profil

Słownik postaci historycznych

Angielski Angielski SMS 155
Biologia Biologia Przewodnik szkolny 468
Biologia Biologia SMS 151
Chemia Chemia Przewodnik szkolny 555
Chemia Chemia SMS 132
Fizyka Fizyka SMS 277
Geografia Geografia SMS 100
Gramatyka polska Gramatyka polska SMS 147
Historia Historia Przewodnik szkolny 190
Literatura Literatura SMS 142
Niemiecki Niemiecki SMS 113
Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik etymologiczny języka polskiego Słownik języka polskiego 7783
Słownik Frazeologiczny Słownik Frazeologiczny Słownik językowy 6690
Słownik języka polskiego Słownik języka polskiego Słownik językowy 804
Słownik motywów literackich Słownik motywów literackich Słownik języka polskiego 999
Słownik pisarzy Słownik pisarzy Słownik języka polskiego 184
Słownik postaci historycznych Słownik postaci historycznych Słownik historyczny 181
Wiedza o społeczeństwie Wiedza o społeczeństwie Przewodnik szkolny 200
#
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z
poleca75%

Napoleon I Bonaparte

Urodził się na Korsyce, ukończył szkołę wojskową, od 1785 oficer armii francuskiej. Wyróżnił się w 1793zdobyciem Tulonu. Został generałem w wieku 25lat. Wódz naczelny armii francuskiej we Włoszech w latach 1797–99, dowodził kampanią egipską 1798–99. W 1797 zgodził się na utworzenie Legionów polskich przez generała H. Dąbrowskiego < Dąbrowski Jan Henryk >. W 1799 obalił dyrektoriat i objął władzę jako pierwszy konsul. Przeprowadził kodyfikację prawa, założył Bank Francji, zreformował...

poleca61%

Fryderyk II Wielki

W młodości przejął idee oświecenia, próbował uciec za granicę spod despotycznego panowania ojca, Fryderyka Wilhelma I (króla-sierżanta). Skazany za ucieczkę na pobyt w twierdzy Kostrzyń. Uczył się tam wojskowości i mechanizmów biurokracji. Przejął władzę po śmierci ojca w 1740. Dążył do wzrostu potęgi militarnej i ekonomicznej państwa, wzmocnił rządy absolutne, powiększył armię, rozwijał przemysł, prowadził ekspansję terytorialną. Zrealizował postulaty oświeceniowe: skodyfikował prawo,...

poleca76%

Loyola Ignacy

Urodzony i wychowany w szlacheckiej rodzinie. Oficer w służbie wicekróla Nawarry podczas wojny z Francją. W czasie leczenia ciężkiej rany przeżył przemianę duchową. Lata 1920–22spędził w grocie koło Manresy medytując i prowadząc surowe ćwiczenia pokutne. Wówczas napisał Ćwiczenia duchowe. Odbył pielgrzymkę do Ziemi Świętej, studiował w Paryżu, gdzie wokół niego zgromadziła się grupa towarzyszy. W 1534 wraz z nimi założył wspólnotę, składając śluby czystości i ubóstwa. Od 1537 prowadził we...

poleca64%

Bismarck Otto von

Przedstawiciel starego rodu junkierskiego, studiował prawo w Getyndze. W 1847 poseł w parlamencie pruskim, 1851–59 pruski przedstawiciel w Radzie Związkowej we Frankfurcie. W 1859 został posłem Prus w Rosji,w 1862 ambasadorem we Francji. Premier Prus w latach 1862–67.W 1864 w koalicji z Austrią siłą odebrał Danii prowincje Szlezwik i Holsztyn.W 1866 roku pokonał Austrię i ograniczył jej wpływy w krajach niemieckich. Doprowadził do utworzenia w1867 Związku Północnoniemieckiego, do 1871...

poleca86%

Trocki Lew

Urodził się w żydowskiej rodzinie chłopskiej. Przyłączył się do ruchu rewolucyjnego w 1897, w 1898 aresztowany i zesłany. W latach 1902–05 na emigracji, od 1903 działacz odłamu mienszewików w SDPRR. Uczestnik rewolucji 1905 w Rosji, w 1906 ponownie aresztowany. Zbiegł z zesłania w 1907 za granicę, przebywał m.in. we Francji i USA. W 1917 wrócił do Rosji, wstąpił do odłamu bolszewików SDPRR,wszedł do KC, a w 1919 do Biura Politycznego partii, został też przewodniczącym Piotrogrodzkiej Rady...

