Kości, mięśnie, skóra - na sprawdzian dla I liceum
Kości, stawy i więzadła - bierny układ ruchu Funkcje szkieletu: ?rusztowanie? ciała, ochrona dla narządów, tworzenie krwi(szpik kostny czerwony), magazynowanie. Mineralnych (głównie sole Ca) Podział ze względu na kształt: długie, krótkie,...
Układ pokarmowy, układ wydalniczy i układ oddechowy
UKŁAD POKARMOWY.. Części: 1. jama ustna. 2. gardło. 3. przełyk 4. żołądek. 5. jelito cienkie. 6. jelito grube. 7. odbyt Ad. 1. usta- wywinięta śluzówka. a) zęby mleczne i stałe. heterodontyzm- zróżnicowanie zębów. siekacze,...
Tkanki
Tkanka to zespół komórek o podobnym pochodzeniu i budowie wraz z substancjami przez nie wytwarzanymi. Komórki te pełnią tę samą funkcje. Tkanki TKANKA NABŁONKOWA składa się z komórek ściśle do siebie przylegających, tworzących jednolite warstwy...
Układ hormonalny
Układ hormonalny tworzą gruczoły wydzielania zewnętrznego, zwane gruczołami dokrewnymi. Są to takie gruczoły, których wydzieliny nie mają ujścia na zewnątrz ciała. Do najważniejszych gruczołów dokrewnych zalicza się: przysadkę mózgową, tarczycę,...
Rozmnażanie grzybów i porostów
Grzyby rozmnażają się bezpłciowo (wegetatywnie i przez zarodniki) i płciowo. Rozmnażanie bezpłciowe bardzo często dominuje, a niekiedy nawet bywa jedynym sposobem rozrodu. Rozmnażanie płciowe, jeśli występuje, przybiera często formy niespotykane w...
Zdrowa żywność - rola dodatków „E” i ich wpływ na życie człowieka.
Zdrowa żywność Zdrową żywnością nazywamy żywność pochodzącą pochodząca z upraw, gdzie nie używa się środków chemicznych bądź używa w niewielkiej ilości to właśnie zdrowa żywność. Nadmierne używanie środków ochrony roślin, nawozów sztucznych...
Życie na pustyni
Pustynia – to obszary gdzie w ciągu roku spada na każe miejsce mniej niż 250 mm wody. Parowanie na tych terenach z powierzchni ziemi jest kilka do kilkudziesięciu razy większe od sumy opadów. Nie wszystkie pustynie są jednakowe. Niektóre mają...
Czynniki warunkujące rozwój człowieka: modyfikatory, determinatory i stymulatory rozwoju
Ontogeneza wykazuje zróżnicowanie międzyosobnicze warunkowane genetycznie i ekologicznie. Tempo rozwoju może być szybsze lub wolniejsze, a wartości ostateczne cech mogą być większe lub mniejsze. Procesy rozwojowe organizmu są warunkowane i...
Kierunki rozwoju współczesnej biologii
BIOLOGIA - to dział nauki zajmujący się różnymi poziomami organizacji życia począwszy od poziomu molekularnego (biologia molekularna, w tym biochemia, genetyka molekularna) i komórkowego (cykologia) po przez układy tkankowe (histologia), poziom...
Budowa układu krążenia czlowieka.
Uklad krwionosny sklada sie z serca i naczyn krwionosnych: tetnic, zyl i naczyn wlosowatych. Uklad ten jest zamkniety, co onznacza ze krew krazy wylacznie w naczyniach krwionosnych i nei wylewa sie do jamy ciala. W ukladzie krwionosnym wyroznia...
Sinice, glony, porosty, mszaki, paprotniki.
SINICE, Cyanophyceae, organizmy jednokomórkowe, kolonijne lub tworzące prymitywne, nitkowate plechy. W cytoplazmie sinic występują rozproszone barwniki fotosyntetyzujące — chlorofil a, b-karoten i fykobilina, nadające im barwę od niebieskiej do...
Wpływ człowieka na ekosystem na podstawie biegu Wisły z uwzględnieniem co najmniej sześciu okręgów przemysłowych
Ekosystem jest to układ geologiczny obejmujący zespół organizmów występujących na określonej powierzchni i w określonym czasie oraz jego nieożywione otoczenie. Między poszczególnymi organizmami oraz organizmami a nieożywioną częścią ekosystemu...
