Elektrolity – substancje, których roztwory wodne przewodzą prąd elektryczny np. kwasy, zasady, sole. Nieelektrolity – substancje, których roztwory wodne nie przewodzą prądu elektrycznego np. cukier, alkohol. Dysocjacja elektrolityczna –...
Alkany - Reakcja z chlorowcami (substytucja): \[CH_4 + X_2 \rightarrow CH_3X + HX\] Alkeny: Reakcja addycji (przyłączanie) - zmiana na alkany, podwójne na pojedyncze: - Z chlorowcami: \[C_nH_{2n} + X_2 \rightarrow C_nH_{2n}X_2\]...
Substancje chemiczne dzieli się na proste, czyli pierwiastki, i złożone, czyli związki chemiczne oraz mieszaniny. Pierwiastki dzielą nie na metale i niemetale. 90 pierwiastków występuje w przyrodzie, a pozostałe zostały otrzymane sztucznie, drogą...
Właściwości FIZYCZNE alkanów - Wraz ze wzrostem długości łańcucha węglowodorowego gęstość alkanów wzrasta. - Alkany są nierozpuszczalne w wodzie, ale rozpuszczalne w rozpuszczalnikach organicznych. - Stany skupienia: C₁-C₄ – gazy,...
- Białka - Tłuszcze - Węglowodany - składniki odżywcze - Witaminy - Składniki mineralne - Woda - Kwasy organiczne Substancje te powinny być zawarte w surowcach lub dodane w procesie technologicznym, w celu uzyskania...
Elektrolity i nieelektrolity Elektrolity są to kwasy, zasady i sole, których roztwory wodne przewodzą prąd elektryczny. Analiza elektrochemiczna, zespół metod analizy chemicznej, w których wyzyskuje się...
Izotopy są to odmiany tego samego pierwiastka o takiej samej liczbie atomowej Z, ale różnej liczbie masowej A. Atomy tego samego pierwiastka muszą mieć taka samą liczbę neutronów, ale mogą mieć różną liczbę protonów. Izotopy dzielimy na Izotopy...
Co to jest pH? pH jest wykładnikiem stężenia jonów wodorowych; jest to ujemny logarytm dziesiętny z wartości liczbowej stężenia molowego jonów wodorowych, czyli: \[ \text{pH} = -\log [\text{H}^+] \] Charakteryzuje odczyn roztworu. W...
Człowiek oraz wszystkie żyjące na Ziemi organizmy są stale narażone na wpływ promieniowania jonizującego. Na skutek oddziaływania promieniowania na tkankę żywą, zachodzą w niej pewne zmiany. Zależą one od rodzaju promieniowania, jego natężenia i...
Węglowodany, czyli cukry są bardzo rozpowszechnione w świecie roślin. Są one substancją zapasową i budulcową roślin. Cukry o ogólnym wzorze sumarycznym Cm(H 2 O)n składają się z trzech pierwiastków: węgla, wodoru i tlenu. Ze względu na budowę...
Fosfor w przyrodzie występuje w postaci związków chemicznych. Znanymi minerałami są sole kwasu fosforowego - fosforyty i apatyty. Fosfor wystepuje w postaci cząsteczek czteroatomowych P4. Podstawowymi odmianami alotropowymi fosforu są: -...
Woda jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych związków chemicznych w przyrodzie. Jest cieczą bezbarwną, bez smaku i zapachu, ma interesujące anomalie o dużym znaczeniu biologicznym. Od 4 o C, w miarę obniżania temperatury, jej gęstość maleje....
Skala porostowa to metoda oceny stopnia zanieczyszczenia powietrza, która opiera się na badaniu porostów rosnących na drzewach oraz innych powierzchniach. Porosty są organizmami złożonymi z grzybów i glonów lub cyjanobakterii, które wrażliwe są na...
1. Główna liczba kwantowa - kwantuje energię elektronu (tzw. energię orbitalną) En Cechy i zastosowanie głównej liczby kwantowej: · oznacza się ją literą "n" · Energię orbitalną określa się wzorem: gdzie: - n - główna liczba kwantowa -...
Tłuszcze są jednym z najpopularniejszych związków na świecie i jednym z podstawowych składników spożywczych. Są estrami gliceryny i kwasów karboksylowych. Ponieważ cząsteczka gliceryny ma trzy grupy hydroksylowe w cząsteczce jej estru pojawią się...
Kwaśny deszcz jest ogólną nazwą wszelkich kwaśnych opadów. Takie opady to kwaśne zanieczyszczenia powietrza, które znajdują się w deszczu, ale mogą również występować w postaci kwaśnej mgły lub śniegu. Cząsteczki kwasów mogą także opadać na...
