Mitoza i cykl komórkowy Komórka zawsze powstaje w wyniku podziału innej już istniejącej komórki. Okres od początku jednego podziału do początku następnego nazywamy Cyklem komórkowym U większości komórek roślinnych i zwierzęcy trwa od 8 do...
W ciągu 500 milionów lat życie na Ziemi bardzo się zmieniło. Wiele gatunków zwierząt potrafiło się przystosować do zmieniających się warunków życia. Inne, które temu nie podołały, ginęły. Cały ten proces nazywamy ewolucją. Era paleozoiczna...
Zdrowa dieta Dieta odgrywa zasadniczą rolę w kształtowaniu zdrowia. Po to aby skutecznie funkcjonować, organizm człowieka potrzebuje odpowiednich ilości składników odżywczych. Należy jednocześnie zwrócić uwagę na zapobieganie chorobom układu...
CHOROBY OCZU Choroby oczodołu Choroby oczodołu wywołane są zaburzeniami krążenia ogólnego lub miejscowego w obrębie oczodołu, procesami zapalnymi ostrymi lub przewlekłymi, procesami rozrostowymi (nowotwory), lub zaburzeniami...
BIOGENEZA Biogeneza – pochodzenie życia Rosyjski uczony w 1926 roku – Oparin opracował swoją teorię. Nie została ona odrzucona, ani potwierdzona. Wiele współczesnych badań potwierdza niektóre założenia tej teorii ewolucji. Mówi się, że...
Choroby układu krążenia, są określane mianem „współczesnej epidemii”, gdyż należą do najczęstszych chorób naszej ery. W większości krajów są główną przyczyną inwalidztwa i umieralności. W krajach dobrze rozwiniętych z powodu chorób układu krążenia...
Rozmnażanie dzielimy na: 1. Rozmnażanie bezpłciowe - jest to najłatwiejszy sposób na zostawianie potomstwa. Nowy osobnik tworzy się z części organizmu rodzicielskiego. Ma to tę zaletę, że nie wymaga partnera (tu: drugiego osobnika zdolnego do...
Mapa genetyczna przedstawienie liniowego ułożenia genów na chromosomiealleljedna z form konkretnego genu; organizmy eukariotyczne, które zawierają pary chromosomów homologicznych, mają po dwa allele każdego genu w każdej komórce ciała; allele mogą...
Formy życia zawierają zarówno DNA i RNA, wirusy posiadają albo DNA albo RNA nigdy równocześnie. Wirusy nie mają rybosomów ani enzymów potrzebnych do syntezy białek. W pewnym sensie wirusy stają się ożywione jedynie po zakażeniu komórki. Są one...
PŁEĆ ZALEŻY OD GENÓW, NIE OD CHROMOSOMU Jest rzeczą powszechnie znaną, że za naszą płeć odpowiedzialny jest chromosom Y, lub jego brak. Na pozór jest to fakt oczywisty i, w gruncie rzeczy, niezbyt interesujący. Problem pojawia się dopiero...
BUDOWA UKŁADU KRĄŻENIA-układ krążenia składa się z układu krwionośnego limfatycznego oraz wypełniających je płynów ustrojowych. Układ krwionośny składa się z: a)serce-umieszczone jest w worku osierdziowym, Ściana serca pokryta jest cienką błoną,...
Układ krążenia to zespół narządów rozprowadzających w organizmie składniki odżywcze, oraz biorących udział w wydalaniu zbędnych i szkodliwych produktów przemiany materii. Składa się z: układu krwionośnego, układu immunologicznego, krwi i chłonki...
STRES [ang.], fizjol. pojęcie wprowadzone przez H. Selyego, określające fizjol. stan organizmu zwierzęcia lub człowieka wywołany działaniem tzw. stresora, czyli bodźca szkodliwego (np. infekcji, urazu), bólowego, środowiskowego (wysoka lub niska...
1.Co to jest statystyka? Zajmuje się metodami zbierania, opracowywania i analizy danych o zjawiskach masowych. Wykrywa prawidłowości kształtujące te zjawiska. Formułuje uogólnienia na podstawie wyników i analiz, przewiduje zjawiska i buduje...
W procesie translacji na szczególną uwagę zasługują rybosomy będące miejscem syntezy białka i tRNA. Rybosomy są zbudowane z dwóch połączonych ze sobą dopasowanych podjednostek, z których każda jest kompletem rybosomowego RNA i kilkudziesięciu...
FIZJOLOGIA jest to nauka będąca dziedziną biologii zajmująca się badaniem funkcji i czynności komórek i organizmów. ENZYMY są to białka przyspieszające zachodzące w komórkach reakcjebiochemiczne, pełnią funkcję...
Witaminy to związki organiczne o różnej budowie chemicznej, które wprowadzone do organizmu, w małych ilościach wraz z pokarmem regulują prawidłowy przebieg procesów życiowych. Nazwa „witaminy” została po raz pierwszy użyta przez uczonego polskiego...
