Dialog
rzecz. m (szt.) rozmowa dwóch lub więcej postaci scenicznych. (pot.) rozmowa, najczęściej między dwiema przeciwstawnymi stronami, zwykle mająca na celu uzyskanie porozumienia w jakiejś sprawie (w zn. 1.) Krytycy podkreślali, że sztuka Gerarda Kropki pt. Rozmowy współczesnych wypełniona jest żywymi dialogami (N. lm, ident. w Ms. lm) jakby dosłownie cytowanymi z rozmów, jakie toczą się prawie w każdym polskim domu. (w zn. 2.) Jak doniosły wczorajsze gazety, rozpoczął...
Akwizytor
rzecz. m Pan Kowalski ma sąsiada Nowaka – akwizytora wycieraczek do szyb samochodowych (D. lp, ident. w B. lp). Może sporo powiedzieć o tym akwizytorze (Ms. lp) i jego pracy. Pan Nowak, tak jak inni akwizytorzy (M. lm), wstaje bardzo wcześnie i idzie do pracy na jeden z miejskich parkingów, gdzie przez cały dzień namawia kierowców do kupna wycieraczek. KOMENTARZ Słowo akwizytor najbardziej popularne stało się po 1989 r., kiedy na skutek rozwoju handlu wiele firm...
Socjalizm
rzecz. m, br. lm ideologia polityczno-społeczna, w której postulowano powszechną nacjonalizację dóbr, stopniową likwidację własności prywatnej i podział wypracowanych dóbr na zasadach równości między członków społeczeństwa. ustrój państwowy oparty na ideologii socjalistycznej. (w zn. 1.) Socjalizm (M. lp) był ideologią, którą próbowano wprowadzić w życie w XIX- i XX-wiecznej Europie. Wiązało się to ze stopniowym uświadomieniem możliwości wpływania proletariatu na...
Informatyka
rzecz. ż nauka zajmująca się całością zagadnień związanych z opracowywaniem informacji, jej przechowywaniem, transmisją i wykorzystaniem w komputerach. Paweł stara się wiedzieć jak najwięcej o współczesnej informatyce (Ms. lp, ident. w C. lp). Spodziewa się, że techniki informatyczne będą ciągle się rozwijały, i dlatego chciałby studiować informatykę (B. lp). KOMENTARZ Termin informatyka rozpowszechnił się w języku polskim niedawno, wcześniej posługiwano się starszym...
Globalizacja
rzecz. ż (ekon., filozof.) sposób myślenia, wg którego Ziemia jest miejscem wspólnym dla wszystkich i powinno się dążyć do zjednoczenia ludzi i ich wysiłków w skali planety; dziś rozumiany głównie w sensie ekonomicznym, jako zespół wysiłków mających na celu swobodny przepływ handlu, usług itp. pomiędzy państwami w celu ułatwienia i uproszczenia funkcjonowania gospodarki. – Na temat globalizacji (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) można mówić w kontekście historycznym, sięgając do...
Menedżer
(a. menadżer , manager ) rzecz. m osoba, która czymś kieruje, zarządza. Znajomy rodziców Tomka jest menedżerem (N. lp) w dużej firmie. Kieruje działem sprzedaży i od niego i jego pracowników zależy wysokość sprzedaży w danym roku. O dobrym menedżerze (Ms. lp) pozytywnie wypowiada się dyrektor i często przyznaje mu wysokie premie. Tydzień temu na specjalnym szkoleniu kadry menedżerskiej spotkali się menedżerowie (M. lm) z różnych branż. Znajomy rodziców był zadowolony ze...
Internet
rzecz. m, br. lm ogólnoświatowa sieć komputerowa, której zadaniem jest przekazywanie informacji i danych oraz komunikacja. Kasia mieszka w małej miejscowości, w której jest tylko kilka komputerów z dostępem do Internetu (D. lp). Ponieważ chciała sprawdzić listę liceów w Warszawie, które prowadzą klasy z rozszerzonym językiem francuskim, udała się do biblioteki, w której za darmo mogła skorzystać z komputera z internetem (N. lp). KOMENTARZ Zgodnie z sugestią Rady...