poleca71%

Perykles

Pochodził z arystokratycznej rodziny, świetnie wykształcony.Związany od młodości z obozem demokratycznym.W 463 oskarżył o przekupstwo przywódcę obozu konserwatywnego, Kimona. Mimo przegranej zdobył rozgłos. W następnych latach jeden z przywódców stronnictwa demokratycznego. W 461 zainicjował odbudowę Długich Murów, łączących Ateny z portem w Pireusie, czyniąc je twierdzą trudną do zdobycia. W 457 przeprowadził ustawę o wprowadzeniu wynagrodzeń dla sędziów, co pozwoliło mniej zamożnym...

poleca78%

Hitler Adolf

Pochodził z ubogiej rodziny drobnomieszczańskiej. Nie został przyjęty do Akademii Sztuk Pięknych w Wiedniu.W czasie I wojny światowej służył ochotniczo w armii niemieckiej, wyróżnił się w walkach na froncie zachodnim. W 1921 współtwórca i przywódca NSDAP, dążył do obalenia traktatu wersalskiego, uzyskania przez Niemcy hegemonii w Europie, walki z komunizmem, eksterminacji Żydów. W 1923 stanął na czele puczu w Monachium, skazany, w więzieniu do 1924, napisał w nim Mein Kampf . Po wygranych...

poleca80%

Elżbieta I

Jej ojcem był król Henryk VIII . Matkę, Annę Boleyn, skazano na śmierć, gdy Elżbieta miała trzy lata.Wychowała się na dworze, otrzymała staranne wykształcenie.W okresie rządów Marii I więziona. W 1558 koronowana na królową Anglii i Irlandii. W 1559 przywróciła anglikanizm jako religię państwową. Prześladowała katolików, widząc w nich zagrożenie dla jedności państwa, w 1570 papież rzucił na nią klątwę. W 1568 uwięziła na 19 lat Marię Stuart, królową Szkocji, mającą prawa do korony...

poleca78%

Mościcki Ignacy

W 1891 ukończył studia na Wydziale Chemicznym Politechniki w Rydze. W czasie studiów zaangażował się w konspiracyjną działalność patriotyczną. Zagrożony aresztowaniem, wyjechał za granicę w 1892. Pracował jako robotnik w Londynie, w latach 1897–1912 prowadził badania na uniwersytecie we Fryburgu, gdzie dokonał wielu odkryć w dziedzinie elektrochemii i elektrofizyki. Opracował m.in. oryginalną technologię produkcji kwasu azotowego i nawozów sztucznych. Autor 40 patentów polskich i...

poleca84%

Ludwik Filip I

Syn Ludwika Filipa (Filipa Egalité), uczestnik rewolucji francuskiej 1789, członek klubu jakobinów w latach 1789–93. Walczył na froncie w armii rewolucyjnej, w 1793wziął udział w spisku i próbie przejęcia władzy przez generała Ch. Dumourieza, następnie na emigracji. Wrócił do Francji w 1817, po restauracji Burbonów. Wycofał się z życia politycznego. Po rewolucji lipcowej w 1830 koronowany na króla Francuzów. Sprawował rządy w imieniu burżuazji i arystokracji, został nazwany „królem...

poleca69%

Jezus

Urodzony w Betlejem, wychowywał się w ubogiej rodzinie cieśli, do ok. 27 przebywał w Nazarecie w Judei. Studiował Biblię, zapewne w szkole przy synagodze. Po spotkaniu z Janem Chrzcicielem,w wieku ok. 30 lat, rozpoczął głoszenie Ewangelii (Dobrej Nowiny), nauczanie i uzdrawianie. Głosił m.in. wiarę w jednego Boga, nadejście Królestwa Bożego, potrzebę miłości bliźniego, a nawet nieprzyjaciół. Prowadził wędrowne życie z grupą uczniów (późniejszych apostołów), zyskał wielu zwolenników, którzy...

