wywodzi się z języka niemieckiego oraz języka francuskiego, w których roman...
"Iliada" Homera.
Najstarszą literaturą europejską jest literatura grecka, którą otwiera m. in. olbrzymia epopeja Homera ? Iliada. Utwór, który powstał ok. 800 r. p.n.e., jest wspaniałym osiągnięciem greckiego piśmiennictwa. Jest to o tyle osobliwe,...
Obraz carskiej Rosji na podstawie Ustępu i Dziadów części III
A. Mickiewicz w ustępie opisuje państwo rosyjskie. Pisze on, że jest to dzika, mroźna kraina. Kraj ten rządzony jest przez okrutnego cara. Car Rosji jest to bezwzględny żołnierz i wymaga bezwzględnego posłuszeństwa od swojego wojska i...
Wesele - Stanisław Wyspiański - opracowanie lektury
Geneza utworu 20 listopada 1900 roku odbył się w Kościele Mariackim w Krakowie sławny ślub Lucjana Rydla z Jadwigą Mikołajczykówną. Po ceremonii orszak weselny udał się do podkrakowskiej wsi Bronowice, do domu Włodzimierza Tetmajera....
Poznawcza i mistyczna rola snu w prologu "Dziady Cz. III" A. Mickiewicza.
W „Dziadach cz. III” Adama Mickiewicza częstym, a zarazem ważnym elementem jest motyw snu. Odgrywa on tu mistyczną oraz poznawczą rolę. Szczególnie widoczne jest to w prologu, gdy podczas snu głównego bohatera-Konrada odwiedzają różne duchy nocne...
Krzyżowanie się różnych nurtów i konwencji literackich w "Chłopach".
Reymont w utworze „Chłopi” posługuje się różnymi konwencjami literackimi min. techniką impresjonistyczną w opisach przyrody. Autor dąży do uchwycenia konkretnej chwili: „Dzień się już czynił coraz większy, zorze rozsączały się w martwe siności, że...
"Dziady" cz. III - Adam Mickiewicz
Na powstanie III części "Dziadów" złożyły się następujące przyczyny: - doświadczenia wileńskie związane z działalnością poety w kołach Filomatów i Filaretów, chęć uogólnienia doświadczeń powstania listopadowego, chęć usprawiedliwienia się przed...
Twórczość Juliusza Słowackiego.
Juliusz Słowacki to reprezentant drugiego młodszego pokolenia romantyzmu. W swych utworach odwoływał się też do powstania listopadowego. Przed powstaniem następuje jego debiut literacki. Utwory powstałe wtedy, to cykl powieści poetyckich, wprawki...