Ideały renesansowe w pieśniach Jana Kochanowskiego
Ideały renesansowe w „Pieśniach” Jana Kochanowskiego Jan Kochanowski był, jest i będzie największym poetą polskiego renesansu. Epoka ta, zapoczątkowana we Włoszech w XVI w., stała się przełomowa pod względem zmiany kierunku myślenia i sposobu...
Cechy literatury i sztuki epoki Baroku.
Filozofowie XVIIw. zwrócili uwagę, że świat nie zawsze jest taki jak go postrzegamy zmysłami. Koncepcje Kartezjusza, Spinozy, Pascala były wspierane przez odkrycia naukowe tj. mikroskop, teleskop. Człowiek oglądając świat przez te urządzenia nagle...
Stanisław Wokulski charakterystyka
Stanisław Wokulski to główny bohater powieści Bolesława Prusa pt. „Lalka”. Był czterdziestopięcioletnim mężczyzną, którego biografia imponuje ilością wspaniałych czynów i wielkich dokonań. Jego osobowość nie odstaje od życiorysu pod względem...
Czy literatura średniowieczna jest dowodem zacofania epoki?
Średniowiecze (wieki średnie) jest epoką między czasami starożytnymi a nowożytnymi. Za początek średniowiecza uważa się umownie rok 476 n.e. czyli upadek Cesarstwa Zachodnioeuro-pejskiego, natomiast za schyłek uważa się trzy wydarzenia:...
"Wesele".
WESELE – z mitologii polskiej wsi, z mitologii narodowej Mit – opowieść o pochodzeniu, naturze i przeznaczeniu świata i człowieka. Opowieść ta wyjaśnia świat i pokazuje kierunek poszukiwania w nim sensu. Jest podst. Więzi społ. danej...
Renesansowa koncepcja godności człowieka. Ogólna charakterystyka.
Słowo renesans wywodzi się z j.franc. i znaczy dosłownie odrodzenie, stad w j.polskim funkcjonują dwa terminy określające tę epokę. Z jednej strony chodzi o odrodzenie się ludzkości, osiągnięcie wyższego poziomu jej rozwoju. Z drugiej o programowe...
Epistolografia
Niektórzy teoretycy wyróżniają osobny rodzaj literatury użytkowej, do której zaliczają m.in. list. W romantyzmie zauważalna staje się swoista epistolomania, z którą wiąże się wzrost rangi owego gatunku, jak również jego związek z innymi gatunkami...
Podsumowanie obyczajowość baroku - sarmatyzm
Sarmatyzm – zrodził się w wyniku połączenia ideologii szlacheckiej z zasadami baroku. Szlachta podkreślała swoją wyjątkowość i stanowiła zwartą elitę (tu szczególnie mocno zarysowywała się ksenofobia wobec innych grup społecznych, a także wobec...
Obraz wsi polskiej w literaturze od renesansu do współczesności
Literatura polska zawiera wiele wspaniałych utworów literackich, które zostały stworzone przez wielu wybitnych pisarzy i poetów. Utwory te są wielkim skarbem kulturowym Polski i stanowią nieodzowną część naszej tradycji. Utwory literackie są...
Jak ma żyć człowiek? Kto, komu, jakich i jak udziela rad w Pieśni XI i w innych pieśniach Kochanowskiego?
Każdy człowiek zadaje sobie pytanie ; jak ma żyć? Odpowiedzi można znaleźć w zarówno ; Jana Kochanowskiego jak i w innych jego utworach. Jan Kochanowski to znakomity poeta polskiego renesansu. On jako pierwszy tworzył swą poezję w...
Funkcje motywu winy i kary w literaturze. Przedstaw i porównaj na wybranych przykładach.
Motyw winy i kary jest tematem zainteresowania twórców różnych epok literackich, gdyż od zawsze odgrywa on ogromną rolę w świecie rzeczywistym. Najczęstszym powodem, dla którego autorzy podejmują się ów tematu jest przestroga przed groźnym światem...
Barok - informacje ogólne.
Nazwa „barok” stała się metaforą epoki dziwnej, niezwykłej i odchodzącej od klasycznego wzorca renesansu, harmonii i proporcjonalności ( zarzucano jej barbarzyństwo polegające na wypaczeniu klasycznej estetyki i jej kanonów piękna). Nazwa epoki...
Znane archetypy w literaturze okresu starożytności.
Kultura, a zatem i literatura czasów antycznych dała podwaliny pod dalszy rozwój twórczości światowej, a szczególnie europejskiej. Najbardziej doskonałym i wszechstronnym dziełem antycznym okazały się mity. To tam utrwalone zostały pierwsze wzory...
