profil

Słownik języka polskiego

Angielski Angielski SMS 155
Biologia Biologia Przewodnik szkolny 468
Biologia Biologia SMS 151
Chemia Chemia Przewodnik szkolny 555
Chemia Chemia SMS 132
Fizyka Fizyka SMS 277
Geografia Geografia SMS 100
Gramatyka polska Gramatyka polska SMS 147
Historia Historia Przewodnik szkolny 190
Literatura Literatura SMS 142
Niemiecki Niemiecki SMS 113
Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik języka polskiego 7783
Słownik Frazeologiczny Słownik Frazeologiczny Słownik językowy 6690
Słownik języka polskiego Słownik języka polskiego Słownik językowy 804
Słownik motywów literackich Słownik motywów literackich Słownik języka polskiego 999
Słownik pisarzy Słownik pisarzy Słownik języka polskiego 184
Słownik postaci historycznych Słownik postaci historycznych Słownik historyczny 181
Wiedza o społeczeństwie Wiedza o społeczeństwie Przewodnik szkolny 200
p
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z
poleca63%

Pacyfizm

rzecz. m, br. lm pogląd opierający się na założeniu, że wszystkie działania ludzi powinny być pozbawione agresji, a najważniejszą wartością jest ogólnoświatowe dążenie do pokoju i utrzymanie zgody między narodami.   Kamil przeczytał w gazecie interesujący artykuł na temat pacyfizmu (D.).Z tej publikacji wiele się dowiedział na temat tego ruchu społeczno-politycznego. O pacyfizmie (Ms.) w różnych postaciach mówiło się już od końca XIX w. We współczesnym świecie, mimo działalności...

polecab/d

Paliwo

rzecz. n substancja łatwo paląca się, umożliwiająca pracę jakiegoś urządzenia lub służąca do opału.   Na ostatniej lekcji fizyki nauczyciel opowiadał uczniom o paliwie (Ms. lp) jądrowymi możliwościach jego wykorzystania w przyszłości. Nauczyciel poruszył też sprawę stale rosnącej ceny paliw (D. lm) płynnych i kwestii poszukiwania innego paliwa, mogącego zastąpić benzynę.   KOMENTARZ Słowo paliwo bywa najczęściej używane jako synonim wyrazów benzyna lub olej napędowy...

polecab/d

Paparazzi

[wł., wym. paparacci] rzecz. m niezależny fotoreporter uprawiający dziennikarstwo plotkarskie, najczęściej fotografujący znanych ludzi w sytuacjach prywatnych.   Praca paparazzich (D. lm, ident. w B. i Ms. lm) oparta jest na poszukiwaniu sensacji i ingerowaniu w życie prywatne znanych ludzi. Znany jest przypadek paparazziego (D. lp, ident. w B. lp), który siedział kilka godzin z aparatem fotograficznym na drzewie, aby zrobić zdjęcie gwiazdy hollywoodzkiej kapiącej się w...

poleca45%

Paradoks

rzecz. m rzecz wewnętrznie sprzeczna, nielogiczna.   Dyrektor wezwał pana Jana, aby porozmawiać o paradoksie (Ms. lp) jego sytuacji zawodowej. Paradoks (M. lp, ident. w B. lp) polegał na tym, że pan Jan jednocześnie był chwalony za zyski, jakie przynosił dla firmy, i ganiony za notoryczne spóźnienia.

poleca85%

Parlament

rzecz. m w państwach demokratycznych najważniejszy organ władzy państwowej, sprawujący funkcję ustawodawczą, składający się z jednej lub dwóch izb; zasiadają w nim przedstawiciele społeczeństwa (posłowie) wybrani w powszechnych wyborach. Ostatnio w naszym parlamencie (Ms. lp) nie brakuje gorących dyskusji, a nawet politycznych kłótni, dotyczących sprawy nowej ordynacji wyborczej. Wypowiedzi posłów opozycji w tej sprawie wygłoszone na wczorajszym posiedzeniu parlamentu (D. lp)...

poleca95%

Paronim

słowo podobnie brzmiące do innego słowa, które na skutek tego może być z nim mylone, a posiadające zupełnie inne znaczenie, np. efektowny – interesujący, przyciągający uwagę , i efektywny – wydajny, skuteczny .

