profil

Słownik języka polskiego

Angielski Angielski SMS 155
Biologia Biologia Przewodnik szkolny 468
Biologia Biologia SMS 151
Chemia Chemia Przewodnik szkolny 555
Chemia Chemia SMS 132
Fizyka Fizyka SMS 277
Geografia Geografia SMS 100
Gramatyka polska Gramatyka polska SMS 147
Historia Historia Przewodnik szkolny 190
Literatura Literatura SMS 142
Niemiecki Niemiecki SMS 113
Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik języka polskiego 7783
Słownik Frazeologiczny Słownik Frazeologiczny Słownik językowy 6690
Słownik języka polskiego Słownik języka polskiego Słownik językowy 804
Słownik motywów literackich Słownik motywów literackich Słownik języka polskiego 999
Słownik pisarzy Słownik pisarzy Słownik języka polskiego 184
Słownik postaci historycznych Słownik postaci historycznych Słownik historyczny 181
Wiedza o społeczeństwie Wiedza o społeczeństwie Przewodnik szkolny 200
s
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z
poleca34%

Sanacja

rzecz. ż, br. lm odnowienie, uzdrowienie czegoś (np. spraw związanych z funkcjonowaniem kraju, jakiejś instytucji itp.). popularne określenie okresu rządów Józefa Piłsudskiego i jego zwolenników w latach 1926-1939, którzy postulowali działalność polityczną pod hasłem sanacji moralnej w życiu publicznym w Polsce.   (w zn. 1.) Jan Kowalski, młody polityk głosi potrzebę sanacji (D. lp, ident.w C. i Ms. lp) stosunków międzynarodowych, wykazując rażące, według niego,...

poleca60%

Sanacja

rzecz. ż, br. lm odnowienie, uzdrowienie czegoś (np. spraw związanych z funkcjonowaniem kraju, jakiejś instytucji itp.). popularne określenie okresu rządów Józefa Piłsudskiego i jego zwolenników w latach 1926-1939, którzy postulowali działalność polityczną pod hasłem sanacji moralnej w życiu publicznym w Polsce   (w zn. 1.) Jan Kowalski, młody polityk głosi potrzebę sanacji (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) stosunków międzynarodowych, wykazując rażące, według niego,...

polecab/d

Sankcjonować

czas. zatwierdzać na mocy prawa.   Władze miasta usankcjonowały prawo posiadania ogródków działkowych na terenach przyległych do rzeki.

polecab/d

Sankcjonować

czas. zatwierdzać na mocy prawa.   Władze miasta usankcjonowały prawo posiadania ogródków działkowych na terenach przyległych do rzeki.

poleca17%

Sarkazm

szczególnie drwiący i złośliwy rodzaj ironii, np. ty chyba tylko po to masz głowę, żeby deszcz nie padał do środka! (Kabaret Moralnego Niepokoju)

polecab/d

Satelita

rzecz. m (odm. jak ż) obiekt kosmiczny (naturalny lub sztuczny) poprzez przyciąganie związany z innym obiektem i poruszający się po jego orbicie (np. Księżyc jest satelitą Ziemi). państwo zależne od innego.   (w zn. 1.) Jola interesuje się astronomią. Właśnie czyta interesujący artykuł na temat Jowisza i jego satelitów (D. lm). Satelity (M. lm, ident. w B. lp) te ciągle nie są dokładnie zbadane i kryją w sobie wiele tajemnic. Dzięki umieszczeniu na orbicie nowego...

poleca58%

Satelita

rzecz. m (odm. jak ż) obiekt kosmiczny (naturalny lub sztuczny) poprzez przyciąganie związany z innym obiektem i poruszający się po jego orbicie (np. Księżyc jest satelitą Ziemi). państwo zależne od innego.   (w zn. 1.) Jola interesuje się astronomią. Właśnie czyta interesujący artykuł na temat Jowisza i jego satelitów (D. lm). Satelity (M. lm, ident. w B. lp) te ciągle nie są dokładnie zbadane i kryją w sobie wiele tajemnic. Dzięki umieszczeniu na orbicie nowego...

