Kręgowce są podtypem zwierząt należącym do typu strunowców, charakteryzują się wyraźną symetrią dwuboczną i zaznaczoną w wielu miejscach metameryzacją ciała. W szkielecie kręgowców występują chrzęstne i kostne elementy...
Tajemnice odżywiania Starożytni mędrcy zauważyli, że w ciągu doby można wyróżnić trzy okresy po sobie następujące, z których każdy trwa 4 godziny (biorytmy). PIERWSZY OKRES - od godziny 6.00 do 10.00 – to okres spokoju w którym organizm...
W roku 1953 Stanley L. Miller, 23-letni student University of Chicago, podjął się przeprowadzenia eksperymentu, który miał ostatecznie potwierdzić teorię ewolucji Darwina - dowieść możności powstania życia z materii nieożywionej. Wypełnił...
Ten typ zanieczyszczeń jest najgroźniejszy dla organizmów żywych ze względu na silne mutacyjne i teratogenne działanie. Istotą zanieczyszczeń radioaktywnych jest to, że są one źródłem różnego rodzaju promieniowania jonizującego. Organizmy żywe od...
Dlaczego organizmy się rozmnażają? Organizmy się rozmnażają ponieważ rozmnażanie prowadzi do zwiększenia liczby rozmnażających się osobników i jest jedną z ważniejszych cech organizmów żywych, rozmnażanie jest warunkiem zachowania ciągłości...
TRAWIENIE- proces rozpadu pokarmu, rozłożenie pokarmu na małe rozpuszczalne cząsteczki organiczne, które komórki mogły by wchłonąć. U organizmów jednokomórkowych tj. ameby, pierwotniaka trawienie zachodzi w komórce, w wodniczce pokarmowej. Pokarm...
Synantropizacja – proces powstawania przystosowań do samodzielnego, niezależnego od woli człowieka zajmowania przez gatunki dzikich zwierząt osiedli ludzkich lub ich najbliższego otoczenia Zwierzęta – towarzyszenie ludom koczowniczym...
Odnawialne źródła energii to źródła energii, których zasoby same się odnawiają i z tego powodu są praktycznie niewyczerpalne i ekologiczne. Najważniejszym ze źródeł odnawialnych jest energia spadku wody. Pozostałe źródła odnawialne - energia...
Wpływ transportu na środowisko Od wieków ludzkość przemieszczała się z miejsca na miejsce i prowadziła wymianę handlową. Przez stulecia odbywało się to w sposób prymitywny. Podróżowano pieszo lub konno. Towary przewożono również głównie za...
DZIEŃ 1 Śniadanie Chleb żytni razowy z soją i słonecznikiem - 2 kromka (80g) -196 kcal Salami luksusowa - 2 plaster (30g) = 162 kcal Cukier- 2 łyżeczka (10g) =40 kcal Drugie śniadanie Migdały -12 sztuk (20g)=114kcal Obiad Żurek...
Gąbki - Prowadzą osiadły tryb życia. - Jako jedyne zwierzęta nie mają otworu gębowego. Posiadają jedynie otwór odpływowy (oskulum) skierowany ku górze. - Zbudowane są z dwóch rodzajów komórek: - Pinakocyty: - Tworzą zewnętrzną warstwę...
Tkanka nabłonkowa - naczynia krwionośne i pęcherzyki płucne - zewnętrzna warstwa skóry - jama ustna - pochwa - przewód pokarmowy; odcinki wydzielnicze gruczołów - kanaliki nerkowe i przewody gruczołów - górne drogi oddechowe Tkanka...
Woda jest jednym z podstawowych elementów przyrody, decydującym o istnieniu życia na Ziemi. Jest niezastąpiona w życiu i gospodarce człowieka. Jest przedmiotem konsumpcji, warunkiem higieny i rekreacji. Jest też podstawowym czynnikiem rozwoju...
Zjawisko odporności poznano już właściwie setki lat temu, kiedy to zauważono, że człowiek, który przeszedł jakąś chorobę nie chorował na nią powtórnie – a więc był na nią uodporniony. Pod koniec osiemnastego wieku Edward Jenner zauważył, że...
CECHY ZESPOŁU DOWNA: -niedorozwój umysłowy -niski wzrost -nieprawidłowe proporcje ciała -skośne ustawienie szpar pokwiekowych -obniżenie napięcia mięśniowego --nieprawidłowość zębów -duży język -wysokie, wąskie podniebienie -krótki nos...
Już od ponad 2000 lat człowiek zdaje sobie sprawę, że należy dbać o zrównoważoną dietę, zawierającą prawidłowe ilości i rodzaje wszystkich rodzajów pokarmu. Potoczne twierdzenie: ,, Jesteś tym, co jesz’’ wcale nie jest dalekie od prawdy. Ludzkie...