Autochton
rzecz. m przedstawiciel ludności od dawna zamieszkującej dane terytorium, tubylec. Agnieszka czytała powieść, której akcja toczyła się na początku XIX w. w Australii. Rozdział trzeci opisywał przygodę głównego bohatera Johna Foxa, który podczas polowania napotkał w buszu polującego autochtona (B. lp, ident. w D. lp). Agnieszka zajrzała do encyklopedii, skąd dowiedziała się, że australijscy autochtoni (M. lp) to Aborygeni.
Eksponat
rzecz. m przedmiot (często wartościowy, rzadki) znajdujący się na wystawie albo w muzeum, wystawiony do oglądania. Muzeum miejskie wzbogaciło się ostatnio o kilka ciekawych eksponatów (D. lm). Otrzymało w darze cenne wyroby ze srebra i bursztynu, wytworzone przez miejscowych artystów w XVIII w. KOMENTARZ Eksponaty z reguły są prezentowane na ekspozycjach muzealnych, które można także nazywać wystawami.
Biznes
rzecz. m (ekon.) przedsięwzięcie komercyjne o charakterze handlowym, usługowym itp., mające przynosić dochód (w tym znaczeniu nie używa się w lm). (pot.) możliwość szybkiego zarobienia pieniędzy; synonim (SPJ) – interes. (w zn. 1.) – Nie znam się na sprawach biznesu (D. lp) – powiedział pan Malinowski do swojego szwagra, który przyszedł do niego pożyczyć pieniądze – i nie chcę więcej słyszeć o żadnym dodatkowym biznesie (Ms. lp)! – dodał, pamiętając, że szwagier...
Pogląd
rzecz. m ustalony i właściwy dla kogoś sposób patrzenia na jakąś sprawę, przekonania, zapatrywania. Szef partii oznajmił, że nie interesują go poglądy (M. lm, ident. w B. lm) przeciwników politycznych, a jego własny pogląd (M. lp, ident. w B. lp) na sprawy ostatnich wydarzeń w kraju jest wszystkim doskonale znany. KOMENTARZ Słowo pogląd występuje w licznych związkach wyrazowych, np.: wyznawać własny pogląd – mieć własne zdanie w jakiejś sprawie, podzielać czyjś...
Ankieta
rzecz. ż gromadzenie informacji na konkretny temat za pomocą specjalnie przygotowanego wywiadu; zazwyczaj osoby pytane dostają do wypełnienia kwestionariusz zawierający określone pytania. kwestionariusz, który wypełnia osoba pytana lub przeprowadzająca badanie ankietowe, skonstruowany w formie pytań, mających dać opinię na konkretny temat. (w zn. 1.) Bożena nie wiedziała, co sądzić o ankiecie (Ms. lp, ident. w C. lp) przeprowadzanej przez dyrekcję szkoły, a dotyczącej...
Gwara
sposób mówienia charakterystyczny dla danego regionu (gwara regionalna – dialekt), środowiska (gwara środowiskowa – żargon) lub grupy społecznej (np. gwara młodzieżowa – slang); na gwarę składa się charakterystyczne gwarowe słownictwo, a także akcent, wymowa, składnia.
Akceptacja
rzecz. ż potwierdzenie czegoś, aprobata, uznanie, wyrażenie na coś zgody. Prezydent wyraził swoją akceptację (B. lp) dla ostatnich poczynań rządu. Premier przyznał, że szczególnie zależało mu na akceptacji (Ms. lp, ident. w D. lm) prezydenta dla realizowanego aktualnie programu gospodarczego.
Absolutyzm
rzecz. m, br. lm (hist., polit.) ustrój państwowy, w którym jeden władca sprawuje nieograniczone rządy. Podczas lekcji historii nauczyciel omawiał formy absolutyzmu (D. lp), funkcjonujące niegdyś w różnych państwach europejskich. Wspomniał także o tzw. oświeconym absolutyzmie (Ms. lp), który rozwinął się w XVIII w., np. w Austrii i Prusach. KOMENTARZ Znanym historycznym przykładem monarchii absolutnej jest Francja w czasach Ludwika XIV (1638-1715). Współczesnym...
Frazeologia
zbiór związków frazeologicznych w danym języku, oraz nauka zajmująca się ich badaniem.
