Kręgosłup
BUDOWA ISTOTY ZBITEJ Układ szkieletowy.Kościec jest rusztowaniem całego ustroju, tworzy dla niego oparcie, wymiary ciała ludzkiego i jego kształt. Niektóre kości łączą się ze sobą tworząc osłony ochraniające zawarte w nim narządy, np. czaszka...
Inżynieria genetyczna
Inżynieria genetyczna Inżynieria genetyczna jest stosunkowo nawą gałęzią nauk, czasem myląco zwana nową biotechnologią, w celu upodobnienia jej do nauki wykorzystującej od wieków żywe organizmy w procesie produkcji, jak np. wykorzystywanie...
Komórki, tkanki
I Komórki 1) Składniki komórki eukariotycznej: jądro komórkowe, mitochondium, cytoplazna, błona komórkowa, aparat Golgiego, lizosomy, rybosomy, siateczka śródplazmatyczna(szorstka,gładka). II Tkanki 1) Tkanka - zespół podobnych komórek o...
Charakterystyka ryb
Ryby (Pisces), kręgowce wodne (kręgowce) z gromady obejmującej podgromady: trzonopłetwe, kostnopromieniste, spodouste, dwudyszne, tarczowce i fałdopłetwe. Znanych jest ponad 20 tys. gatunków ryb występujących współcześnie. Posiadają szereg...
Czy można wyleczyć się z nałogu?
Nałogiem nazwać możemy silne i nieodparte przyzwyczajenie np. do przyjmowania pewnych używek, szkodliwych związków chemicznych, palenia tytoniu a nawet do wykonywania pewnych czynności (np. hazard, gra w karty). Nałóg to inaczej uzależnienie, to...
Znaczenie bakterii w przyrodzie i gospodarce człowieka
Bez wielkiej przesady można powiedzieć, że bakterie występują wszędzie. Spotykamy je bowiem w całej biosferze. To niezwykle szerokie rozprzestrzenianie się bakterii możliwe jest dzięki bardzo drobnym wymiarom tych organizmów, ich ogromnej sile...
Kwaśne deszcze
Źródłem kwaśnych deszczów, zagrażających zarówno lasom jak i zabytkom, jest zanieczyszczenie atmosfery. Te żrące opady są rezultatem reakcji z udziałem lotnych węglowodorów, dwutlenku siarki, tlenków azotu emitowanych przez przemysł,...
Mitoza, mejoza
MITOZA Podział jądra prowadzący do powstania komórek potomnych o jądrach zawierających tę samą liczbę i takie same rodzaje chromosomów, jakie miało jądro komórki macierzystej, nazywa się mitozą. Mitoza dzieli się na: profazę, metafazę, anafazę i...
Alternatywne źródła energii
Źródła energii są substancjami i zjawiskami wykorzystywanymi do potrzeb energetycznych. Dzielą się na nieodnawialne ? węgiel, ropa naftowa, gaz ziemny, uran - oraz odnawialne, czyli takie, które praktycznie się nie wyczerpują...
Zaburzenia immunologiczne
Choroby układu immunologicznego Układ immunologiczny zapewnia organizmowi obronę przed agresją czynników rozpoznawanych jako obce. Zaburzenia jego czynności, polegające na nieprawidłowej - niedostatecznej lub nadmiernej - reakcji obronnej,...
Łuk odruchowy
1. Odruch jest to najprostrza odpowiedz organizmu na bodzce.Żeby bodziec zadziałał musi przekroczyć wartośc progową A - Arson D - dendryt N - Neulon C - czuciowy P - pośredni R - ruchowy 2. Odruchy dzielimy na: - bezwarunkowe...
Charakterystyka stawonogów
Budowa morfologiczna i układ ruchu - ciało otoczone sztywnym szkieletem zewnętrznym - posiadanie mięsni przyczepionych do wewnętrznych części szkieletu pełniących funkcję prostowników jak i zginaczy - posiadanie w różnych częściach ciała...