Topos "theatrum mundi" w "Lalce".
Łacińska sentencja „theatrum mundi” znaczy tyle, co teatr świata. W „Lalce” niemalże w każdej scenie przedstawiony świat ma w sobie coś z teatru. Już w pierwszej scenie można zobaczyć marionetki z wystawy sklepu, które w pewnym sensie symbolizują...
Ziele na kraterze – recenzja książki autorstwa Melchiora Wańkowicza
Melchior Wańkowicz (1892-1974) - publicysta i prozaik, stworzył niepowtarzalny typ powieści reportażowej, łączącej autentyzm ze wspomnieniami i anegdotami. Jego język jest jędrny, obrazowy, urzeka swobodną narracją. Tym niezwykłym językiem...
Cierpienie Niezawinione - jakie postawy przyjmują wobec niego ludzie - "Księga Hioba"
Jakie postawy przyjmują ludzie wobec cierpienia niezawinionego ? Cierpienie jest uczuciem od zawsze związanym z człowiekiem tak jak miłość strach lub zazdrość - jest nieodzownym elementem naszego życia. Na ścieżce życia...
Impresjonizm jako środek wyrazu w poezji i malarstwie. Omów na wybranych przykładach
Definicja terminu Impresjonizmu nie da się łatwo zdefiniować. Jest to nazwa kierunku sztuki, ale pojecie to dotyczy również literatury. Nurt ten powstał około 1870 roku i trwał do początków XX wieku. Po raz pierwszy pojawił się we Francji....
Teatr antyczny
Tragizm i tragedia, wyjaśnij pojęcia, podaj przykłady Tragedia - gatunek dramatu wywodzący się ze starożytności, przedstawia konflikt jednostki wybitnej, dążącej do wzniosłego celu z przeważającymi przeciwnościami, które prowadzą do...
List do ukochanej
Droga Agnieszko! Piszę do Ciebie, gdyż ogarnął mnie smutek. Brak mi Twego serca obok mego, myślę o Tobie cały czas i bardzo tęsknię. Obawiam się, że zapomnę jak wyglądasz, bez Ciebie moje życie jest niewarte, nie ma najmniejszego sensu....
Recenzja książki pt."Romeo zjawi się potem" Marty Fox
Książka ,pt.\"Romeo zjawi się potem\" została napisana przez Martę Fox,której twórczość ukierunkowana jest przede wszyskim na młodzież. Powieść ta pochodzi z serii :\"Pierwsza miłość\",w skład ,której wchodzi sześć tomików.Wydało ją...
Dramat romantyczny i jego wpływ na kształtowanie się postawy patriotycznej
Dramat romantyczny i jego wpływ na kształtowanie się postawy patriotycznej narodu Epokę romantyzmu zrodził bunt przeciwko zaistniałej w Europie po okresie Wielkiej Rewolucji, która nie przyniosła spełnienia pokładanych w niej nadziei. Miało to...
Cechy dramatu romantycznego na podstawie "Kordiana" Słowackiego
Przykładem dramatu jest "Kordian" J. Słowackiego. W "Przygotowaniu" duchy kreują postaci przywódców powstania listopadowego i polityków (Józef Chłopicki, Jan Skrzynecki, Joachim Lelewel, Jan Krukowiecki). Osoba Pierwsza "Prologu" uważa, iż po...
„Mistrz i Małgorzata” jako parabola.
Parabola, nazywana również przypowieścią, jest gatunkiem literatury moralistyczno - dydaktycznej, posługującej się narracją, w której postacie i zdarzenia pełnią rolę nosicieli i przykładów prawd oraz prawideł uniwersalnych. Fabuła paraboli ulega...
Streszczenie "Wesela".
Bronowice pod Krakowem, listopad 1900 r. Uczestnicy wesela pojawiają się kolejno po dwie, trzy osoby w izbie przytanecznej i prowadzą między sobą krótkie rozmowy. Czepiec próbuje rozmawiać z Dziennikarzem o polityce, ale ten go zbywa. Nie chce...
Spotkanie wrogów Achilles i Priam
Większość mitycznych bitew i historycznych wojen obfituje w opisy spotkań wśród bitewnego pyłu zagorzałych wrogów. Podobnie jest w „Iliadzie” Homera. Jednak spotkanie Achillesa i Priama to nie przykład samej walki, ale przede wszystkim sytuacji, w...
