Dziura ozonowa
ZAGROŻENIE WARSTWY OZONOWEJ, CZYLI POWSTANIE "DZIURY OZONOWEJ" Właściwości ozonu Ozon, forma tlenu z trzema atomami (zamiast dwóch jak w "normalnym" tlenie) jest wyraźnie toksyczny. 1 czastką tego gazu na milion części powietrza jest już dla...
Układ nerwowy
Układ nerwowy utrzymuje łączność organizmu z otoczeniem, reguluje pracę narządów wewnętrznych i integruje wszystkie części ciała w jedną całość. Informacje otrzymywane są z receptorów rejestrujących zmiany środowiska zewnętrznego i we wnętrzu...
Porównanie budowy i funkcji organelli komórkowych komórek Prokariota i Eukariota
Ze względu na poziom organizacji wyróżnia się prymitywne komórki prokariotyczne - charakterystyczne dla bakterii i sinic, nie posiadające wyodrębnionego jądra komórkowego oraz komórki eukariotyczne - z jądrem oddzielonym od cytoplazmy przez...
Parzydełkowce - podsumowanie
BUDOWA Ciało jamochłonów, polipów i meduz ma kształt worka, którego ścianki zbudowane są z dwóch warstw komórek, odpowiadających endodermie i ektodermie gastruli. Pierwotną jamę ciała między tymi warstwami wypełnia mezoglea. U polipów jest...
Choroby skóry
Leczenie chorób skór uległo w ostatnich latach dużym zmianom, równolegle z postępem nauk medycznych. Została unowocześniona ich klasyfikacja oraz wprowadzono do praktyki lekarskiej nowe, skuteczniejsze metody badań diagnostycznych. Istotą...
Formy ekologiczne i zbiorowiska roślin
Naukę zajmująca się wzajemnymi zależnościami pomiędzy organizmami i ich środowiskiem nazywamy ekologia. Ekolodzy badają populacje, biocenozy i ekosystemy oraz biosferę i ekosferę. A. Populacją są wszystkie osobniki tego samego gatunku...
Składniki plazmatyczne i nieplazmatyczne komórki.
Składnikami: A) nieplazmatycznymi są -> WODNICZKI(WAKUOLE) - > ŚCIANA KOMÓRKOWA B) plazmatycznymi( protoplasu ) są - > BŁONA PLAZMATYCZNA(CYTOPLAZMATYCZNA) - > SIATECZKA WEWNĄTRZ...
Etapy życia pozałonowego człowieka
Noworodkowy – trwa od urodzenia do ustąpienia objawów związanych z porodem – przeciętnie około 4 tygodnie. Niemowlęcy – do około 1 r. życia (do przyjęcia spionizowanej postawy, pojawiają się pierwsze zęby mleczne). Wczesnego dzieciństwa – do...
Tkanki
Tkanka okrywająca- żywe prostokątne komórki ściśle przylegające do siebie obecność kutykuli włosków mechanicznych aparatów szparkowych 2 zabezpieczenie organów przed działaniem czynników zewnętrznych oraz utrata wody Tkanka mięśniowa-owalne...
Opis kaliny
Kalina jest pieknym krzewem ktorym moze zachwycic swoja uroda i oryginalnoscia.Wiona rozwijaja sie jej zielone, szerkoie liscie ozdobione drobnymi zabkami. Spód lisca pokrywa delikatny,aksamitny meszek. W maju i czerwcu kalina pokrywa sie bialym...
Proces powstawania moczu. Kontrola pracy nerki.
Mocz powstaje w wyniku trzech procesów - filtracji - resorpcji (wchłanianie zwrotne) - sekrecji (wydzielanie) FILTRACJA Zachodzi w kłębuszku nerkowym, powstaje przesącz o składzie podobnym do osocza krwi zwanym moczem pierwotnym....
Limfa i krew
Limfa: płyn tkankowy po przedostaniu się do naczyń limfatycznych staje się limfą (chłonką). Płynąc przez węzły chłonne, zabiera z nich limfocyty, a pozbywa się ciał obcych lub szkodliwych, które ulegają tu sfagocytowaniu. Ma to istotne znaczenie...
Dziura ozonowa
Czym jest dziura ozonowa? W atmosferze ziemskiej na wysokości od 10 do 50 km występuje warstwa o podwyższonej koncentracji ozonu (O3) - ozonosfera. Maksymalne stężenie ozonu utrzymuje się na wysokości ok. 23 km. Od końca lat 70 - tych obserwuje...
