Synantropizacja
Synantropizacja – proces powstawania przystosowań do samodzielnego, niezależnego od woli człowieka zajmowania przez gatunki dzikich zwierząt osiedli ludzkich lub ich najbliższego otoczenia Zwierzęta – towarzyszenie ludom koczowniczym...
Znaczenie wody w życiu i działalności społeczeństwa
Woda jest jednym z podstawowych elementów przyrody, decydującym o istnieniu życia na Ziemi. Jest niezastąpiona w życiu i gospodarce człowieka. Jest przedmiotem konsumpcji, warunkiem higieny i rekreacji. Jest też podstawowym czynnikiem rozwoju...
Komunikacja a środowisko
Wpływ transportu na środowisko Od wieków ludzkość przemieszczała się z miejsca na miejsce i prowadziła wymianę handlową. Przez stulecia odbywało się to w sposób prymitywny. Podróżowano pieszo lub konno. Towary przewożono również głównie za...
Odnawialne i nieodnawialne źródła energii ekologicznej
Odnawialne źródła energii to źródła energii, których zasoby same się odnawiają i z tego powodu są praktycznie niewyczerpalne i ekologiczne. Najważniejszym ze źródeł odnawialnych jest energia spadku wody. Pozostałe źródła odnawialne - energia...
Racjonalne odżywianie
Już od ponad 2000 lat człowiek zdaje sobie sprawę, że należy dbać o zrównoważoną dietę, zawierającą prawidłowe ilości i rodzaje wszystkich rodzajów pokarmu. Potoczne twierdzenie: ,, Jesteś tym, co jesz’’ wcale nie jest dalekie od prawdy. Ludzkie...
Mutacje
Mutacje – to nagłe skokowe zmiany materiału genetycznego. MUTACJE dziedziczone niedziedziczone Komórki rozrodcze lub Macierzyste przekazywane w Procesie dziedziczenia Komórki somatyczne, zmianie budowa danego organu, jego wygląd...
Zanik warstwy ozonowej
Ozon stratosferyczny, cząsteczka utworzona przez trzy atomy tlenu (03), znajduje się na wysokości 15-40 km. Zmniejszenie jego ilości, stwierdzone w latach siedemdziesiątych, jest szczególnie wyraźne na biegunach, gdzie przyjmuje postać "dziury"....
Układ moczowy
Nerki przypominają kształtem znacznie powiększone ziarna fasoli. Znajdują się po obu stronach kręgosłupa, za żołądkiem i wątrobą. Z każdą nerką związane są dwa duże naczynia krwionośne: tętnica nerkowa oraz żyła nerkowa. Z każdej nerki prowadzi...
Obieg pierwiastków w przyrodzie
Drogi włączenia pierwiastków biogennych do obiegu w ekosystemach mogą być 03%- rozmaite, różne też mogą być drogi ich wychodzenia z obiegu. Budżety pierwiastków biogennych sporządza się porównując ich dopływ i odpływ w rozpatrywanym systemie. W...
Wirus HIV
HIV - Humman Immunodeficiency Virus, czyli ludzki wirus nabytego zespołu upośledzenia odporności. Wirus HIV należy do grupy retrowirusów. Wirusy te nie posiadają w swoim rdzeniu DNA, a tylko RNA, czyli kwas rybonukleinowy. RNA ulega najpierw...
Efekt Cieplarniany
Efekt Cieplarniany Efekt cieplarniany, wzrost temperatury planety spowodowany zwiększoną koncentracją dwutlenku węgla (lub innych gazów nieprzezroczystych dla podczerwonego promieniowania – tzw. gazów cieplarnianych), jeden z negatywnych...
Choroby genetyczne.
CECHY ZESPOŁU DOWNA: -niedorozwój umysłowy -niski wzrost -nieprawidłowe proporcje ciała -skośne ustawienie szpar pokwiekowych -obniżenie napięcia mięśniowego --nieprawidłowość zębów -duży język -wysokie, wąskie podniebienie -krótki nos...
Tkanki zwierzęce - tabela
Tkanka Charakterystyka Podział Funkcja Występowanie nabłonkowa zbudowana z komórek ściśle przylegających do siebie 1) Podział ze względu na kształt: płaskie jednowarstwowe wielowarstwowe sześcienne walcowate...
