Cechy stylu biblijnego
Cechy stylu biblijnego - paralelizm składniowy, - patos - wzniosłość wypowiedzi, - obecność zdań oceniających, - inicjacja zdań od spójników, - przejrzysta konstrukcja fabuły, - rezygnacja ze szczegółowych detali dotyczących opisów na...
Cechy teatru szekspirowskiego na podstawie Makbeta, porównanie dramatu szekspirowskiego i antycznego.
Cechy tragedii antycznej Cechy dramatu szekspirowskiego Przekłady z „Makbeta” Zasada trzech jedności -czasu -miejsca -akcji Zerwanie z zasadą trzech jedności,akcja toczy się w ciągu jednego roku,jedność akcji nie...
Cechy dramatu szekspirowskiego
Wyznaczniki dramatu szekspirowskiego 1. Załamanie zasady decorum - wprowadzenie śmiesznych, rubasznych scen. 2. Załamanie zasady mimesis na rzecz kreacji poprzez tworzenie fantastycznych rzeczywistości oraz dbałość o język wypowiedzi. 3....
Cechy gatunkowe tragedii antycznej - greckiej.
tragedia- pieśń kozła (tłum. tragos- kozioł, ode- pieśń) - charakter podniosły, dytyramb- szczególnie uroczysta, podniosła pieśń, wątki fabularna zaczęły wzbogacać ich treść dopiero w późniejszym okresie, deus ex machina- bóg z maszyny...
Mit i jego funkcja w tradycji
Definicja mitu, podział i rodzaje mitów. I) Definicja mitu Mity przekazywane były z pokolenia na pokolenie od czasów najdawniejszych. Są to opowieści dotyczące powstania świata, zjawisk przyrodniczych, bogów i legendarnych bohaterów. Mity...
Cechy noweli
1. Brak wątków pobocznych Nowela koncentruje się na jednym głównym wątku, bez rozbudowywania dodatkowych historii. *Przykład:* W noweli „Kartoteka” Brunona Schulza fabuła skupia się na jednym, centralnym wydarzeniu bez rozpraszania...
Cechy III części "Dziadów" jako dramatu romantycznego
1. Brak akcji w tradycyjnym pojęciu 2. Luźna budowa dramatu złożonego z odrębnych scen, połączonych tylko wspólną ideą. 3. Połączenie dramatu z liryką i epiką (liryczno - epicki charakter ma Wstęp, epicki charakter mają opowiadania Kaprala...
Gatunki typowe dla literatury Pozytywizmu
Pozytywizm to domena prozy. To proza była najważniejsza i miała najwybitniejsze osiągnięcia. Poezja zeszła na drugi plan. Powieść Powieść - ogólne cechy: utwór pisany prozą, dużych rozmiarów, o swobodnej kompozycji, często wielowątkowej,...
Psalm jako gatunek literacki
Psalm to liryczna pieśń modlitewna podobna do hymnu i ody. Psalmy wykonywane są przy akompaniamencie instrumentów strunowych. W Starym Testamencie psalm wyraża oddanie czci Bogu, odbiorcy próśb, dawcy prawa i mądrości. Psalmy były pisane w...
Cechy gatunkowe ballady na przykładzie kilku ballad Adama Mickiewicza
W roku 1822 Mickiewicz opublikował swój pierwszy tom ballad i romansów, a data ta jest również uważana jako przełom romantyczny w Polsce. Zawierały one znacznie odmienną wizję literatury od dotąd panującej - klasycznej. Szukała ona bowiem źródeł...
Ryszard Kapuściński - Podróże z Herodotem - opracowanie
Geneza utworu Podróże z Herodotem zostały wydane w 2004 r., a więc trzy lata przed śmiercią Ryszarda Kapuścińskiego, który do dziś uznawany jest za „cesarza reportażu”, czyli najwybitniejszego i najbardziej cenionego zagranicą polskiego...
Osiągnięcia polskiej nowelistyki pozytywistycznej w zakresie kompozycji
Nowela – gatunek o rodowodzie antycznym. Najstarszym ze znanych zbiorów nowelistyki greckiej były Opowieści mileckie Arystydesa z Miletu, tworzącego na przełomie II i I w. p.n.e. Nowela to krótki prozatorski utwór, pozbawiony komentarzy i...
