Witaminy – niezbędne do wzrostu i zachowania zdrowia
Witaminy to związki organiczne o różnej budowie chemicznej, które wprowadzone do organizmu, w małych ilościach wraz z pokarmem regulują prawidłowy przebieg procesów życiowych. Nazwa „witaminy” została po raz pierwszy użyta przez uczonego polskiego...
Ucho i oko
BUDOWA UCHA UCHO ZEWNĘTRZNE A)małżowina uszna to chrząstka pokryta skórą jej funkcja to skupianie fal dźwiękowych i lokalizacja źródła dźwięku B)przewód słuchowy zewnętrzny to kanał wysłany orzęsioną błoną śluzową z gruczołami wytwarzającymi...
komorka
to jest tekst, z ktorego sie uczylem do sprawdzianu. Nie ma tu wszystkiego m.in. rysunkow, wakuoli itd. Komórka- podstawowa jednostka strukturalna organizmów żywych. Każda komórka otoczona jest przepuszczalną błoną plazmatyczną (błona...
Sen i stres
STRES [ang.], fizjol. pojęcie wprowadzone przez H. Selyego, określające fizjol. stan organizmu zwierzęcia lub człowieka wywołany działaniem tzw. stresora, czyli bodźca szkodliwego (np. infekcji, urazu), bólowego, środowiskowego (wysoka lub niska...
Jak zbudowane jest oko i jak działa?
JAK ZBUDOWANE JEST OKO? Gałka oczna znajduje się w przedniej części oczodołu i porusza się dzięki ruchom mięśni ocznych w zagłębieniu utworzonym przez tkankę tłuszczową oczodołu i liczne powięzie. Wychodzący z niej nerw wzrokowy przechodzi...
Tkanki zwierzęce - ściąga.
TKANKA MIĘŚNIOWA-znajdują się miofibryle (układy włókienek białkowych);ułożone są równolegle wzgl. Siebie; każda miofibryla składa się z kr. wł. białkowych(miofilamentów) -zbudowane są one z białek: grubsze z miozyny; cieńsze z aktyny. TK.....
Człowiek a środowisko
Zgodnie z koncepcją Gai, Ziemię należy traktować jako samoregulujący się żywy organizm, w którym materia martwa i ożywiona funkcjonują w pełnej harmonijnej współzależności, tworząc układ globalnej równowagi ekologicznej. Wpływ człowieka na...
Wpływ rolnictwa na środowisko przyrodnicze
Rolnictwo jest działem gospodarki o największym wpływie na środowisko naturalne, jest również od niego bardzo zależne. Rolnictwo obejmuję: uprawę, hodowlę roślin, oraz chów i hodowlę zwierząt, a także wstępną obróbkę uzyskiwanych płodów....
Narządy płciowe żeńskie
Człowiek, podobnie jak większość zwierząt i roślin, rozmnaża się płciowo, w wyniku połączenia się wyspecjalizowanych komórek zwanych gametami tj. jaj produkowanych przez osobniki żeńskie i plemników produkowanych przez osobniki męskie....
Mikroskop i pojęcia - sciąga
MIKROSKOP- Układ mechaniczny: *statyw z podstawą; *stolik; *tubus; *rewolwer; *śruba makrometryczna; *śruba mikrometryczna; *przesłona (blenda). Układ optyczny: *okulary; *obiektywy; *kondensor; *lusterko płasko-wklęsłe. POJĘCIA- chlorofil-...
Żmija
Jest jedynym jadowitym wężem żyjącym w Polsce. Żyje głównie w Bieszczadach, gdzie można ją spotkać właściwie wszędzie - w lasach, na łąkach i na bagnach. Chroni się w norach lub stosach kamieni. Lubi miejsca wilgotne i ciepłe. Jad żmii nie...
Wpływ komunikacji i transportu na ekosystem
Transport drogowy stał się jednym z największych zagrożeń naszych czasów. Zanieczyszczenie powietrza, skażenie wody, emisja hałasu, zajmowanie coraz większej powierzchni terenu, wypadki drogowe wiążą się z ogromnym ikosztami ponoszonymi co roku...