poleca100%

Sceptyczny

przym. człowiek odnoszący się z rezerwą do różnych zagadnień, zachowawczy, nieufny, wątpiący.   Kuba zawsze sceptycznie podchodził do rzeczywistości, nigdy nie wierzył pogłoskom i rozmaitym opiniom na jakiś temat, jeżeli nie pochodziły ze sprawdzonego źródła albo sam nie był świadkiem wydarzenia. Dlatego kiedy jego młodszy brat przyniósł ze szkoły sensacyjną wiadomość, że wakacje mają zostać przedłużone o miesiąc, jak zwykle sceptyczny (M. lp) Kuba nie uwierzył.   KOMENTARZ...

poleca89%

Sceptyczny

przym. człowiek odnoszący się z rezerwą do różnych zagadnień, zachowawczy, nieufny, wątpiący.   Kuba zawsze sceptycznie podchodził do rzeczywistości, nigdy nie wierzył pogłoskom i rozmaitym opiniom na jakiś temat, jeżeli nie pochodziły ze sprawdzonego źródła albo sam nie był świadkiem wydarzenia. Dlatego kiedy jego młodszy brat przyniósł ze szkoły sensacyjną wiadomość, że wakacje mają zostać przedłużone o miesiąc, jak zwykle sceptyczny (M. lp) Kuba nie uwierzył.   KOMENTARZ...

poleca66%

Science fiction

nieodm. [ang., wym. sajens fikszyn], fantastyka naukowa. gatunek literacki lub filmowy, przedstawiający wydarzenia nie znane współczesnemu człowiekowi (np. loty na odległe planety, kontakt z cywilizacjami pozaziemskimi), (pot.) coś zmyślonego, nieprawdziwego, co ma bardzo małe szanse na urzeczywistnienie.   (w zn. 1.) Jacek uwielbia książki i filmy o tematyce science fiction . Ostatnio obejrzał jeden z najbardziej znanych filmów SF Odyseja kosmiczna 2001 i pozostając pod...

poleca50%

Sejm

rzecz. m polska nazwa parlamentu, czyli izby zrzeszającej w ustroju demokratycznym posłów – przedstawicieli okręgów wyborczych; Sejm stanowi najwyższą władzę ustawodawczą w Polsce; także budynek, w którym Sejm obraduje.   W Sejmie (Ms. lp) zawsze znajdują się partie opozycyjne, które odmawiając poparcia w dla projektów rządu niejednokrotnie utrudniają możliwość szybkiego zatwierdzenia jakiejś ustawy. Mimo to w czasie ostatniej kadencji Sejmu (D. lp) uchwalono szereg ważnych...

polecab/d

Sekta

rzecz. ż ugrupowanie gromadzące wyznawców jakiejś religii, najczęściej jest to religia nowopowstała lub odłam któregoś z kościołów tradycyjnych; na czele sekty bardzo często stoi charyzmatyczny przywódca-guru, który niejednokrotnie uzurpuje sobie prawo wpływu na decyzje i życie współwyznawców.   Rzecznik policji powiedział, że od pewnego czasu policja pilnie przyglądała się sekcie (C. lp, ident. w Ms. lp), której przywódca wywiózł młodych ludzi do odosobnionego domu w lesie i...

polecab/d

Semantyka

nauka zajmująca się badaniem znaczenia słów.

polecab/d

Seminarium

rzecz. n miejsce, gdzie kształcą się klerycy – przyszli księża. specjalne zajęcia tematyczne na wyższej uczelni (np. seminarium z języka mediów, z filozofii itp.).  

poleca34%

Senat

rzecz. m wyższa izba w parlamencie (dwuizbowym), zajmująca się nadzorem nad uchwałami sejmu i ostatecznym ich zatwierdzeniem. naukowy zarząd uczelni, składający się z rektora, dziekanów i profesorów oraz innych pracowników naukowych. w starożytnym Rzymie, za monarchii – grupa osób doradzających królowi, w okresie republiki najważniejszy organ sprawujący władzę, a później już tylko zatwierdzający decyzje cesarza.   (w zn.1.) W związku z wyborami do Senatu (D. lp) w...

poleca70%

Separatyzm

rzecz. m, br. lm dążenie do oddzielenia od państwa jakiegoś regionu zamieszkiwanego przez mniejszość narodową, domagającą się niepodległości.   Na skutek separatyzmu (D. lp) ugrupowań niepodległościowych różne państwa europejskie borykają się z problemami, których korzenie wiążą się z zadawnionymi konfliktami i nie rozwiązanymi sprawami. Mniejszości o tendencjach separatystycznych zazwyczaj różnią się od państwa, którego terytorium zamieszkują, pod względem etnicznym, a często...