Pieśń nad Pieśniami - opracowanie
Geneza utworu Pieśń nad Pieśniami , jak wskazuje tytuł, to pieśń najwybitniejsza, najdoskonalsza, górująca ponad wszystkimi innymi. Ma więc ona także szczególne miejsce w Starym Testamencie i w całym Piśmie Świętym . Nie istnieją żadne...
Cechy eposu na przykładzie "Iliady"
Epos to główny gatunek epiki do czasu powstania powieści. Jest to rozbudowany utwór wierszowany, który ukazuje dzieje legendarnych lub historycznych bohaterów na tle wydarzeń przełomowych dla danej społeczności. W przypadku "Iliady" tłem jest...
Teatr antyczny.
Tragizm i tragedia, wyjaśnij pojęcia, podaj przykłady Tragedia - gatunek dramatu wywodzący się ze starożytności, przedstawia konflikt jednostki wybitnej, dążącej do wzniosłego celu z przeważającymi przeciwnościami, które prowadzą do katastrofy....
Gatunki literackie Romantyzmu.
Ballada Termin pochodzi od słowa "ballare" (tanczyc), które oznaczało ludową pieśń taneczną, wywodzącą się z Prowansji. Na przełomie XIV i XV wieku doszło do wykrystalizowania się literackiego gatunku lirycznego o ściśle określonej...
Jacek Dukaj - Katedra - opracowanie
Geneza utworu Dukaj, pisząc opowiadanie Katedra , które zostało opublikowane w 2000 r., w zbiorze W kraju niewiernych , nawiązywał do twórczości katalońskiego architekta, Antoniego Gaudiego, który w 1883 r. podjął się budowy Świątyni Pokutnej...
Cechy rodzajowe dramatu
Dramat - jeden z trzech głównych rodzajów literackich. Strukturę dramatu, charakteryzuje centralne znaczenie akcji. Tekst dramatu, zorientowany przede wszystkim na osiągnięcie maksymalnej wyrazistości scenicznej, skoordynowany jest z możliwościami...
Cechy epopei na podstawie "Pana Tadeusza"
Epopeja to: - obszerny, epicki utwór wierszowany, - przedstawiający wybitnych bohaterów, - na tle ważnych, przełomowych dla danej społeczności wydarzeń historycznych. Cechy gatunkowe epopei Charakterystyczna kompozycja: - Jest to...
Cechy powieści poetyckiej.
- Łączy epikę i lirykę - synkretyzm, czyli wzajemne przenikanie się w utworze różnych tendencji rodzajowych i gatunkowych (ballada, pieśń, powieść, partie liryczne i opisowe, dialog) - fabuła nasycona dramatyzmem - fragmentaryczność...
Sonet.
SONET - jest to kunsztowna kompozycja stroficzna zlożoną z 14 wersów,dzieli sie na 2 czterowiersze o powtarzajacych się rymach i 2 trójwiersze o rymach odmiennych pocątkowo podwójnych,później potrójnych;tercety są przy tym tak skonstruowane,by nie...
Cechy eposu homeryckiego
Epos to główny gatunek epicki ukształtowany w starożytności. Najstarsze i najbardziej znane eposy to dzieła Homera: "Iliada" i "Odyseja" . Epos to rozbudowany utwór wierszowany, przedstawiający dzieje bohaterów mitologicznych lub historycznych...
Cechy tragedii antycznej - omów na przykładzie "Antygony" Sofoklesa.
Zasada trzech jedności - czasu – wydarzenia rozgrywają się w ciągu jednej doby - miejsca – akcja toczy się w Tebach - akcji – jeden wątek: spór Antygony i Kreona wraz z konsekwencjami tego sporu Budowa utworu i rozwój wydarzeń Utwór...
Cechy dramatu szekspirowskiego na przykładzie Makbeta
Kompozycja - Szekspir nie przestrzega zasady 3 jedności: a) miejsca - wydarzenia dzieją się w różnych miejscach (Szkocja, Anglia) b) czasu - czas w dramacie nie jest dokładnie określony, ale trwa kilka lat c) akcji - dramat jest...
Cechy ballady na podstawie dowolnej ballady Adama Mickiewicza.
Ballada jest gatunkiem wywodzącym się z literatury ludowej. Swoją treść w dużej mierze czerpie z podań, opowieści, wierzeń ludu. Ballada zawsze zawiera dramatyczną fabułę, opowiada o wydarzeniach tajemniczych, niezwykłych i o fantastycznych...