Inżynieria genetyczna - tak czy nie? -rozprawka.
Około 10 tysięcy lat temu człowiek zaczął hodować zwierzęta i uprawiać rośliny. Schwytywał na polowaniach młode zwierzęta, które trzymał przez zimę jako zapas mięsa. Możliwe, że rolnictwo rozpoczęło się od spostrzeżenia, że w miejscu wyrzucania...
Węglowodany (cukry)
WĘGLOWODANY (Cukry) Węglowodany - (inaczej sacharydy lub potocznie cukry) to związki organiczne - wielowodorotlenowe alkohole składające się z węgla, wodoru i tlenu, w których stosunek wodoru do tlenu jest taki sam jak w wodzie, czyli 2:1....
Etapy procesu nowotworowego.
Proces powstawania nowotworu jest po pierwsze wieloetapowy, po drugie zazwyczaj długotrwały (mamy tu do czynienia z tzw. czasem utajenia kiedy to nowotwór rozwija się w sposób niedostrzegalny). Pierwszym etapem rozwoju nowotworu jest inicjacja....
Komórki nowotworowe a prawidłowe
Komórki nowotworowe powstają w organizmie wskutek modyfikacji informacji genetycznej spowodowanych współdziałaniem różnorodnych czynników. Ich cykl życiowy jest zupełnie inny niż u komórek prawidłowych, nie reagują na zewnątrzkomórkowe sygnały,...
Płyny ciała i układ krążenia
1. Budowa i funkcje krwi oraz hemolimfy 2. Układ krążenia otwarty i zamknięty 3. Narządy układu krążenia i ich funkcje * krew - jest to tkanka łączna płynna Układ naczyń: - otwarty - krew może wylewać się do jam ciała; nie krąży w obiegu -...
Układ chłonny
Do układu chłonnego zalicza się: naczynia chłonne (limfatyczne), węzły chłonne, migdałki, grasicę, śledzionę i chłonkę. Układ chłonny - mówiąc najogólniej - ma za zadanie odprowadzanie płynów z przestrzeni międzykomórkowych poprzez węzły chłonne i...
Pojęcie ANTROPOGENEZY, przebieg
Jest to suma czynników, procesów i wydarzeń, które doprowadziły do powstania człowieka. Trudno określić początek procesów antropogenezy - może to być zajęcie nisz nadrzewnych przez pierwsze naczelne w późnej kredzie, powstanie pierwszych form...
Statystyka
1.Co to jest statystyka? Zajmuje się metodami zbierania, opracowywania i analizy danych o zjawiskach masowych. Wykrywa prawidłowości kształtujące te zjawiska. Formułuje uogólnienia na podstawie wyników i analiz, przewiduje zjawiska i buduje...
Miesiączkowanie bolesne.
ból w okolicy podbrzusza występujący w czasie miesiączki lub okołomiesiączkowo (dysmenorrhoea). · pierwotne bolesne miesiączkowanie: bez patologicznych uwarunkowań organicznych, · wtórne bolesne miesiączkowanie: ból występuje przed miesiączką...
Wynik finansowy,koszty,przychody
Wynik finansowy Prowadząc działalność gospodarczą, przedsiębiorstwo może osiągnąć dodatni (pozytywny) wynik finansowy, kiedy przychody będą wyższe od kosztów lub też może osiągać wartość ujemną (negatywną), wówczas,...
Zanieczyszczenia wód
Znaczenie wody występującej na naszym globie w postaci źródeł, rzek, potoków, mórz, oceanów jest ogromne, a zastosowanie wszechstronne. Woda jest czynnikiem życia, składnikiem organizmu człowieka, świata zwierzęcego i roślinnego: jest...
Choroby genetyczne
Choroby genetyczne Celiakia/Choroba glutenowa schorzenie polegające na występowaniu zaburzeń trawienia i wchłaniania jelitowego związanych z nietolerancją glutenu zawartego w zbożach. Nieprawidłowa reakcja immunologiczna wywoływana jest...