polecab/d

Sequel

[ang., wym. sikuel] rzecz. m film będący kontynuacją innego, który powstał wcześniej, odnosząc duży sukces kasowy.   Romek obejrzał film Powrót do przyszłości . Film spodobał się mu się na tyle, że z przyjemnością obejrzał sequel (B. lp) Powrót do przyszłości II.   KOMENTARZ Oprócz sequela istnieje jeszcze prequel [wym. prikuel], czyli film pokazujący sytuację sprzed wydarzeń dziejących się w pierwszej części. Zdarza się tak np. kiedy film odniósł powodzenie i wskazana...

polecab/d

Sesja

rzecz. ż zebranie, spotkanie (lub ich cykl), poświęcone jakiejś sprawie, obrady. część, fragment długofalowego działania, cyklu. okres, kiedy organizowane są egzaminy.   (w zn. 1.) Niedawno zorganizowano kolejną sesję (B. lp) naukową, poświęconą sprawie obniżenia poziomu wód gruntowych w ciągu ostatnich 20 lat. Międzynarodowe sesje (M. lm, ident. w B. lm) hydrologiczne odbywają się co 5 lat. (w zn. 2.) W czasie sesji (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) Zgromadzenia...

polecab/d

Shopping

[ang., wym. szoping], br. lm robienie zakupów, traktowane często jako forma spędzania wolnego czasu.   Wiele pisze się na temat współczesnego polskiego shoppingu (D. lp, ident. w Ms. lp) Ludzie często zamiast udać się na spacer albo do kina, całymi rodzinami odwiedzają duże centra handlowe, aby tam spędzać sobotnie i niedzielne popołudnia.

polecab/d

Skarbowy

przym. związany ze sprawami finansowymi (gł. podatkami w skali państwa).   Zgodnie z obowiązującą ustawą skarbową (N. lp) każdy, kto chciałby uzyskać odpowiednie informacje z urzędu musi złożyć podanie opatrzone znaczkiem skarbowym (N. lp). Znaczek ten jest dowodem na wniesienie opłaty za czynności podejmowane przez urząd.   Z uwagi na czas przyjmowania deklaracji podatkowych PIT urzędy skarbowe (M. lm) w całym kraju czynne będą do późnych godzin nocnych oraz dodatkowo w...

polecab/d

Skrajny

przym. radykalny, występujący w krańcowej postaci, ostateczny, nietolerancyjny. będący na uboczu, na skraju czegoś.   (w zn. 1.) Mieszkańcy wsi, w których kiedyś funkcjonowały Państwowe Gospodarstwa Rolne (PGR) niejednokrotnie żyją teraz w skrajnej (D. lp) nędzy. Profesor znany był z tendencji do wygłaszania skrajnych (D. lm) poglądów, czym niejednokrotnie prowokował środowisko naukowe. (w zn. 2.) Andrzej mieszka na przedmieściu. Ulica Cicha to skrajna (M. lp)...

polecab/d

Skrótowiec

wyraz powstały najczęściej z połączenia pierwszych liter jakiejś nazwy (np. PRL) lub skrócenia nazwy przez połączenie sylab, np. Polfa ( polska farmacja ).

poleca25%

Slogan

rzecz. m (rekl.) łatwe do zapamiętania, chwytliwe sformułowanie, reklamujące produkt. opinia, myśl, sformułowanie powtarzane często w celu utrwalenia w świadomości odbiorców, jednak nie niosące z sobą żadnej nowej treści, banał, truizm.   (w zn. 1.) Niektóre slogany (M. lm, ident. w B. lm) reklamowe są wyjątkowo nośne i na długo zapadają w pamięć odbiorców. (w zn. 2.) Opozycja zarzuca nowemu premierowi, że jego przemówienie pełne było sloganów (D. lm) i ogólnikowych...

polecab/d

Slums

(a. slams ) [ang., wym. slams] rzecz. m dom, mieszkanie (często wykonane własnoręcznie przez mieszkańców), w którym w dużych miastach mieszkają najbiedniejsi, często funkcjonujący także poza nawiasem społecznym.   Na obrzeżach wielkich metropolii powstają całe dzielnice slumsów (D. lm). Wiele rodzin mieszkających w wielkomiejskich slumsach (Ms. lm) na skutek biedy i braku pracy popada w konflikt z prawem.

