Wątroba
Wątroba to wieloczynnościowy organ gruczołowy o wadze 1,5 kg leżący głównie w prawym nadbrzuszu. Składa się z płatów prawego (większego) i lewego. Ma wypłukłą powierzchnię przeponową i wklęsłą powierzchnię trzewną (dolną). Na powierzchni...
Gorczański Park Narodowy
Gorczański Park Narodowy Położenie, powierzchnia i historia Gorczański Park Narodowy obejmuje centralną i północno-wschodnią część pasma Gorców, z najwyższym szczytem Jaworzyną Kamienicką (1288 m npm). Znajduje się on w południowej części kraju,...
Problem głodu i przejedzenia na świecie w XXI wieku- otyłość, anoreksja i bulimia
Światowa Organizacja Zdrowia bije na alarm: u progu XXI wieku zaburzenia odżywiania w krajach rozwiniętych przybierają rozmiary epidemii. Jedni umierają z przejedzenia, inni dobrowolnie skazują się na śmierć głodową. Głód stał się przedmiotem...
Dojrzewanie dziewcząt
Dojrzewaniem określa się fizyczną i psychiczną przemianę dziecka w osobę dorosłą. Okres dojrzewania nie jest ściśle uzależniony od wieku kalendarzowego. Różnice w rozpoczęciu dojrzewania płciowego zależą od cech dziedzicznych, od szerokości...
Układ krwionośny
Większość komórek każdego organizmu wymaga stałego zaopatrzenia w substancje odżywcze. Drobne zwierzęta wodne jak gąbki, parzydełkowce, żebropławy, płazińce i nicienie nie mają wyspecjalizowanego układu krążenia a jego funkcję przejmuje dyfuzja....
Palenie - fakty, mity, ciekawostki
Dym tytoniowy składa się z prawie 4.000 związków chemicznych, z tego ponad 40 to substancje rakotwórcze. Ich działanie nie jest ograniczone jedynie do palaczy tytoniu, ale także dotyczy wszystkich tych osób (mężczyzn, kobiet i dzieci), które...
Ruchy roślin
Rodzaj ruchów Opis Rodzaje Bodziec Charakterystyka i znaczenie TROPIZMY Reakcje roślin objawiające się zróżnicowanym wzrostem na działanie bodźców zewnętrznych, takich jak światło, siła ciążenia...
Bakterie i wirusy.
I PROCARYOTA KRÓLESTWO: Bezjądrowe PODKRÓLESTWO: Archeany PODKRÓLESTWO: Eubakterie Pojawiły się na Ziemi ok. 3,5 mld lat temu w postaci pojedynczych komórek 1. Bakterie- to jednokomórkowe drobnoustroje (mikroorganizmy), których wielkość wynosi...
Pasożyty ludzkie i zwierzęce
Pasożyty ludzkie (zwierzęce): Glista ludzka (Ascaris lumbricoides)– wywołuje chorobę zwaną glistnicą (askarydoza). Jest to choroba inwazyjna, rozpowszechniona głównie w krajach tropikalnych. Żywicielem ostatecznym glisty ludzkiej jest wyłącznie...
Ssaki
SZKIELET 1. Czaszka. Zbudowana z małej liczby kości ściśle połączonych szwami. Szwy na starość zanikają. U stekowców i nietoperzy szwów jest brak. Ich kości zrastają się ściśle we wczesnym rozwoju. Puszka mózgowa rozbudowuje się wzwyż, czoło się...
Porównanie mitozy i mejozy - tabela
MITOZA MEJOZA PROFAZA a) krótka a) długa i bardzo skomplikowana b) spiralizacja chromosomów, które składają się z dwóch chromatyd połączonych centromerem b) koniugacja chromosomów homologicznych, powstnie biwalentów,...
Biotechnologia jako nauka interdyscyplinarna
BIOTECHNOLOGIA-to technologia polegająca na wykorzystaniu mikroorganizmów, enzymów, procesów biologicznych itp. w produkcji przemysłowej. Do niedawna biotechnologia zajmowała się głównie opracowywaniem urządzeń i warunków technicznych produkcji...