Białka
Są to polimery aminokwasów białkowych połączony ze sobą wiązaniami peptydowymi, w których liczba reszt aminokwasowych przekracza 100. Głównymi pierwiastkami wchodzącymi w skład białek są C, O, H, N, S, także P, oraz niekiedy jony Mn, Zn, Mg, Fe,...
Przebieg ciąży u człowieka
PO ZAPŁODNIENIU Kiedy jeden plemnik dostanie się do komórki jajowej, żaden inny plemnik nie może już tego dokonać. Błony komórkowe otaczające ten jeden plemnik i jajo łączą się i powstaje jedna komórka. Dopiero teraz komórka jajowa przechodzi...
Higiena w czasie ciąży
Higiena w czasie ciąży Tryb życia prowadzony przez kobietę przed zajściem w ciążę, jeśli nie ma jakiś większych odchyleń od normy, nie musi ulegać zmianie. Ilość spożywanego pokarmu nie powinna być zwiększana. Pogląd iż kobieta w czasie ciąży...
Cykl rozwojowy skoczków na przykładzie Synchytrium
Haploidalne strzępki rozwijają się w komórkach bulwy ziemniaka. Jednokomórkowe i jednojądrowe pełzaki wytwarzają wiele jąder i dzielą się na kilka wielojądrowych części. Te prymitywne strzępki po jakimś czasie rozpadają się na wiele ruchliwych...
Choroby genetyczne - krótka charakterystyka
Trzy procent dzieci rodzi się z wadami wrodzonymi, z tego 85% defektów jest uwarunkowanych genetycznie. 1. Wstęp - czyli ogólnie o genetyce... 2. Dziedziczenie - co to jest? 3. Choroby związane z mutacjami chromosomowymi. 4. Choroby...
Sponges [gąbki]
SPONGES = PORIFERA Aquatic animals ans sessile, they resimble simple socs [worki]. MEZOGLEA is between ectoderm and endoderm. Nie ma systemu przy rozprowadzaniu pokarmu. Są 2 prymitywne tkanki. Przez mezogleę i kom. Zostaje rozprowadzony...
Mitoza i mejoza.
Mitoza; -Profaza-podział centroli(białek)4, tworzenie wrzeciona Podziałowego komórki,rozpraszają się składniki komórki Zanik błony jądrowej -Metafaza-chromosomy układają się w płaszczyźnie równikowej Wrzeciona podziałowego w jednakowych...
Układ krążenia strunowców
Słowniczek Tętnice naczynia krwionośne wiodące krew z serca do wszystkich tkanek i narządów ciała. W miarę oddalania się od serca rozgałęziają się w mniejsze naczynia zwane tętniczkami. Tętniczki doprowadzają krew do naczyń włosowatych....
Rosnące zainteresowanie energią wiatru
W energii wiatru coraz częściej upatruje się zastosowanie go jako odnawialnego źródła energii. Wiatr należy bowiem do niewyczerpalnych źródeł energii, której pozyskiwanie nie prowadzi do skażenia naturalnego środowiska. Wiatr jest nośnikiem...
Dziura ozonowa
Warstwa ozonu chroni nas przed ultrafioletem Oprócz światła widzialnego, Słońce wytwarza, m.in. niewidoczne dla oka ludzkiego promieniowanie ultrafioletowe (zwane też nadfioletowym). Jest ono niebezpieczne, ponieważ uszkadza materiał genetyczny...
Trucizny: pestycydy i zwiazki siarki
TRUCIZNA- substancja organiczna lub nieorganiczna, która wprowadzona do organizmu powoduje zaburzenia czynności fizjologicznych (chorobę), a nawet śmierć; ta sama substancja, zależnie od dawki, może działać na organizm korzystnie (jako lek) lub...
Człowiek - powtórzenie wiadomości
Ogólna budowa komórki człowieka Błona komórkowa, cytoplazma, siateczka śródplazmatyczna, aparat golgiego, lizosomy, mitochondria, jądro komórkowe Budowa i funkcje Komórka składa się z: - błony komórkowej ( zbudowana jest z...
Układ krwionośny
Układ krwionośny To wewnętrzny układ transportujący, mający za zadanie rozprowadzanie składników pokarmowych i tlenu do wszystkich tkanek organizmu, usuwanie zbędnych produktów przemiany materii i utrzymanie homeostazy w organizmie. U...
