Lasy iglaste, zwane inaczej borami, występują w regionach o długich surowych zimach. Rosnął na glebach bielicowych w klimacie umiarkowanym półkuli północnej. Siedliska borów są uboższe od siedlisk lasów liściastych. Charakteryzują się niewielką...
Przestrzeń turystyczna jest to funkcjonalnie wyróżniająca się część (podprzestrzeń) przestrzeni geograficznej rozumianej w sensie largo, czyli jako przestrzeń, na którą składają się elementy przyrodnicze powłoki ziemskiej (środowisko...
Historię Ziemi, której początek datuje się na 4,5 mld lat temu, dzieli się na ery. Jedną z er jest mezozoik dzielący się na: trias (256 – 208 mln lat), jurę (208 – 146 mln lat) i kredę (146 – 65 mln lat temu). W mezozoiku nastąpił bujny rozwój...
PRZYST RYB DO ŚR WODNEGO : opływowy kształt ciała, śluz, łuski, linia naboczna, skrzela, pęcherz pławny, 1 obieg krwi, rozdzielnopłciowość. Znaczenie: pokarm, wskaźnik czystości wód, sport łowienie. PRZYST PŁAZÓW DO ŚR LĄDOWEGO : kończyny do...
Szczególnym przypadkiem roślin zielnych, które rosną na glebach ubogich w łatwo przyswajalne związki azotu ( m. in. białka ) i fosforu, są te, które wykształciły mechanizmy chwytania i trawienia drobnych owadów lub innych organizmów zwierzęcych...
Strunowce (Chordata) to zwierzęta tworzące odrębny typ dzielący się na trzy podtypy systematyczne: osłonice, bezczaszkowce (Acrania) oraz kręgowce (Vertebrata). Ryby należą do kręgowców. Przodkiem kręgowców był prymitywny prastrunowiec...
Oddychanie jest jednym z najważniejszych przejawów życia i polega na pobieraniu przez żywą istotę tlenu z atmosfery i oddawaniu do niej dwutlenku węgla, Tlen, zawarty w powietrzu, jest niezbędny do uzyskiwania przez niemal każdy żywy organizm...
Bezkręgowce: Symietria promienista lub dwuboczna Jednowarstwowy nabłonek Występuje wór powłokowo-mięśniowy Szkielet zewnętrzny, np chitynowy pancerz Występują odnóża Zwierzęta pierwouste - wtórouste tylko szkarłupnie Układ nerwowy po...
Klonowanie- polega na pobraniu jądra komórkowego z kom. somatycznej jednego osobnika i wprowadzeniu go do kom. jajowej drugiego osobnika DNA- jest to cząsteczka służąca do przekazywania i prz Echowywania inf. Genetycznej. Zbudowana jest z...
Budowa morfologiczna: - Części ciała – głowa, szyja, tułów, ogon - Dwie pary kończyn wolnych typu lokomocyjnego o planie budowy takim samym jak u płazów (jednak występują tu różnorodne rozwiązania – beznogie węże i uskrzydlone pterozaury) -...
1. Co to jest? 2. Budowa kwaśnych deszczy 3. Jak powstają? 4. Wpływ na środowisko. - Na roślinność - Na zbiorniki wodne - Na zwierzęta - Na budowle - Na ludzi 5. Źródła zanieczyszczeń 6. Możliwości ograniczenia emisji gazów 7....
Czy inżynieria genetyczna jest potrzebna ludziom? Takie pytanie zadaje sobie wielu naukowców i filozofów. Postaram się odpowiedzieć na to trudne pytanie przytaczając kilka istotnych argumentów. Po pierwsze genetyka jest podstawą selekcji...
Odkrycie genów Dziedziczenie cech z pewnością intrygowało naszych przodków już w zamierzchłych czasach. Bogactwo otaczającego ich życia, a więc drzewa rodzące drzewa, ptaki – ptaki i ludzie rodzący nowych ludzi, wszystko to zmuszało ich do...
F.ukł. krwion.: transportowa (o2, zw. min.,zw.org., witaminy, enzymy,hormony,co2), odpornosciowa, termoregulac. F. ukł. limf.: odpornsciowa, transp. tluszczow. Plyny ustrojowe: krew: 1) osocze55%,2)elementy komork. (morfotyczne).45%. ad.1. woda...
Cholesterol ? tak bardzo znienawidzony przez nas składnik naszego organizmu. Niektórzy mówią o nim że jest skrytobójcą bo działa powoli i bez wyraźnych oznak. Jednak mało kto wie że to bardzo ważna dla naszego organizmu substancja. Bez niej nasz...
Mszaki są grupą roślin lądowych. Systematycznie gromadę mszaków podzielono na klasy: wątrobowce i mchy. W ich rozwoju występuje dominujący gametofit oraz mały sporofit. Wątrobowce - ok. 10 000 gatunków, przykładem jest porostnica...