Ekologia
Ekologia jako nauka młoda jest nauką istotną. Ekolodzy zajmują się badaniem wzajemnych zależności między jednymi organizmami a drugimi, organizmami a ich środowiskiem. Skoro ekologia bada zależności pomiędzy danymi ustrojami żywymi, jasny jest jej...
Globalne skutki zanieczyszczenia powietrza
Globalne skutki zanieczyszczeń powietrza (dziura ozonowa, efekt cieplarniany, kwaśne deszcze). Zanieczyszczenia powietrza są głównymi przyczynami globalnych zagrożeń środowiska, takich jak dziura ozonowa, kwaśne deszcze, czy efekt...
Oparzenia i odmrożenia
OPARZENIA Oparzenia termiczne - spowodowane działaniem wysokiej temperatury. Rozróżnia się trzy stopnie oparzenia Stopień I - objawem jest zaczerwienienie skóry (rumień), obrzęk i uczucie pieczenia....
Obieg węgla w przyrodzie
Węgiel wielokrotnie przemieszcza się w cyklu zamkniętym między atmosferą ziemską, skorupą ziemską, hydrosferą i organizmami. Węgiel jest głównym pierwiastkiem wchodzącym w skład związków organicznych, z których są zbudowane ciała organizmów....
Powstanie życia na ziemi
Od początku naszej cywilizacji ludzie obserwowali świat i ówczesne zjawiska. Nagromadzona wiedza służyła im głownie w celach praktycznych. Jak chodźmy polowanie na zwierzęta czy zbór roślin. W miarę przechodzenia człowieka do osiadłego trybu...
Wpływ segregacji odpadów na środowisko.
Aby wyeliminować jak największą liczbę zanieczyszczeń, stosujemy chemiczne oraz biologiczne środki ochrony środowiska. Kraje bogate reprezentujący wysoki poziom kultury zbierają surowce wtórne i doskonale je wykorzystują. W Polsce również...
Znaczenie stawonogów
Stawonogi to najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana grupa zwierząt. Dotychczas opisano ponad milion żyjących gatunków, a szacuje się, że jest ich dwa, a może nawet dziesięć razy tyle. Tym samym liczebnością biją na głowę wszystkie pozostałe...
Składniki mineralne
SKŁADNIKI MINERALNE Składniki mineralne spełniają w żywych organizmach rolę substancji regulujących przemianę materii oraz są materiałem budulcowym. Organizm ludzki zawiera w swym składzie około 40 pierwiastków chemicznych. Podobnie do...
Stosunki antagonistyczne i nieantagonistyczne
Stosunki antagonistyczne – jedna populacja działa na niekorzyść drugiej. a) konkurencja b) drapieżnictwo c) pasożytnictwo Stosunki nieantagonistyczne – przynajmniej jedna populacja odnosi korzyści, a druga ponosi straty. a)...
Praktyczne zastosowanie genetyki
Spis treści : Genetyka : 1. Wyjaśnienie pojęcia, charakterystyka 2. Powstanie I Inżynieria genetyczna 1.1 Zasada działania 1.2 Sposoby na przyjęcie się DNA 1.3 Osiągnięcia inżynierii genetycznej II Organizmy transgeniczne...
Ekosystem morza i oceanu
Organizmy roślinne i zwierzęce zamieszkujące morza i oceany różniąsię w zależności od głębokości, na której występują. Najprostszym podziałem jest wyróżnienie toni wodnej, czyli tzw. Pelagialu, z formami życia niezależnymi od podłoża, oraz dna,...
Rośliny to organizmy kosmopolityczne. Co umożliwiło im opanowanie różnych środowisk.
Rośliny to kosmopolityczne organizmy czyli gatunki rozprzestrzenione na wielu kontynentach i różnych strefach klimatycznych. Gatunki niektórych roślin nie da się zaobserwować we wszystkich zakątkach kuli ziemskiej, ponieważ...
Smog
Smog to zanieczyszczone powietrze zawierające duże stężenia pyłów i toksycznych gazów, których źródłem jest głównie motoryzacja i przemysł. To słowo powstało w angielskim obszarze językowym z połączenia dwóch wyrazów , a mianowicie...
