Jaki obraz krainy dzieciństwa przedstawili Adam Mickiewicz w Panu Tadeuszu i Stefan Żeromski w Ludziach Bezdomnych? Zwróć uwagę na portrety psychologiczne głównych bohaterów zaprezentowanych w poniższych fragmentach oraz na relacje łączące ich
Motyw domu i krainy lat dziecinnych funkcjonuje w literaturze polskiej na przestrzeni wielu epok. Obraz ten był ukazywany na różne sposoby. Jeden z najpiękniejszych opisów ojczyzny znajduje się w Panu Tadeuszu. Przedstawiony jest tam dworek...
Obraz wsi i jej mieszkańców w literaturze ? analiza i interpretacja porównawcza fragmentów Chłopów W. Reymonta i Ferdydurke W. Gombrowicza
Obraz wsi i jej mieszkańców w literaturze ? analiza i interpretacja porównawcza fragmentów Chłopów W. Reymonta i Ferdydurke W. Gombrowicza Wieś, to brzmi dumnie... Czy na pewno? Jaki jest stosunek nas, Polaków do wsi? Jak Polskę postrzegają...
Blaski i cienie kariery. Rozważania na temat kolei życia wybranych bohaterów literackich
Kariera to zmiana statusu jednostki, grupy, warstwy lub klasy społecznej na wyższy w różnych wymiarach zróżnicowania społecznego, np. prestiżu, bogactwa, wykształcenia, stanowiska pracy. Każda droga do sukcesu posiada zalety, ale niestety również...
Człowiek wobec cierpienia. Przedstaw postawy wybranych bohaterów literackich XX wieku
Świat został tak urządzony, że nieodłączną jego częścią, tuż obok radości, jest cierpienie. Nie było go na samym początku, w biblijnym ogrodzie Eden, ale był to bardzo krótki etap w dziejach ludzkości. Pierwsi ludzi, których Bóg stworzył „na obraz...
Pochwała wsi na podstawie "Pieśni świętojańskiej o sobótce" Jana Kochanowskiego oraz "Na wsi" Jana Twardowskiego
Często w literaturze możemy się spotkać z obecnością motywu rustykalnego, czyli o tematyce związanej z wsią. Utwory poświęcone wsi zawierają różnorodne poglądy na jej temat. Możemy się spotkać z pochwałami życia wiejskiego, porównaniami do miasta,...
Człowiek wobec cierpienia innych na podstawie "Dżumy" Camusa i "Ludzi bezdomnych" Żeromskiego.
Człowiek wobec cierpienia innych. Na podstawie cytowanych fragmentów Dżumy Alberta Camusa i Ludzi bezdomnych Stefana Żeromskiego omów postawy oraz motywy postępowania ich bohaterów: doktora Rieux, Tarrou, ks. Paneloux i Tomasza Judyma."...
Jak bohaterowie utworu pt. „Kamienie na szaniec” wypełniali „Testament mój” Juliusza Słowackiego?
Bohaterowie „Kamieni na szaniec” wychowali się na utworach Juliusza Słowackiego. Wśród nich znalazł się m.in. „Testament mój”. Był on im bliski z wielu względów. Porusza on bowiem temat męstwa, patriotyzmu i odwagi. Wymienione czynniki były im...
Postacie mitologiczne i ich funkcjonowanie w literaturze polskiej
Nie ma chyba takiej epoki, która nie byłaby zafascynowana antykiem. Tematy i motywy mitologiczne inspirują nie tylko poetów i pisarzy, ale również rzeźbiarzy i malarzy. Wiele postaci mitologicznych zadomowiło się w naszym języku. Bez wyjaśnienia...
Obraz dworu w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza i „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej.
Dworek szlachecki stał się w literaturze polskiej symbolem. Jest integralnym elementem wielu utworów, które stanowią dziedzictwo kulturowe narodu. Czytane przez kolejne pokolenia Polaków dzieła kultywują polskie tradycje, uczą patriotyzmu i...
Porównanie idei romantycznych z pozytywistycznymi.
Czym różnią się romantyczne idee mesjanizmu i winkelriedyzmu (ze znanych Ci utworów polskiego romantyzmu) od pozytywistycznych haseł "pracy u podstaw" i pracy organicznej" jako dwa różne typy programów dla Polski pozostającej w...
Portret sarmackiego rycerza w "Ogniem i mieczem" Henryka Sienkiewicza.
Fragment powieści ,,Ogniem i mieczem”, który postaram się zinterpretować, przedstawia pokrótce najważniejsze cechy jednego z rycerzy sarmackich – Longina Podbipięty Herbu Zerwipludry. Człowiek ów był niewątpliwie przykładnym szlachcicem i wzorowym...
Prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie
W języku polskim jest wiele przysłów, którymi posługujemy się w codziennych sytuacjach. Jednym z nich jest to, mówiące, że prawdziwych przyjaciół poznaje się w biedzie. Według mnie jest ono jak najbardziej prawdziwe i ma odzwierciedlenie w naszym...