GENETYKA jest nauką biologiczną badającą zjawiska dziedziczności i zmienności organizmów żywych. Genetyka bada zasady przekazywania genów za pośrednictwem gamet, z rodziców na potomstwo, oraz sposób, w jaki geny wpływają na powstanie cech...
We współczesnych krajach rozwiniętych aktywność ruchowa obywateli zmniejsza się coraz bardziej. Jest to bardzo niekorzystne zjawisko, gdyż gatunek ludzki od początku swojego istnienia cechował się dużą sprawnością fizyczną. Ruch jest więc...
Czym jest GLEBA? Gleba jest to mieszanina szczątek skał, humusu (warstwy gleby powstałej z rozłożonych szczątków roślin i zwierząt), powietrza i wody, zapewniająca odpowiednie środowisko do rozwoju roślin. W skład gleby wchodzą również mikro-,...
Recykling – to pojęcie, które weszło już do grupy pojęć obiegowych. Termin „recykling” oznacza zawrócenie zużytych elementów lub odpadów do procesów, w których mogą być ponownie wykorzystane. Samo pojęcie dotyczy raczej samej idei,...
Stan naszego zdrowia uzależniony jest od stanu żywienia. Gdybyśmy zwrócili uwagę na to, co jemy, to w naszych warunkach, tych teraźniejszych, nawet najgorszych - i ekonomicznie, i psychicznie - moglibyśmy żyć 120 lat, bo takie są nasze...
Zmienność może mieć podłoże genetyczne (cechy wrodzone) lub środowiskowe (cechy nabyte). Dla ewolucji decydujące znaczenie ma zmienność o podłożu genetycznym - zmienność dziedziczna (genetyczna). *Zmienność biologiczna-jest to zmiana w...
Białka – to największa grupa związków organicznych. Monomerami białek, czyli podstawowymi jednostkami składowymi, są aminokwasy zbudowane z C, H, O, N, S. W białkach występuje 20 aminokwasów. Wspólną cechą wszystkich aminokwasów jest obecność...
Skorupiaki (langusta, rak stawowy): - głowotułów - odwłok Czułki (2) Narządy gębowe (6): - żuwaczki (1) - szczęki (2) - szczękonóża (3) Odnóża kroczne (5) Odnóża odwłokowe Chitynowy oskórek (niekiedy zwapniony). Pajęczaki (pająk...
Ropa naftowa POWSTANIE Ze względu na zastosowanie, ropa naftowa, gaz ziemny, oraz inne surowce, takie jak np. węgiel kamienny, nazywane są paliwami kopalnymi. Procesy, które doprowadziły do powstanie paliw kopalnych, zachodziły miliony lat...
Aby doszło do zapłodnienia plemnik i komórka jajowa muszą znajdować się na tym samym etapie rozwoju- skomplikowanego procesu odbywającego się w gonadach (gruczołach zarodkowych). Męskie plemniki powstają z komórek płciowych (spermatogonia),...
Higiena układu nerwowego Higiena jest nauką zajmującą się badaniem wpływu różnych czynników środowiskowych na zdrowie człowieka. Rozwój higieny polega na eliminowaniu czynników , które wpływają ujemnie na nasze zdrowie i wprowadzaniu czynników...
Zwykle pod pojęciem źródła energii rozumie się źródło energii pierwotnej (nie przetworzonej) paliw, jądrowej, wód, wnętrza Ziemi oraz energii wiatrowej, promieniowania Słońca i reakcji chemicznych. Podstawowym źródłem energii dla Ziemi jest...
Tkanka Łączna: a) Właściwa ● Zarodkowa - najbardziej pierwotna formą tkanki łącznej, z tej formy powstają z niej wszystkie inne typy tkanki łącznej; komórki mają gwiaździsty kształt a w istocie międzykomórkowej brak elementów włóknistych. ●...
Skrót AIDS oznacza nabyty zespół upośledzenia odporności - w języku angielskim Acquired Immune Deficiency Syndrome. CO WYWOŁUJE AIDS? Chorobę tę wywołuje wirus zwany w języku angielskim HIV (Human Immunodeficiency Virus - ludzki wirus...
Alkohol a zdrowie człowieka Choroby spowodowane piciem alkoholu występują u ok. 50% mężczyzn i 10% kobiet zgłaszających się do lekarza. Lekarze nie rozpoznają jednak uzależnienia od alkoholu u większości swoich pacjentów cierpiących na tę...
GENETYKA- nauka zajmująca się badaniem dziedziczności w i zmienności organizmu. DNA ? kwas aleoksyrybonukleinowy nukleotydów: - cukier deoksyryboza (C5 ) - reszta kwasu fosforowego - zasada azotowa - adenina - guanina - cytozyna - tymina MECHANIZM...