poleca75%

Sulejman Wspaniały

Władzę przejął po ojcu Selimie I w 1520. Prowadził politykę ekspansji terytorialnej, osobiście dowodził w czasie wypraw wojennych. Po zabezpieczeniu granic wschodnich (pokój z Persją) uderzył na kraje Europy. W 1521 zdobył Belgrad, w 1522 wyspę Rodos. Rozbił w 1526 pod Mohaczem wojska Ludwika Jagiellończyka, zajął Budę. W 1529 próbował zdobyć Wiedeń. Zawarł antyhabsburski sojusz i nawiązał współpracę handlową z Francją w 1535. W 1541 ponownie zajął Budę, przyłączył część Węgier do swojego...

poleca84%

Gomułka Władysław

Otrzymał wykształcenie podstawowe. Członek KPP od1926, działacz Związku Zawodowego Pracowników Przemysłu Chemicznego.Skazywany wielokrotnie za działalność komunistyczną, w więzieniu w latach 1933–34 i 1936–39. Od 1942 działacz PPR, funkcje partyjne: 1943–45 sekretarz KC, 1945–48 sekretarz generalny, 1944–48 członek Biura Politycznego. Funkcje państwowe: 1944–49 wicepremier, 1945–49 minister Ziem Odzyskanych. W 1948 oskarżony o tzw. odchylenie prawicowo-nacjonalistyczne, w 1951 wykluczony z...

poleca84%

Władysław I Łokietek

W 1288 otrzymał południowe Kujawy ze stolicą w Brześciu Kujawskim i przejął dzielnicę sieradzką. W latach 1289–90 walczył o panowanie w Krakowie i Małopolsce. Sprzymierzył się z Przemysłem II (królem od 1295), po jego śmierci przejął w 1297 władzę w Wielkopolsce i na Pomorzu Gdańskim. Dążył do zjednoczenia ziem polskich i odbudowy Królestwa Polskiego. Po przegranej wojnie z królem czeskim Wacławem II utracił wszystkie ziemie, w latach 1300–04 przebywał na wygnaniu. Z pomocą węgierską...

poleca77%

Grzegorz I Wielki

Urodził się w rodzinie arystokratycznej. Ok. 570 został pretorem (namiestnikiem) Rzymu. Zrezygnował z urzędu po dwóch latach, poświęcając się życiu religijnemu,swój majątek oddał Kościołowi. Spędził sześć lat na dworze cesarza w Konstantynopolu jako wysłannik papieża, gdzie żył jak mnich. W 590 wybrano go na papieża. Uporządkował posiadłości ziemskie Kościoła (Patrymonium św. Piotra), tworząc jego bazę materialną, pozwalającą odgrywać znaczącą rolę w Rzymie i Italii. Podjął starania o...

poleca64%

Ludwik XVI

Wnuk Marii Leszczyńskiej i Ludwika XV, po którym przejął tron francuski w 1774. Jego próby reform gospodarczych i finansowych państwa zakończyły się niepowodzeniem. W 1777 przystąpił do wojny z Wielką Brytanią o wolność Stanów Zjednoczonych; na mocy traktatu pokojowego w 1783 odzyskał część kolonii w Afryce i Indiach. Deficyt budżetowy powiększony m.in. przez wydatki wojenne, złą politykę wewnętrzną i rozrzutność żony Marii Antoniny zmusiły go do zwołania w 1787Zgromadzenia Notablów, a w...

poleca67%

Stanisław August Poniatowski

Odebrał staranne, arystokratyczne wychowanie. W 1750 poseł na sejm, w latach 1755–64 stolnik litewski.W 1755 i 1757 przebywał w Petersburgu, gdzie zaprzyjaźnił się z Katarzyną Aleksiejewną, późniejszą carycą Katarzyną II . Dzięki jej poparciu został wybrany w 1764 na króla. Dążył do reform politycznych i gospodarczych państwa. Założył Szkołę Rycerską w 1765. Nie zajął zdecydowanego stanowiska w czasie konfederacji barskiej. Zaakceptował I rozbiór Polski (1772). Inicjator reform na sejmie...

