Węgiel kamienny jest najcenniejszym surowcem energetyczno - chemicznym pochodzenia naturalnego. Jest on złożoną i urozmaiconą pod względem budowy substancją stałą z grupy węglowców, jest niemetalem, nie rozpuszcza się w wodzie, jak również w...
Sole- związki chemiczne wywodzące z kwasów, których roztwory wodne zawierają kationy metali. Złożone są z atomów metali połączonych z resztami kwasowymi. Sole są ciałami stałymi, krystalicznymi. Ich rozpuszczalność w wodzie jest...
Węgiel kamienny jest paliwem kopalnym pochodzenia organicznego. Powstał w wyniku powolnych przekształceń tkanek roślinnych, rozkładu przez mikroorganizmy w warunkach ograniczonego dostępu tlenu oraz działania wysokiej temperatury i ciśnienia...
Zanieczyszczenia powietrza są głównymi przyczynami globalnych zagrożeń środowiska. Najczęściej i najbardziej zanieczyszczają atmosferę: dwutlenek siarki, tlenki azotu oraz pyły. Źródła zanieczyszczeń powietrza Powietrze zanieczyszczają,...
Alkohole 1. Wzór ogólny CₙH₂ₙ⁺¹OH 2. Nazewnictwo Do nazwy węglowodoru dodaje się końcówkę –-ol. 3. Otrzymywanie Metanol: - Sucha destylacja drewna - Z gazu syntezowego: CO + 2H₂ → CH₃OH...
Glikol i gliceryna są przedstawicielami alkanow wielowodorotlenkowych Gliceryna:ciecz, o słodkim smaku, ciezsza od wody, rozpuszcza sie w wodzie, nie jest trujaca, jest higroskopijna, zastosowanie: farmacja, do prod. mat. wybuchowych,...
"Wartość wody doceniamy dopiero wtedy, gdy wyschnie studnia" - Benjamin Franklin Woda to związek chemiczny niezbędny do podtrzymania życia. Niektóre drobnoustroje potrafią żyć bez powietrza, nie istnieje jednak organizm zdolny przeżyć bez wody....
Związki chemiczne w otoczeniu człowieka i ich zastosowanie. Aby doskonale rozpoznać związki chemiczne w otoczeniu człowieka należy wiedzieć, co to jest związek chemiczny, a wiec jest to substancja złożona, zbudowana, z co najmniej dwóch różnych...
Budowa atomu Atom – to najmniejsza część materii Zachowująca jej własności składa się z kilku mniejszych części zwanych elementarnymi cząstkami materii. Takimi jak protony, neutrony , elektrony. - proton - ma ładunek dodatni - elektron –...
Koloidy (zole) są to układy o dużym stopniu rozdrobnienia. Są stanem pośrednim pomiędzy roztworami rzeczywistymi, które są układami fizycznie jednorodnymi o rozdrobnieniu cząsteczkowym a zawiesinami i mieszaninami...
1.Znaczenie i podział nawozów sztucznych. Źródłem pokarmu dla roślin jest gleba i powietrze. Z powietrza rośliny pobierają tlen, dwutlenek węgla i azot, a składniki mineralne oraz wodę czerpią z gleby. Intensywna hodowla roślin powoduje...
Cukry to przede wszystkim materiał energetyczny i strukturalny. Ze względu na budowę wyróżniamy cukry proste – glukoza, dwucukry – laktoza, sacharoza i wielocukry – skrobia, celuloza, czyli błonnik, chityna. G L U K O Z A – inaczej cukier...
Skala pH, czyli skala odczynu roztworu - jest to skala wartości liczbowych od 1-14, odpowiadających tężeniu jonów wodoru w roztworze. Roztwory o pH od 1 do 6 mają odczyn kwasowy (zawierają nadmiar jonów wodorowych), roztwory o pH od 8 do 14...
Aby móc pisać o zastosowaniu izotopów powinno się najpierw wyjaśnić pojęcie izotopu. Izotopy (z greckiego „isos” – równy, „topos” – miejsce) są to odmiany tego samego pierwiastka chemicznego o takiej samej licznie atomowej Z i różnej licznie...
Kwasy Termin 'kwas' jest stosowany w chemii do charakteryzowania właściwości chemicznych oraz do celów nomenklaturowych. W tym pierwszym znaczeniu kwasem jest każda substancja, która wprowadzona do wody powoduje wzrost stężenia jonów...
Otrzymywanie kwasu beztlenowego 1) Mg + 2 HCl -> MgCl2 + 2 H2 2) NaOH + HCl -> NaCl + H2O 3) CaSO4 + 2 HCl -> SO4Cl2 + H2Ca 4) K2O + 2 HCl -> 2 KCl + H2O otrzymywanie kwasu tlenowego 1) 2 Li + H2SO4 -> Li2SO4 + H2 2)...
Stop jest mieszaniną jednorodną metali stopionych w odpowiedniej proporcji. Stopy różnią się właściwościami fizycznymi i chemicznymi od pierwiastków wchodzących w ich skład. Ich właściwości fizyczne, np. twardość, odporność na korozję,...