Gospodarka
rzecz. ż (ekon.) całość zagadnień związanych z produkcją, handlem przemysłem itp., pojmowana w skali państwa lub szerzej (np. światowa gospodarka ). (ekon.) organizacja produkcji w jakimś sektorze (np. gospodarka żywnościowa, gospodarka surowcami naturalnymi itp.). (pot., roln.) gospodarstwo chłopskie. Nowy minister finansów długo mówił o gospodarce (Ms. lp, ident. w C. lp) państwa i potrzebach zmian w poszczególnych jej sektorach. Zagadnienia gospodarcze...
Kryzys
rzecz. m załamanie i wstrzymanie jakiegoś procesu, impas. (ekon.) załamanie sytuacji na rynku spowodowane czynnikami ekonomicznymi. (w zn. 1.) Właściciel musiał pogodzić się z faktem, że jego firma znalazła się w kryzysie (Ms. lp) na skutek przepełnienia rynku podobnymi wyrobami. (w zn. 2.) W latach 80. społeczeństwo polskie szczególnie dotkliwie odczuwało skutki kryzysu (D. lp) gospodarczego. Brak podstawowych towarów na rynku i przekonanie, że kraj nie poradzi...
Akcja
rzecz. ż przygotowane działanie, zakładające zrealizowanie założonego planu i obliczone na osiągnięcie konkretnego celu (np. w wojskowości, w policji, działaniach społecznych,sporcie itp.). (lit., film.) następujący po sobie ciąg wydarzeń. (fiz.) działanie, które musi spotkać się z działaniem przeciwnym (reakcją). (fin.) dokument potwierdzający prawo do części zysków, które przynosi spółka akcyjna; papier wartościowy, który można nabyć lub sprzedać na → giełdzie (najczęściej...
Smog
rzecz. m, br. lm szkodliwa mieszanka gazów, powstająca w miastach na skutek połączenia zanieczyszczeń fabrycznych, komunikacyjnych i pary wodnej. Prowadzone długofalowe badania na temat smogu (D. lp) w dużych miastach dowodzą, że na skutek zamykania szczególnie uciążliwych fabryk i wprowadzenia katalizatorów samochodowych sytuacja stopniowo się poprawia, a walka ze smogiem (N. lp) przynosi oczekiwane efekty.
Komputer
rzecz. m urządzenie elektroniczne, w którym można dokonać przetworzenia i zapisania danych utworzonych w formie cyfrowej; w początkowej fazie rozwoju stosowany głównie w celach naukowych dla przyspieszenia skomplikowanych obliczeń matematycznych, teraz niezwykle popularny także wśród prywatnych użytkowników, służy do komunikacji, pracy, rozrywki. KOMENTARZ Od lat 80. XX w. obserwuje się szybki rozwój technologii informatycznych, który umożliwił korzystanie z prostych komputerów...
Faktura
rzecz. ż (handl.) pisemne poświadczenie dokonania transakcji handlowej, rachunek. (art.) struktura dzieła literackiego, czyli określenie sposobu, w jaki dzieło literackie lub muzyczne (częściej) jest skomponowane. (techn.) charakterystyczna powierzchnia jakiegoś przedmiotu. (w zn. 1.) Wczoraj Andrzej razem z rodzicami był na zakupach w supermarkecie niestety jego ojciec zapomniał zabrać faktury (D. lp). O fakturze (Ms. lp, ident.w C. lp) przypomniała sobie mama...
Regionalny
przym. właściwy dla regionu, związany z jakimś obszarem geograficznym, ograniczony terytorialnie, lokalny. W małym miasteczku co roku odbywa się przegląd twórczości regionalnej (D. lp). Z najbliższych okolic przyjeżdżają rozmaici twórcy regionalni (M. lm), a na estradzie prezentowane są regionalne (M. lm) tańce i muzyka.
Psychofizyczny
przym. odnoszący się jednocześnie do psychicznych i fizycznych właściwości organizmu ludzkiego. Pani Marta dowiedziała się, że w przypadku jej choroby najważniejsze są czynniki psychofizyczne (M. lm), powodujące, że nie można jej wyleczyć wyłącznie za pomocą lekarstw, ale potrzebna jest również psychoterapia w specjalnej klinice, gdzie leczone są choroby o podłożu psychosomatycznym (Ms. lm) (zob. uwaga semantyczna). KOMENTARZ Słowo psychofizyczny zakłada, że człowiek...