Budowa, cykl życiowy i mechanizm zarażenia glistą ludzką
Glista ludzka to gatunek obleńca z grupy glist, pasożytujący w jelicie cienkim człowieka. Jest to nicień silnie wydłużony, zwężony na obu końcach, przyżyciowo barwny bladoróżowy. Martwy robal przybiera kolor szarobiały. Otwór gębowy, znajdujący...
Mięczaki
Systematyka : - Chitony - Jednotarczowce - Ślimaki - Łódkonogi - Małże - Głowonogi Tryb życia i środowisko : - Organizmy wolnożyjące - Mało aktywne (ślimaki, małże) - Najaktywniejsze (głowonogi) - Formy wodne...
Ptaki drapieżne
Są to cztery podstawowe gatunki ptaków drapieżnych, jakich używa się w Polsce w celach sokolniczych. Ponieważ polskie prawodawstwo nie dopuszcza odłowu ptaków z natury, to wszystkie ptaki jakie można spotkać na rękawicy sokolniczej pochodzą z...
Rodowód człowieka. Człowiek jako gatunek biologiczny
Człowiek jako gatunek biologiczny Dla przyrodników przynależność człowieka do świata zwierząt była oczywista od starożytności. Definiowano go jako dwunożne zwierzę mówiące. Twórca nowożytnej systematyki, Karol Linneusz, w II połowie XVIII w....
Czynniki środowiska ograniczjące występowanie organizmów
ŚRODOWISKO ORGANIZMÓW ŻYWYCH: A) lądowe B) wodne. RÓŻNICE: - temperaturą -zawartością tlenu i dwutlenku węgla -odmiennymi warunkami świetlnymi -zasobnością soli mineralnych -odczynem(pH) -stopniem oddziaływania czynników mechanicznych :...
Wydalanie, budowa układu wydalniczego człowieka
Wydalanie Wydalaniem nazywamy proces usuwania z organizmu końcowych produktów przemian metabolicznych, które są w nadmiarze szkodliwe. W wyniku wydalania z organizmu usuwane są także woda i sole mineralne. Metabolizm, to całokształt...
Matura ustna
1.wymień budowę i funkcje związków organicznych występujących w organizmie CUKRY(węglowodany): zbudowane od 3-7 atomów węgla- monosacharydy-(cukry proste); są rozpuszczalne w wodzie; są niezbędnym składnikiem płynów ustrojowych-...
Przemiany energii w przyrodzie. Alternatywne źródła energii.
Chcąc podnieść za pomocą dźwigu wielotonowy ciężar wykorzystujemy energię prądu elektrycznego, jazda samochodem wymaga energii zawartej w paliwie, poruszamy sie dzięki energii zawartej w pokarmie. Wykonanie jakiejkolwiek pracy ( w sensie fizyki )...
Charakterystyka grzybów
Grzyby są organizmami, które różnią się od roślin zielonych nie tylko wyglądem, ale i składem chemicznym, rozwojem i sposobem życia. Stanowią odrębną część świata roślin. Niektórzy współcześni naukowcy uznają je nawet za trzeci - obok roślin i...
Niekorzystne zjawiska związane z zanieczyszczeniem atmosfery - efekt cieplarniany, dziura ozonowa, kwaśne deszcze i smog
Efekt cieplarniany, zwany też szklarniowym, jest naturalnym zjawiskiem związanym z rozwojem życia na Ziemi. Polega on na utrzymywaniu bilansu energetycznego Ziemi dzięki specyficznym właściwościom atmosfery, która w całości przepuszcza...
Synapsa chemiczna - opis działania połaczeń neuronów na zasadzie synapsy chemicznej
Synapsy stanowią czynnościowe połączenie dwóch komórek nerwowych (neuronów). Krótko na temat samych neuronów. Komórki nerwowe składają się z ciała komórkowego – perikarionu, w którym znajdują się główne jednostki morfologiczne komórki, w tym...
Choroby układu oddechowego
Spis treści Krótkie przypomnienie budowy anatomicznej i fizjologii układu oddechowego Główne objawy chorobowe Badania w chorobach układu oddechowego Profilaktyka chorób układu oddechowego - tryb życia - badania okresowe Układ...