poleca48%

Smog

rzecz. m, br. lm szkodliwa mieszanka gazów, powstająca w miastach na skutek połączenia zanieczyszczeń fabrycznych, komunikacyjnych i pary wodnej.   Prowadzone długofalowe badania na temat smogu (D. lp) w dużych miastach dowodzą, że na skutek zamykania szczególnie uciążliwych fabryk i wprowadzenia katalizatorów samochodowych sytuacja stopniowo się poprawia, a walka ze smogiem (N. lp) przynosi oczekiwane efekty.

poleca39%

Socjalizm

rzecz. m, br. lm ideologia polityczno-społeczna, w której postulowano powszechną nacjonalizację dóbr, stopniową likwidację własności prywatnej i podział wypracowanych dóbr na zasadach równości między członków społeczeństwa. ustrój państwowy oparty na ideologii socjalistycznej.   (w zn. 1.) Socjalizm (M. lp) był ideologią, którą próbowano wprowadzić w życie w XIX- i XX-wiecznej Europie. Wiązało się to ze stopniowym uświadomieniem możliwości wpływania proletariatu na...

poleca100%

Socjalny

przym. dotyczący społeczeństwa, społeczny, związany z zapewnieniem podstawowych potrzeb społecznych.   Podczas swojego wykładu wybitny socjolog podkreślił, że społeczeństwo składa się z jednostek, które tylko wtedy mogą coś stworzyć, jeżeli rozumieją wartości socjalne (M. lm). Władze miasta podjęły decyzję o wybudowaniu 500 mieszkań socjalnych (D. lm), w których będą mogły zamieszkać najuboższe rodziny.   KOMENTARZ Spotyka się określenie minimum socjalne, które oznacza...

poleca40%

Socjologia

rzecz. ż, br. lm nauka, która zajmuje się badaniem społeczeństwa, jego zachowań, potrzeb, praw rozwoju itp.   Marta jest studentką socjologii (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) i zdaje sobie sprawę z tego, że będzie miała kłopoty ze znalezieniem pracy po studiach, dlatego – choć bardzo lubi socjologię (B. lp) – w tym roku podejmie dodatkowy kierunek studiów – dziennikarstwo.   KOMENTARZ Socjologia jako dyscyplina naukowa znajduje się w stałym związku z innymi dziedzinami,...

polecab/d

Socjotechnika

rzecz. ż nauka oraz praktyczna technika oddziaływania na społeczeństwo lub mniejszą grupę ludzi, mająca na celu wywarcie określonych sugestii, wskazanie sposobu postępowania itp.; często wykorzystywana w celu manipulowania odbiorcami i wywołania określonych nastrojów społecznych.   Wiele państw rządzonych totalitarnie wykorzystywało socjotechnikę (B. lp) w celu osiągnięcia oczekiwanych przez przywódców nastrojów społecznych. Socjotechnice (C. lp, ident. w Ms. lp), popartej...

poleca40%

Solidarność

rzecz. ż, br. lm sposób postępowania, zakładający poparcie dla osób, ugrupowań itp. lub reprezentowanych przez nie poglądów, współdziałanie, jedność. (praw.) wspólna odpowiedzialność prawna.   (w zn. 1.) W związku ze zwolnieniem dyrektora szpitala, który od dłuższego czasu zabiegał o podwyżki dla swoich podwładnych, personel medyczny postanowił ogłosić strajk w geście solidarności (D. lp, ident. w C. i Ms. lp). (w zn. 2.) Mecenas Nowak wytłumaczył panu Kowalskiemu, że...

poleca15%

Sondaż

rzecz. m badanie reprezentatywnej grupy ludzi przeprowadzone w celu określenia nastrojów opinii społecznej w jakiejś konkretnej sprawie. badanie czegoś za pomocą sondy (sondowanie).   (w zn. 1.) Sondaże (M. lm, ident. w B. lm) opinii publicznej, przeprowadzone tuż przed wyborami samorządowymi, wskazały wyniki bardzo zbliżone do rzeczywistych. W sondażu (Ms. lp, ident. w D. lp) opublikowanym przez jeden z ośrodków, zajmujących się badaniami uwzględniono wiele szczegółów...