Co to są wodorotlenki? Wodorotlenki są to związki chemiczne, które w wodzie dysocjują z utworzeniem jonów wodorotlenkowych OH-, np. KOH K+ + OH-, uwalnianie jonów OH- decyduje o ich charakterze zasadowym. Wodorotlenki reagują z kwasami tworząc...
Zaprawa murarska twardnieje, ponieważ wapno gaszone łączy się z dwutlenkiem węgla zawartym w powietrzu, a woda wyparowuje. CaO + H2O ---> Ca(OH)2 tlenek wodorotlenek wapnia wapnia- wapno...
W naszych ogrodach, sadach na polach uprawnych żeruje mnóstwo różnorakich szkodników, które niszcząc uprawiane rośliny powodują niekiedy nawet bardzo duże obniżenie plonów i zbiorów. Nawet na działkach typowo rekreacyjnych niszczące działanie...
Promieniotwórczość (radioaktywność) zdolność emitowania przez pewne pierwiastki promieniowania jądrowego wskutek rozpadu promieniotwórczego ich jąder atomów. Promieniotwórczość pierwiastków występujących w przyrodzie jest nazywana...
1) Wzór strukturalny: 2) Wzór sumaryczny: HNO3 3) Podstawowe właściwości fizyczne: bezbarwny gaz cięższy od powietrza temperatura krzepnięcia: 332K (41,1OC) temperatura wrzenia 356K (83OC) doskonale rozpuszcza się w...
Promieniotwórczość to zdolność pewnych substancji (zwanych promieniotwórczymi) do wysyłania promieniowania korpuskulamego i promieniowania elektromagnetycznego o bardzo małej długości fali, powstającego w wyniku samorzutnych przemian (rozpadów)...
Żelazo oraz jego główny stop, stal, należą do najczęściej używanych przez człowieka materiałów. Stosunkowo tania w produkcji ma zadziwiającą wytrzymałość. Wykonuje się z niej m.in. szkielety drapaczy chmur. Żelazo jest obok aluminium...
Żelazo jest najbardziej rozpowszechnionym w skorupie ziemskiej metalem ciężkim . Na powierzchni ziemi nie znajdujemy nigdzie czystego żelaza , za to liczne są jego rudy. Są to głównie tlenki . Najważniejszą i najbogatszą rudą żelaza jest magnetyt...
Jest to substancja przewodząca prąd elektryczny za pośrednictwem swobodnych jonów; może być w stanie stałym lub stopionym (np. sole) albo w roztworze (np. ulegające dysocjacji elektrolitycznej: kwasy, zasady i sole). Elektrolity dysocjują w...
Składniki pokarmowe - Białka - Tłuszcze - Węglowodany - składniki odżywcze - Witaminy - Składniki mineralne - Woda - Kwasy organiczne Substancje te powinny być zawarte w surowcach lub dodane w procesie technologicznym, w celu...
Tlenki kwasowe (Sio2, SO2, Mn2O7, CrO3) reagują z zasadami N2O5 Ca(OH)2->Ca(NO3)2 H2O) P4O10 12KOH->4K3PO4 6H2O CO2 Ca(OH)2->CaCO3 H2O 2CrO3 2KOH->K2Cr2O7 H2O Tlenki zasadowe (NiO, MnO, Na2O, CaO) reagują z kwasami Na2O...
Gliceryna Tworzy się ją z propanu przez zastąpienie trzech atomów wodoru grupami hydroksylowymi (OH). Właściwości gliceryny Jest bezbarwną oleistą cieczą. Nie jest toksyczna. Posiada słodki smak. Spala się niecałkowicie,...
1. Główna liczba kwantowa - kwantuje energię elektronu (tzw. energię orbitalną) En Cechy i zastosowanie głównej liczby kwantowej: · oznacza się ją literą "n" · Energię orbitalną określa się wzorem: gdzie: - n - główna liczba kwantowa -...
Węgiel jest jednym z najbardziej niezwykłych minerałów występujących na świecie, jest jedyną skałą, która pali się wydzielając dużo energii. Większość złóż węgla formowała się od 360 do 286 milionów lat temu i właśnie z tego powodu okres ten...
Alkohole Alkohole - pochodne węglowodorów, zaw. W cz. Jedną lub wiecej grup ?OH.(R-CH) CnH2n 1OH, Metanol - CH3OH, Etanol - C2H5OH, Propan - 1-ol C3H7OH. Rzędowość alkoholi, (mogą być I,II,III ) zależy ilu rzędowy jest C z którym połączona...
Tlen O: (ang. oxygen, franc. oxygene, łac. oxygenium, niem. Sauerstoff, ros. кислород); pierwiastek reprezentatywny rozpoczynający główną rodzinę 6B (tlenowce); masa atomowa 15,9994, Z=8, d0=1,429g/l, temp. topnienia -218,8C, temp. wrz....