Uczenie się i pamięć
Uczenie się to proces zachodzący w układzie nerwowym, prowadzący do zmian w zachowaniu pod wpływem doświadczeń nabytych w ciągu życia. Najbardziej rozwiniętą formą uczenia się jest wykorzystywanie nabytych doświadczeń do rozwiązywania nowych...
Ciąża od chwili zapłodnienia do porodu
Zapłodnienie Zapłodnienie, połączenie się komórek rozrodczych damskich i męskich w jedną komórkę, tzw. zygotę, dającą początek nowemu organizmowi. Jeżeli gamety (komórki rozrodcze) mają haploidalną (gr. haplóos ‘pojedynczy’ + edos ‘postać’;...
DNA-substancja dziedziczna
Genetyka (gr. genetes „rodzić”) jest to nauka zajmująca się badaniem zjawisk dziedziczenia czyli przekazywania cech potomstwu oraz zmiennością organizmów żywych. Informacja genetyczna jest to informacja zapisana w DNA za pomocą kodu genetycznego,...
Aspekty ekologiczne związane z wytwarzaniem prądu elektrycznego w różnego rodzaju elektrowniach
Ponad 80% energii dostarczają elektrownie wykorzystujące węgiel kamienny, brunatny, ropę naftową, gaz ziemny i oleje opałowe oraz elektrownie jądrowe pracujące na bazie pierwiastków promieniotwórczych przede wszystkim uranu i toru. Elektrownie te...
Skrzypowe
-to rośliny stosunkowo jednorodne morfologicznie i anatomicznie, -współcześnie zarówno cały typ skrzypowe,jak i gromadę skrzypy tworzą przedstawiciele należących do jednego rodzaju-skrzyp(Equisetum).Obejmuje on ok.30 gatunków,z czego w Polsce...
Diety człowieka
Diety człowieka W przeciągu całego naszego życia właśnie przyjmowane pożywienie – bądź jego brak – determinuje w dużym stopniu, czy prawidłowo rozwijamy się fizycznie, czy nasze organizmy są w stanie funkcjonować i czy mamy dostateczną...
Hałas
HAŁAS jest to dźwięk niepożądany lub szkodliwy dla zdrowia ludzkiego. Szkodliwość hałasu zależy od jego natężenia, częstotliwości, charakteru zmian w czasie, zawartości składowych niesłyszalnych oraz długotrwałości działania. Hałas obecnie...
Bezkręgowce wyższe
Wszystkie bezkręgowce wyższe - pierścienice, stawonogi, mięczaki i szkarłupnie - mają oddzielny otwór gębowy i otwór odbytowy, umięśniony przewód pokarmowy, dobrze rozwinięty układ krążenia oraz wtórną jamę ciała, celomę (coeloma),...
Bakterie
Wyróżniamy bakterie: właściwe, śluzowe, krętki, nitkowate. Bakterie mają różnorodne kształty: kuliste, cylindryczne, spiralne. Występują najczęściej w koloniach (grupach) jako dwoinki, gronkowce, pakietowce, paciorkowce. Komórka bakterii ma...
Organy roślinne
Budowa i funkcje korzenia Budowa pierwotna korzenia ? Korzeń - organ podziemny o budowie osiowej, nigdy nie wytwarzający liści ? Czapeczka - miękisz, kierunek= grawitacja, ? Komórki inicjalne - (paprotniki - 1), odcinanie ku dołowi tkanki...
Ekspresja informacji genetycznej u eukariota.
EKSPRESJA INFORMACJI GENETYCZNEJ <BR>DNA opisuje istotne dla funkcjonowania komórki związki takie jak: rRNA wchodzący w skład rybosomów, tRNA zaangażowany w syntezę wcześniej wspomnianych białek i inne. <BR>Tak więc, w DNA występuje...
Mechanizmy obronne
MECHANIZMY OBRONNE- Odporność-to zdolność organizmu do przeciwdziałania niekorzystnemu wpływowi ciał obcych przedostających się do jego wnętrza. Podstawowe zadania mechanizmów obronnych to uniemożliwienie wniknięcia ciał obcych, a gdy one już...