Maria Skłodowska-Curie (urodzona 7 listopada 1867 - zmarła 4 lipca 1934) była wybitną uczoną, urodzoną w Polsce, która większość życia i kariery naukowej spędziła we Francji. Zajmowała się badaniami z zakresu fizyki i chemii. Najważniejsze...
Tlenki Tlenki to dwuskładnikowe związki tlenu z innymi pierwiastkami. Wzór ogólny tlenków: XaOb X - atom dowolnego pierwiastka, O - atom tlenu, a - ilość atomów pierwiastka X, b - ilość atomów tlenu Nazwy tlenków: tlenek (nazwa...
1. Wstęp Większość kwasów ma kwaśny smak. Niektóre z nich są trujące, niektóre mogą wywołać poważne poparzenia skóry, inne natomiast są całkowicie nieszkodliwe. Są też takie, które można spożywać. Spożywamy kwas cytrynowy zawarty w cytrynach...
Kwasy owocowe - jako składniki kosmetyków najczęściej stosuje się kwasy: glikonowy, mlekowy, jabłkowy, salicylowy, cytrynowy i winowy. W kremach stanowią one dodatek ok.3%, a w preparatach złuszczających (peeling) nawet 10%. Kwas cytrynowy -...
Kwasy beztlenowe to ogólna nazwa kwasów, które w swojej reszcie kwasowej nie posiadają atomu tlenu. Najprostsze z kwasów beztlenowych składają się z atomów wodoru i atomu niemetalu, choć niektóre z nich mają bardziej złożoną strukturę. Do...
Produkcja papieru. Rodzaje papieru. Produkt o nazwie masa celulozowa (pulpa) jest podstawowym materiałem, z którego wytwarza się papier. Pulpę otrzymuje się z wielu rodzajów drzewa - miękkiego i twardego – między innymi ze świerku,...
1. Kwas mrówkowy Właściwości - Bezbarwna, klarowna ciecz - Ostry, drażniący zapach - Temperatura topnienia ok. 8 C - Temperatura wrzenia 100,7 C - Temperatura zapłonu 69 C - Gęstość 1,22 g/cm3 - Jest palny - Dobrze...
Niszczenie warstwy ozonowej prowadzi do zmniejszania się efektywności pochłaniania promieni UV. W wyniku tego organizmy są narażone na zwiększone promieniowanie ultrafioletowe. Nadmiar promieni UV może doprowadzić do zakłócenia równowagi całych...
Urodziła się w Warszawie 7 listopada 1867 r,.jako ostatnia z pięciorga dzieci. Ojciec - Władysław Skłodowski, matka- Bronisława Boguska. 1876 r. umiera matka Marii Skłodowskiej - Bronisława Boguska. 1882 r. Maria Skłodowska ukończyła gimnazjum ( w...
Węglowodory-związki chemiczne zbudowane z atomów węgla i wodoru. Alkany- węglowodory łańcuchowe nasycone, których cząsteczki zawierają wiązania pojedyncze pomiędzy atomami węgla. Szereg homologiczny-szereg związków organicznych o podobnej...
Od co najmniej 60 lat tworzywa sztuczne znajdują coraz większe zastosowanie w różnych dziedzinach techniki i życia codziennego. Stosowane początkowo jako namiastki tradycyjnych i zarazem deficytowych tworzyw wytwarzanych z surowców naturalnych,...
Otrzymywanie soli 1. Reakcja zobojętniania: KWAS + ZASADA ---> SÓL + WODA 2. Reakcja tlenków metali z kwasami: TLENEK METALU + KWAS ---> SÓL + WODA 3. Reakcja metali z kwasami: METAL + KWAS ---> SÓL + WODÓR 4. TLENEK KWASOWY + ZASADA --->...
Woda jest jedną z bardziej rozpowszechnionych substancji w przyrodzie. Oceany, morza, jeziora i rzeki to prawie 3/4 powierzchni Ziemi. Astrofizycy odkryli obłoki wodne w przestrzeniach kosmicznych. Masy wód oceanów i mórz stanowi rodzaj...
wzór ogólny alkanów: C(n) H(2n+2) wzór ogólny alkenów: C(n) H(2n) wzór ogólny alkinów: C(n) H(2n-2) reszta - patrz załącznik
Drewno. Podstawowym kierunkiem przetwórstwa drewna jest przemysł papierniczy, drewno jest również surowcem w przemyśle włókienniczym. Drewno stanowi największy surowiec odnawialny pod względem tonażowym na Ziemi. Większość drewna idzie na...
Substancje chemiczne i związki chemiczne. Substancje chemiczne - są to wszystkie związki i pierwiastki chemiczne wyróżnia się około 10 mln związków chemicznych Substancje chemiczne charakteryzują się zespołem cech ( właściwości) które...