poleca75%

Franciszek Józef I

Bra tanek cesarza Ferdynanda I, od najmłodszych lat przygotowywany do rządzenia monarchią. Po abdykacji wuja w 1848 koronowany na cesarza Austrii. W latach 1848–49 (Wiosna Ludów) stłumił rewolucję w Austrii, Lombardii i przy pomocy wojsk rosyjskich powstanie narodowe na Węgrzech. W 1851 zniósł konstytucję z 1849i stopniowo przywrócił władzę absolutną w państwie. Przegrał wojnę z Francją 1859, co kosztowało go utratę prowincji włoskich, oraz z Prusami i Włochami w 1866, tracąc wpływy w...

poleca72%

Roosevelt Franklin Delano

Pochodził z zamożnej rodziny z tradycjami politycznymi.Studiował nauki polityczne na Uniwersytecie Harvarda i prawo na Uniwersytecie Columbia.W latach 1907–10 adwokat w kancelarii prawniczej. Od 1910 związany z Partią Demokratyczną, z jej nominacji senator stanowy w Nowym Jorku 1911–13, gubernator Nowego Jorku 1929–33. Prezydent w latach 1933–45, jako jedyny w historii Stanów Zjednoczonych wybierany czterokrotnie. Pierwszą kampanię prezydencką wygrał lansując program reform ekonomicznych...

poleca61%

Ludwik XIV

Syn Ludwika XIII i Anny Austriaczki, koronowany w wieku pięciu lat. Regencję sprawowali w jego imieniu matka i kardynał G. Mazarin. W 1652 został ogłoszony pełnoletnim. Pokonał bunt możnowładców 1648–53 (Wielka Fronda), zniszczył ich potęgę polityczną. Faktyczne rządy przejął w 1661po śmierci G. Mazarina. Zbudował system władzy absolutnej, opartej na scentralizowanej biurokracji i armii. Wspierał rozwój gospodarczy(m.in. działalność J. Colberta), handel i rzemiosło, budował manufaktury,...

poleca80%

Wojciechowski Stanisław

Pochodził z rodziny mieszczańskiej, studiował na wydziale matematyczno-fizycznym Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1890 członek Centralizacji Związku Młodzieży Polskiej „Zet” i działacz ruchu robotniczego. Po dwóch aresztowaniach na emigracji w latach 1892–95 i 1899–1906. Jeden z założycieli Polskiej Partii Socjalistycznej (PPS) w 1892, od 1895 w jej kierownictwie Centralnym Komitecie Rewolucyjnym, bliski współpracownik J. Piłsudskiego < Piłsudski Józef >. Po rozłamie PPS w 1905...

poleca70%

Mussolini Benito

Zaczynał działalność polityczną w partii socjalistycznej. W 1919 założył organizację faszystowską, którą przekształcił w 1921 w Narodową Partię Faszystowską. Inicjator marszu na Rzym w 1922, zakończonego obaleniem rządu i przejęciem władzy przez faszystów. Od 1922 premier Włoch, od 1925dyktator (duce). Zdelegalizował inne partie, prześladował przeciwników politycznych, wprowadził cenzurę. W 1929 podpisał z papieżem traktaty laterańskie przyznające suwerenność Watykanowi i normujące stosunki...

poleca67%

Benedykt z Nursji

Pochodził z bogatej rodziny rzymskiej Anicjuszów, studiował w Rzymie, naukę przerwał i następnie trzy lata żył jako pustelnik w górach koło Subiacowe Włoszech. Wkrótce powstała wokół niego grupa naśladowców.W 529 przeniósł się z nimi do Monte Cassino. Zbudował tam klasztor i ułożył przepisy organizujące tryb życia klasztornego, które stały się podstawą reguły zakonu benedyktynów, a zarazem całego ruchu monastycznego w Europie. Za przewodnie zasady nowej reguły uznał: ubóstwo, czystość i...

poleca60%

Mieszko I

Po śmierci ojca Siemomysła ok. 960 odziedziczył Wielkopolskę, ziemię łęczycką i sieradzką, Kujawy, Mazowsze, być może Pomorze Gdańskie. W pierwszych latach panowania doznał niepowodzeń w walkach z najazdami Pomorzan i Wieletów. W 965 sprzymierzył się z Czechami i poślubił księżniczkę czeską Dobrawę. W 966 przyjął chrzest, jego państwo stało się częścią świata chrześcijańskiego i otworzyło na wpływy kultury zachodnioeuropejskiej. Wspierał tworzenie się organizacji kościelnej, pierwsze...