Maria Pawlikowska-Jasnorzewska - Kto chce, bym go kochała - opracowanie
Typ liryki Rymowany, stroficzny (podzielony na sześć dystychów) wiersz Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej ze względu na temat można zaklasyfikować do liryki miłosnej. Bohaterka wiersza – młoda kobieta wypowiada się, używając czasowników w 1 os. l....
Publicystyka epoki Oświecenia.
W okresie oświecenia rozwija się publicystyka. Powstają pierwsze czasopisma: "Monitor" (1765r.), "Zabawy przyjemne i pożyteczne", "Gazeta Narodowa i Obca". Na łamach "Monitora" redagował m.in. I. Krasicki. W...
Budowa tragedii antycznej
Budowa tragedii antycznej Twórcą tragedii antycznej jest Tespis, który żył w VI wieku p.n.e. Najwybitniejsze tragedie tworzyli jednak pisarze działający w V wieku p.n.e., tacy jak Sofokles, Ajschylos i Eurypides. Cechy tragedii antycznej:...
Księga Psalmów - opracowanie
Geneza Psalmy powstawały na przestrzeni kilku wieków, tj. prawdopodobnie między XI a III w. p.n.e. Łączy się je przede wszystkim z osobą izraelskiego króla Dawida o wybitnym talencie muzycznym (żyjącego między 1040 p.n.e a 970 p.n.e). Był on...
Gatunki literackie typowe dla Biblii
W Biblii spotykamy niemal wszystkie gatunki literackie, znane z literatury pozabiblijnej: PRZYPOWIEŚĆ Utwór narracyjny, w którym przedstawione postacie i wydarzenia nie są ważne ze względu na nie same, lecz jako przykłady uniwersalnych...
Pan Tadeusz - Gatunek literacki
Gatunek literacki "Pan Tadeusz" "Pan Tadeusz" jest epopeją. Gatunek ten wywodzi się ze starożytności. Epos homerycki charakteryzował się dużymi rozmiarami, wielowątkowością, był napisany wierszem, prezentował losy wybitnej jednostki na tle...
Gatunki synkretyczne - pojęcia
Ballada - gatunek synkretyczny.temat opiera się na wydarzeniach historycznych lub legendarnych, działania postaci służą prezentacji prawd życiowych lub zasad moralnych. W świecie realizm współistnieje z fantastyka. Świteź – narrator opowiada o...
Zbrodnia i kara - Gatunek literacki
"Zbrodnia i kara" była w swojej formie nowatorska w stosunku do dotychczasowej twórczości powieściopisarskiej w Europie. Mimo że ogólnie określa się ją często jako powieść psychologiczną, w rzeczywistości jest w znacznym stopniu synkretyczna,...
Kazimierz Wierzyński - Zielono mam w głowie - opracowanie
Typ liryki Wiersz Wierzyńskiego Zielono mam w głowie to typ liryki bezpośredniej, której podmiotem lirycznym jest najprawdopodobniej poeta. O typie liryki świadczą przede wszystkim czasowniki w 1 os. l.p., np. „mam”, „rozdają”, ale też...
Charakterystyka gatunków: dramat liturgiczny, misterium, mirakl
1)Dramat liturgiczny – w pełni podporządkowany Kościołowi, -z jednej strony mieści się już w konwencji dramatu, z drugiej zaś był jeszcze całkowicie podporządkowany obowiązującej liturgii -inscenizacja wybranych wydarzeń ze Starego i Nowego...
Ballady Mickiewicza przykładem nowatorstwa tego gatunku.
Na przykładzie trzech ballad Adama Mickiewicza wykaż nowatorstwo tego gatunku. W 1822 r. ukazał się w Wilnie I tom Poezji Mickiewicza. Zawierał on m.in. wielki manifest polskiego romantyzmu - Ballady i romanse. Cykl ten to zamknięta całość, w...
Maria Pawlikowska-Jasnorzewska - Miłość - opracowanie
Typ liryki Rymowany, czterowersowy utwór Miłość jest przykładem liryki miłosnej, a także zwrotu do adresata i liryki bezpośredniej, ponieważ podmiot liryczny używa czasowników w 1 os. l. poj. Podmiot liryczny i jego kreacja Podmiotem...
Cechy gatunkowe ballady na przykładzie kilku ballad Adama Mickiewicza
W roku 1822 Mickiewicz opublikował swój pierwszy tom ballad i romansów, a data ta jest również uważana jako przełom romantyczny w Polsce. Zawierały one znacznie odmienną wizję literatury od dotąd panującej – klasycznej. Szukała ona bowiem źródeł...
