Symbol Nazwa polska Nazwa angielska Uwagi Stosowanie E100 Kurkumina (kurkuma) Curcumin żółty barwnik pochodzenia roślinnego w koncentratach i przyprawach E101 Ryboflawina i 5’-fosforan ryboflawiny (laktoflawina) Riboflavin...
Choroby układu krążenia - schorzenia dotyczące narządów i tkanek wchodzących w skład układu krążenia, a w szczególności serca, tętnic i żył. Ich rozpoznawanie i leczenie jest najczęściej domeną kardiologii, ale również chirurgii naczyniowej,...
Niektóre gatunki pijawek polują na małe zwierzęta lub żywią się ich szczątkami, ale większość tych wodnych pierścienic odżywia się krwią kręgowców, na przykład żółwi i ryb. Gatunki ssące krew, takie jak pijawka lekarska (używane kiedyś do leczenia...
Krwawiączka, hemofilia, choroba spowodowana genetycznie uwarunkowanym niedoborem czynników krzepnięcia. Zapadają na nią mężczyźni, przenoszona jest przez kobiety (defekt genetyczny związany z chromosomem X). Możliwa jest również hemofilia u kobiet...
Komórka eukariotyczna, komórka mająca jądro komórkowe ograniczone otoczką jądrową, zawierające DNA z histonami upakowane w chromosomy (eucyty mają zazwyczaj tylko jedno jądro, choć np: komórki mięśniowe czy megakariocyty mają wiele jąder, orzęski...
Układ pokarmowy składa się z: przewodu pokarmowego i gruczołów dodatkowych. Przewód pokarmowy składa się z: jama ustna, gardło, przełyk, żołądek, dwunastnica, jelito cienkie, jelito ślepe, jelito grube (okrężnica), odbyt. Gruczoły dodatkowe:...
Jeziora są naturalnymi, o średniej wielkości, zbiornikami wodnymi o powolnej wymianie wody, nie mające szerszego połączenia z morzem. Część przybrzeżna ukształtowana jest przez fale i prądy. Wielkość jezior waha się od poniżej 1 ha do tysięcy i...
Układ nerwowy składa się z miliardów komórek nerwowych, znajdujących się w mózgu, rdzeniu kręgowym i nerwach. Układ ten stanowi złożoną sieć komunikacyjną, obejmującą całe ciało. Sygnały nerwowe, zwane impulsami, stale przebiegają do mózgu i...
Co to są cykle biogeochemiczne? Cykle biogeochemiczne wynikają z potrzeb biologicznych żywych organizmów. Około 40 biogenów wykazuje obieg przyrodniczy. Jednak najważniejsze z nich, które to wykazują obieg globalny są: węgiel, siarka, azot, tlen...
BUDOWA SKÓRY - skóra zbudowana jest z warstwy zewnętrznej ? naskórka i warstwy wewnętrznej - pod warstwą wewnętrzną leży warstwa podskórna - skóra może mieć różną grubość WARSTWY SKÓRY NASKÓREK - zbudowany z wielowarstwowego...
PODZIAŁY KOMÓRKOWE. Mitoza – w wyniku tego podziału z jednej komórki macierzystej powstają dwie komórki potomne, z których liczba chromosomów w jądrze jest taka sama jak w komórce macierzystej. Mitoza dotyczy komórek somatycznych (budujących)....
Promieniowanie ultrafioletowe Słońce jest niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Wpływa korzystnie na samopoczucie, pobudza wydzielanie wielu hormonów, umożliwia syntezę witaminy D. Jednak nadmierne korzystanie z kąpieli...
Do żeńskich narządów płciowych, podobnie jak do męskich, należą gruczoły płciowe, drogi przewodzące komórki płciowe (w tym przypadku komórki jajowe) oraz narządy płciowe zewnętrzne. Dwie pierwsze grupy stanowią więc narządy płciowe wewnętrzne....
Możliwości jakie posiada dzisiejsza inżynieria genetyczna, są z dnia na dzień coraz mniej ograniczone. Jeszcze kilka lat temu klonowanie żywych organizmów można było zobaczyć jedynie w filmach science-fiction, a dziś jest to jeden z...
LANCETNIK (jako pierwotny strunowiec) Lancetnik jest niewielkim zwierzęciem morskim, który żyje w strefach przybrzeżnych na dnie zakopany w piasku, tak, że na zewnątrz wystaje tylko przednia część ciała. - Ciało jest wydłużone, spłaszczone...