Budowa zewnętrzna ryby
Budowa zewnętrzna ryby: - Pokrywa skrzelowa - Linia boczna - Płetwy piersiowe - Płetwy brzuszne - Płetwa odbytowa - Płetwa ogonowa - Płetwa grzbietowa
Znaczenie genetyki w życiu człowieka.
Genetyka (gr. genetes = rodzic, zrodzony) jest to nauka o zmienności i dziedziczności u istot żywych. Termin ten wprowadził W.Bateson w 1905r., kiedy potwierdzono zapomniane prace Mendla. Gwałtowny rozwój genetyki nastąpił w ostatnich 45...
Zanieczyszczenia powietrza
Zanieczyszczenia powietrza są głównymi przyczynami globalnych zagrożeń środowiska, takich jak dziura ozonowa, kwaśne deszcze, czy efekt cieplarniany .Najczęściej i najbardziej zanieczyszczają atmosferę: dwutlenek siarki, tlenki azotu oraz pyły....
Zanieczyszczenia hydrosfery
HYDROSFERA to wodna powłoka Ziemi, przenikająca skorupę ziemską i atmosferę, obejmująca wodę występującą w przyrodzie w stanie stałym, ciekłym i gazowym. Hydrosferę stanowią: oceany, morza, rzeki, jeziora, bagna, lodowce kontynentalne (lądolody),...
Wady postawy ciała
PRAWIDŁOWA POSTAWA CIAŁA Jest wiele definicji prawidłowej postawy ciała, oto dwie z nich: 1) Przez prawidłową postawę należy rozumieć taką, której układ poszczególnych odcinków ciała względem siebie jest zharmonizowany, a utrzymanie jej wymaga...
Stawonogi, pajeczaki, skrupiaki, owady
Staonogi- heteronomiczne ciało podzielone na segmenty, które zlewają się twożąc TAGMY(2-3; głowotłów, odwłok lub głowa, tłów, odwłok) na prawie każdym segmencie są odnóża połączone stawami lub czułki. F ODNÓŻY: lokomocyjna,do...
Przedstaw etapy ewolucji homo sapiens
Antropogeneza próbuje nam zobrazować przebieg ewolucji człowieka na przestrzeni milionów lat. Hominidy powstały na skutek przeobrażeń małp człekokształtnych w procesie ewolucji. Działo się to już około 7 milionów lat temu. I to prawdopodobnie one...
Zanieczyszczenia środowiska
ZANIECZYSZCZENIA WÓD Zanieczyszczenia wód to substancje chemiczne, bakterie i inne mikroorganizmy, obecne w wodach naturalnych w zwiększonej ilości. Substancje chemiczne - organiczne i nieorganiczne (mineralne) - występują w postaci roztworów,...
Formacje roślinne
Formacje roślinne FORMACJE DRZEWIASTE Lasy strefy okołorównikowej są to lasy wiecznie zielone (dżungla, selva). Panuje tam przez cały rok wysoka temperatura i padają obfite deszcze. Roślinność jest bardzo bujna i rośnie bardzo szybko. Na 1...
Porównanie sposobów odżywiania się, wydalania i krążenia bezkręgowców
ODŻYWIANIE SIĘ PARZYDEŁKOWCE Parzydełkowce chwytają swoje ofiary wystrzeliwując parzące, kolczaste nici z komórek parzydełkowych. Odżywiają się drogą fagocytozy (wychwytywanie i wchłanianie drobnych cząsteczek organicznych przez...
Biologia- odżywianie
Biologia- odżywianie Biologia / Biologia - prace przekrojowe / Biologia- odżywianie Odżywianie = samożywność (autotrofizm); cudzożywność (heterotrofizm) Przepływ energii w świecie: energia świetlna = (chlorofil)>e. Chemiczna- którą...
Występowanie wody w przyrodzie
Woda należy do substancji najbardziej rozpowszechnionych w przyrodzie. Występuje ona na naszym globie w trzech stanach skupienia: ciekłym, stałym i gazowym. Z ogólnej powierzchni kuli ziemskiej, wynoszącej 510 mln km2, przeszło 2/3 pokrywa woda....