Układ wydalniczy, budowa układu rozrodzczego żeńskiego i męskiego, metody antykoncepcji
NERKA przypominająa kształtem powiększone ziarna fasoli. Znajdują się po obu stronach kręgosłupa,za żołądkiem i wątrobą. Z każdąa nerką związane są 2 duże naczynia krwionośne:tętnica nerkowa,żyła nerkowa. Z każdej nerki prowadzi pojedynczy...
Dualistyczna natura wirusów
WIRUS to kompleks nukleinowo-białkowy, którego kwas nukleinowy po wniknięciu do komórki zachowuje się jak jej część składowa, zmieniając jej program działania. KWAS NUKLEINOWY stanowi najważniejszą część wirusa, wystarczającą zwykle dla...
Gąbki: Budowa, Odżywianie, Rozmnażanie, Znaczenie
Gąbki - Prowadzą osiadły tryb życia. - Jako jedyne zwierzęta nie mają otworu gębowego. Posiadają jedynie otwór odpływowy (oskulum) skierowany ku górze. - Zbudowane są z dwóch rodzajów komórek: - Pinakocyty: - Tworzą zewnętrzną warstwę...
Efekt cieplarniany
Powstawanie: Podwyższenie temperatury powierzchni Ziemi spowodowane jest istnieniem atmosfery ziemskiej. Temperatura ta wynosi średnio 14 - 15 C. Bez atmosfery byłaby mniejsza o około 30C. Atmosfera przepuszcza do powierzchni Ziemi znaczną...
Studium dębu czerwonego i ogólnie o drzewach
Wiadomości ogólne: Pod względem występujących gatunków rodzima flora drzewiasta jest właściwie bardzo skromna i łatwa do poznania, gdyż krzewy i drzewa stanowią zaledwie pięć procent dziko rosnących gatunków roślin. Epoki lodowcowe pozostawiły...
Pochodzenie człowieka
1. Co to jest antropogeneza? 2. Kto to są hominidy? Antropogeneza (gr. nthrpos -człowiek, gnesis-pochodzenie) jest próbą wyjaśnia w jaki sposób z kolejne formy hominidów ( podrodzina człowiekowatych, która oddzieliła się od wspólnych przodków...
Podział lasów światowych
Światowe lasy Las szpilkowy - formacja roślinna strefy umiarkowanej związana z obszarami wyższych szerokości geograficznych północnych lub górskimi, o opadach atmosferycznych wynoszących 750-3750 mm/rok, gdzie zaznacza się tendencja do...
Ekologia
Tolerancja ekologiczna organizmów Obecność i pomyślne bytowanie organizmów jest uwarunkowane od całego kompleksu czynników, od ich ilości i natężenia. Każdy czynnik, który zbliża się do granic tolerancji gatunku lub je przekroczy, nosi nazwę...
AIDS: sposoby zakażenia, objawy, pierwsze przypadki AIDS, czerwona wstążka.
AIDS (ang. aquired immunodeficiency syndrome) oznacza zespół nabytych niedoborów immunologicznych. Jest to schorzenie układu immunologicznego spowodowane zakażeniem retrovirusem HIV (ang. human immunodeficiency virus). AIDS charakteryzuje się...
Charakterystyka ssaków
POKRYCIE CIAŁA: a. gruba skóra: - chroniąca przed utratą ciepła – włosy - regulacja strat wody - chroni przed urazami mechanicznymi i skokami temperatur - zawiera liczne receptory - tworzy barierę dla drobnoustrojów - chroni głębiej...
Narząd wzroku
Człowiek w ciągu całego swojego życia pozostaje w kontakcie z otaczającym go środowiskiem, które wpływa na przebieg procesów życiowych. Wszystkie informacje, które dostajemy z otoczenia, docierają do nas za pomocą wyspecjalizowanych komórek...
Genetyka w medycynie
GENETYKA W MEDYCYNIE Genetyka to nauka o zmienności i dziedziczności cech u istot żywych. Powstała na początku XX w. kiedy odkryto na nowo zapomniane prawa Mendla, a następnie ugruntowano chromosomową teorię dziedziczności, co dało podwaliny...
