Indywidualności Renesansu polskiego i europejskiego.
1.1 DOKONANIA 1.1.1 DANTE ALIGHIERI (1265-1321) „Boska komedia” Obszerny poemat w stu pieśniach i podzielony na trzy części (Piekło, Czyściec, Raj). Dante podróżuje, a jego przewodnikiem jest Wergiliusz, potem przez raj prowadzi go Beatrycze...
Średniowiecze
Średniowiecze, medium aevum, moyen ge, Middle Age(s), Mittelalter, w historiografii okres między schyłkiem starożytności (ok. IV-V w.) a początkiem okresu nowożytnego (XV w.), wyodrębniony po raz pierwszy w XV-XVI w. przez humanistów pragnących...
Teatr narodowy.
W czasach renesansu i baroku powstają sceny magnackie. Ich zalążkiem były przedstawienia prezentowane na rynkach miejskich w średniowieczu. Teatr zaczyna jednak rozwijać się dopiero w czasach oświecenia. 19 listopada 1765 r. powstaje pierwszy...
Ocena zjawiska Sarmatyzmu.
Pojęcie „Sarmatyzm” pojawia się już w Kronikach Długosza, obejmując Polaków i Rusinów, którzy mieli wywodzić się od wpół legendarnego plemienia irańskiego z dorzecza Donu, wg podań walczącego z Rzymianami. Stąd też już u Kochanowskiego mit...
Romantyzm.
ROMANTYZM - wstęp, zarys, pojęcia, kluczowe daty 1818 r. – Kazimierz Brodziński wydał teoretyczna rozprawę „O KLASYCZNOŚCI I ROMANTYCZNOŚCI TUDZIEŻ O DUCHU POEZJI POLSKIEJ” będącą manifestem Klasycyzm – nudne, ubite, sztywne ramy Poruszenie...
Oświeceniowy dydaktyzm.
Oświeceniowy dydaktyzm przejawiał się w twórczości wielu znanych i cenionych pisarzy i poetów tej epoki, by wymienić takich twórców, jak Krasicki, Naruszewicz, Trembecki czy Niemcewicz. Ignacy Krasicki starał się wpływać na moralność i...
Młodopolski Antychryst.
Wojciech Gutowski : Królestwo Antychrysta i tęsknota Lucyfera. Oblicza szatana w literaturze Młodej Polski [w:] Stulecie Młodej Polski, red. M. Podraza-Kwiatkowska, Kraków 1995. Typologia szatana wg Stanisława Przybyszewskiego : „Szatan jest...
Pozytywizm
Żaden z twórców tej epoki nie dożył wydania swoich najważniejszych dzieł poza cenzurą. Oprócz skutków politycznych upadek powstania miał także charakter symboliczny: wiązał się z utratą wiary w sens romantycznych ideałów i romantycznych...
Sztuka Renesansu.
Renesans jako jeden z najważniejszych prądów ukształtował język artystyczny, który zadomowił się w kulturze europejskiej na kilka wieków. O ile jest prawdą, że renesans nawiązywał do starożytności, to prawdą jest też, że artyści tego okresu tworzą...
Średniowiecze - opracowanie epoki.
* Średniowiecze – „media aerum” * Mediewiści – badacze średniowiecza * Chronologia epoki: - jako datę wyznaczającą początek średniowiecza uważa się 476r. - w Polsce 966r. - średniowiecze trwa ok. 1000 lat, do XVw. * Ideologia...
Młoda Polska - ogólna charakterystyka epoki.
Ramy czasowe: Za początek epoki przyjęto datę 1891 r. (wydanie pierwszego tomu poezji Kazimierza Przerwy-Tetmajera), której towarzyszyły nowe tendencje ideowo-artystyczne, a za koniec - 1918 r., czyli rok odzyskania przez Polskę...
Narodziny nowożytnej propagandy politycznej w dobie Oświecenia.
Wiek XVIII to fatalne stulecie, w którym rodzą się rozmaite instytucje dręczące nas po dziś dzień. Burzliwe przemiany polityczne uwarunkowały powstanie zjawisk propagandy - kształtuje się ona głównie we Francji i Anglii. Narzędziem masowego...
Jaki model człowieka kreuje epoka oświecenia? Na przykładzie satyry Krasickiego pt. "Do króla".