BUDOWA UCHA UCHO ZEWNĘTRZNE A)małżowina uszna to chrząstka pokryta skórą jej funkcja to skupianie fal dźwiękowych i lokalizacja źródła dźwięku B)przewód słuchowy zewnętrzny to kanał wysłany orzęsioną błoną śluzową z gruczołami wytwarzającymi...
to jest tekst, z ktorego sie uczylem do sprawdzianu. Nie ma tu wszystkiego m.in. rysunkow, wakuoli itd. Komórka- podstawowa jednostka strukturalna organizmów żywych. Każda komórka otoczona jest przepuszczalną błoną plazmatyczną (błona...
MIKROSKOP- Układ mechaniczny: *statyw z podstawą; *stolik; *tubus; *rewolwer; *śruba makrometryczna; *śruba mikrometryczna; *przesłona (blenda). Układ optyczny: *okulary; *obiektywy; *kondensor; *lusterko płasko-wklęsłe. POJĘCIA- chlorofil-...
Enzymy Enzymy, grupy białek działających w komórkach i płynach ustrojowych żywych, organizmów jako biokatalizatory reakcji biosyntezy i rozkładu. W komórce enzymatycznej występują pojedynczo lub tworzą układy wieloenzymatyczne (np. układ...
Komórka nerwowa (neuron) - składa się z ciała komórki (perikarion) i dwóch rodzajów wypustek cytoplazmatycznych (dendryty) oraz pojedynczej wypustki osiowej (neuryt lub akson) Dendryty przekazują impulsy do komórki nerwowej, a neuryt przewodzi...
PO ZAPŁODNIENIU Kiedy jeden plemnik dostanie się do komórki jajowej, żaden inny plemnik nie może już tego dokonać. Błony komórkowe otaczające ten jeden plemnik i jajo łączą się i powstaje jedna komórka. Dopiero teraz komórka jajowa przechodzi...
Proces powstawania nowotworu jest po pierwsze wieloetapowy, po drugie zazwyczaj długotrwały (mamy tu do czynienia z tzw. czasem utajenia kiedy to nowotwór rozwija się w sposób niedostrzegalny). Pierwszym etapem rozwoju nowotworu jest inicjacja....
Haploidalne strzępki rozwijają się w komórkach bulwy ziemniaka. Jednokomórkowe i jednojądrowe pełzaki wytwarzają wiele jąder i dzielą się na kilka wielojądrowych części. Te prymitywne strzępki po jakimś czasie rozpadają się na wiele ruchliwych...
Transport drogowy stał się jednym z największych zagrożeń naszych czasów. Zanieczyszczenie powietrza, skażenie wody, emisja hałasu, zajmowanie coraz większej powierzchni terenu, wypadki drogowe wiążą się z ogromnym ikosztami ponoszonymi co roku...
Około 10 tysięcy lat temu człowiek zaczął hodować zwierzęta i uprawiać rośliny. Schwytywał na polowaniach młode zwierzęta, które trzymał przez zimę jako zapas mięsa. Możliwe, że rolnictwo rozpoczęło się od spostrzeżenia, że w miejscu wyrzucania...
Biocenoza - Populacje roślinne i zwierzęce zajmującą określoną przestrzeń są wzajemnie od siebie uzależnione. Wspólnie żyjąc w tym środowisku, tworzą jego biocenozę - warunkiem trwałości biocenozy w przyrodzie jest obecność organizmów...
Jest to suma czynników, procesów i wydarzeń, które doprowadziły do powstania człowieka. Trudno określić początek procesów antropogenezy - może to być zajęcie nisz nadrzewnych przez pierwsze naczelne w późnej kredzie, powstanie pierwszych form...
Komórki nowotworowe powstają w organizmie wskutek modyfikacji informacji genetycznej spowodowanych współdziałaniem różnorodnych czynników. Ich cykl życiowy jest zupełnie inny niż u komórek prawidłowych, nie reagują na zewnątrzkomórkowe sygnały,...
1. Pojęcie genetyki Genetyka to nauka zajmująca się dziedzicznością i zmiennością organizmów żywych. a) Dziedziczność – przekazywanie cech z rodziców na potomstwo. Dzięki dziedziczności potomstwo wykazuje podobieństwo do swoich rodziców...
WĘGLOWODANY (Cukry) Węglowodany - (inaczej sacharydy lub potocznie cukry) to związki organiczne - wielowodorotlenowe alkohole składające się z węgla, wodoru i tlenu, w których stosunek wodoru do tlenu jest taki sam jak w wodzie, czyli 2:1....
Wirusy Wirusy są tworami znajdującymi się na pograniczu materii ożywionej i nieożywionej. Istnieje kilka hipotez tłumaczących pochodzenie wirusów. 1. Są prymitywną, niekomórkową formą życia. 2. Stanowią wysoko wyspecjalizowaną grupę...