Choroby dziedziczne
Choroby dziedziczne przenoszone są za pośrednictwem chromosomów komórek płciowych (plemnika i komórki jajowej) z rodziców na potomstwo (np. hemofilia, daltonizm). Mutacje dziedziczne : Mutacje dziedziczne to skokowe zmiany w genotypie...
Wiciowce
WICIOWCE, Flagellata (Mastigophora), grupa eukariotycznych organizmów jednokomórkowych lub kolonijnych, gł. wodnych, których komórki w fazie dojrzałości mają jedną albo więcej wici, często też plamkę oczną i wodniczki tętniące; rozróżnia się...
Higiena ciąży
W ciąży obowiązuje następująca zasada: spokój fizyczny i psychiczny; uśmiech, uczucie radości zadowolenia, dbałość o siebie (jesteś wszak domem dla rozwijającego się w Tobie dziecka). Tryb życia - nie przemęczaj się (spokój fizyczny) - nie...
bakterie świecące
Środowisko życia Bakterie świecące można wyizolować z wody morskiej. Oto sposób izolacji bakterii świecących z ryb morskich : Ciało ryby morskiej zanurzyć częściowo w roztworze soli i umieścić w lodówce w temperaturze 4 - 6 C. Po pewnym...
Układ krwionośny - zestawienie wiadomości
UKŁAD KRWIONOŚNY 1. Naczynia krwionośne: A. Tętnice- • wyprowadzają krew z serca do tkanek • Skurcze serca znacznie podnoszą ciśnienie krwi, dlatego tętnice mają grube, sprężyste ściany z rozbudowanymi warstwami mięśniowymi i licznymi...
Współzależność przemian metabolicznych
Reakcje chemiczne wymagające dopływu energii są sprężone z reakcjami,które tę energię dostarczają.Stąd procesy anaboliczne i kataboliczne zachodzą jednocześnie,choć w różnych strukturach komórki.Sprzężenie dobu typów procesów w jednakowym czasie i...
Układ ruchu
1 Pod względem złożoności ruchu wyróżniamy: a) Ruch cytoplazmatyczny- jest to ruch cytoplazmy w komórkach i ruch ameboidalny czyli przelewanie cytoplazmy do odpowiednich części komórki. Jednocześnie pewne części...
Komórka nerwowa, włókna nerwowe i mielina
Komórka nerwowa (neuron) - składa się z ciała komórki (perikarion) i dwóch rodzajów wypustek cytoplazmatycznych (dendryty) oraz pojedynczej wypustki osiowej (neuryt lub akson) Dendryty przekazują impulsy do komórki nerwowej, a neuryt przewodzi...
Metageneza workowców i podstawczaków
Rozmnażanie: a) bezpłciowe (wegetatywne) - podział komórki (u grz. 1-komórkowych), fragmentacja grzybni (plechy strzępkowe, porosty), pączkowanie (1-kom. drożdże), urwistki (porosty, maja i strzępki i gonidia, powstają wewn. plechy, wychodzą na...
Biocenoza - ściąga
Biocenoza - Populacje roślinne i zwierzęce zajmującą określoną przestrzeń są wzajemnie od siebie uzależnione. Wspólnie żyjąc w tym środowisku, tworzą jego biocenozę - warunkiem trwałości biocenozy w przyrodzie jest obecność organizmów...
Witaminy
Produkty bogate w witaminę Właściwości Rola w organizmie Objawy niedoboru A - retinol i karoten Tran, wątroba, nerki, kapusta, pomidory, masło, śmietana, sery tłuste, liście buraka, liście rzepy, szczaw, kalarepa, marchew, pietruszka,...
Krótko o Taszy, zającu morskim
Tasza (zając morski) występuje w północnym Atlantyku, również w Morzu Bałtyckim na skalistym dnie do głębokości 300 m. Pochodzi od rodziny taszowatych z grupy kręgowców. Samice osiągają długość do 60 cm, natomiast samce do 50 cm. Średnio samice...