poleca75%

Anders Władysław

W czasie I wojny światowej służył w armii rosyjskiej,następnie żołnierz 1 Korpusu Polskiego gen.J. Dowbora–Muśnickiego (1917) i Polskiej Siły Zbrojnej (1918). Od 1918 w Wojsku Polskim, uczestnik powstania wielkopolskiego 1918 i wojny polsko-bolszewickiej 1919–21, odznaczony orderem Virtuti Militari. W czasie przewrotu majowego 1926 dowodził obroną Belwederu, broniąc rządu i prezydenta. Od 1937 dowódca Nowogródzkiej Brygady Kawalerii, walczył na jej czele w kampanii wrześniowej 1939. Po...

poleca66%

Katon Starszy

P ochodził z rodu plebejuszy. Uczestniczył w walkach w czasie II wojny punickiej (218–201) jako szeregowy legionista. W 214 został wybrany trybunem wojskowym, w 204 kwestorem,w 198 mianowany pretorem, zarządzał Sardynią. Jako konsul w 195 stłumił bunt plemion iberyjskich, za co został uhonorowany triumfalnym wjazdem do Rzymu. Był jednym z dowódców armii rzymskiej w wojnie z Antiochem III Wielkim, władcą Syrii, odegrał zasadniczą rolę w zwycięskiej bitwie pod Termopilami. W następnych latach...

poleca73%

Wyszyński Stefan

Pochodził z rodziny chłopskiej mającej szlacheckie korzenie. Ukończył seminarium we Włocławku,w 1924 wyświęcony na księdza. W 1929 obronił doktorat z prawa kanonicznego na KUL. W latach 1931–39 wykładał w seminarium we Włocławku, redagował m.in. „Ateneum Kapłańskie”. Podczas II wojny światowej ukrywał się, został kapelanem grupy AK „Kampinos”w czasie powstania warszawskiego 1944. W latach 1946–48 biskup lubelski, od 1948 arcybiskup gnieźnieński i warszawski, od 1953 kardynał. Bronił...

poleca58%

Kazimierz III Wielki

Od młodości przygotowywany na następcę tronu przez ojca, Władysława I Łokietka . W latach 1329–30 przybywał z misją dyplomatyczną na Węgrzech, 1331–33 zarządzał Wielkopolską, Kujawami i ziemią sieradzką. Koronowany na króla polskiego w 1333. W 1335 w zamian za zrzeczenie się przez króla czeskiego tronu polskiego zrezygnował z prawdo księstw śląskich (w 1356 ponownie). W 1339 wzmocnił przymierze z królem węgierskim układem na przeżycie. W 1343 zawarł pokój z Krzyżakami– odzyskał Kujawy i...

poleca55%

Zygmunt II August

Wybrany na króla i wielkiego księcia litewskiego w 1529, koronowany w 1530, za życia króla Zygmunta I Starego. W latach 1543–48 z jego polecenia zarządzał Litwą. Władzę w państwie przejął po śmierci ojca w 1548. W 1547 zawarł potajemnie ślub z Barbarą Radziwiłłówną. Mimo protestów szlachty i duchowieństwa doprowadził do jej koronacji na królową w 1550. Kontynuował sojusz z Habsburgami (traktat 1549). Zaangażował się w latach 1558–70 w konflikt z Rosją, Danią i Szwecją o ziemie Zakonu...

poleca72%

Schuman Robert

U kończył studia prawnicze, od 1912 pracował w kancelarii w Metzu. W latach 1919–40 deputowany do Zgromadzenia Narodowego. Polityk konserwatywny i chrześcijańsko-demokratyczny, członek Demokratycznej Unii Republikańskiej.W 1940 roku aresztowany przez gestapo, spędził dziewięć miesięcy w więzieniu. Po wojnie jeden z założycieli i głównych przywódców Ludowego Ruchu Republikańskiego. W latach 1945–62 ponownie deputowany, 1947–48 premier rządu, 1948–1953 minister spraw zagranicznych. Zwolennik...

poleca72%

Jefferson Thomas

Urodził się w bogatej rodzinie plantatorów. Studiował prawo i geometrię w College of William and Mary, od 1767 prawnik. W latach 1769–75 i 1776–79 członek zgromadzenia stanowego Wirginii, 1775–76 i 1783–84 członek Kongresu Kontynentalnego. Zwolennik niezależności kolonii od Wielkiej Brytanii, uczestnik wojny o niepodległość 1775–83. Główny autor tekstu Deklaracji niepodległości Stanów Zjednoczonych 1776. Dążył do ustanowienia ustroju republikańskiego i wolności religijnej. W latach...

poleca75%

Stalin Józef W.

