Satyra - utwór literacki ośmieszający lub piętnujący ukazywane w nim zjawiska – wady i przywary ludzkie, środowiska społ., poglądy pol., instytucje, sposoby zachowań i mówienia; satyra stosuje komiczne wyolbrzymienia lub pomniejszenie, środki...
Odrodzenie pojawiło się we Włoszech w XIV wieku i trwało do początku XVI wieku. W innych krajach Europy, w tym w Polsce, II poł. XV wieku i cały XVI do lat 30-tych XVII wieku. Głównymi przyczynami rozwoju Renesansu we Włoszech były osłabienie...
Podmio liryczny dokonuje proby sformuowania prawd zyciowych, a takze zastanawia sie nad sensem i celownoscia ludzkich staran i mysli. Nie warto bowiem zamartwiac sie tym, co przyniesie dzien jutrzejszy. Nikt nie jest w stanie przewidziec...
pierwsza wolna elekcja- Henryk Walezy-1573 (viritum-osobiscie) 1.sejm konwokacyjny-przedtsawienie kandydatów na króla 2sejm elekcyjny-wybór króla przez szlachte 3. sejm koronacyjny- koronacja na króla artykuły henrykowskie- zobowiązanie...
Jan Kochanowski to największy poeta polskiego odrodzenia. Jest nazywany „ojcem poezji polskiej”. To autor największego zbioru pieśni, wydanego po raz pierwszy w 1586 roku. Pieśń to najstarszy i najbardziej powszechny gatunek poezji lirycznej....
Utwór Jana Kochanowskiego pt.: „Hymn” (znany także pod nazwą „Pieśń XXV”) ma charakter pochwalny i dziękczynny, jest przykładem liryki religijnej, a także osobistą modlitwą Kochanowskiego do Boga. Podmiot liryczny w wierszu wypowiada się w...
"Żywot człowieka poczciwego" należy do renesansowego gatunku 'speculum' - utwór przedstawiający wzorcowy wizerunek człowieka w różnych etapach życia, zawierający zbiór nauk, wskazań, napomknień. Speculum spełniało funkcje parenetyczne. (Utwór...
Jan Kochanowski jest wybitnym poetą renesansu. Jest humanistą o czym świadczą jego dzieła poświęcone człowiekowi i wszelkim rozważaniom na jego temat. Stawia człowieka w centrum zainteresowania i pisze o nim. Jednym z jego dzieł literackich...
„Człowiek boże igrzysko” Nie rzekł jako żyw żaden więtszej prawdy z wieka, Jako kto nazwał bożym igrzyskiem człowieka. Bo co kiedy tak mądrze człowiek począł sobie, Żeby się Bóg nie musiał jego śmiać osobie? On, Boga nie widziawszy,...
Czy Kochanowski był optymistą czy też pesymistą, odwołaj się do znanych Ci utworów poety. Jan Kochanowski (ur. w Sycynie w 1530, zmarł w roku 1584 w Lublinie) studiował na Akademii Krakowskiej oraz w Padwie. Jest On przedstawicielem stoicyzmu,...
Zasadniczym nowum, odróżniającym renesans od średniowiecza, było wprowadzenie antropocentryzmu. Człowiek, jego rozum stawał się miarą wszechrzeczy, a zmniejszało się znaczenie Boga. Człowiek stawał się twórcą własnego losu. Wyrazem takiej...
Kochanowski urodził się w Sycynie, w województwie sandomierskim. Pochodził ze średnio zamożnej rodziny szlacheckiej. W wieku 14 lat rozpoczął naukę w Akademii Krakowskiej. Dokładny czas pobytu Kochanowskiego w Krakowie nie jest znany. Wiadomo...
Humanizm -(człowieczeństwo) dążenia do wszechstronnego rozwoju osobowości, badania własnych przeżyć poprzez poznanie kultury starożytnej i przejmowanie z niej wzorców postępowania i twórczości. Humanizm podnosił godność człowieka. Odstępował od...
Należał do galerii pisarzy politycznych złotego wieku, ale był pisarzem politycznym w całej swej działalności. Tworząc dzieło poświęcone problemom państwowym szedł torami wytyczonymi przez starożytnych. Przywołuje traktaty: Platona -...
Tren to utwór żałobny należący do tzw. poezji funeralnej. Jest to ważny gatunek liryczny wywodzący się z poezji żałobnej antycznej Grecji. Dawniej treny pisano dla wybitnych osobistości. Poeci opiewali zalety zmarłych wielkich ludzi, często im...
"Kazania sejmowe" należą do publicystyki. Publicystyka to przede wszystkim wypowiedzi na aktualne tematy społeczne, polityczne. Publicystyka posługuje się często środkami perswazyjnymi i zmierza do czynnego oddziaływania na opinię publiczną....