Nerki przypominają kształtem znacznie powiększone ziarna fasoli. Znajdują się po obu stronach kręgosłupa, za żołądkiem i wątrobą. Z każdą nerką związane są dwa duże naczynia krwionośne: tętnica nerkowa oraz żyła nerkowa. Z każdej nerki prowadzi...
Mutacje – to nagłe skokowe zmiany materiału genetycznego. MUTACJE dziedziczone niedziedziczone Komórki rozrodcze lub Macierzyste przekazywane w Procesie dziedziczenia Komórki somatyczne, zmianie budowa danego organu, jego wygląd...
Światowe lasy Las szpilkowy - formacja roślinna strefy umiarkowanej związana z obszarami wyższych szerokości geograficznych północnych lub górskimi, o opadach atmosferycznych wynoszących 750-3750 mm/rok, gdzie zaznacza się tendencja do...
HIV - Humman Immunodeficiency Virus, czyli ludzki wirus nabytego zespołu upośledzenia odporności. Wirus HIV należy do grupy retrowirusów. Wirusy te nie posiadają w swoim rdzeniu DNA, a tylko RNA, czyli kwas rybonukleinowy. RNA ulega najpierw...
Ozon stratosferyczny, cząsteczka utworzona przez trzy atomy tlenu (03), znajduje się na wysokości 15-40 km. Zmniejszenie jego ilości, stwierdzone w latach siedemdziesiątych, jest szczególnie wyraźne na biegunach, gdzie przyjmuje postać "dziury"....
Drogi włączenia pierwiastków biogennych do obiegu w ekosystemach mogą być 03%- rozmaite, różne też mogą być drogi ich wychodzenia z obiegu. Budżety pierwiastków biogennych sporządza się porównując ich dopływ i odpływ w rozpatrywanym systemie. W...
Efekt Cieplarniany Efekt cieplarniany, wzrost temperatury planety spowodowany zwiększoną koncentracją dwutlenku węgla (lub innych gazów nieprzezroczystych dla podczerwonego promieniowania – tzw. gazów cieplarnianych), jeden z negatywnych...
NERKA przypominająa kształtem powiększone ziarna fasoli. Znajdują się po obu stronach kręgosłupa,za żołądkiem i wątrobą. Z każdąa nerką związane są 2 duże naczynia krwionośne:tętnica nerkowa,żyła nerkowa. Z każdej nerki prowadzi pojedynczy...
WIRUS to kompleks nukleinowo-białkowy, którego kwas nukleinowy po wniknięciu do komórki zachowuje się jak jej część składowa, zmieniając jej program działania. KWAS NUKLEINOWY stanowi najważniejszą część wirusa, wystarczającą zwykle dla...
Tolerancja ekologiczna organizmów Obecność i pomyślne bytowanie organizmów jest uwarunkowane od całego kompleksu czynników, od ich ilości i natężenia. Każdy czynnik, który zbliża się do granic tolerancji gatunku lub je przekroczy, nosi nazwę...
Komensalizm - (współbiesiadnictwo) jest to forma symbiozy dwóch różnych gatunków zwierząt, roślin lub rośliny i zwierzęcia polegające na tym, że jeden z partnerów( gospodarz) udostępnia drugiemu ( komensalowi) pokarm, drugi partner nie wyrządza...
PŁAZY Układ wydalniczy - posiadają dość szerokie, taśmowate i jednolite parzyste nerki - wzdłuż nich na brzegach znajduje się moczowód pierwotny - silnie rozcieńczony mocz uchodzi do steku, którego uchyłek tworzy pęcherz moczowy...
Powstawanie: Podwyższenie temperatury powierzchni Ziemi spowodowane jest istnieniem atmosfery ziemskiej. Temperatura ta wynosi średnio 14 - 15 C. Bez atmosfery byłaby mniejsza o około 30C. Atmosfera przepuszcza do powierzchni Ziemi znaczną...
Gady to bardzo stara grupa zwierząt przedstawiająca ważne ogniwo w rozwoju życia na Ziemi, stanowi pomost między geologiczną starożytnością a czasami najnowszymi. Do gadów należą: hatterie, łuskonośne, żółwie i krokodyle. Hatterie występują w...
Wiadomości ogólne: Pod względem występujących gatunków rodzima flora drzewiasta jest właściwie bardzo skromna i łatwa do poznania, gdyż krzewy i drzewa stanowią zaledwie pięć procent dziko rosnących gatunków roślin. Epoki lodowcowe pozostawiły...
1. Co to jest antropogeneza? 2. Kto to są hominidy? Antropogeneza (gr. nthrpos -człowiek, gnesis-pochodzenie) jest próbą wyjaśnia w jaki sposób z kolejne formy hominidów ( podrodzina człowiekowatych, która oddzieliła się od wspólnych przodków...
Sa najliczniejsza i najbardziej zroznicowano grupa zwierzat ladowych. Stanowia prawie 70% wszystkich zwierzat zyjacych na ziemi. Szkielet zewnetrzny ulatwia owadom zycie w roznych srodowiskach. Jest on zbudowany z chitynowego oskorka...