Usunięty z seminarium duchownego w 1899 za działalność polityczną, kilka razy zsyłany na Syberię. Od 1903w partii bolszewickiej, od 1912 członek KC. Współorganizator rewolucji październikowej.Główne funkcje partyjne i państwowe: 1919–53 członek Biura Politycznego RKP(b) (od 1925 WKP(b), od 1952 KPZR), 1922–53 sekretarz generalny partii, 1941–45 prezes Rady Ministrów. Po śmierci W. Lenina < Lenin Włodzimierz I. >. Przejął całkowitą kontrolę nad partią i państwem. W polityce wewnętrznej...

poleca56%

Justynian I Wielki

Urodził się w chłopskiej rodzinie. Jako młodzieniec przybył do Konstantynopola i wstąpił do gwardii pałacowej cesarza, awansował do stopnia oficerskiego.Dzięki protekcji wuja Justyna, cesarza od 518, w 520 mianowany wodzem naczelnym armii. Stał się jedną z najważniejszych osób w państwie. W 527 został współwładcą, a po śmierci Justyna w tym samym roku – cesarzem. Zwalczał pogaństwo, w 529 nakazał zamknięcie Akademii Platońskiej w Atenach. W 532 stłumił powstanie antycesarskie w...

poleca65%

Henryk VIII

Syn Henryka VII, objął panowanie w 1509. Początkowo związał się sojuszem z Hiszpanią i papiestwem, walczył z Francją i wspieraną przez nią Szkocją. Wzmacniał władzę centralną, kontynuował rozbudowę floty handlowej i wojennej. W 1521 potępił nauki M. Lutra < Luter Marcin >, uzyskując od papieża tytuł „obrońcy wiary”. Zmiana kursu polityki zagranicznej i chęć posiadania następcy tronu skłoniły go do wszczęcia starań o zerwanie małżeństwa z Katarzyną Aragońską, poślubioną w 1509. Po...

poleca72%

Dąbrowski Jan Henryk

Uczył się w szkołach niemieckich, od 1771 w wojsku saskim, w 1792 przeszedł do wojska polskiego. Wziął udział w wojnie polsko-rosyjskiej 1792, generał w powstaniu kościuszkowskim 1794, dowodził odcinkiem obrony Warszawy, wsparł powstanie w Wielkopolsce. W 1797 w porozumieniu z Napoleonem I Bonaparte i Zarządem Generalnym Lombardii utworzył Legiony polskie. Uwieczniony w Mazurku Dąbrowskiego przez J. Wybickiego. Legiony stały się wzorowym przykładem walki o niepodległość Polski....

poleca75%

Konfucjusz

Pochodził z ubogiej rodziny szlacheckiej. Zrobił karierę w administracji księstwa Lu. Zaczynając od najniższego szczebla urzędniczej hierarchii (nadzorcy stad owiec i wołów), doszedł do najwyższych stanowisk. Próbował przeprowadzić reformy w księstwie, zaczynając od systemu podatkowego, które zakończyły się niepowodzeniem. Niestabilna sytuacja polityczna zmusiła go w 496 do opuszczenia Lu, przez 12 lat podróżował po chińskich księstwach. Namawiał ich władców do kierowania się moralnością,...

poleca61%

Bolesław III Krzywousty

W 1097 w wyniku rozgrywek politycznych możnowładztwa otrzymał od ojca, Władysława Hermana,osobną dzielnicę (Śląsk i Małopolskę). Po śmierci starego księcia w 1102 pokonał brata (1106) i wygnał go z kraju (1108), przejął panowanie nad Wielkopolską, Kujawami, Mazowszem. W 1109 odparł najazd cesarza Henryka V (obrona Głogowa, bitwa na Psim Polu), który zażądał zwrotu ziem zabranych Zbigniewowi. Zgodził się na powrót brata do kraju, po czym kazał go oślepić. Po śmierci Zbigniewa z powodu...