Dziura ozonowa
Jeszcze 20 lat temu niewiele ludzi słyszało o warstwie ozonowej. Obecnie, dzięki odkryciom naukowców, zdaliśmy sobie sprawę z jej znaczenia dl ochrony życia na Ziemi i z wynikającej stąd konieczności jej zachowania. W wesołych miasteczkach...
Ewolucja - wyjście roślin na ląd.
Do połowy syluru życie na Ziemi koncentrowało się wyłącznie w głębinach i na powierzchni praoceanów. Pomimo stosunkowo monotonnego środowiska rośliny dawnych epok, pierwotne glony, odznaczały się znaczną różnorodnością form (jednokomórkowe,...
Układ wydalniczy - płazy, gady, ryby
PŁAZY Układ wydalniczy - posiadają dość szerokie, taśmowate i jednolite parzyste nerki - wzdłuż nich na brzegach znajduje się moczowód pierwotny - silnie rozcieńczony mocz uchodzi do steku, którego uchyłek tworzy pęcherz moczowy...
Owady
Sa najliczniejsza i najbardziej zroznicowano grupa zwierzat ladowych. Stanowia prawie 70% wszystkich zwierzat zyjacych na ziemi. Szkielet zewnetrzny ulatwia owadom zycie w roznych srodowiskach. Jest on zbudowany z chitynowego oskorka...
Genetyka
Część materiału z genetyki - II rok AGR na AR (6 kolumn, czcionka 5, verdana, 1,5 strony A4)
Jak radzić sobie ze stresem?
Aby zredukować szkodliwe skutki nie uzewnętrznionego stresu, nie wystarczy tylko go zidentyfikować i sobie uświadomić. Jak wiele jest źródeł stresu, tak wiele jest sposobów radzenia sobie z nim. Jednakże, wszystkie zmiany wymagają wysiłku: należy...
Ekologiczne źródła energii.
Ekologiczne źródła energii i ich wykorzystanie. Aby funkcjonował współczesny świat, by mogły pracować wszystkie maszyny, fabryki i człowiek mógł wygodnie i spokojnie żyć, potrzeba ogromnych ilości energii. Większość tej energii dostarczają...
Tkanki roślinne- ściąga
TKANKA- jest to zespół komórek podobnych do siebie, spełniają ściśle określone funkcje. Tkanki twórcze a) pierwotne (powstają już u zarodka) - zarodkowe - wierzchołkowe - wstawowe b) wtórne (powstają w wyniku odróżnicowania...
Ochrona środowiska, zasoby środowiska
Zasoby środowiska - odnawialne - nie zużywają się - woda, powietrze, gleba, - nieodnawialne - zużywają się, ich ilość jest skończona - - węgiel, ropa naftowa, gaz ziemny, żywność, las, wiatr i słońce złoża metali, minerały Kwaśne deszcze...
Antropogeneza - etapy
Antropogeneza jest inaczej nazywana filogenezą lub po prostu pochodzeniem człowieka; mówi o procesach biologicznych, które doprowadziły do powstania człowieka współczesnego. Z antropogenezą związane jest pojęcie hominizacji (od homo erectusa),...
Wątroba
Wątroba to wieloczynnościowy organ gruczołowy o wadze 1,5 kg leżący głównie w prawym nadbrzuszu. Składa się z płatów prawego (większego) i lewego. Ma wypłukłą powierzchnię przeponową i wklęsłą powierzchnię trzewną (dolną). Na powierzchni...
Genetyka - pojęcia.
Założenia teorii komórkowej: • komórka jest podstawową jednostką strukturalną każdego żywego organizmu. • komórka jest podstawową jednostką funkcjonalną każdego żywego organizmu. • komórki powstają z już istniejących komórek. • w jądrze...
Rola kwasów nukleinowych, mutacje, genetyka mendlowska
1. Kwasy nukleinowe i białka jako materiał genetyczny uczestniczący w procesach przekazywania informacji, biosyntezie białka i mutacjach. Do przechowywania i informacji genetycznej służą makrocząsteczki. Są to duże cząsteczki chemiczne...