polecab/d

Soundtrack

[ang., wym. saundtrak] rzecz. m ścieżka dźwiękowa filmu wydana na płycie.   Ola bardzo lubi soundtracki (B. lm, ident. w M. lm) filmowe. Zawsze stara się słuchać audycji radiowych, z których można dowiedzieć się, czy ukazała się płyta z soundtrackiem (N. lp) do jakiegoś nowego filmu. Wczoraj wieczorem Ola słuchała swojego ulubionego soundtracku (D. lp, ident. w Ms. lp) – muzyki skomponowanej przez Ennio Morricone do filmu Misja .   KOMENTARZ Soundtrack to kolejne...

poleca88%

Spektakularny

przym. przeprowadzony z dużym rozmachem, widowiskowy, efektowny.   W związku ze spektakularnym (N. lp) zatrzymaniem znanego przestępcy, komendant policji odznaczył funkcjonariuszy biorących udział w akcji. Trzeba zauważyć, że policja potrzebowała takiego spektakularnego (D. lp) sukcesu, aby wzmocnić nadwątlone w ostatnim czasie zaufanie społeczne.

polecab/d

Spekulacja

rzecz. ż pomysły i koncepcje niesprawdzone i oderwane od życia, roztrząsanie problemu bez widocznego efektu. odsprzedaż z zyskiem nabytego wcześniej towaru, akcji itp. (często w rozumieniu negatywnym).   (w zn. 1.) Teorie, że winnym porwania może być ktoś z rodziny, to tylko spekulacje (M. lm, ident. w B. lm). (w zn. 2.) Na skutek licznych spekulacji (D. lm) na giełdzie mój sąsiad dorobił się sporego majątku. W roku 1982 kronika filmowa podała, że milicja zatrzymała...

poleca28%

Społeczeństwo

rzecz. n ogół ludzi zamieszkujących Ziemię i pozostających we wzajemnych związkach społecznych. grupa osób zajmujących jakieś terytorium, powiązanych zależnościami cywilizacyjnymi zawodowymi itp.   (w zn. 1.) Ludzkość przeszła daleką drogę rozwoju od społeczeństwa (D. lp) pierwotnego, przez prymitywne organizacje społeczne, aż do obecnej cywilizacji z wysoko wyspecjalizowanymi funkcjami społecznymi, właściwymi dla każdego członka społeczeństwa (D. lp). (w zn. 2.)...

poleca100%

Sponsor

człowiek dokonujący darowizny, wspomagający finansowo lub rzeczowo jakiś cel, np. imprezy kulturalne, sportowe, przekazujący środki na cele charytatywne; często gratyfikacją za przekazane środki pieniężne jest możliwość umieszczenia logo sponsora na materiałach reklamujących wydarzenie   Małe muzeum regionalne planuje zorganizowanie wystawy, w związku z czym poszukuje sponsora (D. lp, ident. w B. lp), który zechciałby zapłacić za transport i ubezpieczenie przewożonych obrazów. Wokół...

polecab/d
polecab/d

Spot

rzecz. m (rekl.) krótki film reklamowy nadawany w telewizji albo w kinie, także krótka reklama radiowa. rodzaj lampy elektrycznej, która daje oświetlenie punktowe fragmentu przestrzeni, używana do oświetlenia wybranych elementów, np. w teatrze lub na planie filmowym [ang. spotlight , wym. spotlajt]   (w zn. 1.) Firma, w której pracuje pani Matylda, zajmuje się przygotowywaniem spotów (D. lm) reklamowych. Pani Matylda pisze właśnie scenariusz filmu reklamowego. Od momentu...

polecab/d

Stand

rzecz. m niewielka stojąca konstrukcja podtrzymująca element reklamowy w postaci plakatu, baneru itp.   Firma przygotowuje się do wyjazdu na międzynarodowe targi spożywcze, gdzie będzie prezentować swoje wyroby. Pracownicy działu promocji przygotowują właśnie standy (B. lm) reklamowe, na których prezentowane będą zdjęcia wyrobów firmy. Najwięcej czasu zabrało przygotowanie dużego standu (D. lp), na którym prezentowane będzie zdjęcie najważniejszego wyrobu firmy.

poleca40%

Statystyka

rzecz. ż nauka zajmująca się analizowaniem i opracowywaniem danych liczbowych, dotyczących zjawisk występujących masowo.   KOMENTARZ Początki statystyki wiążą się prawdopodobnie ze spisami ludności przeprowadzanymi już w starożytnym Rzymie. W miarę rozwoju cywilizacji zrodziła się potrzeba uzyskiwania coraz dokładniejszych danych statystycznych na temat szczegółowych zagadnień społecznych i gospodarczych, pozwalających sprawdzić, jakie zmiany zaszły w poszczególnych dziedzinach na...