poleca63%

Kazimierz IV Jagiellończyk

Syn Władysława II Jagiełły . W wieku11 lat wybrany na króla czeskiego, na tronie nie zasiadł po klęsce stronnictwa husyckiego, które go wybrało. Od 1440 wielki książę litewski, od 1447 król polski. W latach 1454–66prowadził wojnę trzynastoletnią z zakonem krzyżackim. Po klęskach poniesionych przez pospolite ruszenie rycerstwa (m.in. pod Chojnicami w 1454), wystawił armię zaciężną w 1462, z P. Duninem na czele.W tym samym roku Krzyżacy zostali pokonani pod Świecinem, a w 1463 ich flota...

poleca75%

Churchill Winston, sir

Członek Izby Gmin w latach 1900–04 i 1924–64 z ramienia Partii Konserwatywnej, 1904–22 z ramienia Partii Liberalnej. Minister spraw wewnętrznych 1910–11, pierwszy lord admiralicji 1911–15, minister zaopatrzenia wojskowego 1917–19. Inicjator interwencji zbrojnej przeciwko bolszewikom w Rosji 1918. W latach 1919–21 minister wojny i lotnictwa, 1921–22minister kolonii, 1924–29 kanclerz skarbu, 1939–40 pierwszy lord admiralicji.Zwolennik demokracji, zdecydowany przeciwnik totalitaryzmów w Rosji...

poleca72%

Engels Fryderyk

Pochodził z bogatej rodziny, nie ukończył gimnazjum,wcześnie podjął pracę w biurze ojca. W 1841 ochotniczo wstąpił do wojska, w tym czasie uczęszczał też jako wolny słuchacz na wykłady na uniwersytecie berlińskim. W 1842wyjechał do Anglii, pracował w zarządzie fabryki, której współwłaścicielem był ojciec. W 1844 poznał K. Marksa < Marks Karol >, z którym nawiązał długoletnią współpracę. Współzałożyciel Związku Komunistów w 1847. Współautor (razem z K. Marksem) Manifestu...

poleca72%

Kennedy John Fitzgerald

Pochodził z bardzo bogatej rodziny, ukończył z wyróżnieniem nauki polityczne na Harvard University. W latach 1941–45 służył w marynarce wojennej, walczył przeciwko Japonii, m.in. jak dowódca kutra torpedowego. Związany z Partią Demokratyczną, z jej nominacji kongresman 1947–53, senator 1953–60, prezydent 1961–63. Dążył do likwidacji dyskryminacji rasowej i przyznania Afroamerykanom pełni praw obywatelskich. Przygotował plan redukcji podatków (wprowadzony w 1964). Starał się polepszyć warunki...

poleca67%

Budda

Odebrał książęce wykształcenie i wychowanie. W wieku 29 lat porzucił dwór i rodzinę, rozpoczął życie bezdomnego ascety, kierując się wskazaniami Upaniszad, świętych ksiąg hinduizmu. Długie lata umartwiania i nauki napotykanych mistrzów nie doprowadziły go do zadowalających wyników. Zrezygnował z surowej ascezy na rzecz umiarkowania i medytacji, wówczas miał doznać oświecenia (Budda znaczy „oświecony”). Założył gminę religijną i przez 45 lat prowadził życie wędrownego kaznodziei. Jego nauka...

poleca64%

Wielopolski Aleksander

Pochodził z rodziny arystokratycznej. Ukończył wiedeńską Akademię Terezjańską. Uczestnik powstania listopadowego 1830–31. Po klęsce rzecznik ugody z Rosją, przeciwnik konspiracji i walki zbrojnej. W 1846 opublikował słynny List szlachcica polskiego do księcia Metternicha. Proponował wyrzeczenie się niepodległości za przywrócenie autonomii Królestwa Polskiego. W 1861 wyznaczony przez cara na stanowisko dyrektora Komisji Rządowej Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Rozwiązał...

poleca64%

Wałęsa Lech

Urodził się w rodzinie chłopskiej, po ukończeniu szkoły zawodowej pracował jako elektryk. W latach 1967–76,1980–81 i 1983–89 zatrudniony w Stoczni Gdańskiej, uczestnik strajku w 1970 i tzw. wydarzeń grudniowych. Wyrzucony z pracy za działalność związkową w 1976. W czasie strajków na Wybrzeżu w 1980 współorganizator i przewodniczący Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego. Podpisał z delegacją rządową tzw. porozumienia sierpniowe. Współtwórca i pierwszy przewodniczący NSZZ „Solidarność”...