Zanieczyszczeniami wód nazywamy wszelkie substancje chemiczne oraz mikroorganizmy, które występują w wodach naturalnych, nie będąc ich naturalnymi składnikami lub będąc nimi - występują w zwiększonych ilościach. Do zanieczyszczeń wód zaliczamy...
Zanieczyszczenia powietrza są głównymi przyczynami globalnych zagrożeń środowiska. Najczęściej i najbardziej zanieczyszczają atmosferę: dwutlenek siarki, tlenki azotu oraz pyły. Źródła zanieczyszczeń powietrza: Powietrze zanieczyszczają,...
GOSPODARKA ROLNA, CZŁOWIEK I JEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA W DZIEDZINIE PRZEMYSŁU MAJĄ DUŻY WPŁYW NA STAN ŚRODOWISKA NATURALNEGO. LUDZIE PRAKTYCZNIE OD ZAWSZE WYKORZYSTUJĄ PRZYRODĘ I JEJ BOGACTWA, BY MÓC PRZETRWAĆ NA ZIEMI. DZIĘKI ROLNICTWU I HODOWLI...
Kilka słów na temat zaburzeń odżywiania *** Jak to możliwe, że jedząc 2 jogurty niskokaloryczne nigdy nie narzeka, że jest głodna? ***Dlaczego złości się i płacze jak zje 2 kanapki i boi się, że przytyje do monstrualnych rozmiarów. ***Jak...
Już od ponad 2000 lat człowiek zdaje sobie sprawę, że należy dbać o zrównoważoną dietę, zawierającą prawidłowe ilości i rodzaje wszystkich rodzajów pokarmu. Potoczne twierdzenie:,, Jesteś tym, co jesz’’ wcale nie jest dalekie od prawdy. Ludzkie...
BUDOWA I CZYNNOŚCI UKŁADU ODDECHOWEGO Układ oddechowy człowieka stanowią drogi oddechowe oraz płuca. Pewien udział w wymianie gazowej ma także skóra. Drogi oddechowe obejmują: jamę nosową, gardło, krtań, tchawicę oraz oskrzela główne, które...
Układ krwionośny składa się z naczyń krwionośnych i serca. Naczynia krwio¬nośne tworzą zamknięty system rozgałęziających się rurek, od szerokich tętnic do bardzo cienkich naczyń włosowatych. Można w nim wyróżnić dwa obiegi: obieg płucny (mały),...
TEMAT: Znaczenie genetyki dla zdrowia i życia człowieka. Genetyka to nauka o zmienności i dziedziczeniu u organizmów żywych. Zajmuje się między innymi badaniem i wyjaśnianiem informacji genetycznej DNA. W zależności od zakresu badanych...
Denitryfikacja to proces redukcji azotanu ( formy azotu możliwego do spożycia przez wiele grup organizmów) w azot w stanie gazowym. Proces ten jest odwrotnością nitryfikacji i przeprowadzany jest przez heterotroficzną bakterię ( Pseudomonas...
Człowiek żyje na powierzchni Ziemi, na pograniczu atmosfery, litosfery i hydrosfery . Powietrze, którym oddychamy, jest częścią atmosfery – gazowej powłoki Ziemi. Nazwa atmosfera pochodzi z języka greckiego (atmos – para, sphaira – kula)....
MITOZA Zachodzi w komórkach somatycznych i składa się z jednego cyklu podziałowego, prowadzącego do powstania dwóch komórek o niezmiennej liczbie chromosomów; prowadzi do namnażania komórek, ma znaczenie w procesach wzrostu i regeneracji...
Teorie ewolucji Pierwsze prawo Lamarcka: narządy używane rozwijają się, a nie używane ulegają redukcji – jest to tendencją do postępu. Drugie prawo określa dziedziczenie cech. Według Lamarcka cechy uzyskane poprzez używanie lub nieużywanie...
Włosień kręty, spiralny (Trichinella spiralis) Systematyka Domena: Eukarioty Królestwo: Zwierzęta Typ: Nicienie Gromada: Adenophorea Rząd: Trichocephalida Rodzina:...
Typ : Płazińce Gromada : Wirki Gatunek : Wypłąwek biały Gromada : Przywry Gatunek : Motylica wątrobowa Gromada : Tasiemce Gatunek : tasiemiec uzbrojony, nieuzbrojony 1. Wypławek biały żyje w środowisku wodnym, względnie mocno wilgotnym,...
ARYSTOTELES - podejmuje próbę usystematyzowania roślin i zwierząt; wprowadza zasadę współzależności między organami; uznawany za ojca biologii BAER - odkrył komórkę jajową u ssaków; wykazał, że embrion rozwija się z formy prostej w złożoną, ze...
