Mechanizm dziedziczenia cech, źródło i rodzaje zmienności oraz rola tych zjawisk w procesie ewolucji.
Jak wiadomo, podstawowym tworzywem ewolucji jest zmienność genetyczna, której pierwotnym źródłem są mutacje powodujące powstawanie nowych allelii genów. Wtórnym materiałem są natomiast rekombinacje genetyczne, prowadzące do wytworzenia rozmaitych...
Za i przeciw inżynierii genetycznej
Czym jest inżynieria genetyczna? Najprościej mówiąc, polega ona na sztucznym, przebiegającym poza organizmem tworzeniu kombinacji różnych genów, a potem wprowadzaniu ich do organizmów żywych. Aby przeprowadzać doświadczenia z dziedziny inżynierii...
Otyłość.
Otyłość jest powszechną w naszym społeczeństwie patologią sprzyjającą rozwojowi takich chorób jak na przykład: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, kamica pęcherzyka żółciowego czy zmiany zwyrodnieniowe układu kostno-...
Rośliny jednoliścienne
Chociaż rośliny jednoliścienne stanowią zaledwie jedną piątą składu gatunkowego roślin kwiatowych, to są bardzo ważnymi organizmami, które mają zasadniczy wpływ na naszą codzienność. Najbardziej docenioną grupą jednoliściennych są trawy. Porastają...
Człowiek pierwotny i dowody ewolucji
*hominidy - pierwsi zblizeni przodkowie są sprzed 5-6mln lat; *australopitek(2-4mln) *homo habilis(zręczny) 2,5-1,8mln narzędzia otoczakowe; poj mózgoczaszki-ok700cm3 *h. erectus (wyprostowany)poj800-11003 -narzędzia: pięściaki...
Babiogórski Park Narodowy
Babiogórski Park Narodowy znajduje się w południowej części kraju w województwie małopolskim, przy granicy Polski ze Słowacją. Obejmuje północną i południową stronę masywu Babiej Góry wraz z najwyższym szczytem Beskidu Wysokiego Diablakiem...
Bezkręgowce - różnorodność struktury i trybu życia pierwotniaków, jamochłonów, płazińców i obleńców
Pierwotniaki: - Jednokomórkowe organizmy. - Zamieszkują środowiska wodne lub wilgotną glebę. - Oddychają przez całą powierzchnię ciała. - Poruszają się za pomocą: -- Rzęsek (np. pantofelek). -- Wici (np. euglena). -- Nibynóżek...
Odżywianie się organizmów cudzożywnych
Każdy organizm potrzebuje pokarmu – niektóre potrafią wytworzyć go z wody, CO2 i soli mineralnych (organizmy samożywne), inne muszą pobrać go z otoczenia (organizmy cudzożywne). Organizmy cudzożywne dzieli się na dwie grupy – potrzebujące...
Bory Tucholskie
POŁOŻENIE I POWIERZCHNIA Park Narodowy "Bory Tucholskie" powstał stosunkowo niedawno bo 1 lipca 1996 roku aby chronić grupę niezwykłych jezior. Ochroną objęto tu powierzchnię 4 798 ha lasów, jezior, łąk i torfowisk. Park leży w...
Wady i zniekształcenia układu ruchu
Wady postawy występują najczęściej w okresie wzrostu, wtedy też są one w swych skutkach najgroźniejsze. Rosnąca kość jest szczególnie podatna na wszelkie wpływy obciążeniowe. Charakter tych wpływów określa znane biologiczne prawo Dalpecha i...
Ewolucjonizm - test
EWOLUCJONIZM. 1.Definicja: Jest to grupa organizmów o podobnej budowie które mogą się ze sobą krzyżować wydając płodne potomstwo określa gatunek: a) morfologiczny b) biologiczny c) ekologiczny d) wyżej nie wymieniony 2.Podstawową...
Formy ochrony przyrody w Polsce.
Człowiek swoją działalnością wyrządza ogromne szkody w śro-dowisku, w którym żyje. Zanieczyszczenia powietrza przez różne gazy i pyły wydobywające się z urządzeń przemysłowych, a także przez gazy spalinowe samochodów, jest ogromnie szkodliwe nie...
Budowa układów krążenia i narządów jako wyraz przystosowania do roznych srodowisk zycia.
Kręgowce to organizmy żywe, które zasiedlają wszystkie dostępne środowiska życia, zarówno wodne jak i lądowe. Niektóre opanowały również powietrze. Oczywiście nie stało się to od razu, tylko w toku ewolucji. Pierwsze organizmy pojawiły się w...