poleca54%

Drucki-Lubecki Franciszek Ksawery

Wychowanek elitarnego korpusu kadetów w Petersburgu. Do roku 1800 służył w armii rosyjskiej, wyróżnił się w korpusie A. Suworowa. W następnych latach zarządzał rodzinnym majątkiem ziemskim. Przeciwnik Napoleona I Bonaparte , aktywny członek stronnictwa prorosyjskiego. W latach 1813–15 członek Rady Najwyższej Tymczasowej Księstwa Warszawskiego, w 1815 członek Rządu Tymczasowego Królestwa Polskiego, w latach 1821–30 minister skarbu. Przeprowadził gruntowne reformy finansów państwa. Podniósł...

poleca63%

Władysław II Jagiełło

Władzę nad Wielkim Księstwem Litewskim objął w 1377 po śmierci ojca, Olgierda. W 1381 utracił tron na rzecz stryja Kiejstuta, odzyskał go po roku. W 1385 zawarł unię polsko-litewską. W zamian za przyjęcie chrztu, rękę królowej Jadwigi i tron polski zgodził się przyłączyć Wielkie Księstwo Litewskie do Polski. Koronowany na króla polskiego w 1386, w 1387rozpoczął chrystianizację Litwy. Związek Polski z Litwą regulował jeszcze w 1401 (unia wileńsko–radomska) i w 1413 (unia horodelska), Wielkie...

poleca67%

Brandt Willy

Po przejęciu władzy przez hitlerowców w 1933 na emigracji do 1947. Poseł do Bundestagu 1949–57, przewodniczący Bundesratu 1955–57, burmistrz Berlina 1957–66. W czasie kryzysu berlińskiego w 1961 odrzucił ultimatum N. Chruszczowa < Chruszczow Nikita S. >, domagającego się zniesienia praw okupacyjnych w Berlinie Zachodnim i przekształcenia go w wolne miasto. W latach 1964–87 przewodniczący Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD), 1966–69 wicekanclerz i minister spraw zagranicznych. W...

poleca59%

Maria Teresa

Najstarsza córka cesarza Karola VI. Po śmierci ojca przejęła w 1740 władzę w krajach monarchii habsburskiej na mocy sankcji pragmatycznej. W latach 1740–48 toczyła wojnę sukcesyjną z Francją, Hiszpanią i Prusami o całość dziedzictwa Habsburgów. Utraciła Śląsk w czasie pierwszej wojny z Prusami 1740–42, bezskutecznie próbowała go odzyskać zbrojnie w latach 1744–45 i 1756–63. W 1745 uzyskała tron cesarstwa rzymsko-niemieckiego dla swego małżonka Franciszka, księcia lotaryńskiego....

poleca56%

Jan III Sobieski

Pochodził z rodziny magnackiej, jego ojciec był wojewodą ruskim i kasztelanem krakowskim. Odebrał staranne wykształcenie, studiował na Akademii Krakowskiej, następnie odbył podróż po Europie Zachodniej (1646–48). Od 1648 w wojsku,walczył z Kozakami i Tatarami, ciężko ranny w bitwie pod Beresteczkiem w 1651. W czasie „potopu” szwedzkiego (1655–60) początkowo poparł Karola X Gustawa, w 1956 przyłączył się do walki ze Szwedami. Walczył w wojnach z Moskwą i Kozakami (1660–64), wykazał się...

poleca67%

Kim Ir Sen

Urodził się w biednej rodzinie chłopskiej, w 1924wyemigrował z ojcem do Chin. W 1926 wstąpił do Komunistycznej Partii Chin. Wrócił do Korei w 1929, w 1932 zorganizował oddział partyzancki walczący z okupacją japońską. W latach 1941–45 przebywał w ZSRR. Po zajęciu Korei przez Armię Czerwoną wybrany przez J.Stalina < Stalin Józef W. > w 1945 na I sekretarza KC Komunistycznej Partii Korei (od 1949 Partii Pracy Korei), od 1966 sekretarz generalny KC PPK. Do 1946 zlikwidował opozycję...

#
# a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u w y z