Powtórzenie wiadomości z zakresu: woda,białka,lipidy i węglowodany
WODA (związek nieorganiczny) Budowa: - -polarna, cząsteczka wody składa się z jednego atomu tlenu i dwóch atomów wodoru - -pomiędzy atomami tworzą się słabe wiązania wodorowe Rola i właściwości - jeden z najważniejszych czynników...
Ćmy i motyle
Nauka zna ich około 200 tys. gatunków. Występują we wszystkich rejonach świata, z wyjątkiem rejonów zimnych w bezpośrednim sąsiedztwie bieguna południowego i północnego. W tropikach są najliczniejsze, ale i w Arktyce żyją motyle, które...
Fizyczne czynniki mutagenne i ich wpływ na powstawanie mutacji (na skutek promieniowania)
Zmianami genetycznymi nazywamy wszystkie nieprawidłowości spowodowane przez zmianę jednego genu lub istnienie nieprawidłowej ilości genów albo chromosomów. Gen jest cząsteczką zawierającą pełną informację, na podstawie której rozwija się...
Żywe skamieniałości.
Jednym ze sposobów poznania procesu ewolucyjnego jest badanie warstw kopalnych szczątków zwierząt odnajdywanych w rozmaitych warstwach ziemi, czyli paleontologia. Jeśli teoria ewolucji jest prawdziwa, to w historii ziemi, w warstwach ziemi, które...
Choroby skóry wywołane przez gronkowce i paciorkowce
Ropne choroby skóry są najczęściej wywoływane przez rozpowszechnione w otoczeniu człowieka drobnoustroje chorobotwórcze: gronkowce i paciorkowce. Zdrowa skóra, która nie jest uszkodzona, chroni się sama. Do zakażenia dochodzi, gdy przy...
Podział świata na formacje roślinne
TAJGA (ok. 60 st. szer. geogr.) Najbardziej na północ wysunięte lasy porastają olbrzymie przestrzenie półkuli północnej. Z północnej strony stykają się z tundrą, wnikając w nią w dolinach. Ten...
Mięczaki
Ciało skorupiaków dzieli się na głowotułów i odwłok. Pokryte jest oskórkiem chitynowym przesyconym solami wapnia, tworzy się gruby pancerz. Na głowie znajdują się oczy złożone, 2 pary czułków oraz 6 par odnóży gębowych. Są to żwaczki, 2 pary...
Oddziaływania między populacjami
1. Neutralne . Żaden organizm nie ponosi strat, ani korzyści, ich nisze w żaden sposób nie pokrywają się. Przykłady: · Mucha domowa i dżdżownica · Niedźwiedź polarny i słoń afrykański 2. Antagonistyczne . Przynajmniej jedna z...
Budowa RNA, typy, transkrypcja i translacja.
BUDOWA RNA-U organizmów mających jądro komórkowe olbrzymia większość DNA znajduje się w jądrze.Białka nie powstają jednak w jądrze,lecz w cytoplazmie(na rybosomach).To oznacza,że białko zapisane jest w jednym miejscu,a powstaje w...
Choroby układu wydalniczego (moczowego)
1. Zadaniem układu moczowego (wydalniczego) jest zbieranie ubocznych i ostatecznych produktów pochodzących z przemian biochemicznych i metabolicznych. Jego głównymi narządami są nerki, które wytwarzają mocz jako produkt filtracji krwi. Rola...
Oddziaływanie trucizny na organizm człowieka
Pojęcie trucizny Trucizna jest substancją, która wprowadzona w niewielkiej dawce do organizmu człowieka może wywoływać zakłócenia jego normalnych funkcji życiowych lub spowodować zgon ze względu na swe właściwości toksykodynamiczne....
Antropogeneza - ewolucja człowieka
Antropogeneza zajmuje się: - rekonstrukcją drzewa rodowego człowieka - wyjaśnianiem procesu ewolucyjnego w kierunku powstania człowieka Gatunek Homo Sapiens należy do rzędu ssaków naczelnych. Są one istotami o bardzo...
Formy pasożytnicze pierwotniaków
PIERWOTNIAKI (Protozoa) – królestwo zwierząt obejmujące organizmy jednokomórkowe, ogromnie różnie zbudowane pod względem morfologicznym. W oparciu o rodzaje organelli ruchu i organizację morfologiczną, pierwotniaki dzieli się na pięć typów: -...