Ekologia
Populacja- podstawowa jednostka ekologiczna, należące do niej osobniki żyją w takich samych warunkach, kontaktują się ze sobą i mogą się swobodnie krzyżować. Umożliwia to ciągły przepływ informacji genetycznej i powoduj że każda populacja ma...
Odpady komunalne i odpady przemysłowe. Spalanie odpadów. Odzysk energetyczny.
. Przepisy prawne dotyczące unieszkodliwiania odpadów: 1. Ustawa z dn.31. stycznia 1980 r./ z późniejszymi uzupełnieniami / o ochronie i kształtowaniu środowiska.(Dz.U.nr 49 z 1994r) a) zapewnia się ochronę i racjonalne kształtowanie...
Uzasadnij, że organowce swoja budową przystosowały się do różnorodnych środowisk życia
Organowce to rośliny wyższe, dzielą się na: Rośliny zarodnikowe- rośliny nie wytwarzające kwiatów, rozmnażające się głównie przez zarodniki. U większości występuje wyraźna przemiana pokoleń. -Mszaki Wątrobowce Mchy · Paprotniki...
Budowa komórki eukariotycznej
Komórka roślinna zawiera: jądro z jąderkiem, aparat Golgiego, siateczkę śródplazmatyczną, wakuole, ścianę komórkową, błonę komórkową, mitochondria, sfer osom, chloroplasty, leukoplasty, rybosomy. Komórka zwierzęca zawiera: jądro z jąderkiem,...
Dlaczego zakażenie wirusem HIV jest niebezpieczne dla organizmu człowieka?
Zanim odpowiem na pytanie zawarte w temacie,wyjaśnię- czym jest wirus HIV? - jest to ludzki wirus niedoboru odporności,słowo to pochodzi z języka angielskiego ( Hiuman Imunodeficiency Virus) wywołuje jedną z najbardziej śmiertelnych...
Przedstaw cechy charakterystyczne stawonogów
Stawonogi stanowią najliczniejszy w gatunki typ zwierząt na Ziemi. Ich przodkami były wieloszczety (typ: pierścienice). Dotychczas opisano ok. 1 500 000, a z każdym rokiem przybywa ich coraz więcej. Stawonogi zamieszkują wszystkie środowiska...
Kości, mięśnie, skóra - na sprawdzian dla I liceum
Kości, stawy i więzadła - bierny układ ruchu Funkcje szkieletu: ?rusztowanie? ciała, ochrona dla narządów, tworzenie krwi(szpik kostny czerwony), magazynowanie. Mineralnych (głównie sole Ca) Podział ze względu na kształt: długie, krótkie,...
Pająk krzyżak
PAJĄK KRZYŻAK - Araneus Diadematus Typ: Arthropoda (stawonogi) Podtyp: Chelicerata (szczękoczułkowce) Gromada: Arachnida (pajęczaki) Rząd: Araneida (pająki) Pająk krzyżak jest najokazalszym przedstawicielem pajęczaków w Polsce. Długość...
Plechowce i organowce - definicje
PLECHOWCE - w dawnych ujęciach systematycznych grupa skupiająca rośliny posiadające ciało plechowate. Obecnie uważane za grupę sztuczną i podzielone na kilka jednostek systematycznych. PLECHA - wielokomórkowe (komórka) lub wielojądrowe...
Dlaczego niektóre zwierzęta przechodzą rozwój złożony, czyli w ich rozwoju występuje larwa?
To czy z jaja wylęgnie się młody osobnik, czy larwa, zależy od ilości materiału zapasowego zawartego w jaju. Mało materiału zapasowego nie daje możliwości zrealizowania rozwoju aż do postaci samodzielnej podobnej do osobników dorosłych....
Znaczenie destruentów w krążeniu materii w ekosystemach lądowych i wodnych
Środowisko nie jest zbiorem luźno zestawionych elementów, lecz układem ściśle powiązanych ze sobą składników, tworzących sieć różnorodnych zależności- ekosystemem, w którym krąży materia i przez który przepływa energia; biocenoza (zespół populacji...
Choroby układu nerwowego
Choroba Alzheimera Choroba ta należy do schorzeń otępiennych - 50% wszystkich przypadków otępienia charakteryzująca się organicznymi zaburzeniami czynności poznawczych, zwłaszcza postępującym zanikiem pamięci, wytracaniem zdolności do...