Dyskusja
rzecz. ż rozmowa, podczas której dochodzi do wymiany argumentów, prezentowania odmiennych stanowisk. W czasie spotkania przedstawicieli dwóch firm, którzy mieli ustalić warunki przyszłego połączenia postanowiono, że sprawy stosowanych technologii nie podlegają dyskusji (C., ident. w D. i Ms. lp) i w tych kwestiach panuje pełne porozumienie. Mimo gorących dyskusji (D. lm) i wielu rozbieżności ustalono także, że pracownicy żadnej z firm nie będą zwolnieni, ale zostaną...
Edytorstwo
rzecz. n, br. lm dziedzina pracy wydawniczej, zajmująca się opracowaniem dzieła, które ma ukazać się w publikacji książkowej, w czasopiśmie lub w Internecie; praca edytorska jest wykonywana zazwyczaj po ukończeniu pracy autorskiej, a przed skierowaniem dzieła do druku. Na wydziale filologii polskiej część studentów zdecydowała się na dodatkowe zajęcia z edytorstwa (D. lp), a część postanowiła wybrać seminarium z języka radia i telewizji.
Arogancki
przym. nieuprzejmy, opryskliwy, zuchwały. Z uwagi na swoje aroganckie (M. lp, ident. B. lp) zachowanie Staszek ma nieustannie problemy w szkole. Jego mama ciągle dowiaduje się od wychowawcy o niewłaściwym stosunku chłopca do kolegów i nauczycieli. KOMENTARZ Osobę zachowującą się arogancko możemy określić rzeczownikiem arogant (lub arogantka).
Unia
rzecz. ż związek, najczęściej o charakterze politycznym, mający na celu połączenie dwóch lub więcej stowarzyszeń, partii albo państw w jedną całość. Polska długie lata starała się o przyłączenie do Unii (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) Europejskiej. Spośród historycznych unii (D. lm) warto przypomnieć Unię (B. lp) Brzeską, czyli połączenie Kościoła prawosławnego z Kościołem rzymskokatolickim, dokonane w Brześciu Litewskim w 1596 r. KOMENTARZ W związku z przystąpieniem...
Faszyzm
rzecz. m, br. lm ideologia skrajnie nacjonalistyczna, antydemokratyczna, oparta na terrorze i dyktaturze totalitarnej; faszyzm powstał po I wojnie światowej we Włoszech. Jego rozwój w Niemczech stał się przyczyną wybuchu II wojny światowej. Wydano wiele publikacji o faszyzmie (Ms. lp), w których autorzy starali się dociec, dlaczego faszyzm (M. lp) jako ideologia przyjął się i szeroko rozpowszechnił. KOMENTARZ Specyficzną niemiecką odmianą faszyzmu był nazizm (pełna...
Negocjacje
rzecz. ż rozmowy mające na celu uzgodnienie wspólnego stanowiska i uzyskanie porozumienia w jakiejś sprawie. Mimo prowadzenia długich negocjacji (D. lm) w sprawie zawieszenia broni, stronom nie udało się osiągnąć porozumienia.
Prototyp
rzecz. m pierwsza wersja czegoś (np. nowego urządzenia), pojedynczy egzemplarz służący do pokazów i testów. Inżynier Malinowski skonstruował prototyp (B. lp) pojazdu napędzanego energią słoneczną. Na razie jest to mały trzykołowy wózek, nadający się do przewozu jednej osoby, ale inżynier ma nadzieję zainteresować prototypem (N. lm) duże firmy motoryzacyjne. Projektując i budując prototypy (M. lm, ident. w B. lm) zawsze trzeba założyć, że nie spotkają się one z szerszym...
Społeczeństwo
rzecz. n ogół ludzi zamieszkujących Ziemię i pozostających we wzajemnych związkach społecznych. grupa osób zajmujących jakieś terytorium, powiązanych zależnościami cywilizacyjnymi zawodowymi itp. (w zn. 1.) Ludzkość przeszła daleką drogę rozwoju od społeczeństwa (D. lp) pierwotnego, przez prymitywne organizacje społeczne, aż do obecnej cywilizacji z wysoko wyspecjalizowanymi funkcjami społecznymi, właściwymi dla każdego członka społeczeństwa (D. lp). (w zn. 2.)...