Oświecenie był to okres w dziejach kultury europejskiej zaczynający się od około 1680r. do końca XVIII wieku. Ta epoka nazywana była często "wiekiem rozumu. W Polsce rozpoczyna się nieco później, a kończy w pierwszym dwudziestoleciu wieku...
Romantyzm w Europie i na świecie
1. RAMY CHRONOLOGICZNE EPOKI: a) Europa - od początku XIX w. ( Wielka Rewolucja Francuska ) do lat 40-stych XIXw. ( Wiosna Ludów ) b) Polska - rok 1822 ( wydanie pierwszego tomiku poezji Adama Mickiewicza " Ballady i romanse " ) do roku 1863 (...
Wstęp do Średniowiecza.
ŚREDNIOWIECZE 476 – upadek Cesarstwa Rzymskiego 800 – Karol Wielki cesarzem 1000 – Europa czeka na koniec świata 1321 – kończenie „Boskiej Komedii” przez Dantego 1364 – założenie uniwersytetu w Krakowie 1455 – odkrycie druku przez...
Barokowe rozważania o kruchości ludzkiej egzystencji "Myśli" Blaise`a Pascala i "Krótkość żywota".
Określ istotę barokowych rozważań o kruchości ludzkiej egzystencji w oparciu o fragment „Myśli” Blaise’a Pascala i „Krótkość żywota” Daniela Naborowskiego „Myśli” Blaise’a Pascala i „Krótkość żywota” Daniela Naborowskiego są utworami...
Najważniejsze wnioski z analizy dzieł Młodej Polski
1. Koniec wieku XIX: - tytuł dosłowny, ma związek z treścią, -tematem wiersza jest ból duszy, -wiersz jest charakterystyką człowieka końca wieku, zagubionego, bezradnego, poszukującego idei, odrzucający wcześniejsze ideały, człowieka nie...
Antyk.
1. Antyk to konkretny czas historyczny. Mianem tym określamy - okres trwania kultury starożytnej Grecji i Rzymu Komentarz Antyk to okres trwania kultury starożytnej Grecji i Rzymu. Ponieważ obie kultury lokalizowały się w obrębie Morza...
Romantyczny kanon literacki czytany dzisiaj.
Romantyzm, biorąc pod uwagę literaturę, był zawsze epoką kontrowersyjną. Nie myślę tu tylko o odczuciach uczniów zmuszonych do czytania takich dzieł jak „Kordian”, czy „Pan Tadeusz”, ale o zróżnicowanych zdaniach krytyków literackich badających...
Filozofia Oświecenia.
Bunt przeciw autorytetom, Racjonalizm, Idea oświecenia, Optymizm, Powrót do natury, Zhumanizowane chrześcijaństwo, Prawa człowieka, Empiryzm, Krytycyzm, Sensualizm, Deizm, Naturalizm, Klasycyzm, Rokoko. HUME Dawid – empirysta, agnostyk...
Sąd o Polsce i sen o Polsce w twórczości A. Mickiewicza.
W literaturze romantycznej obserwujemy takie zjawiska, jak indywidualizm, ludowość, zainteresowanie średniowieczem. Mickiewicz wyraził ją w sposób widoczny, wycisnął na niej znamię patriotyzmu. W publicystyce romantycznej odzywają się tony...
Byronizm, wallenrodyzm, prometeizm - wyjaśnij pojęcia.
Byronizm George Gordon Byron wystąpił przeciw zwyczajom, normom moralnym i obyczajom arystokratycznej sfery. Mimo że jego postawa naraziła go na liczne przykrości, był wierny wyznawanym przez siebie wartościom - umiłowaniu wolności i demokracji....
Zaprezentuj głównych filozofów europejskiego pozytywizmu i ich koncepcje.
Pozytywizm jest kierunkiem filozoficznym XIX i XX wieku. Najważniejszą rolę odegrały tu trzy kierunki. Były to: sam pozytywizm - stworzony przez filozofa francuskiego, Augusta Comte’a, empiryzm – reprezentowany przez Anglika Johna Stuarta Milla,...
Romantyzm w Anglii.
BYRONIZM Nurt ten rozwinął się w latach 1812 - 1830. Człowiek, który wyznawał byronizm był zazwyczaj skłócony ze światem i innymi ludźmi. Cechy byronizmu: nienawiść do świata ucisku nakaz bezkompromisowej walki ze wszystkim co ogranicza...
Główne pojęcia Romantyzmu.