Kwaśne deszcze, dziura deszcze, efekt cieplarniany, smog.
KWAŚNE DESZCZE Nazwa ta określa wszystkie rodzaje kwaśnych opadów, tzn. kwaśne zanieczyszczenia powietrza, które mogą znajdować się w kwaśnym deszczu, mgle lub też w kwaśnym śniegu. Taki sposób transportowania na ziemię kwasów nazywany jest MOKRĄ...
Układ krwionośny
KREW: FUNKCJE KRWI Transportowa- przenosi substancje odżywcze pobrane z przewodu pokarmowego i tlen z płuc do wszystkich narządów i tkanek Wydalanie – powstajace w komorkach i tkankach odpadkowe produkty przemianyy materii oraz pojawiajace się...
Rola narządów układu pokarmowego
1. Jama ustna - ochrania język, zęby, gruczoły ślinowe. Dzięki temu pomaga w rozdrabnianiu i przesuwaniu pokarmu w głąb przewodu. 2. Gardło - mięśniówka gardła bierze udział w połykaniu kęsów pokarmowych. 3. Przełyk - skurcze mięśni...
Znaczenie owadów w przyrodzie i w życiu człowieka.
Ogromne znaczenie owadów wynika z tego, iż występują one w przyrodzie w bardzo dużej ilości, mają wiele siedlisk, reprezentują bardzo różne typy odżywiania tworzą ogromny rzeszę konsumentów. Owady roślinożerne - pożerają wszelkie możliwe elementy...
Życie,gatunek,roślina,typ,rodzaj
ŻYCIE, Zrozumienie podstawowych procesów życiowych nastąpiło już w 2 poł. XIX w., będąc zwieńczeniem wysiłku poznawczego trwającego od renesansu i oświecenia. Nagromadzone dotychczas fakty pozwalają na podanie kilku (nie wykluczających się)...
Pochodzenie i udomowienie koni
O pochodzeniu i udomowieniu konia Za sprawę obecnie bezsporną uważa się, że kolebką rodziny koniowatych jest Ameryka Północna. Ich protoplastą był Eohippus występujący na tym kontynencie w eocenie trzeciorzędu. Eohippns był zwierzęciem wielkości...
Pytania maturalne
1.wymień budowę i funkcje związków organicznych występujących w organizmie CUKRY(węglowodany): zbudowane od 3-7 atomów węgla- monosacharydy-(cukry proste); są rozpuszczalne w wodzie; są niezbędnym składnikiem płynów ustrojowych-...
Rola węglowodanów w żywieniu i ich wpływ na zdrowie człowieka
Węglowodany są szeroko rozpowszechnione w świecie roślinnym i zwierzęcym. Odgrywają one rolę zarówno strukturalną, jak i metaboliczną. W roślinach glukoza jest syntetyzowana z CO2 i H2O w procesie fotosyntezy i przechowywana jako skrobia lub ulega...
Słynni biolodzy
1. Początki biologii. Początki biologii sięgają starożytności - twórcą zoologii był Arystoteles (IV w. p.n.e.), botaniki - Teofrast z Eresos (IV/III w. p.n.e.). Przełomem w rozwoju biologii stało się wynalezienie 1590 mikroskopu, a następnie...
Pierwotniaki
Komórka pierwotniaka pokryta jest błoną cytoplazmatyczną, która u przedstawicieli poszczególnych typów ulega pewnym modyfikacjom: może być pojedyncza lub złożona (pelikula), a nawet pokryta wapienną skorupką (np:otwornice) lub zmineralizowanym...
Kwiat i owoc
Kwiat Około 130 milionów lat temu pojawiły się pierwsze rośliny kwiatowe. W ciągu następnych 40 milionów, stoły się one najdoskonalszymi roślinami na Ziemi, takimi są też i dzisiaj. Rośliny kwiatowe odniosły taki sukces ewolucyjny, ponieważ...
Funkcje skórki liścia
Skórka - jednowarstwowa, utworzona ze ściśle przylegających do siebie komórek. - chroni wnętrze rośliny przed nadmierną utratą wody, a także przed wnikaniem pasożytów - dzięki aparatom szparkowym możliwa jest transpiracja oraz...
Pierwotniaki
Królestwo: Prolista; Podkrólestwo: Pierwotniaki (Protoza); Typ: Wiciowce (Euglena); II Typ: Sporowce (Zarodziec malarii); III Typ: Korzenionóżki (Ameba); IV Typ: Otwornice; V Typ: Promienionóżki; VI Typ: Orzęski (Pantofelek). Cechy przynależności...