Układ krwionośny
Większość komórek każdego organizmu wymaga stałego zaopatrzenia w substancje odżywcze. Drobne zwierzęta wodne jak gąbki, parzydełkowce, żebropławy, płazińce i nicienie nie mają wyspecjalizowanego układu krążenia a jego funkcję przejmuje dyfuzja....
Podaj przykłady narządów, w których występuje tkanka: nabłonkowa, łączna, mięśniowa i nerwowa
Tkanka nabłonkowa - naczynia krwionośne i pęcherzyki płucne - zewnętrzna warstwa skóry - jama ustna - pochwa - przewód pokarmowy; odcinki wydzielnicze gruczołów - kanaliki nerkowe i przewody gruczołów - górne drogi oddechowe Tkanka...
Ruchy roślin
Rodzaj ruchów Opis Rodzaje Bodziec Charakterystyka i znaczenie TROPIZMY Reakcje roślin objawiające się zróżnicowanym wzrostem na działanie bodźców zewnętrznych, takich jak światło, siła ciążenia...
Komensalizm
Komensalizm - (współbiesiadnictwo) jest to forma symbiozy dwóch różnych gatunków zwierząt, roślin lub rośliny i zwierzęcia polegające na tym, że jeden z partnerów( gospodarz) udostępnia drugiemu ( komensalowi) pokarm, drugi partner nie wyrządza...
Gorczański Park Narodowy
Gorczański Park Narodowy Położenie, powierzchnia i historia Gorczański Park Narodowy obejmuje centralną i północno-wschodnią część pasma Gorców, z najwyższym szczytem Jaworzyną Kamienicką (1288 m npm). Znajduje się on w południowej części kraju,...
Problem głodu i przejedzenia na świecie w XXI wieku- otyłość, anoreksja i bulimia
Światowa Organizacja Zdrowia bije na alarm: u progu XXI wieku zaburzenia odżywiania w krajach rozwiniętych przybierają rozmiary epidemii. Jedni umierają z przejedzenia, inni dobrowolnie skazują się na śmierć głodową. Głód stał się przedmiotem...
referat na temat gadów
Gady to bardzo stara grupa zwierząt przedstawiająca ważne ogniwo w rozwoju życia na Ziemi, stanowi pomost między geologiczną starożytnością a czasami najnowszymi. Do gadów należą: hatterie, łuskonośne, żółwie i krokodyle. Hatterie występują w...
Bakterie i wirusy.
I PROCARYOTA KRÓLESTWO: Bezjądrowe PODKRÓLESTWO: Archeany PODKRÓLESTWO: Eubakterie Pojawiły się na Ziemi ok. 3,5 mld lat temu w postaci pojedynczych komórek 1. Bakterie- to jednokomórkowe drobnoustroje (mikroorganizmy), których wielkość wynosi...
Biotechnologia jako nauka interdyscyplinarna
BIOTECHNOLOGIA-to technologia polegająca na wykorzystaniu mikroorganizmów, enzymów, procesów biologicznych itp. w produkcji przemysłowej. Do niedawna biotechnologia zajmowała się głównie opracowywaniem urządzeń i warunków technicznych produkcji...
Ssaki
SZKIELET 1. Czaszka. Zbudowana z małej liczby kości ściśle połączonych szwami. Szwy na starość zanikają. U stekowców i nietoperzy szwów jest brak. Ich kości zrastają się ściśle we wczesnym rozwoju. Puszka mózgowa rozbudowuje się wzwyż, czoło się...
Mózg - budowa, czynność bioelektryczna mózgu, sen i czuwanie, przykładowe choroby psychiczne.
MÓZG UKŁAD NERWOWY Układ nerwowy dzieli się na układ somatyczny oraz układ autonomiczny. Ta część, która odbiera i reaguje na bodźce pochodzące z zewnątrz organizmu, od której zależą czynności mięśni poprzecznie prążkowanych, a procesy te...
Środki transportu. Korzyści i zagrożenia wynikające z rozwoju motoryzacji
Motoryzacja to całokształt spraw związanych z zastosowaniem pojazdów drogowych lub szynowych napędzanych silnikami spalinowymi. Potocznie przez motoryzację rozumie się motoryzację drogową, związaną z zastosowaniem: samochodów osobowych i...