Mesjanizm - nurt w filozofii polskiej powszechny pogląd, że Polacy jako naród posiadają wybitne cechy osobowości, które w sposób szczególny wyróżniają ich pośród narodów świata. Najważniejsze rysy filozofii mesjanistycznej, wspólne dla...
Romantyczna koncepcja natury na przykładzie wybranych utworów.
Ważnym elementem romantycznej wizji świata była natura. Romantycy stworzyli nowy sposób myślenia o niej, nową jej koncepcję. Odrzucili oświeceniowe poglądy traktujące naturę, jako wyregulowany mechanizm. Rozumieli ją natomiast jako byt pierwotny,...
Horacjańska filozofia.
Celem moich rozważań jest filozofia Horacego. Na początku zastanówmy się kim był Horacy? Otóż. Horacy(Qunitus Horatius Flaccus) najsłynniejszy poeta liryczny Rzymu. Żył w latach 65-68 p.n.e. Horacy był synem wyzwolonego niewolnika –woźnego....
Charakterystyka Romantyzmu francuskiego.
ROUSSEAU Jego hasła znalazły swój wyraz w "Nowej Heloizie". Powieść epistolarna. Temat: miłość dwojga kochanków listy pełne wyznań on starszy mężczyzna nie mogą się kochać gdyż ona jest bogatsza, dużo młodsza nieszczęśliwa...
Antyk i Biblia.
BIBLIA “MIŁOŚĆ I WARTOŚCI” Biblia jest to zbiór ksiąg Starego i Nowego Testamentu. Biblia uznana jest za Pismo Święte, zawiera odwieczne pytania człowieka o powstanie świata i rodzaju ludzkiego, wprowadza pojęcie dobra i zła, nagrody i...
1846-1890. Czy tylko Pozytywizm.
Początek pozytywizmu datuje się na lata czterdzieste, koniec zaś na lata dziewięćdziesiąte XIX wieku. Epoka ta wywodzi się z nurtu filozoficznego oświecenia. Na pierwszym planie znowu pojawia się „szkiełko i oko” z ballady Adama Mickiewicza....
Średniowiecze - epoka nudna, inspirująca, daleka czy bliska.
Nazwę średniowiecze nadali epoce twórcy XVI wieku. Pod tą nazwą rozumieli oni okres między starożytnością a czasami nowożytnymi. Epoka ta trwała około 1000 lat. Za Jej początek przyjmuje się datę upadku cesarstwa...
Filozofia grecka.
Wybrani filozofowie starożytnej Grecji: I. Filozofowie przyrody. Uważali, że świat ma jednorodną, materialną strukturę. Początkiem i zasadą świata jest przenikająca wszystko, wieczna pramateria (prasubstancja, prapierwiastek, pierwotny...
Starożytność - skrypt.
Antyk Mitologia Jana Parandowskiego BOGOWIE: 1. Zeus władca bogów, nieba, ziemi, ludzi, światła, piorunów 2. Hera żona i siostra Zeusa, patronka małżeństwa i wierności małżeńskiej 3. Apollo syn, bóg słońca, światła, wyroczni, patron...
Przedstaw historiografię średniowieczną
- jest jedną z ciekawszych dla nas działalności pisarskich średniowiecza, gdyż przybliża nam kształt życia i historię tego okresu; można podzielić na kilka różnych kierunków: pierwsze zapiski historyczne związane oczywiście są z kościołem, a...
O symbolu i symbolizmie.
Młoda Polska to epoka mająca miejsce pod koniec XIX wieku (1890- 1918). Na określenie tej epoki używano wielu równoważnych i wymiennych nazw: modernizm, neoromantyzm, dekadentyzm, impresjonizm i symbolizm. Każdy z tych terminów ma...
Literatura Pozytywizmu Warszawskiego.
Literatura tego okresu rozwijała się gł. w Warszawie (związana z liberalnym i demokr. programem tzw. młodej prasy) oraz w Krakowie. Pozytywiści, zwł. warsz. tzw. młodzi (A. Świętochowski, P. Chmielowski, także E. Orzeszkowa), przeciwstawiali...
Romantyzm
Romantyzm to okres w dziejach kultury i literatury europejskiej przełomu XVIII i XIX w. Romantyzm powstał na fali europejskich ruchów wolnościowych, które nawiązywały do ideałów Wielkiej Rewolucji Francuskiej. W Anglii romantyzm towarzyszył...