Budowa i funkcje układu pokarmowego ssaków
Spośród różnych czynności organizmu zwierzęcego odżywianie należy do najważniejszych, ponieważ warunkuje przebieg innych procesów życiowych. By żyć, zwierzę musi się stale odżywiać. Do substancji odżywczych zalicza się węglowodany, białko i...
Budowa układu krwionośnego człowieka, budowa serca.
Układ krwionośny składa się z serca i naczyń czyli żył, tętnic i naczyń włosowatych. Ściany żył i tętnic zbudowane są z 3 warstw: zewnętrznej łącznotkankowej, środkowej zbudowanej z mięśni gładkich oraz wewnętrznej tkanki łącznej i śródbłonka....
Bakterie - podstawowe informacje
Bakterie - najprostsze, prokariotyczne organizmy jednokomórkowe, występujące we wszystkich środowiskach, nawet w tych w których inne organizmy nie są w stanie przeżyć są to organizmy kosmopolityczne. Przetrwalniki - spoczynkowa forma...
Uklad ośrodkowy, rdzeń, mózg
Osrodkowy uklad nerwowy jest zbudowany z istoty szarej i bialej.Istote szara tworza perikariony neuronow, a istote biala - peczki wypustek komorek nerwowych. W mozgu istota szara stanowi czesc obwodowa, a pod nia lezy istota biala, w rdzeniu...
Metabolizm, Anabolizm, Katabolizm, Fotosynteza, Fazy przemian, Wymiana gazowa, Oddychanie tlenowe i beztlenowe itp.
Metabolizm przemiana materii i energii. Ogół procesów chemicznych i energetycznych zachodzących w organizmach. Reakcje metaboliczne zachodzą przy udziale enzymów. Intensywność tych procesów zależy od: - temperatury otoczenia - wieku organizmu...
Znaczenie mszaków w przyrodzie
Mszaki spotykamy na jałowych wydmach gdzie utrwalają ruchome podłoże i biorą istotny udział w procesie glebotwórczym. Wielkie znaczenie mają w regulacji bilansu wodnego wielu zbiorników, szczególnie leśnych. Warstwa mszysta chroni bowiem glebę...
Odżywianie i układ pokarmowy pająka
Rząd pająki liczy około 20000 gatunków. Do tego rzędu należą pająki, których sposobem odżywiania się zajmiemy, ale również kosarze i roztocze, do których należą groźne dla człowieka kleszcze, świerzbowce i rozkruszki. Układ pokarmowy i sposób...
Enzymy -wprowadzenie
Enzymy są katalizatorami białkowymi ,które zwiększają szybkość reakcji chemicznej same nie ulegając zmianie.W nieobecności enzymu reakcja może zachodzić niezwykle wolno,natomiast w jego obecności szybkość reakcji znacznie wzrasta, nawet do 10...
Anatomia człowieka-łacina
UKŁAD POKARMOWY Jama ustna - cavum oris Zęby - lingua Gardło - pharynx Przełyk - esophagus Żołądek - ventriculus Dwunastnica - duodenum Jelito cienkie - intestinum tenue Jelito czcze - intestinum jejenum Jelito kręte - intestinum ileum...
Rozmnażanie bezkręgowców i kręgowców.
ROZMNAŻANIE BEZKRĘGOWCÓW *pierwotniaki- pierwotniaki rozmnażają się bezpłciowo przez podział poprzeczny(orzęski) lub podłużny(wiciowce).W wyniku podziału powstają dwa nowe organizmy które następnie rozwijają się i rozrastają.U orzęsków...
Energia odnawialna, oszczędność energii – techniki i opłacalność zastosowań
W ostatnich latach obserwuje się szybki rozwój technik poboru energii z źródeł odnawialnych (wiatr, słońce, biomasa, geotermia). Dzieje się tak nie tylko z powodu dbałości o środowisko i coraz większej świadomości ekologicznej społeczeństwa....
Charakterystyka jamochłonów
Jamochłon ogólnie dwuwarstwowy worek ze specjalnymi wyrostkami (czułkami bądź ramionami). Budowa - Stułbia występuje tylko w postaci polipa. Ciało jej wygląda jak wydłużony worek przymocowany do podłoża tzw. stopą. W górnej cz. ciała...