Węgorz - elektryczny zabójca
Węgorze można spotkać w morzach i oceanach na całym świecie oraz w większości rzek i jezior Europy. Niektóre gatunki występują w Ameryce Południowej, w bagnistych wodach dorzeczy Orinoko i Amazonki. Ich wydłużone, pokryte grubą skórą ciało nadaje...
Liście i łodyga
Łodyga : strefy morfologiczne : merystem wierzchołkowy, międzywęźla, węzeł (miejsce z którego wyrasta liść) rodzaje łodyg : zielone (rośliny jednoroczne, mają chloroplasty, nie mają kambrium - brak przyrostu na grubość,) dzielą się na : Rosnące...
Mózg - budowa, czynność bioelektryczna mózgu, sen i czuwanie, przykładowe choroby psychiczne.
MÓZG UKŁAD NERWOWY Układ nerwowy dzieli się na układ somatyczny oraz układ autonomiczny. Ta część, która odbiera i reaguje na bodźce pochodzące z zewnątrz organizmu, od której zależą czynności mięśni poprzecznie prążkowanych, a procesy te...
Wyjście roślin na ląd
„Wyjście roślin na ląd”. Rośliny od tysiącleci służyły człowiekowi za pokarm, opał, budulec wreszcie surowiec włókienniczy, jako lek i ozdoba. Człowiek poznawał je stopniowo w miarę rozwoju różnych dyscyplin botaniki oraz...
Środki transportu. Korzyści i zagrożenia wynikające z rozwoju motoryzacji
Motoryzacja to całokształt spraw związanych z zastosowaniem pojazdów drogowych lub szynowych napędzanych silnikami spalinowymi. Potocznie przez motoryzację rozumie się motoryzację drogową, związaną z zastosowaniem: samochodów osobowych i...
Hormony dokrewne
Przysadka mózgowa Waży 500-800 mg, leży w międzymózgowiu w zagłębieniu kości klinowej, Składa się z części gruczołowej przedniej oraz z części nerwowej tylnej. Otoczona jest torebka łącznotkankową. Część nerwowa jest połączona anatomicznie i...
Budowa i rola układu krwionośnego człowieka.
Przedstaw budowę układu krwionosnego człowieka i jego rolę w utrzymaniu homeostazy organizmu Układ krwionośny Układem który odgrywa ogromną rolę w utrzymaniu stałości środowiska wewnętrznego organizmu, czyli w homeostazie jest układ krążenia....
Układ krążenia człowieka
Funkcje: Transportuje gazy oddechowe. Rozprowadza produkty trawienia, witaminy, sole mineralne, wody. Transportuje zbędne produkty przemiany materii (np. mocz do nerek). Transportuje hormony. Spełnia funkcję obronną. Utrzymuje stałą...
Palenie papierosów
Palenie tytoniu jest jednym z czynników zagrażających zdrowiu,a nawet zyciu.Obecnie znanych jest okoo 5000 skadników,które występują w dymie tytoniowym.Najbardziej szkodliwe to:nikotyna,tlenek węgla(czad),substancje drażniace oraz substancje...
Odżywianie - ściąga
Składniki odżywcze Budulcowe: białka (pełnowartosciowe-pochodzenia zwierzecego niepełnowartosciowe- pochodzenia roslinnego)stanowią 20% m. ciała, są podst. materiałem budulcowym komórek i tkanek org, jako enzymy biora udział w wiekszości reakcji...
Płazince
Pierścienice są zwierzętami o wydłużonym ciele i symetrii dwubocznej. Ciało ich zbudowane jest z pierścieni (zwanych też segmentami lub metamerami), leżących jeden za drugim i oddzielonych od siebie przegrodami poprzecznymi – septami. Podział taki...