Struktura materiału genetycznego
Genetyka – nauka o dziedziczności i zmienności organizmów Kwasy nukleinowe – DNA i RNA to związki polimeryczne, zbudowane z jednostek zwanych nukleotydami, połączone są ze sobą w łańcuch polinukleotydowy (wielonukleotydowy). Budowa nukleotydu:...
Efekt cieplarniany - definicja
Efekt cieplarniany zwany szklarnianym to zjawisko ocieplenia się klimatu Ziemi polegający na zatrzymywaniu się pewnej ilości ciepła emitowanego do atmosfery. Jest to spowodowane wzrostem zawartości gazów cieplarnianych głównie: CO 2 , freonów,...
Odporność, konflikt serologiczny.
Co to jest odporność? Zdolność rozpoznawa, unieczyniania, oraz niszczenia obcych substancji i struktur. Imunologia - nauka o odporności Antygen - drobnoustrój (bakterie, wirusy, grzyby chorobotwórcze) które po wniknięciu do organizmu wywołują...
Osteoporoza
Jak powstaje osteoporoza Nazwa "osteoporoza" pochodzi z języka greckiego. Oston - oznacza kość, a póros - dziurę, otwór. W osteoporozie kość staje się bardziej porowata, zrzeszotniała i krucha. Kości zdrowego człowieka są bardzo wytrzymałe...
Prawa Mendla
GrzegorzMendel był zakonnikiem i opatem klasztoru na Morawach.Jako obiekt swych badań wybrał groch zwyczajny,który jest łatwy w uprawie,wykazuje wiele genetycznie zróżnicowanych odmian,oraz łatwo przeprowadzić sztuczne zapylenie rośliny.Badania te...
Zanieczyszczenie wód oraz ich zwalczanie
Woda jest nierozerwalnie związana z życiem. Bez wody życie nie istnieje. Stanowi dwie trzecie ciała człowieka: jest głównym składnikiem krwi, zawiera ją też każdy nasz organ,jednak co sie stanie gdy zostanie zanieczyszczona ? Wtedy z naszym...
Tkanka nerwowa.
1. Tkanka nerwowa ma pochodzenie ektodermalne i tworzą ją: - komórki nerwowe (neurony) - tkanka glejowa (neuroglej) 2. Tkanka glejowa to tkanka podporowa układu nerwowego, pełniąca funkcję ochronną, izolującą i odżywczą. W neurogleju...
Ewolucja układu krwionośnego i oddechowego
EWOLUCJA UKŁADU ODDECHOWEGO KRĘGOWCÓW Ryby: Aby móc oddychać tlenem rozpuszczonym w wodzie ryby wykształciły skrzela. O ile u bezżuchwowców blaszki skrzelowe mieściły się wewnątrz worków znajdujących się między łukami skrzelowymi, o tyle u ryb...
Problemy młodzieży wobec problemu toksykomanii
Aby dogłębnie rozpatrzyć wszystkie aspekty związane z tematem, należy rozpocząć od wyjaśnienia pojęcia toksykomanii i tego, co różni ją od uzależnienia – nałogu. Toksykomania to przewlekłe zatrucie spowodowane systematycznym przyjmowaniem środków...
Znaczenie bakterii w przyrodzie i gospodarce człowieka
Bakterie, które żyją w symbiozie ze zwierzętami roślinożernymi ( w ich przewodzie pokarmowym ) mogą dostać się jako zanieczyszczenie do konserw żywnościowych. Wydzielają toksyczną substancje jadową ( białkową ) zwaną jadem kiełbasianym, która po...
Ekologia - rozróżnienie
EKOLOGIA EKOLOGIA [gr.], dziedzina nauk biol., zajmująca się zbiorami organizmów; między organizmami tworzącymi zbiór oraz między nimi i środowiskiem abiotycznym zachodzi wiele oddziaływań; zbiory organizmów posiadają więc cechy systemu i stąd...
Klonowanie – wybrane techniki klonowania. Moje za czy przeciw
Pojecie "klonowanie" ma wiele znaczeń. Jedno z nich mówi, że klonowanie to proces tworzenia organizmów mających taką samą informację genetyczną jak dawca. Szczególnym przypadkiem jest twinning, czyli powstawanie lub otrzymywanie bliźniąt...