Układ krążenia-ogólna charakterystyka
Układ krążenia służy do przenoszenia substancji wewnątrz organizmu. Są to substancje pokarmowe, tlen, dwutlenek węgla, zbędne produkty przemiany materii oraz szczególne substancje-hormony. W układzie krążenia wyróżniamy układ krwionośny i...
Zanieczyszczenia wody
1) Zanieczyszczenia wody Zanieczyszczenie wód jest spowodowane głównie substancjami chemicznymi, bakteriami i innymi mikroorganizmami, obecnymi w wodach naturalnych w zwiększonej ilości. Substancje chemiczne organiczne i nieorganiczne...
Sposoby odżywiania - autotrofizm i heterotrofizm
Autotrofizm Do odżywiania autotroficznego zaliczamy fotosyntezę i chemosyntezę. Fotosynteza Fotosynteza to asymilacja CO2 + K2 O – C6H12O6 + 6O2 CO2=czynnik warunkujący zajście fotosyntezy to obecność CO2.(CO2-0,05% wystarczy do zajścia...
Uzdatnianie wody wodociągowej
1. Rodzaje i źródła zanieczyszczeń występujących w wodzie 2. Procesy i urządzenia do usuwania zanieczyszczeń wody a) filtry mechaniczne b) filtry węglowe c) filtry odwróconej osmozy d) odżelaziacze e) zmiękczacze f) filtry dezynfekujące...
Budowa ryb jako kręgowców wodnych
CECHY PRZYSTOSOWUJĄCE RYBY DO ŻYCIA W WODZIE: - opływowy kształt ciała (zmniejszenie oporu wody), - ciało pokryte łuskami ułożonymi dachówkowato i śluzem (zmniejszenie oporu wody), Rodzaje łusek: plakoidalne, ganoidalne, kostne (cykloidalna...
Ssaki - krótka charakterystyka
Żyworodność. Układ rozrodczy u ssaków różni się dość znacznie od układów płciowych innych kręgowców. Ssaki są żyworodne . Narządy płciowe męskie ssaka składają się z pary jąder, nasieniowodów wyprowadzających plemniki i prącia, czyli organu...
Nieprawidłowości w budowie i funkcjonowaniu organizmu człowieka.
I. Wstęp II. Nieprawidłowości w budowie i funkcjonowaniu poszczególnych układów 1) Układ narządu ruchu 2) Układ oddechowy 3) Układ krwionośny 4) Układ pokarmowy 5) Układ moczowy 6) Skóra 7) Gruczoły wydzielania wewnętrznego 8) Układ...
Układ oddechowy
Układ oddechowy Oddychanie jest jednym z najważniejszych przejawów życia i polega na pobieraniu przez żywą istotę tlenu z atmosfery i oddawaniu do niej dwutlenku węgla, Tlen, zawarty w powietrzu, jest niezbędny do uzyskiwania przez niemal każdy...
Ewolucja układu krwionośnego u zwierząt
Ewolucja to proces nagromadzania się w populacji z pokolenia na pokolenie zmian genetycznych. W tym wypadku chodzi o zmiany w budowie układu krwionośnego. Wśród układów krwionośnych wyróżniamy dwa typy: układy otwarte, z których krew wylewa się do...
Znaczenie zabarwienia ciała u zwierząt.
Zabarwienie ciała jest w przyrodzie bardzo istną sprawa, a nawet u zwierząt może wyrażać uczucia, takie jak: płodność, jadowitość itp. Ale nie tylko do normalnych funkcji życiowych zabarwienie jest ważne… Dzięki kolorze zwierze może się zjednać z...
Choroby układu pokarmowego. Zasady odżywiania.
CHOROBY UKŁADU POKARMOWEGO Wiele osób cierpi z powodu bólu brzucha. Objawia się on z bardzo różnych przyczyn: · jedzenie zepsutego lub przeterminowanego pokarmu; · niewłaściwa kolejność zjedzonych produktów; · szybkie jedzenie; · jedzenie...
Gryzonie - opis wybranych gryzoni
Gryzonie to rząd niewielkich ssaków obejmujący 29 rodzin, cechujący się posiadaniem po 1 parze dłutowatych, stale rosnących siekaczy w szczękach górnej i dolnej. Zamieszkują wszystkie kontynenty. Największym przedstawicielem gryzoni jest kapibara...