Szkodliwy wpływ hałasu na organizm człowieka
Hałas obecnie istnieje wszędzie. Atakuje nas w domu, w szkole w pracy. W potocznym rozumieniu pod określeniem hałas rozumiemy nieskoordynowane dźwięki, głośną, zakłócającą spokój rozmowę lub muzykę, krzyki, głośny stuk, trzask, odgłosy pracujących...
Zanieczyszczenia powietrza
Powietrze – mieszanina gazów tworząca atmosferę ziemską; składa się z azotu (ok. 78%), tlenu (ok. 21%), gazów szlachetnych, dwutlenku węglu, pary wodnej i innych. Skroplone powietrze służy do otrzymywania tlenu i azotu. Prócz stałych składników...
Pojęcia z genetyki; Replikacja DNA
Informacja genetyczna - instrukcje kierujące wszystkimi funkcjami komórki lub organizmu zapisane jako określone, swoiste sekwencje nukleotydów w kwasach nukleinowych w postaci kodu genetycznego. Przepływ informacji genetycznej odbywa się w...
Oddychanie
ODDYCHANIE, całokształt procesów składających się na wymianę tlenu i dwutlenku węgla między komórkami i otoczeniem; rozróżnia się następujące etapy oddychania: 1) zewnętrzne, czyli wymianę gazów między otoczeniem i płucami lub skrzelami, zwł. u...
Trucizny i ich wpływ na zdrowie człowieka
Substancje chemiczne o szkodliwym oddziaływaniu dla organizmu często powodują zatrucia. Identyfikacją toksyn, mechanizmami ich działania oraz leczeniem zajmuje się toksykologia. Najbardziej znanymi truciznami były arszenik i cyjanek...
Białka - referat
Białka to związki organiczne zbudowane z aminokwasów. Związki te w rzeczywistości zajmują czołowe miejsce, odnośnie rozmaitości funkcji spełnianych w przyrodzie. Białka zapewniają prawidłowe funkcjonowanie wszystkich organizmów żywych....
Alkohol
Napoje zawierające alkohol towarzyszą nam prawie od początku naszego istnienia. Alkohol w najróżniejszych formach, bardziej lub mniej udoskonalonych, stanowił zawsze część cywilizacji. Ta tajemnicza substancja pojawia się obok nas już w pierwszych...
Gady - charakterystyka w punktach
Budowa skóry - Skóra sucha pozbawiona gruczołów śluzowych, pokryta zrogowaciałym naskórkiem. - Konsekwencje posiadania zrogowaciałego naskórka : Uniemożliwione oddychanie skórne Stanowi ochronę przed utratą wody ( lepsze przystosowanie do...
Kości
PODZIAŁ KOŚCI ZE WZGLĘDU NA KSZTAŁT: 1. długie – np. kość ramienna, łokciowa, promieniowa, udowa, piszczelowa, strzałkowa. 2. Płaskie – sklepienia mózgoczaszki, łopatka 3. Krótkie – nadgarstek, stopa, stęp, trzony kręgów 4. Różnokształtne –...
Ekosystemy wodne.
Ekosystem-układ ekologiczny obejmujący żywe organizmy i środowisko nieożywione (biocenoza i jej biotop), w którym zachodzi obieg materii i przepływ energii. W ekosystemach jezior światło jest pierwszą zmienną wpływającą, na produkcje...
Omów użytkowanie rozpłodowe bydła
Omów użytkowanie rozpłodowe bydła. Układ rozrodczy krów i buhajów różni się od siebie budową. Najbardziej zewnętrzną częścia układu rozrodczego krowy jest srom zbudowany z dwóch fałd tzw. warg sromowych. Kończy on i zamyka pochwę. Równolegle...
Znaczenie genetyki
Człowiek już od bardzo dawna stosuje różnorodne, celowe zabiegi, zmierzające do uzyskania użytecznych, żywych organizmów lub produktów x nich pochodzących. Ogólnie działania takie określa się jako tzw. biotechnologię. W szerokim znaczeniu obejmuje...