Senat
rzecz. m wyższa izba w parlamencie (dwuizbowym), zajmująca się nadzorem nad uchwałami sejmu i ostatecznym ich zatwierdzeniem. naukowy zarząd uczelni, składający się z rektora, dziekanów i profesorów oraz innych pracowników naukowych. w starożytnym Rzymie, za monarchii – grupa osób doradzających królowi, w okresie republiki najważniejszy organ sprawujący władzę, a później już tylko zatwierdzający decyzje cesarza. (w zn.1.) W związku z wyborami do Senatu (D. lp) w...
Dyskryminacja
rzecz. ż prześladowanie, nękanie jakiejś grupy ludzi i stawianie jej niżej w hierarchii społecznej, np. ze względu na kolor skóry, przynależność narodowościową, płeć, wyznanie. Dyskryminacja (M. lp) na tle rasowym zdarza się coraz rzadziej, jednak w wielu krajach świata dyskryminuje się wyznawców odmiennej religii.
Anarchia
rzecz. ż, br. lm (polit.) stan chaosu i dezorganizacji, sytuacja, w której państwo nie może być dobrze zarządzane; powstaje zazwyczaj na skutek nieudolnych rządów. (pot.) stan nieporządku; destrukcji, rozprzężenie ustalonego porządku. (w zn. 1.) Na lekcji historii nauczyciel mówił dużo o historycznych przypadkach anarchii (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) w różnych państwach na przestrzeni dziejów, wspomniał również o różnych czynnikach społecznych i politycznych, które...
Opinia
rzecz. ż pogląd, stanowisko, osąd, ocena. Samorząd uczniów naszej szkoły jest przekonany, że ma prawo do wypowiadania własnych opinii (D. lm), także niepochlebnych na temat organizacji pracy w szkole. Dyrektor poparł to stanowisko i oznajmił, że rada pedagogiczna nie ma obowiązku rozpatrywania pojedynczej opinii (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) jakiegoś ucznia, ale jeżeli kilku z nich twierdzi to samo, dyrekcja i nauczyciele nie powinni takich sygnałów lekceważyć. Pan Kowalski...
Determinacja
rzecz. ż, br. lm zdecydowany sposób działania, stanowczy, nastawiony na sukces. Paweł zawsze działał z godną podziwu determinacją (N. lp). Jużw pierwszych latach szkoły podstawowej zdecydował, że chce zostać lekarzem, potem wyjechał do miasta, mieszkał w internacie i bardzo pilnie uczył się w liceum, aż wreszcie zdał egzamin na studia medyczne. Dzięki swojej determinacji (C. lp,ident. w D. i Ms. lp) i uporowi jest teraz wybitnym chirurgiem.
Plakat
rzecz. m papierowy element graficzny, zawierający jakąś informację, zachęcający do odwiedzenia jakiejś wystawy, pójścia do kina, głosowania na polityka itp. Trwa kampania wyborcza. Twarze kandydatów na urząd prezydenta miasta pojawiają się na licznych plakatach (Ms. lm) w całym mieście. Jan Kowalski – najpoważniejszy kandydat na prezydenta – zlecił wykonanie swojego plakatu (D. lp) wyborczego. Na plakacie (Ms. lp) został przedstawiony z żoną, trójką dzieci i psem.
Fascynacja
rzecz. ż zainteresowanie połączone z zauroczeniem kimś lub czymś, zachwyt. Fascynacja (M. lp) Michała motoryzacją dawała się zauważyć od wczesnego dzieciństwa. Odkąd skończył pięć lat, zbierał miniaturowe modele samochodów. Widząc tę fascynację (B. lp) ojciec kupował Michałowi kolorowe katalogi samochodów, które wieczorami wspólnie oglądali i wymieniali uwagi.
Cholesterol
rzecz. m, br. lm związek organiczny występujący w organizmie; ma wpływ na wiele ważnych procesów, umożliwiających jego poprawne funkcjonowanie; nadmiar cholesterolu jest szkodliwy, ponieważ w organizmie powstają kamienie żółciowe i zatory w tętnicach. W mediach ostatnio dużo mówiło się o cholesterolu (Ms. lp, ident. w D. lp) i jego roli. Ważne dla zdrowia jest – zwłaszcza dla ludzi starszych – utrzymywanie cholesterolu (B. lp) na właściwym poziomie. KOMENTARZ...