Jan Kochanowski to przedstawiciel epoki Odrodzenia. Znany jest przede wszystkim jako autor fraszek, pieśni oraz trenów. W odrodzeniu dominował humanizm, który głosił wiarę w potęgę ludzkiego rozumu, umiłowanie ojczyzny, religijność oraz podziw...
SONET IV „O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem i ciałem” Utwór ma budowę dwudzielną. W pierwszej części mamy do czynienia ze zbiorowym pomiotem lirycznym, w drugiej zaś podmiot liryczny jawi się jako jednostka. „Ja” liryczne przemawia w...
Jan Kochanowski był najwybitniejszym polskim poetą do czasów Adama Mickiewicza. Jego życie dzieli się na trzy etapy: okres uniwersytecki, okres dworski, okres czarnoleski. Napisał : fraszki, treny, pieśni, dramat Fraszki Jana...
Za panowania królowej Elżbiety I Anglia przeżywała okres świetnego rozwoju kulturalnego, którego podstawę stanowiły ówczesne sukcesy gospodarcze i polityczne kraju. Imię królowej weszło nawet w skład nazwy nowego typu dramatu – „dramatu...
"Człowiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce" – ludzka egzystencja widziana oczami renesansowego humanisty na podstawie poezji Jana Kochanowskiego. Po okresie ciemnego, mglistego średniowiecza, pełnego zabobonów i całkowitego...
W utworze tym podmiot liryczny zadaje pytania, na które nie otrzymuje odpowiedzi. Zastanawia się, gdzie znajduje się jego córeczka. W wierszu tym ujawnia się kryzys religijny poety. Jest to widoczne w pytaniach, które stawia: nie mówi tylko o...
Wybitnym twórcą doby renesansu w Polsce był Jan Kochanowski. Pisał fraszki, treny oraz pieśni. Każdy z jego utworów miał określony charakter – od zabawowego czy dydaktycznego, po dzieła refleksyjne i filozoficzne – takie, które wywierały wpływ na...
J. polski – renesans 1.Kryzys myśli średniowiecznej. Narodziny renesansu. -zaczęto interesować się człowiekiem -odkryli do idei starożytnej -mieli dość lęków , obaw przed groźnym Bogiem , śmiercią ....
Jan Kochanowski w pierwszej zwrotce Pieśni XII zadaje pytanie, które po przełożeniu na wspołczesny język brzmiałoby być może: Wszyscy jesteśmy śmiertelni, czy nie wartobyłoby żyć tak, aby coś po nas zostało? Autor pogardza ludzmi, ktorzy marnują...
Fraszka oparta jest na alegorii snu jako śmierci lub stanu, który ma nas do niej przygotować. Według Kochanowskiego, podczas snu dusza uwalnia się z więzów, jakie stanowi dla niej śmiertelne ciało, co pozwala jej swobodnie poruszać się po...
Treny – najsłynniejsze zapewne z dzieł poety; dzieło, które stało się przykładem i symbolem trwałych wartości w literaturze i najbardziej zwycięsko oparło się działaniu czasu w odbiorze poezji Kochanowskiego. Tren XIX ostatni i jako jedyny noszący...
Dlaczego Jan Kochanowski pisał Treny? Poeta ze swoich trenów stworzył wcześniej gatunek - cykl trenologiczny, wplatając weń poszczególne motywy pieśni żałobnych: epitafia, epicedia, elegie i treny. Cały cykl został poświęcony pamięci zmarłej...
Lady Makbet, bohaterka tragedii wielkiego odrodzeniowego dramatopisarza Williama Shakespeare’a pt. „Makbet”, jest jedną z najciekawszych postaci kobiecych w całej twórczości pisarza. Żona tytułowego Makbeta, pana szkockiego, tana Glamis i Kawdoru,...
Jan Kochanowski był renesansowym humanista. Zasłynął między innymi ze stworzenia cyklu 19 trenów, które są dedykowane jego córce Urszulce. Powstały one przez doświadczenie bólu, płaczu, cierpienia i śmierci najbliższej mu osoby. Autor stworzywszy...
Autor uważa, iż powinniśmy żyć rozważnie, ale i korzystać z życia. Nie możemy jednak spędzać całego naszego czasu na zabawach, ani też zachowywać się jak zakonnicy. Człowiek powinien zachować równowagę między życiem w rozpaczy a życiem rozpustnym....
Omówienie powyższego tematu wymaga kilku słów wprowadzających. Tak więc renesans to nazwa epoki oznaczająca odrodzenie. Wynika ona z panującego w kulturze przeświadczenia o niskiej wartości średniowiecza - tzw. wieków ciemnych - oddzielających...
"Utopia" Tomasza Morusa dzieli się na dwie kontrastujące ze sobą części. Pierwsza, w ponurych barwach maluje Anglię epoki Odrodzenia, druga przeciwstawia temu niepokojącemu obrazowi promienną wizję wyspy, której nie dręczą żadne problemy, gdzie...