Krew jest to rodzaj płynnej tkanki łącznej, krew krąży w systemie żył i tętnic, a do poszczególnych komórek ciała dociera za pośrednictwem naczyń włosowatych. Krew budują składniki morfotyczne i osocze. Osocze zawiera około 90% wody, w której...
Las jest jednym z najbardziej złożonych i skomplikowanych ‘organizmów’ na świecie. Las tworzą nie tylko postrzegane jako dominujące w nim rośliny – szczególnie drzewa, ale ogromna ilość wzajemnie powiązanych ze sobą gatunków bakterii, glonów,...
W organizmach zwierzęcych musi istnieć wewnętrzny układ transportujący substancje pokarmowe oraz tlen do komórek i odbierający z nich szkodliwe produkty przemiany materii. U różnych gatunków- w zależności od trybu życia i środowiska-...
Układ krwionośny składa się z serca oraz sieci naczyń krwionośnych: żył, tętnic i naczyń włosowatych. Ściany żył i tętnic składają się z 3 warstw: - zewnętrznej – łączno – tkankowej - środkowej – zbudowanej z mięśni gładkich - wewnętrznej –...
Fotosynteza: Faza jasna (grana): Fotosystemy: PS1 – chlorofil a, karoten (700nm); PS2 – chlorofil a, b, ksantofil (650nm) Fosforelacja cykliczna – zachodzi gdy e z PS1 po przejściu przez szereg przenośników z powrotem wracają do PS1; energia...
Trudno jest dokonać systematycznego przeglądu problemów biotechnologii, dlatego ograniczę się tylko do wybranych przykładów. Ogólnie przyjmuje się, że perspektywiczną techniką stosowaną w biotechnologii jest inżynieria genetyczna. Możliwości,...
Znaczenie i ochrona ptaków Ptaki są ważnym składnikiem środowiska. Stosunek człowieka do nich zmieniał się jednak w ciągu wieków, a i obecnie jest dość zróżnicowany. Pierwotnie ptaki stanowiły dla niego jedno ze źródeł stosunkowo łatwo...
Doping to podwyższenie wydolności psychofizycznej zawodnika za pomocą niedozwolonych metod i środków farmakologicznych. Ze względu na przeznaczenie możemy rozróżnić dwie grupy środków o różnym zastosowaniu. Są to: - środki do wysiłków...
Populację tworzą osobniki należące do jednego gatunku, występujące na określonej przestrzeni w danym czasie. Osobniki populacji mogą się swobodnie krzyżować, dając płodne potomstwo. Miejsce, w którym występuje populacja nazywamy siedliskiem. Każdy...
Rekin wykrywa krew z odległości nawOd zamierzchłych już czasów żeglarze tworzyli legendy o wielkim drapieżniku morskim. Jego płetwa nad powierzchnią wody oznaczała zbliżającą się śmierć. Rekiny są największymi rybami, jakie pływają w morzach i...
Początki antropologii Antropologia jako osobna gałąź wiedzy ludzkiej istnieje stosunkowo krótko. Wprawdzie jej początków doszukiwać się można już w starożytnej Grecji, w pismach Herodota, Hipokratesa i innych, naukowe jednak ujęcie i podstawy...
Mszaki - Budowa i cykl rozwojowy płonnika. Występowanie przemiany pokoleń. Gametofit odżywia się autotroficznie, sporofit - heterotroficzne. Rośliny rozdzielnopłciowe dwupienne , występowanie rodni i plemni. Gametangia wielokomórkowe. Tworzenie...
Dążność człowieka do polepszenia swoich warunków bytowania, rozwój gospodarki a przy tym zwiększanie się liczby ludności i ekspansywna eksploatacja środowiska przyrodniczego powoduje degradację naszego otoczenia. Szczególnie w ostatnich latach...
W Polsce na alergię choruje około 30% mieszkańców. W krajach zachodnich blisko 40% i liczba ta z roku na rok wyraźnie wzrasta. Alergia jest obecnie tak częstą chorobą, że zaliczono ją do plag cywilizacyjnych. Alergia - czyli...
Atmosfera stanowi jeden z trzech podstawowych elementów środowiska. Różni się on w sposób istotny od pozostałych(hydrosfera i troposfera) zdecydowanie łatwiejszą migracją zanieczyszczeń. Na skutek ruchów mas powietrza zanieczyszczenia mogą...
Układ trawienia Zęby-twarde twory o charakterystycznej budowie, służące głównie do rozdrabniania pokarmu, spełniają także wiele innych funkcji. Śliniaki-gruczoły ślinowe, gruczoły wydzielające ślinę; u człowieka występują duże ślinianki...