Zasoby środowiska - odnawialne - nie zużywają się - woda, powietrze, gleba, - nieodnawialne - zużywają się, ich ilość jest skończona - - węgiel, ropa naftowa, gaz ziemny, żywność, las, wiatr i słońce złoża metali, minerały Kwaśne deszcze...
AIDS (ang. aquired immunodeficiency syndrome) oznacza zespół nabytych niedoborów immunologicznych. Jest to schorzenie układu immunologicznego spowodowane zakażeniem retrovirusem HIV (ang. human immunodeficiency virus). AIDS charakteryzuje się...
POKRYCIE CIAŁA: a. gruba skóra: - chroniąca przed utratą ciepła – włosy - regulacja strat wody - chroni przed urazami mechanicznymi i skokami temperatur - zawiera liczne receptory - tworzy barierę dla drobnoustrojów - chroni głębiej...
Do połowy syluru życie na Ziemi koncentrowało się wyłącznie w głębinach i na powierzchni praoceanów. Pomimo stosunkowo monotonnego środowiska rośliny dawnych epok, pierwotne glony, odznaczały się znaczną różnorodnością form (jednokomórkowe,...
Człowiek w ciągu całego swojego życia pozostaje w kontakcie z otaczającym go środowiskiem, które wpływa na przebieg procesów życiowych. Wszystkie informacje, które dostajemy z otoczenia, docierają do nas za pomocą wyspecjalizowanych komórek...
Założenia teorii komórkowej: • komórka jest podstawową jednostką strukturalną każdego żywego organizmu. • komórka jest podstawową jednostką funkcjonalną każdego żywego organizmu. • komórki powstają z już istniejących komórek. • w jądrze...
GENETYKA W MEDYCYNIE Genetyka to nauka o zmienności i dziedziczności cech u istot żywych. Powstała na początku XX w. kiedy odkryto na nowo zapomniane prawa Mendla, a następnie ugruntowano chromosomową teorię dziedziczności, co dało podwaliny...
Ekologiczne źródła energii i ich wykorzystanie. Aby funkcjonował współczesny świat, by mogły pracować wszystkie maszyny, fabryki i człowiek mógł wygodnie i spokojnie żyć, potrzeba ogromnych ilości energii. Większość tej energii dostarczają...
Jeszcze 20 lat temu niewiele ludzi słyszało o warstwie ozonowej. Obecnie, dzięki odkryciom naukowców, zdaliśmy sobie sprawę z jej znaczenia dl ochrony życia na Ziemi i z wynikającej stąd konieczności jej zachowania. W wesołych miasteczkach...
Część materiału z genetyki - II rok AGR na AR (6 kolumn, czcionka 5, verdana, 1,5 strony A4)
Aby zredukować szkodliwe skutki nie uzewnętrznionego stresu, nie wystarczy tylko go zidentyfikować i sobie uświadomić. Jak wiele jest źródeł stresu, tak wiele jest sposobów radzenia sobie z nim. Jednakże, wszystkie zmiany wymagają wysiłku: należy...
1. Kwasy nukleinowe i białka jako materiał genetyczny uczestniczący w procesach przekazywania informacji, biosyntezie białka i mutacjach. Do przechowywania i informacji genetycznej służą makrocząsteczki. Są to duże cząsteczki chemiczne...
Wątroba to wieloczynnościowy organ gruczołowy o wadze 1,5 kg leżący głównie w prawym nadbrzuszu. Składa się z płatów prawego (większego) i lewego. Ma wypłukłą powierzchnię przeponową i wklęsłą powierzchnię trzewną (dolną). Na powierzchni...
Większość komórek każdego organizmu wymaga stałego zaopatrzenia w substancje odżywcze. Drobne zwierzęta wodne jak gąbki, parzydełkowce, żebropławy, płazińce i nicienie nie mają wyspecjalizowanego układu krążenia a jego funkcję przejmuje dyfuzja....
Wędrówki ptaków, zjawisko okresowego przemieszczania się ptaków z jednego terenu na inny w poszukiwaniu odpowiednich warunków pokarmowych i lęgowych, najczęściej związane z cyklicznością klimatyczną. Stosunkowo nieliczne gatunki ptaków, nazywanych...
Gorczański Park Narodowy Położenie, powierzchnia i historia Gorczański Park Narodowy obejmuje centralną i północno-wschodnią część pasma Gorców, z najwyższym szczytem Jaworzyną Kamienicką (1288 m npm). Znajduje się on w południowej części kraju,...
Światowa Organizacja Zdrowia bije na alarm: u progu XXI wieku zaburzenia odżywiania w krajach rozwiniętych przybierają rozmiary epidemii. Jedni umierają z przejedzenia, inni dobrowolnie skazują się na śmierć głodową. Głód stał się przedmiotem...