1. Budowa i funkcje krwi oraz hemolimfy 2. Układ krążenia otwarty i zamknięty 3. Narządy układu krążenia i ich funkcje * krew - jest to tkanka łączna płynna Układ naczyń: - otwarty - krew może wylewać się do jam ciała; nie krąży w obiegu -...
Do układu chłonnego zalicza się: naczynia chłonne (limfatyczne), węzły chłonne, migdałki, grasicę, śledzionę i chłonkę. Układ chłonny - mówiąc najogólniej - ma za zadanie odprowadzanie płynów z przestrzeni międzykomórkowych poprzez węzły chłonne i...
W dzisiejszych czasach, człowiek dorosły jak i młodzież może bardzo łatwo „uciec od rzeczywistości” np. przez używki. Używkami są: alkohol, tytoń (papierosy), narkotyki, a nawet kawa, herbata czy coca-cola — w wypadku kawy, czy coca-coli...
Ogólna charakterystyka chorób układu hormonalnego. Układ wewnątrzwydzielniczy jest, obok układu nerwowego, jednym z głównych układów kontrolujących funkcje organizmu. Powiązany jest głownie z różnymi funkcjami metabolicznymi, tzn. przemianą...
Zbudowana jest z neuronów, czyli kom. nerwowych oraz ich wypustek, a także z kom. glejowych. Kom. glejowe i ich wypustki stanowią zrąb dla neuronów czyli spełniają funkcję podobną do tej, jaką spełnia tk. łączna w stosunku do innych tk. Neuron...
Mitoza; -Profaza-podział centroli(białek)4, tworzenie wrzeciona Podziałowego komórki,rozpraszają się składniki komórki Zanik błony jądrowej -Metafaza-chromosomy układają się w płaszczyźnie równikowej Wrzeciona podziałowego w jednakowych...
Środowisko życia Bakterie świecące można wyizolować z wody morskiej. Oto sposób izolacji bakterii świecących z ryb morskich : Ciało ryby morskiej zanurzyć częściowo w roztworze soli i umieścić w lodówce w temperaturze 4 - 6 C. Po pewnym...
ból w okolicy podbrzusza występujący w czasie miesiączki lub okołomiesiączkowo (dysmenorrhoea). · pierwotne bolesne miesiączkowanie: bez patologicznych uwarunkowań organicznych, · wtórne bolesne miesiączkowanie: ból występuje przed miesiączką...
Znaczenie wody występującej na naszym globie w postaci źródeł, rzek, potoków, mórz, oceanów jest ogromne, a zastosowanie wszechstronne. Woda jest czynnikiem życia, składnikiem organizmu człowieka, świata zwierzęcego i roślinnego: jest...
Choroby genetyczne Celiakia/Choroba glutenowa schorzenie polegające na występowaniu zaburzeń trawienia i wchłaniania jelitowego związanych z nietolerancją glutenu zawartego w zbożach. Nieprawidłowa reakcja immunologiczna wywoływana jest...
Są to polimery aminokwasów białkowych połączony ze sobą wiązaniami peptydowymi, w których liczba reszt aminokwasowych przekracza 100. Głównymi pierwiastkami wchodzącymi w skład białek są C, O, H, N, S, także P, oraz niekiedy jony Mn, Zn, Mg, Fe,...
W ciąży obowiązuje następująca zasada: spokój fizyczny i psychiczny; uśmiech, uczucie radości zadowolenia, dbałość o siebie (jesteś wszak domem dla rozwijającego się w Tobie dziecka). Tryb życia - nie przemęczaj się (spokój fizyczny) - nie...
Higiena w czasie ciąży Tryb życia prowadzony przez kobietę przed zajściem w ciążę, jeśli nie ma jakiś większych odchyleń od normy, nie musi ulegać zmianie. Ilość spożywanego pokarmu nie powinna być zwiększana. Pogląd iż kobieta w czasie ciąży...
Funkcje krwi: - transport tlenu z płuc do krwi, - transport dwutlenku węgla z tkanek do płuc, - transport produktów energetycznych, budulcowych np.glukoza, transport substancji szkodliwych do nerek, - transport hormonów i witamin, -...
WICIOWCE, Flagellata (Mastigophora), grupa eukariotycznych organizmów jednokomórkowych lub kolonijnych, gł. wodnych, których komórki w fazie dojrzałości mają jedną albo więcej wici, często też plamkę oczną i wodniczki tętniące; rozróżnia się...
Organelle to struktury komórki, pełniące w niej wyspecjalizowane funkcje. Większość z nich jest oddzielonych od reszty cytoplazmy jedną lub dwiema błonami, dzięki czemu możliwe jest zachowanie wewnątrz nich warunków sprzyjających pełnieniu tych...