Nazewnictwo: Gryziel tapetnik (Atypus piceus ) Wielkośc: Samica dorasta do 20 mm. Samce są mniejsze i smuklejsze Długość życia: Pająki te są długowieczne, żyją do 10 lat Występowanie: Jest to górski pająk występujący na południu...
Witaminy i składniki mineralne są niezbędne do prawidłowego wzrostu i rozwoju organizmu. Nie mogą zostać wytworzone w organizmie i muszą być przyjmowane z dietą. Jest wiele witamin i składników mineralnych, których nasz organizm potrzebuje. Aby...
===K.prokriota PodK. Eubakterie=== *Gromana SINICE:róch, nici lub wici, chlorofil,fikoc yjanie,fikoferrytyna,wzrost poprzez podział(Wege)zdol. do wiązania azotu,,samoż, rosna tam gdzie h2o, słońce, sole miner. ,pioniery świata...
Arystoteles (384-322 p.n.e.), filozof grecki. Pochodził ze Stagiry, stąd zwana bywa Stagirytą. Ok. 366-347 p.n.e. kształcił się w Akademii Platońskiej. 343-340 p.n.e. przebywał na dworze macedońskim jako wychowawca Aleksandra III Wielkiego,...
Okostna – włóknista błona chroniąca kość od zewnątrz jest silnie unaczyniona i unerwiona kom. kościotwórcze – znajdują się w okostnej w nich wytwarzana jest tkanka kostna w czasie wzrastania kości lub po jej złamaniu kostnina – tkanka,...
Spełniająca wiele funkcji wątroba jest największym narządem w organizmie człowieka. U dorosłego człowieka waży około 1,4 kilograma. Położona jest tuż pod przeponą w prawym nadbrzuszu i jest tak duża, że prawdopodobnie nigdy nie zostaje w pełni...
BUDOWA ISTOTY ZBITEJ Układ szkieletowy.Kościec jest rusztowaniem całego ustroju, tworzy dla niego oparcie, wymiary ciała ludzkiego i jego kształt. Niektóre kości łączą się ze sobą tworząc osłony ochraniające zawarte w nim narządy, np. czaszka...
Inżynieria genetyczna Inżynieria genetyczna jest stosunkowo nawą gałęzią nauk, czasem myląco zwana nową biotechnologią, w celu upodobnienia jej do nauki wykorzystującej od wieków żywe organizmy w procesie produkcji, jak np. wykorzystywanie...
Wirusowe choroby to następstwo zaburzenia czynności i uszkodzenia struktury tkanek człowieka- wskutek zarażenia wirusowego. Wyróżniamy następujące choroby wirusowe: - grypa jest to ostra choroba zakaźna wywołana przez swoisty wirus,...
Mutacja, jedna z form zmienności genotypowej u organizmów żywych (szczególnie u drobnoustrojów). Mechanizm ten wiąże się ze zmianami w jądrowym DNA ( kwasy nukleinowe) i jest niezależny od wpływów środowiska, a więc pojawia się spontanicznie....
Prawidłowe odżywianie powinno zaspokajać ilościowe i jakościowe zapotrzebowanie energetyczne organizmu i zawierać powinno następujące grupy składników: budulcowe, energetyczne, zapasowe, regulacyjne i oczywiście wodę. Dobowe zapotrzebowanie na...
I Komórki 1) Składniki komórki eukariotycznej: jądro komórkowe, mitochondium, cytoplazna, błona komórkowa, aparat Golgiego, lizosomy, rybosomy, siateczka śródplazmatyczna(szorstka,gładka). II Tkanki 1) Tkanka - zespół podobnych komórek o...
Skład chemiczny organizmu człowieka: - H2O [65%] - jony nieorganiczne: Na+, K+, Cl-, Ca2+, Mg2+, So(2-)4, HCO-(3) - związki organiczne proste: glukoza, aminokwasy, peptydy - związki organiczne złożone: białko, węglowodany złożone, kwasy...
Ryby (Pisces), kręgowce wodne (kręgowce) z gromady obejmującej podgromady: trzonopłetwe, kostnopromieniste, spodouste, dwudyszne, tarczowce i fałdopłetwe. Znanych jest ponad 20 tys. gatunków ryb występujących współcześnie. Posiadają szereg...
Źródłem kwaśnych deszczów, zagrażających zarówno lasom jak i zabytkom, jest zanieczyszczenie atmosfery. Te żrące opady są rezultatem reakcji z udziałem lotnych węglowodorów, dwutlenku siarki, tlenków azotu emitowanych przez przemysł,...