Socjologia
rzecz. ż, br. lm nauka, która zajmuje się badaniem społeczeństwa, jego zachowań, potrzeb, praw rozwoju itp. Marta jest studentką socjologii (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) i zdaje sobie sprawę z tego, że będzie miała kłopoty ze znalezieniem pracy po studiach, dlatego – choć bardzo lubi socjologię (B. lp) – w tym roku podejmie dodatkowy kierunek studiów – dziennikarstwo. KOMENTARZ Socjologia jako dyscyplina naukowa znajduje się w stałym związku z innymi dziedzinami,...
Statystyka
rzecz. ż nauka zajmująca się analizowaniem i opracowywaniem danych liczbowych, dotyczących zjawisk występujących masowo. KOMENTARZ Początki statystyki wiążą się prawdopodobnie ze spisami ludności przeprowadzanymi już w starożytnym Rzymie. W miarę rozwoju cywilizacji zrodziła się potrzeba uzyskiwania coraz dokładniejszych danych statystycznych na temat szczegółowych zagadnień społecznych i gospodarczych, pozwalających sprawdzić, jakie zmiany zaszły w poszczególnych dziedzinach na...
Opozycja
rzecz. ż grupa ludzi nie zgadzających się z czymś, będących przeciwko czemuś. w krajach demokratycznych partia (lub partie), które głoszą program polityczny odmienny od przyjętego przez ekipę sprawującą rządy. (w zn. 1.) Opozycja (M. lp) mieszkańców przeciw kierowcom wjeżdżającym do zabytkowego centrum miasta jest coraz mocniejsza – ponad 1000 osób podpisało petycję do Rady Miasta, z żądaniem, aby centrum zostało zamknięte dla ruchu kołowego. – To normalne, że jesteśmy...
Terroryzm
rzecz. m, br. lm zbrojne, przestępcze działanie toczone przeciwko rozmaitym organizacjom państwowym lub religijnym. Wiele we współczesnym świecie mówi się na temat terroryzmu (D. lp). To bardzo poważny problem, który dotyka coraz więcej krajów świata. Przedstawiciele państw dotkniętych aktami terroru spotykają się na konferencjach, aby rozmawiać o światowym terrroryzmie (Ms. lp) i sposobie jego zwalczania. KOMENTARZ Podłożem terroryzmu są zazwyczaj konflikty rasowe,...
Doping
rzecz. m, br. lm (sport.) głośne okrzyki kibiców w trakcie wydarzenia sportowego, mające zmobilizować drużynę lub zawodnika do lepszej gry. (med., sport) potoczne określenie stosowania w sporcie niedozwolonych środków sztucznie podnoszących wydolność i sprawność organizmu. (w zn. 1.) Mimo dopingu (D. lp) licznie zgromadzonych kibiców, polska drużyna przegrała spotkanie 1 do 2. (w zn. 2.) Wspomaganie się zawodników dopingiem (N. lp) farmakologicznym jest...
Licencja
rzecz. ż zgoda producenta udzielana na wykonywanie własnego opatentowanego produktu przez inną wytwórnię. zezwolenie odpowiednich władz na wykonywanie jakiejś czynności, potwierdzające uzyskanie odpowiednich umiejętności. (w zn. 1.) Pani Monika podczas sprzątania na strychu natknęła się na swój stary magnetofon produkowany w Polsce na licencji (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) znanej firmy niemieckiej. (w zn. 2.) Znany dziennikarz i podróżnik przebywał kilka lat w USA....
Genetyka
rzecz. ż, br. lm nauka zajmująca się całością problemów dotyczących dziedziczności i zmienności organizmów żywych. W Nowym Jorku odbywa się właśnie światowe sympozjum poświęcone genetyce (C. lp, ident. w Ms. lp) i zagadnieniom zdrowotnym związanym z pracami nad genetycznymi zmianami w rozwoju roślin. Rośliny genetycznie zmodyfikowane nie są już podobne do swoich poprzedników – są zazwyczaj większe i bardziej odporne na choroby. O genetyce (Ms. lp) i problemach etycznych,...
Zrost
słowo powstałe przez połączenie innych, niezależnie funkcjonujących w języku wyrazów w jedną całość (np. Wielkanoc – Wielka + noc).