Węglowodory – związki chemiczne zbudowane z atomów węgla i wodoru. Alkany – węglowodory łańcuchowe nasycone, których cząsteczki zawierają wyłącznie wiązania pojedyncze pomiędzy atomami węgla. Szereg homologiczny – szereg związków...
Podczas spalania alkanów mogą zachodzić trzy rodzaje reakcji w zależności od dostępności tlenu: - Spalanie całkowite – przy pełnym dostępie tlenu, produktem są dwutlenek węgla (CO₂) i woda (H₂O). - Spalanie niecałkowite – przy ograniczonym...
ROPA NAFTOWA, czyli olej skalny, jest najważniejszym surowcem węglowodorowym do otrzymywania cennych produktów przemysłowych, np. benzyny, nafty, olejów smarowych, parafiny. Ropa naftowa jest ciemnobrunatną cieczą o gęstości 0,79 - 0,96 g/ml i...
Każda substancja składa się z malutkich cząsteczek, zwanych atomami. Są one tak małe, że w główce szpilki mieści się ich miliony. Łączą się one w grupy zwane cząsteczkami, z których największe są złożonymi strukturami, składającymi się z tysięcy...
Mieszanina – połączenie co najmniej dwóch substancji chemicznych. Mieszanina jednorodna – mieszanina, której składników nie można dostrzec gołym okiem ani za pomocą prostych przyrządów optycznych. Przykłady: powietrze, roztwór soli w...
Materia ma budowę ziarnistą i składa się z maleńkich cząsteczek, będących w ciągłym ruchu. Atom to najmniejsza cząstka pierwiastka. Atom składa się z jądra i elektronów. Jądro atomowe zawiera nukleony, czyli protony i neutrony. Liczba atomowa to...
Metale lekkie:litowce, berylowce, skand, tytan, gli, itr. Litowce – I-sza grupa głowna aktywnośc chemiczna rośnie w dół. Sód metal bardzo miękki i lekki, lżejszy od wody. Reaguje z wodą tworząc wodorotlenek sodu i wodór reakcja egzotermiczna....
Jak zbudowana jest materia? Materia ma budowę ziarnistą i składa się z maleńkich cząsteczek będących w ciągłym ruchu. Co to jest atom? Atom jest najmniejszą cząstką pierwiastka. Atom składa się z jądra i elektronów. Jądro zawiera...
WĘGLOWODORY - są to związki organiczne o cząsteczkach zbudowanych wyłącznie z atomów węgla i wodoru. Ogólnie dzieli się je na węglowodory acykliczne — łańcuchowe, zwane też alifatycznymi, i cykliczne — pierścieniowe, wśród których rozróżnia się...
Detergenty są to syntetyczne środki piorące oraz mydlące, nie zawierające mydła. Są to głównie sole sodowe kwasów sulfonowych, oraz wodosiarczanów wyższych alkoholi. Detergenty są składnikami proszku do prania, płynów do mycia naczyń, są również w...
Włókna: Naturalne *roślinne (podstawowy składnik to celuloza): 1. bawełna - roślina uprawna, występująca w gorącym klimacie wszystkich kontynentów, z której włókno, zebrane z torebek nasiennych, jest szeroko wykorzystywane, przede wszystkim w...
Określenie korozji Korozją nazywamy proces niszczenia metali oraz ich stopów na skutek chemicznego lub elektrochemicznego działania otaczającego środowiska. Niszczenie metalu zaczyna się od jego powierzchni, a w dalszym etapie posuwa się w...
KWASY KARBOKSYLOWE są to związki organiczne, których cząsteczki składają się z grup węglowodorowych i nadających im charakterystyczne właściwości grup karboksylowych –COOH Ogólny wzór alifatycznych kwasów karboksylowych Gruba karbonylowa(bez...
Korozją nazywa się stopniowe niszczenie materiału pod wpływem chemicznego lub elektrochemicznego oddziaływania środowiska. W przypadku metali rozróżnia się korozję chemiczną i elektrochemiczną. Korozja chemiczna jest spowodowana oddziaływaniem...
Przez korozję rozumie się proces działania środowiska na tworzywo, a więc każdego środowiska na każde tworzywo. Ta uniwersalność zjawiska powoduje, że korozja stanowi poważny, ogólnopaństwowy problem gospodarczy. Korozji ulegają z różną...
Woda jest jednym z najważniejszych i najbardziej rozpowszechnionych związków chemicznych na kuli ziemskiej. Znajduje się w stałym obiegu w przyrodzie, stanowi jedną z geosfer (hydrosferę) i zajmuje ponad dwie trzecie powierzchni Ziemi. Woda...
OGNIWO GALWANICZNE Jest to źródło energii prądu, w którym energia ta powstaje w wyniku reakcji elektrochemicznych, Każde ogniwo składa się z 2 półogniw. Półogniwo to elektroda metaliczna zanurzona do odpowiedniego roztworu. Na elektrodach...