Wpływ alkoholu na zdrowie człowieka- aspekt społeczny i zdrowotny
Chociaż jestem jeszcze młoda wiem, że każdy z moich rówieśników chce kochać i być kochanym, tak samo jak chcemy mieć dach nad głową i chleb na stole …kochając życie intensywniej, więcej mamy sił do pracy, więcej myślimy, bardziej...
Wyjście roślin na ląd
Rośliny lądowe magazynują skrobię a ich ściana komórkowa jest zbudowana z celulozy. Rośliny lądowe wykazują duże podobieństwo do zielenic. Jest to podobny skład barwników fotosyntetycznych: chlorofile a i b, karoteny i ksantofile. Podobna jest...
Układ rozrodczy żeński i męski
Układ rozrodczy męski Jądro - budowa kanalikowa(w kanalikach produkowane są plemniki; Komórki Sertoliego - produkują skład. Odż.) Komórki Leydiga - produkuja androgeny (testosteron, odpowiada za pierwszorzędowe i drugorzędowe cechy...
Jama Ustna
Jama ustna jest usztywniona przez kości szczękowe i ograniczona z boków policzkami, zębami i dziąsłami, od dołu przez język, a od góry przez podniebienie.To ostatnie oddziela jamę ustną id jamy nosowej i składa się z przedniej części kostnej,...
Rozwój prenatalny i postnatalny człowieka
Rozwój prenatalny: Komórki jajowe, zanim jedna z nich dostanie do jajowodu, dojrzewają przez cztery tygodnie w jajniku. Dojrzały pęcherzyk Graffa pęka, uwalniając komórkę jajowa, która zostaje wychwycona przez lejek jajowodu. (rys.152) Procesy te...
Stosunki antagonistyczne i nieantagonistyczne.
KONKURENCJA MIĘDZYGATUNKOWA TWIERDZENIA Konkurencja oznacza interakcję dwu organizmów ubiegających się o to samo. W ekologii za konkurencję międzygatunkową uważa się każdą interakcję między dwiema lub większą liczbą populacji różnych...
Gady
Błony płodowe. We wczesnej embriogenezie na powierzchni kuli żółtka jaj tworzy się tzw. tarcza zarodkowa. Nad nią zamyka się owodnia – pierwsza błona płodowa. Jej rola – otaczanie zarodka płynem owodniowym, w którym zarodek bezproblemowo się...
Budowa mózgu
Mózg to największa i najważniejsza część mózgowia. Mózg składa się z dwóch półkul mózgowych ze sobą połączonych. Powierzchnia półkul jest silnie pofałdowana i ma kolor szary. Ta powierzchnia nazywa się korą mózgową, która jest zbudowana z...
Historia kulinarna świata
Pierwsi ludzie musieli stać się zarazem pierwszymi kucharzami. Najpierw odkryli ogień. Później zaobserwowali, że jeżeli zasadzą ziarno to za pewien okres czasu mogą spodziewać się plonów. Zaczęli wykonywać proste naczynia i urządzenia kuchenne....
Czy człowiek jest drapieżcą?
Człowiek jest drapieżcą. Drapieżnictwo i pasożytnictwo są przykładami interakcji dwu populacji, przy czym interakcja ta wywiera ujemny wpływ na wzrost i przeżywanie tylko jednej populacji. Ciągłe silne ograniczanie populacji ofiary lub gospodarza...
Racjonalna dieta gimnazjalisty
Młodzież w wieku gimnazjalnym 13-15 lat jest bardzo aktywna fizycznie, szczególnie chłopcy. Ich dzienna norma na energię i składniki odżywcze jest nieco niższa niż dla dziewcząt. Jednak należy podawać młodzieży zwiększone porcje produktów...
Ewolucja układu oddechowego , krwionośnego i szkieletu u kręgowców lądowych.
Ewolucja układu oddechowego, krwionośnego i szkieletu u kręgowców lądowych Co to są kręgowce? Kręgowce są podtypem zwierząt, należącym do typu strunowców. Charakteryzują się wyraźną symetrią dwuboczną i zaznaczoną w wielu miejscach...