poleca56%

Stereotyp

rzecz. m (psych., soc.) utrwalony sposób myślenia, postępowania, zazwyczaj uproszczony, stosowany bezkrytycznie i nie zakładający zmian ani nowej jakości, szablon, kalka.   Pewien profesor znany był z niechęci do stereotypów (D. lm) myślowych i utartych wzorców postępowania. Zawsze powtarzał studentom, że prawdziwe odkrycia nauki pojawiają się dopiero wtedy, kiedy ktoś zrozumie, że warto obalić ten czy inny stereotyp (B. lp) i przyjrzeć się rzeczywistości w zupełnie nowy sposób.

polecab/d

Strajk

rzecz. m zaprzestanie pracy zorganizowane przez pracowników, mające wymóc na pracodawcy przyznanie jakichś korzyści (np. podwyżki płac, lepszych warunków pracy itp.).   Lekarze i pielęgniarki w czterech województwach ogłosili strajk (B. lp). To kolejna fala strajków (D. lm), jakie w tym roku wybuchły w Polsce. Przedstawiciel związków zawodowych oznajmił w imieniu strajkujących, że wszyscy uczestniczący w strajkach (Ms. lm) są oburzeni ignorancją rządu.   KOMENTARZ...

poleca44%

Stres

rzecz. m (psych.) stan psychiczny, w którym psychika poddawana jest presji, najczęściej w wyniku naporu trudnych decyzji; człowiek poddany stresowi odczuwa dyskomfort psychiczny. Funkcjonowanie w warunkach silnego stresu przez długi czas prowadzić może do zaburzeń psychicznych.   Rozmaite stresy (M. lm, ident. w B. lm) pojawiły się w życiu społeczeństwa wraz z rozwojem cywilizacji. Życie w stresie (Ms. lp) jest wyjątkowo męczące. Przedstawiciele wielu zawodów muszą pracować w...

polecab/d

Studia

rzecz. n, br. lp cykl działań edukacyjnych prowadzonych na wyższej uczelni przez kadrę nauczycielską. nazwa ukazującego się periodycznie specjalistycznego wydawnictwa poświęconego jakiemuś zagadnieniu naukowemu lub cyklowi zagadnień (np. Studia Waweliana – nt. Wawelu, Studia Prawnicze – nt. zagadnień prawniczych).   (w zn. 1.) Krzysztof postanowił jak najlepiej wykorzystać czas na studiac h (Ms. lm) polonistycznych i od pierwszego roku równolegle zaczął studiować...

polecab/d

Studio

rzecz. n miejsce w radiu lub telewizji, w którym powstają i z którego są nadawane programy. pracownia artysty (malarza, fotografika). miejsce powstawania jakiegoś wydarzenia o charakterze artystycznym, najczęściej eksperymentalnym.   (w zn. 1.) W studiu (Ms. lp, ident. w C. lp) telewizyjnym spotkali się przedstawiciele najważniejszych partii politycznych, aby wziąć udział w dyskusji o zbliżających się wyborach. (w zn. 2.) Znany malarz wynajął pomieszczenie na...

poleca60%

Subkultura

rzecz. ż (soc.) grupa ludzi pozostająca najczęściej w opozycji do istniejących norm społecznych, odznaczająca się niecodziennym ubiorem i zachowaniem, czasem wywodząca się z środowiska funkcjonującego poza nawiasem społecznym.   Gabriela jest studentką ostatniego roku socjologii. Swoją pracę magisterską postanowiła poświęcić subkulturze (C. lp, ident. w Ms. lp) więziennej, ze szczególnym uwzględnieniem badań obyczajów i języka.   KOMENTARZ W XX w. pojawiło się kilka...

polecab/d

Supermarket

rzecz. m duży sklep samoobsługowy.   Władze miasta podjęły decyzję o budowie kolejnego supermarketu (D. lp). Jak podano w miejscowej gazecie, w nowym supermarkecie (Ms. lp) będzie można kupić prawie wszystko. Mimo że miasto nie jest duże, są w nim już 3 supermarkety (M. lm, ident. w B. lm), co wywołuje protesty właścicieli małych sklepów, które prosperują coraz gorzej.   KOMENTARZ Prawdziwe supermarkety w Polsce zaczęły powstawać dopiero po 1989 r., wcześniej były to...