Człowiek zlagrowany według Grudzińskiego i Borowskiego
Obaj pisarze, zarówno Gustaw Herling-Grudziński, który przeżył łagier sowiecki w Jercewie, jak i Tadeusz Borowski, który przeżył szereg lagrów niemieckich m.in Oświęcim, przelali swoje wspomnienia i obrazy z czasów wojny na papier. Dzieła Gustawa...
Wacław Potocki - "Zbytki polskie" interpretacja
„Zbytki polskie” to jeden z wielu wierszy jednego z najwybitniejszych poetów literatury sarmackiej – Wacława Potockiego. Pisał on wiersze często komiczne i ironiczne. Lubił pisać utwory krótkie, np. fraszki czy anakreontyki. I tak właśnie „Zbytki...
Rady Kochanowskiego w Pieśniach.
Jak żyć ma człowiek? Kto, komu, jakich i jak udziela rad w „Pieśni XI” i w innych pieśniach Jana Kochanowskiego? Wykorzystaj w wypracowaniu stosowne konteksty filozoficzne i historyczno-literackie. Pieśni Jana Kochanowskiego to wiersze...
Analiza i interpretacja wiersza "Spójrzmy prawdzie w oczy"
Stanisław Barańczak w swoim wierszu pt."Spójrzmy prawdzie w oczy" chce ukazać różne sposoby postrzegania świata. Pokazuje odmienne przykłady, i dowodzi że każdy z nas może mieć inną wizję oatczającego świata. Do opisania odmienncyh punktów...
Gramatyka
CZEŚCI MOWY Przymiotnik oznacza cechy i właściwości rzeczowników: dobry, mądry, ciężki, leśny itp. oraz w krótkiej formie: rad, wesół, zdrów, godzien, wart. Przymiotniki odmieniają się przez przypadki i rodzaje: męski, żeński i nijaki w...
Ideał rycerski dawniej i dziś - które z elementów ideału rycerskiego są aktualne dziś.
Odwołując się do znanych ci tekstów średniowiecznych, napisz pracę na temat: "Ideał rycerski dawniej i dziś- które z elementów ideałów rycerskiego są aktualne dziś" Średniowieczny ideał dobrego, walecznego rycerza przez wiele lat był...
Porównaj i oceń cechy ideału rycerza starożytnego i średniowiecznego na przykładzie "Iliady" i "Pieśni o Rolandzie".
PLAN: Wstęp: Rycerstwo jako ideologia związana z walką. Zmienność ideałów na przestrzeni wieków. Rozwinięcie: Dwaj bohaterowie Roland i Hektor cele ich postępowania rycerstwo jako ideologia i sposób na życie walka i patriotyzm...
Opis obrazu Tycjana "Marsjasz i Apollo"
Obraz Tycjana "Marsjasz i Apollo" przedstawiający okrutne męczarnie Marsjasza powstał w około 1570 r. Jest to olej na płótnie. Faun za nogi przywiązany jest do sosnowego drzewa i bezlitośnie obdzierany ze skóry, a z jego twarzy wyczytać można...
"Desiderata" Maksa Ehrmanna
"Desiderata" to tekst ponadczasowy, mimo że został napisany ok. 1927 roku. Autor wskazań w niej zawartych jest nieznany, ale uważam, że był to człowiek mądry, znający na tyle życie, aby dawać wskazówki, jak przejść je najlepiej. Pomimo że pod...
Antyk - pojęcia
Stoicyzm Zał. w III w. p.n.e. przez Zenona z Kitionu, oparte na etyce surowej cnoty, polegającej na zachowaniu równowagi duchowej nie zakłóconej zarówno radością, jak smutkiem, na wyzbyciu się namiętności i na życiu zgodnym z naturą i...
Wzorując się na twórczości Krasickiego napisz wierszowaną bajkę, która miałaby uniwersalny charakter.
"Olbrzym" Olbrzym chodził zawsze własną drogą. Nie patrzył nigdy na co następuje nogą. Nosił głowę w chmurach licząc obłoki. Raz jeden człowiek niezbyt wysoki rzekł: "Olbrzymku drogi, zdejmij ze mnie swoje nogi". Olbrzym nie usłyszawszy...
Wynalazcy i ich wynalazki. Co na ten temat napisali Bolesław Prus (zacytowany fragment „Lalki” ) i Stefan Żeromski (znany Ci wątek szklanych domów w „Przedwiośniu” ).
Człowiek, jako istota myśląca, już od czasów prehistorycznych dążył do poprawy jakości życia przy pomocy wynalazków. O tym, jak bardzo starania te ewoluowały przekonuje przeszłość, od tej najdawniejszej poczynając, a na dniu wczorajszym...