polecab/d

Partia

rzecz. ż (polit.) organizacja polityczna, zrzeszająca grupę osób, wyznających te same poglądy polityczne, które zawarte są w statucie danej partii; partie powstają, by wpływać na ważne kwestie państwowe (struktura polityczna, gospodarka, kwestie społeczne itd.). wyodrębniona część całości. (muz.) w operze rola aktora. (przestarz., lit.) strona małżeństwa (np. dobra lub zła partia, odpowiednia lub nieodpowiednia).   (w zn. 1.) Przewodniczący partii (D. lp, ident. w...

poleca88%

Partycypować

czas. brać w czymś udział, przyłączać się, uczestniczyć.   Biznesmen obiecał, że będzie partycypował w kosztach koncertu plenerowego w przyszłym miesiącu, wspomagając organizatorów kwotą umożliwiająca wynajęcie sceny. – Partycypuję w organizacji tego wyścigu kolarskiego oraz wszystkich zawodów sportowych w naszym mieście – pochwalił się znany działacz sportowy w rozmowie z dziennikarzami.

poleca100%

Paszport

rzecz. m dokument wystawiony dla konkretnej osoby i umożliwiający jej identyfikację (zwł. za granicą); zazwyczaj paszport zawiera informację o obywatelstwie zdjęcie i dane osobowe.   Pan Nowak z rodziną wybiera się za granicę, złożył więc odpowiednie dokumenty w biurze paszportowym i teraz oczekuje na wydanie paszportu (D. lp). Pan Nowak cieszy się, że otrzyma nowy paszport. W poprzednim paszporcie (Ms. lp) miał bardzo stare zdjęcie, na którym wyglądał zupełnie inaczej niż...

poleca40%

Patologia

rzecz. ż zespół zjawisk niekorzystnych, np. w życiu społecznym. stan chorobowy, także nauka o chorobach.   (w zn. 1.) Nowy burmistrz miasta w czasie kampanii wyborczej zapowiedział walkę z patologiami (N. lp) społecznymi, takimi jak pijaństwo i kradzieże samochodów. (w zn. 2.) Studenci weterynarii omawiali najważniejsze zagadnienia potrzebne do zdania egzaminu z patologii (D. lp, ident. w C. i Ms. lp).   KOMENTARZ Przym. patologiczny to pokrewne słowo,...

poleca63%

Patriotyzm

rzecz. m miłość do ojczyzny i skłonność do poświęceń dla niej.   Społeczeństwo często wykazuje się patriotyzmem (N. lp) dopiero w chwili zagrożenia kraju. Na co dzień nie myślimy o patriotyzmie (Ms. lp) i zazwyczaj nie musimy udowadniać naszej patriotycznej postawy.

poleca78%

Pauperyzm

rzecz. m, br. lm zubożenie, stan społecznego ubóstwa.   Wczoraj w znanym programie publicystycznym mówiono na temat przyczyn pauperyzmu (D. lp) w naszym społeczeństwie. O pauperyzmie (Ms. lp) i jego przyczynach mówił także socjolog, zajmujący się badaniami kondycji społeczeństwa i jego pauperyzacją na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat.

polecab/d
poleca100%
poleca75%

Perfekcja

rzecz. ż, br. lm doskonałość w działaniu lub wykonaniu czegoś, precyzja.   Zenon Amber, jubiler z wybrzeża, jest znany z perfekcji (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) wykonania wyrobów ze złota, srebra oraz bursztynu. Jego perfekcyjne wyroby są podziwiane na licznych wystawach. Reżyser osiągnął perfekcję (B. lp) w dozowaniu napięcia na ekranie i tworzeniu atmosfery grozy.

poleca78%

Permanentny

przym. stały, ciągły, nieustanny.   Permanentny (M. lp) hałas dochodzący z mieszkania sąsiadów, zaczął w końcu przeszkadzać nawet niedosłyszącej babci.

poleca50%

Personel

rzecz. m, br. lm wszyscy pracownicy jakiejś firmy, instytucji.   Właściciel dużej firmy budowlanej narzeka na brak personelu (D. lp) i chętnie przyjąłby do pracy kilku murarzy, tymczasem jego konkurent, którego usługi były zbyt drogie musiał zredukować personel (B. lp) i w zeszłym tygodniu zwolnił kilka osób.   KOMENTARZ Słowo personel wchodzi w związki z różnymi wyrazami precyzującymi jego znaczenie, np. personel administracyjny, personel naukowy. Pokrewną formą jest...