polecab/d

Suwerenność

rzecz. ż, br. lm możliwość pełnego samostanowienia państwa lub niektórych jego struktur, o sprawach wewnętrznych i polityce zewnętrznej, niezależność, niepodległość.   W czasach zaborów, instytucjom polskim, funkcjonującym w zaborze austriackim, w ramach tzw. Autonomii Galicyjskiej udało się utrzymać częściową suwerenność (B. lp).

poleca80%

Sympozjum

rzecz. n, w lp nieodm. spotkanie specjalistów, poświęcone omawianiu jakiegoś zagadnienia; sympozjum zwykle towarzyszą wykłady i dyskusja.   W przyszłym tygodniu profesor Nowak jedzie na międzynarodowe sympozjum , na którym przedstawi wykład pt. Wpływ zanieczyszczeń powietrza na rozwój próchnicy zębów . Profesor jest zapraszany na liczne sympozja (B. lm, ident. w M. lm) poświęcone nowoczesnym metodom leczenia. W czasie sympozjów (D. lm) dentyści z całego świata wymieniają swoje...

poleca91%

Symultaniczny

przym. równoczesny, dziejący się równolegle, w tym samym czasie. oparty na zasadach symultanizmu, czyli założeniach jednoczesności zdarzeń (popularne w szt. teatralnej średniowiecza).   (w zn. 1.) Pan Janusz jest tłumaczem symultanicznym (N. lp), potrafi – słuchając tekstu wypowiadanego w j. angielskim – w tym samym czasie, czyli symultanicznie tłumaczyć wypowiedź na j. polski. Jest bardzo cenionym tłumaczem, często zapraszanym na międzynarodowe konferencje. (w zn. 2.)...

poleca100%

Synod

rzecz. m (rel.) zebranie duchowieństwa w kościołach chrześcijańskich w celu ustaleń dotyczących spraw kościelnych; w Kościele katolickim specjalne spotkania gł. biskupów; w Kościele prawosławnym – rada biskupów funkcjonująca nieprzerwanie; w Kościele protestanckim zjazd biskupów i osób świeckich.   W trakcie zwołanego niedawno synodu (D. lp) biskupów całej diecezji podjęto decyzje dotyczące budowy dwóch nowych kościołów. O synodzie (Ms. lp) i jego postanowieniach mówili księża w...

poleca78%

Synonim

słowo o identycznym (lub zbliżonym) znaczeniu do innego słowa, które można nim zastąpić, np. samochód = auto, wóz, pojazd .

poleca17%

Synteza

rzecz. ż zebranie wielu elementów w jedną całość w celu dokładnego poznania jakiegoś zjawiska (antonim analiza → analityk). powstawanie substancji złożonych z substancji prostych wg zasady A+B = AB, A i B to składniki syntezy (tzw. substraty), AB – produkt.   (w zn. 1.) Profesor historii podczas serii wykładów dokonał syntezy (D. lp) ostatnich kilkudziesięciu lat historii Polski. W syntezie (Ms. lp, ident. w C. lp) profesora nie zabrakło zagadnień spornych, na które nie...

polecab/d
polecab/d

System

rzecz. m ustalony porządek wykonywania czegoś, zasady funkcjonowania. układ elementów, które współpracują ze sobą, tworząc całość połączoną wspólnymi uwarunkowaniami. zbiór twierdzeń tworzących jakąś teorię.   (w zn. 1.) W małej wytwórni zabawek właściciel porzucił system (B. lp) zmianowy na rzecz systemu (D. lp) akordowego, w którym pracownik otrzymuje wynagrodzenie w zależności od liczby wykonanych przez siebie zabawek. We wszystkich krajach socjalistycznych władza...

poleca84%

Szowinizm

rzecz. m, br. lm zachowanie skrajnie nacjonalistyczne, ideologia popierająca własny naród, przeciwna innym i zmierzająca do ich podporządkowania. popieranie jakiejś idei uznawanej za jedynie słuszną.   (w zn. 1.) Andrzej czyta książkę pt. Oblicza szowinizmu (D. lp), analizującą powody, dla których, zachowania o charakterze szowinistycznym tak często pojawiały się w historii. Nierzadko rozpowszechniały się w krajach, w których szowinizm (M. lp, ident. w B. lp) był...

polecab/d
s
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z