Układ krążenia, Krew, Osocze
Krew – tkanka łączna płynna Funkcje krwi: • Funkcja transportowa – transportuje tlen, materiały budulcowe hormony; usuwa zbędne produkty metabolizmu (CO2, związki azotu) • Tworzy płynne środowisko wewnętrzne organizmu - utrzymanie homeostazy...
Wszystkie układy - powtórzenie
UKŁADY 1.UKŁAD KRWIONOŚNY FUNKCJE UKŁADU KRĄŻENIA: 1) rola transportująca: -zanosi komórkom tlen i pokarm -zabiera z komórek substancje przemiany materii i co2 -zanosi komórkom hormony 2)rola ochronna: -wykrywa i walczy z ciałami...
Witaminy rozpuszczalne w wodzie (z grupy B i wit. C) - Krotka charakterystyka
WIT B1(tiamina):Źródła:drożdże piwne,mięso,chleb pełnoziarnisty,mąka&ziarno soi,płatki owsiane,mleko w proszku,groch,kalafior,kasza jaglana.Wł:wrażliwa na alkalia&gotowanie.Rola w org:udział w przemianie węglowodanów,warunkuje prawidłowy...
Budowa komórki
1. Komórka – podstawowa jednostka budulcowa i funkcjonalna pełniącą rożne funkcje w organizmie . Nabłonkowa, nerwowa,mięsniowa, tłuszczowa 2. Budowa komórki każdą komórkę otacza błona komórkowa którą wypełnia cytoplazma. Na cytoplazmę...
Odżywianie zwierząt w punktach
Etapy odżywiania się: 1) Zdobywanie i pobieranie pokarmu 2) Trawienie 3) Wchłanianie 4) Usuwanie niestrawionych resztek pokarmu Zwierzęta są heterotrofami 0 czyli nie syntezują związków złożonych (org.) z prostych, tylko pobierają je w...
Biomy
Biom - jest największą lodową jednostką biocenotyczną, w której obrębie przeważa jednolita forma życiowa roślinności, będąca w stanie względnej równowagi i umiarkowana klimatem, np. w biomie obszarów stepowych klimaksowi roślinnością są trawy....
Efekt cieplarniany - słownik
GAZY CIEPLARNIANE (GAZY SZKLARNIOWE) są to wszystkie gazy, które zatrzymują ciepło na planecie nie pozwalając mu wypromieniować w przestrzeń kosmiczną. Większość gazów cieplarnianych jest naturalnym składnikiem atmosfery. Należą do nich: dwutlenek...
Rola bakterii i wirusów w życiu człowieka oraz w przyrodzie
Znaczenie bakterii i wirusów w przyrodzie oraz ludzkim życiu jest zwykle bardzo niedoceniane, prawdopodobnie ze względu na fakt obserwowalności gołym okiem jedynie efektów ich działania oraz brak możliwości zauważenia samej ich obecności. Co...
Higiena układu ruchu
Wad postawy można uniknąć, zachowując sprawność fizyczną oraz stosując się do kilku prostych zaleceń. Aby tego uniknąc należy: - starać się chodzić i siedzieć prosto, zachowując naturalne krzywizny kręgosłupa; - nie podnosić ciężkich...
Porównanie układu nerwowego bezkręgowców i kręgowców
UKŁAD NERWOWY BEZKRĘGOWCÓW - pierwotniaki - odbieranie i przewodzenie bodźców w ciałach pierwotniaków odbywa się na tej samej zasadzie co w komórkach nerwowych zwierząt. Błona komórkowa pierwotniaka jest elektrycznie spolaryzowana na...
Narkotyki
NARKOTYKI Środki odurzające, naturalne lub syntetyczne substancje zmniejszające wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego, hamujące jego reaktywność (depresja oddechowa, depresja ośrodkowa). Zależnie od wielkości dawki powodują uspokojenie,...
Warzywa i przetwory z warzyw
I Wstęp II. Ocena towaroznawcza warzyw 2.1. Uprawa, zbiory i spożycie warzyw w Polsce 2.2. Skład chemiczny i wartość odżywcza warzyw 2.3. Klasyfikacja warzyw 2.4 Ogólna charakterystyka warzyw 2.5. Przydatność, wymagania do przerobu 2.6....