Dnia 31 listopada przed północą ludzie z wioski zgromadzili się w kaplicy cmentarnej, aby odprawić obrzęd , polegający na przywołaniu pokutujących dusz grzesznych ludzi w celu ulżenia ich cierpieniom. Każdy z nich miał ze sobą jedzenie i picie dla...
Brunelleschi Filippo (1377-1446), włoski architekt, inżynier, rzeźbiarz i złotnik okresu wczesnego renesansu. Pionier renesansowej architektury. Przyjaciel Donatella i rywal L. Ghibertiego. Uczył się we florenckich warsztatach złotniczych i...
Klasyczny to będący wytworem starożytnej kultury greckiej i rzymskiej; związany z tą kulturą, odnoszący się do antyku, badający sztukę antyku np.: - filologia klasyczna - studia klasyczne - klasyczna sztuka grecka i rzymska...
Renesans jest okresem w historii europy obejmujący XV i XVI wiek. Okres ten jest nazywany odrodzeniem. Pojawił się antropocentryzm – pogląd, który stawiał człowieka w centrum. Humanizm spowodował, że literaturze tematem nr jeden był człowiek i...
"Odprawa posłów greckich" jest dramatem, który naśladuje klasyczne dramaty starożytne poprzez: 1. Zasadę trzech jedności: - Miejsce: Troja. - Czas: Akcja trwa nie dłużej niż jeden dzień. - Akcja: Zdarzenia przedstawione w dramacie...
Jan Kochanowski uznany jest za najwybitniejszego poetę Słowiańszczyzny od średniowiecza aż po romantyzm. Powodem takiego właśnie twierdzenia jest wyjątkowa sprawność posługiwania się językiem, a także bogactwo tematyczne utworów pisanych przez...
W „Panu Tadeuszu” Adam Mickiewicz, autor dzieła, zawarł wiele opisów przyrody, umieścił też wiele typów osobowości. Zrozumiałe jest więc, że w książce można dopatrzeć się różnych punktów widzenia. W podanych fragmentach można odnaleźć dwa...
Renesans to nazwa epoki,która narodziła się we Włoszech w połowie XIV w. Należy jednak pamiętać,że renesans polski był jednym z najbogatszych okresów kultury i w niczym nie odbiegał od przemian zachodzących w pozostałych krajach europejskich. W...
Topos "Theatrum Mundi" był powszechnie znany w literaturze i kulturze europejskiej począwszy od renesansu. Fascynował twórców zarówno filozoficznych jak i religijnych swoją iluzją gry i teatralną scenerią. Przez lata był zmieniany i...
Jan Kochanowski, powszechnie uważany za najwybitniejszego poetę Polski i Słowiańszczyzny aż do czasów Mickiewicza i Słowackiego, cieszył się także wielką sławą u swych współczesnych, którzy nazwali go "kochaniem wieku". Urodził się w...
Większa część dorobku Sępa-Szarzyńskiego zaginęła, zachował się jedynie zbiór wierszy, na który składa się: 6 sonetów, 6 parafraz psalmów Dawida, 9 pieśni oraz inne drobne utwory, pisane zarówno po łacinie, jak i po polsku. Użyta przez...
Renesans - Odrodzenie ideałów antyku. Harmonia i umiar, antropocentryzm (człowiek w centrum zainteresowań), humanizm, reformacja (rozbicie uniwersalizmu jednej religii w Europie). Odkrycia geograficzne - zwrot ku wartościom doczesnym. Rozwój...
Początki dramatu antycznego sięgają VI wieku p.n.e. Wówczas to w Grecji uroczyście oddawano cześć bogowi Dionizosowi - opiekunowi urodzaju, odradzającej się przyrody i wina. Ku czci tego boga śpiewano pieśni i bawiono się. Wierzono, że Dionizos ma...
1. EPOKA Czas trwania: Europa – 90. XVIII – 40. XIX Polska – 1822 (wyd. „Ballad i romansów” Mickiewicza) – 1863 (powstanie styczniowe) Geneza słowa - nazwa epoki wywodzi się z języka niemieckiego oraz języka francuskiego, w których roman...
Podmiot liryczny w tej pieśni snuje postepowania na temat człowieka i jego wartości w zyciu. Pretekstem do rozważani jest przyroda w okresie wiosny "Teraz drzewa liscie na sie wzieły,...
Podmiot liryczny przechodzi kryzys religijny. Tak bardzo pragnie choć na chwilkę ujrzeć zmarłą córkę, że zamierza jej szukać w zaświatach. Nie wie jednak czy znajdzie ja w Raju chrześcijńskim, gdzie "(...) Nad wszystkie nieba wysoko...
Jan Kochanowski nie bez powodu jest uznawany za ojca poezji polskiej. Jego dzieła były i są nadal bardzo wyjątkowe. Wiersze, fraszki, pieśni , a szczególnie treny, które pisał z dość nietypowego powodu jak na ten gatunek, przyniosły mu ogromnej...