Krzepnięcie krwi. Wersja-ściąga
Oto wersja ściągi z etapów krzepnięcia krwi, których nigdy nie mogłem zapamiętać... Mi pomogła... (patrz załącznik)
Znaczenie badań nad genomem człowieka
Informacja genetyczna każdego organizmu zawarta jest w jego DNA. Sekwencja nukleotydów jest podstawą zapisu genetycznego. Rozległe badania sekwencji nukleotydów u organizmów bardzo złożonych, których komórki zawierają liczne DNA, spowodowały...
Trucizny
Trucizna to substancja, która po dostaniu się w odpowiedniej dawce do organizmu może zakłócić jego funkcje życiowe, a nawet spowodować śmierć. Zatrucia są często spowodowane środkami stosowanymi w życiu codziennym. Występują przypadkowo. Mogą...
Rolnictwo ekologiczne- nadzieja czy utopia?
ROLNICTWO EKOLOGICZNE- nadzieja czy utopia? Podział rolnictwa : I - Konwencjonalne II – Ekologiczne • Ekstensywne – tradycyjne Biologiczne • Intensywne – uprzemysłowione Organiczno-biologiczne •...
Kwaśne deszcze
Kwaśne deszcze powstają w wyniku pochłaniania przez kropelki wody i parę wodną gazowych i pyłowych zanieczyszczeń powietrza. Woda jest bowiem doskonałym rozpuszczalnikiem gazów i substancji stałych, których rozpuszczalność rośnie ze wzrostem...
Choroby przenoszone drogą płciową i choroby zakaźne
Niemal wszystkie stworzenia żywe, od paproci i kwiatów po delfiny i ludzi, są podatne na choroby zakaźne. Ostre choroby zakaźne powstają na skutek zakażenia różnymi drobnoustrojami, do których zalicza się: wirusy, bakterie, pierwotniaki i grzyby...
Zatrucie jadem kiełbasianym
Do zatrucia dochodzi drogą pokarmową (spożycie pokarmów zawierających toksynę), a w wyjątkowych przypadkach także w przebiegu zakażenia bakteryjnego rany. Najczęściej źródłem zatrucia są konserwy, często mięsne, ale również jarzynowe czy rybne....
Jadlospis dekadowy dla grupy ludnosci: Pracownicy fizyczni
Jadlospis dekadowy dla grupy ludnosci: Pracownicy fizyczni( praca dla uczniów Techników Gastronomicznych o nie tylko)
Różnorodność organizmów
Cecha organizmow jest przemiana materii i energii oraz zdolnosc do ewolucji. Organizmy samożywne wytwarzają związki organiczne z wody i dwutlenku wegla, wykorzystujac w tym celu energie światla słonecznego (fotosynteza) albo energie chemiczna,...
Stosunki antagonistyczne
Do stosunków antagonistycznych, czyli negatywnych zaliczamy: - pasożytnictwo - drapieżnictwo - konkurencja PASOŻYTNICTWO - posożyt żyje kosztem gospodarza i działa na jego szkodę, ponieważ inaczej nie może utrzymywać się przy życiu....
Choroby skóry
ROPNE CHOROBY SKÓRY Ropne choroby skóry wywołane są przez drobnoustroje chorobotwórcze, np. gronkowce i paciorkowce. Gronkowce są bakteriami o kształcie kulistym, układającymi się zwykle w charakterystyczne grona; w hodowlach wytwarzają swoiste...
Hormony
Hormony przysadki mózgowej •przedni (gruczołowy) płat przysadki mózgowej -wzrostu GH [wszystkie kom. ciała] – pobudza wzrost i podziały komórek, rozrost kości, syntezę białka, rozkład lipidów -tyreotropowy TSH [tarczyca] – pobudza wydzielanie...
Tkanki roślinne
1. Tkanka ? jest to zespół komórek wyspecjalizowanych do pełnienia ściśle określinej funkcji w organizmie Dzielimy na: twórcze : merystemy stałe : okrywająca, miękiszowa, przewodząca, wzmacnijąca, wydzielnicza TKANKI TWÓRCZE: - mają zdolność do...