Epos homerycki.
GŁÓWNE CECHY EPOSU HOMERYCKIEGO NA PRZYKŁADZIE „ILIADY”. 1. Utwór bardzo obszerny, ale precyzyjnie skomponowany, obejmujący niewielki okres czasu Duża objętość Zwarta treść Akcja Iliady trwa 40 dni z ostatniego roku (nie kończy się z...
Polski dramat romantyczny
Dramat romantyczny – to typowy dla literatury romantycznej gatunek dramatu, którego budowę cechuje tzw. „forma otwarta”, czyli struktura charakteryzująca się odrzuceniem tradycyjnych reguł kompozycyjnych (m.in. zasady trzech jedności),...
Od dytyrambu do dramatu antycznego. Charakterystyczne cechy tragedii antycznej na przykładzie "Antygony"
Antyczna tragedia Początek tragedii związany jest z kultem Dionizosa, boga winnej latorośli. Co roku odbywały się uroczystości w trakcie, których wykonywano chóralną pieśń zwaną dytyrambem. Początkowo ją improwizowano, ale pomiędzy Vii a VI w....
Tren - najważniejsze informacje
Tren jako gatunek Wg. Słownika Terminów Literackich S. Jaworskiego – Utwór poetycki o tonie elegijnym i żałobnym charakterze, poświęcony wspomnieniu osoby zmarłej, rozpamiętywaniu jej zalet i uczynków. Gatunek ten powstał już w antyku,...
Gatunki literackie epoki Renesansu.
Gatunki literackie epoki renesansu LIRYKA - Fraszka (J. Kochanowski: „Na lipę”, „Na zdrowie”< „Na dom w Czarnolesie”), - Poemat satyrowy („Satyr albo dziki mąż”), - Pieśń (J. Kochanowski: „Wieczna sromota”, „Czego chcesz od nas’ Panie),...
Gatunki literackie oświecenia wyrazem tendencji epoki i ich charakterystyka.
Można stwierdzić, że były to gatunki użytkowe, takie, w których łatwo było pouczać publiczność, ukazać i ośmieszyć wady społeczne, postulować reformy - zwłaszcza w klasycznym nurcie literatury. Cele takie wymogła potrzeba ratowania...
Bajka.
W Oświeceniu bajka cieszyła się ogromną popularnością ze względu na dydaktyczny charakter ujęty w zwięzłej i atrakcyjnej formie.Bajka należy do najstarszych utworów dydaktycznych.Wywodzi się z twórczości ludowej,a jako utwór literacki wykształcila...
Przedstaw cechy powieści młodopolskiej na wybranym przykładzie.
Na podstawie „Ludzi bezdomnych” - Stefan Żeromski tworząc powieść, tworząc powieść skorzystał z doświadczeń XIX w. pisarzy realistów - Utwór cechuje mimetyzm, a więc wydarzenia przedstawione w „Ludziach Bezdomnych” są prawdopodobne - Żeromski...
Cechy gatunkowe eposu antycznego.
- Dzieło rozpoczyna się inwokazją ( rozbudowana apostrofa= zwrot bezpośredni), - Epos podzielony jest na pieśni, - Wersyfikacja : epos- utwor pisany hektorytmem, czyli rytm wiersza wyznaczony jest przez 6 stóp - zestrojów akcentowych, -...
Określ cechy gatunku poematu heroikomicznego na podstawie "Monachomachii".
Poemat heroikomiczny jest parodią poematu heroicznego; jest oparty na wzorcu we wszystkich swoich aspektach poza jednym - tematyką (tu: walka w ręcz między zakonami); śmieszność utworu polega na połączeniu podniosłego języka z banalną wręcz...
Poemat dygresyjny
Gatunek poezji wierszowanej łączący elementy epickie z lirycznymi (subiektywizacja narracji), silnie nasycony elementami dyskursywnymi. Poemat dygresyjny odznacza się luźną, fragmentaryczną kompozycją, jego epizody łączy najczęściej postać...
Gatunki biblijne.
GATUNKI BIBLIJNE - PIEŚŃ - HYMN - PSALMY - MODLITWY - LAMENTACJE - POEMATY - LISTY - KRONIKI - EPOSY - EWANGELIE - KAZANIA - TRAKTATY FILOZOFICZNE - KODEKS PRAW - SAGA RODU - WYROCZNIA - APOKALIPSA