polecab/d

Petent

rzecz. m osoba, która przychodzi załatwić sprawę urzędową, interesant.   Każdy urzędnik miał obowiązek informować petenta (B. lp, ident. w D. lp)o przysługującym mu prawie do odwołania się od decyzji urzędu w terminie 14 dni. Na drzwiach urzędu była zawieszona kartka informująca o godzinach, w jakich przyjmowani są petenci (M. lm).   KOMENTARZ W r. ż można użyć słowa petentka (podobnie jak klientka, pacjentka).

polecab/d
poleca50%

PGR

rzecz. m skrótowiec (akronim – SPJ) pełnej nazwy Państwowe Gospodarstwo Rolne; nazwa dużych zakładów rolniczych, zajmujących się uprawą roli i hodowlą zwierząt.   W telewizji nadano reportaż na temat PGR-u (D. lp) w Małej Jabłonnej i życia ludzi, którzy dawniej zatrudniani przez PGR (B. lp) nie mogą znaleźć pracy na wsi, a do najbliższego miasta muszą dojeżdżać około 50 kilometrów. Od czasu, kiedy zamknięto wszystkie PGR-y (B. lm, ident. w M. lm) telewizja często nadaje...

poleca23%

Pieniądz

rzecz. m (ekon.) środek płatniczy, za który można nabywać rozmaite dobra i płacić za usługi. banknoty papierowe wyprodukowane w specjalnej wytwórni i tzw. bilon, czyli monety metalowe właściwe dla danego państwa.   (w zn. 1.) Studenci wysłuchali serii wykładów na temat historii pieniądza (D. lp). (w zn. 2.) Maciek chciał sobie kupić odtwarzacz MP3, ale kiedy policzył zaoszczędzone pieniądze (B. lm), okazało się, że jest ich za mało, postanowił więc poprosić starszego...

poleca25%

Plagiat

rzecz. m kradzież cudzego pomysłu, naśladownictwo, kopia (w dziedzinie artystycznej).   Znanego kompozytora oskarżono o popełnienie plagiatu (D. lp) i przywłaszczenie sobie muzyki skomponowanej dużo wcześniej przez kogoś innego. O rzekomym plagiacie (Ms. lp) kompozytor nie chce mówić.   KOMENTARZ Trzeba odróżnić plagiat od pastiszu czy parodii, które wyraźnie nawiązują doznanych dzieł i je przetwarzają. Słowem plagiat określamy celowe zawłaszczenie cudzej własności...

poleca37%

Plakat

rzecz. m papierowy element graficzny, zawierający jakąś informację, zachęcający do odwiedzenia jakiejś wystawy, pójścia do kina, głosowania na polityka itp.   Trwa kampania wyborcza. Twarze kandydatów na urząd prezydenta miasta pojawiają się na licznych plakatach (Ms. lm) w całym mieście. Jan Kowalski – najpoważniejszy kandydat na prezydenta – zlecił wykonanie swojego plakatu (D. lp) wyborczego. Na plakacie (Ms. lp) został przedstawiony z żoną, trójką dzieci i psem.

poleca57%

Pluralizm

rzecz. m, br. lm wielość, rozmaitość. (polit., społ.) idea polityczno-społeczna w ustroju demokratycznym, zakładająca możliwość istnienia systemu wielopartyjnego, w którym każdy obywatel może zapisać się do dowolnej partii. (filoz.) pogląd zakładający, że w rzeczywistości istnieje wiele elementów składowych; przeciwieństwo monizmu, który zakłada jednorodność świata.   (w zn. 1.) – Tylko pluralizm (M. lp, ident. w B. lp) poglądów i możliwość ich swobodnego wyrażania...

polecab/d

Płaca

rzecz. ż wynagrodzenie, jakie otrzymuje pracownik za pracę.   W firmie produkcyjnej trwa narada zarządu na temat ustalenia wysokości minimalnej płacy (D. lp, ident. w C. i Ms. lp) i przewidywanych podwyżek płac (D. lm), w związku z dużym wzrostem sprzedaży w ciągu minionego roku.   KOMENTARZ Słowo płaca spotkać można w licznych związkach, np.: fundusz płac, płaca zasadnicza, płaca netto, płaca brutto, płaca podstawowa, które z punktu widzenia ekonomii uściślają różne...

p
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z