Wydaje nam się, że wiemy, co to jest metal. Okazuje się jednak, że chemik może określić mianem metalu większość pierwiastków nie wszystkie pasują do naszych wyobrażeń. Co to jest metal? Pytanie z pozoru wydaje nam się banalne. Czysty metal...
Promieniotwórczość - jest to samorzutna przemiana jąder atomów jednego rodzaju w jądra innego rodzaju połączona z wysyłaniem promieniowana jądrowego (alfa, beta, gamma). Podczas rozpadu alfa wypromieniowywana jest cząstka alfa złożona z 2 protonów...
KWASY I ZASADY WOKÓŁ NAS kwasy - związki, które w roztworze wodnym dysocjują na kationy wodoru i aniony reszt kwasowej. Kwas cytrynowy i askorbinowy – owoce cytrusowe Kwas siarkowy – akumulatory kwasowo-ołowiowe Kwas mrówkowy -...
Kwasy nieorganiczne, związki nieorganiczne spełniające jedna z definicji kwasów. Zgodnie z konwencją wzory sumaryczne kwasów nieorganicznych pisze się zaczynając je od atomów wodoru. Kwasy nieorganiczne dzielimy na tlenowe i beztlenowe. Kwasy...
Budowa cząsteczki metanu Wszystkie wiązania w cząsteczce metanu są równocenne. Każde z nich jest utworzone dzięki parze wspólnych elektronów. Jeden z elektronów tworzących to wiązanie pochodzi od atomu węgla, drugi zaś od atomu wodoru. Są to...
METALE Metal (niem. Metall, fr. mtal, ang. metal z łc. metallum z gr. mtallon) 1. fiz., chem. substancja o skondensowanej uporządkowanej budowie wewnętrznej, stałym lub ciekłym stanie skupienia, dobrym przewodnictwie cieplnym i elektr.,...
Stopień utlenienia jest pojęciem charakteryzującym stan atomu pierwiastka w związku chemicznym. Można powiedzieć, że jest to ładunek jaki wydaje się że ma atom jeżeli oblicza się elektrony zgodnie z następującymi regułami: 1) elektrony podzielone...
ROPA NAFTOWA Ciekła, naturalna mieszanina węglowodorów parafinowych (alkany), naftenowych (cykloalkany) i aromatycznych (areny); zawiera także org. związki siarki, tlenu, azotu, związki metaloorg. oraz składniki mineralne: związki żelaza,...
Prawo zachowania masy(Łomosow i Larosier): Łączna masa wszystkich substratów wchodzących do jednej reakcji chemicznej równa jest masie produktów powstałych w reakcji. Prawo stałości składu związku chemicznego(Proust): Stosunek mas...
Metalurgia – jest to nauka o metodach otrzymywania metali z rud. W szerszym znaczeniu pod nazwą metalurgii rozumie się także dziedziny pokrewne, a więc kopalnictwo i przeróbkę rud, wytwarzanie paliw stosowanych w procesach metalurgicznych,...
Krzem (Si, silicium) jest szarym, twardym i kruchym ciałem stałym o strukturze typu diamentu, niemetalem (półmetalem, o własnościach półprzewodnikowych) o temperaturze topnienia 1417C i gęstości 2,33 g/cm3. Otrzymywany przez redukcję krzemionki...
KWAS + WODOROTLENEK ==> SÓL + WODA H2SO4 + 2NaOH ==> Na2SO4 + 2H2O KWAS + TLENEK METALU ==> SÓL + WODA 2HNO3 + Na2O ==> 2NaNO3 + H2O KWAS + METAL ==> SÓL + WODÓR H2CO3 + 2K ==> K2CO3 + H2 KWAS M. + SÓL KW. SŁ ==> KWAS...
ROZWÓJ POGLĄDÓW NA TEMAT BUDOWY MATERII Jesteśmy otoczeni przez materię. Widzimy dookoła siebie przedmioty twarde lub miękkie, elastyczne lub sztywne, mocne lub delikatne, o różnych kolorach i zapachach, różne w dotyku. Są to liczne postacie...
Zasady to jedna z podstawowych grup związków chemicznych. Wzór ogólny zasad to: \( M_n(OH)_n \) (gdzie: M – metal, OH – grupa wodorotlenkowa, n – wartość metalu) Zasady, czyli wodorotlenki, są związkami pierwiastków (zwykle metali) i...
Kwasy karboksylowe są końcowym produktem utlenienia alkoholi I-rzędowych i aldehydów. Charakteryzuje je obecność grupy karboksylowej –COOH. Duża różnica elektroujemności atomów tlenu z jednej strony a węgla i wodoru z drugiej, powoduje powstanie...
Wiązanie chemiczne według klasycznej definicji to każde trwałe połączenie dwóch atomów. Wiązania chemiczne powstają na skutek uwspólnienia dwóch lub więcej elektronów pochodzących z jednego lub obu łączących się atomów albo przeskoku jednego lub...