Charakterystyka filozofii Starożytnej Grecji.
Filozofia narodziła się w Grecji i w starożytności nie była uprawiana w żadnych innych krajach. Jedynie Rzymianie kontynuowali osiągnięcia Greków. Sami nie dodali jednak istotnych nowości. W Grecji rozważania filozoficzne rozpoczęły się w VII w....
Egzystencjalizm.
Filozofia egzystencjalna została zainicjowana przez Kierkegaarda. Wznowił ją około 1930 r. W Niemczech Martin Heidegger. Rozpowszechniła się zaś podczas drugiej wojny we Francji, głównie przez Paula Sartre’a. W Niemczech przedstawicielem...
Barok.
Barok - połowa XVI w - koniec XVII wieku Nazwa epoki: Nazwa epoki pochodzi z języka portugalskiego i oznacza perłę o nieregularnym kształcie. Takie skojarzenie związane było z wymyślnymi, nietypowymi formami charakterystycznymi dla malarstwa i...
Opracowanie Starożytności.
Klasycyzm – cechy związane z literaturą, sztuką, malarstwem, architekturą, rzeźbą. To co jest klasyczne jest harmonialne. Związany z antykiem, starożytnością. Złoty wiek – okres, który miał największy wpływ na myślenie filozofów, tworzenie...
Średniowiecze - charakterystyka ogólna.
Średniowiecze to jedna z najdłuższych epok literackich – obejmuje czas od starożytności po renesans, czyli około 10 stuleci. Umownie za początek średniowiecza przyjmuje się rok 476, to jest upadek cesarstwa zachodniorzymskiego. Natomiast koniec...
Antyk
Literatura starożytna stała się wzorem wszystkich późniejszych prądów artystycznych i na długie wieki określiła europejskie kanony piękna. Uznano ją za wzór doskonały - klasyczny. Literaturę grecką można podzielić na cztery okresy, biorąc pod...
Ściąga z Średniowiecza.
Cechy literatury średniowiecznej(teocentryzm, uniwersalizm, hierarchiczność i pośrednictwo, ręko piśmiennictwo, anonimowość, dualizm językowy, pareneza) Zabytki piśmiennictwa średniowiecza:(Geograf Bawarski IX, Dagome judex X, Kronika...
Wydarzenia i postacie biblijne
1. stworzenie świata i człowieka (Adam i Ewa) 2. wygnanie z raju' 3. potop - Arka Noego (Noe wraz z rodziną jako jedyny sprawiedliwy został uratowany z potopu. Bóg nakazał mu zbudowanie arki, do której miał zabrać także po parze zwierząt. Po...
Gatunki epoki romantyzmu.
· dramat romantyczny · poemat dygresyjny · powieść poetycka · sonet · epopeja · oda · ballada Ballada pierwotnie oznaczała prowansalską ludową liryczną pieśń taneczną, wykonywaną zazwyczaj chóralnie. Charakteryzuje się synkretyzmem...
Lektura prac myślicieli oświeceniowych.
Jan Jakub Rousseau : -wyjaśnienie pojęć obowiązujących w systemie demokratycznym, -definicja państwa - "wyrazu woli zbiorowej" organizującej się w celu osiągnięcia określonych wartości etycznych, -prawo - "wyraz woli...
Europejskość i swojskość Baroku.
„Homo natus de muliere, brevi vivens tempore etc.” Słowa pochodzące z księgi Hioba, są jednocześnie tytułem jednego z sonetów Mikołaja Sępa Szarzyńskiego. Ukazuje pozycję człowieka w baroku. Niestałość, niepokój, brak spoczynku we Wszechświecie,...
Średniowiecze - ściąga.
średniowiecze–zach EuropyV – XVw polsce X – XVUstrój społeczny – (hierarchia św. Tomasza) ustrój feudalny:duchowieństwo, szlachta, mieszczaństwo, chłopi Kościół jego rola–kościół ma ważną rolę w życiu człowieka, ma największe wpływy Cel życia–jest...
Wzorce osobowe epoki Renesansu w twórczości Reja i Kochanowskiego.
W epoce średniowiecza wzorcami parenetycznymi były postaci władcy, ascety i rycerza. W renesansie zaczęto głosić nowe postawy i kuto wzorce godne naśladowania. Był m.in. wzór dworzanina, renesansowego twórcy (poeta doctus), ideał patrioty i wzór...