"Wesele" jako dramat narodowy
Dramat Wyspiańskiego należy do kanonu najważniejszych utworów literatury polskiej, zakotwiczony jest bowiem głęboko w przestrzeni "przeklętych" polskich mitów narodowych. Z tego też względu stanowi w pewnym sensie tekst zamknięty, mało czytelny...
Co tkwi w człowieku ? Dobro czy zło ?
Dobro i zło – podstawowe pojęcia, które nie mogą bez siebie egzystować, pozbawione przeciwstawnego odpowiednika pozostają pustym bezznaczeniowym złożeniem liter. Dopiero razem stanowią o istocie życia polegającej na ciągłym dokonywaniu wyborów...
Obraz wojny i okupacji w "Medalionach" Zofii Nałkowskiej.
Wojna przyniosła ludzkości straszliwe nieszczęścia: pięćdziesiąt cztery miliony osób zginęło, wymordowano siedemdziesiąt dwa procenty mieszkających w Europie Żydów, a także olbrzymie straty materialne. Dla mnie – druga wojna światowa jest...
Adam Mickiewicz. Ojczyzna - patriotyzm
Wcale nie wystarczy wiedzieć i napisać: iż "Mickiewicz wielkim patriotą był". Niemal każdy utwór poświęcony krajowi, tęsknocie za ojczyzną - jest inny, inaczej ujmuje to wzniosłe uczucie. Tym samym temat staje się ciekawy, daleki od monotonnego,...
Analiza artystyczna i językowa "Bogurodzicy".
Bogurodzica to najdawniejsz polska pieśń religijna. Czas powstania jest do dzisiaj wielka zagadką, zarówno dla literaturoznawców, jak i muzykologów. Przyjmuje się, że utwór napisany został pomiędzy wiekiem X a XIV. Najnowsze hipotezy naukowców są...
"Potop" jako powieść historyczna
Powieść historyczna - odmiana powieści, której rozkwit nastąpił w wieku XIX. Jej istotą jest przedstawianie wydarzeń z dłuższej perspektywy czasowej. Powieść historyczną konstruuje się z określoną wizją własną autora, mającą wpływ na jej...
Żart i refleksja we fraszkach Jana Kochanowskiego.
Podobnie jak pieśni, fraszki pisał Kochanowski przez całe życie. W ciągu całej z górą dwudziestoletniej działalności poety powstało ich ponad trzysta. Na krótko przed śmiercią, w 1584 roku, autor wydał je w Krakowie w drukarni Łazarzowej, a o ich...
"Król olch" Goethe'go i "Romantyczność" Mickiewicza - czy można je nazwać ilustracjami o spór istnienia świata.
"Król olch" Goethe'go i "Romantyczność" A.Mickiewicza mozemy nazwać ilustracjami o spór istnienia świata,ponieważ w pierwszym wymienionym utworzy występuje spór między dwoma innymi wizjami świata. Umierający syn widzi śmierć,...
Różne oblicza władców na podstawie fragmentu Ustępu III części "Dziadów"
Ustęp III części Dziadów Adama Mickiewicza przedstawia obraz państwa rządzonego przez tyranów, czyli współczesną mu Rosję. We fragmencie zatytułowanym Pomnik Piotra Wielkiego napotykamy postać wieszcza rosyjskiego, który opowiada pielgrzymowi,...
Pan Tadeusz - Czas i miejsce akcji
Właściwa akcja *Pana Tadeusza* została umiejscowiona na Litwie (poznajemy dworek w Soplicowie, ruiny zamku, karczmę, las, a także zaścianek Dobrzyńskich). Rozgrywa się latem 1811 roku (kilka dni) oraz wiosną 1812 roku (jeden dzień). Retrospekcje...
Omów różnorodne ujęcia motywu utopii w wybranych utworach literackich
Człowiek od zawsze marzył o szczęściu, dlatego pragnął znaleźć się w krainie dobra, w której mógłby spędzić spokojne życie bez trosk i lęków. Na skutek tęsknoty za urządzeniem świata idealnego, w którym wszyscy są równi, powstała utopia....
Charakterystyka bohaterów romantycznych.
Cechy, postawa, przeżycia wewnętrzne bohaterów romantycznych w utworach pisarzy obcych. Młodość, miłość, walka i fantazja to właśnie romantyzm. Nie rozum, lecz dusza i serce, nie księgi, lecz wiara są autorytetem. Romantyzm to czasy buntu...