Przedmioty zwykłe, szczególne, magiczne... Przedstaw, jaką funkcję pełnią przedmioty w utworach literackich różnych epok
Przedmioty stanowią dla ludzi cenną wartość. Są namacalne, można ich dotknąć, więc każdy człowiek gromadzi je w dużych ilościach. Stanowią świadectwo przeszłości i wywołują skojarzenia. Ludzie bardzo się przywiązują do rzeczy martwych, ponieważ są...
Skutki zbrodni znanych bohaterów literackich.
Przez wszystkie epoki przewija się motyw człowieka niszczonego wyrzutami sumienia po popełnionej zbrodnii. Bohaterowie popełniali zbrodnie z koniecznosci podporzadkowania sie obowiazujacym prawom (Antygona), z chęci zdobycia władzy (MAKBET), lub...
Wędrujący poeta. Motyw tułacza, wędrowca, poety w różnych epokach literackich
Wędrujący poeta. Motyw tułacza, wędrowca, poety w różnych epokach literackich W literaturze różnych epok często występuje motyw wędrówki. Podróż w życiu człowieka może mieć bardzo wiele znaczeń: może przynosić nowe doświadczenia, oznaczać chęć...
Król Stanisław w satyrze "Do króla" Ignacego Krasickiego i we fragmencie "Nieznanego księcia Poniatowskiego" Mariana Brandysa
"Trzeba było przed sejmikiem kilka dni z rzędu rezonować od rana do wieczora z tą ciżbą, podziwiać ich brednie, zachwycać się ich płaskimi konceptami, a nade wszystko ściskać ich brudne kapcańskie osoby..." Stanisław August Poniatowski o...
Polemika z "Lalką i perłą" Olgi Tokarczuk.
Olga Tokarczuk w zadziwiający sposób pisze o „Lalce” Bolesława Prusa, co więcej pisze tak, że trudno się z nią nie zgodzić. Bardzo trudno było mi wyłapać fragmenty, w których mogę się do czegoś przyczepić, a jeszcze gorsze w tym wszystkim jest to,...
Być poetą dawniej i dziś - postawa artystów wobec własnej twórczości Horacy i Szymborska.
Być poetą dawniej i dziś. przedstaw postawę artystów wobec własnej twórczości oraz ich opinie na temat znaczenia poezji, porównując utwory Horacego i W. Szymborskiej Wybudowałem pomnik: W tym utworze zastosowana jest liryka bezpośrednia ....
Granice człowieczeństwa temat poruszany przez autorów różnych epok. Rozwiń w oparciu o 3 wybrane utwory
Człowiek od zawsze zadawał sobie pytanie, jaki jest sens ludzkiego życia. Ludzie nie są istotami idealnymi, są ciągle dręczeni przez różne problemy życia codziennego. Niestety to wszystko powoduje, że człowiek, narażony na wpływ otoczenia nie...
Normy Etyczne i system prawny w państwach despotii wschodnich
Przez cały okres tworzenia się dzisiejszego świata na jego mapie pojawiało się wiele państw i państewek. Niektóre istniały krótko, inne wystarczająco długo, by na trwałe zapisać się na kartach historii. Takimi państwami były z pewnością państwa...
Prometeizm w literaturze
Jest to postawa indywidualnego buntu przeciwko Bogu i zgody na cierpienie za ideę i szczęście ludzi. Wyrasta ona z mitu o Prometeuszu, który skradł Zeusowi ogień i obdarzył nim ludzi, za co został skazany na wieczną mękę. Prometeizm stał się jedną...
Postacie Romea i Julii i legenda miłości „silniejszej niż śmierć” były motywem poetyckim różnych epok literackich. Porównaj dwa sposoby ujęcia legendy miłości Romea i Julii: w Wierszu Norwida "W Weronie"
O życiu Williama Szekspira, największego europejskiego dramaturga, wiemy niewiele. Pewne jest, że urodził się w 1564 roku, a zmarł w 1616. Zostawił on po sobie dwa poematy narracyjne, całą serię przepięknych sonetów a także 37 sztuk teatralnych –...
Człowiek sam musi określić, co w życiu jest najważniejsze. Świat jakich – ważnych dla Ciebie – wartości odnajdujesz w utworach literackich. Na wybranych przykładach
Każdy człowiek, niezależnie od tego czy jest dobry, czy zły, kieruje się w swym postępowaniu pewną logiką. Nie ważne jest czy chce zdobyć jak największą fortunę, wiedzę lub po prostu być szczęśliwym rodzicem, wyznaje pewne wartości, które stawia...
Porównanie "Hymnu do miłości ojczyzny" I. Krasickiego i "Żeby Polska była Polską" J. Pietrzaka.
Jak na przestrzeni wieków zmieniały się doświadczenia patriotyczne. Porównaj „Hymn do miłości ojczyzny” Ignacego Krasickiego i „Żeby Polska była Polską” Jana Pietrzaka, przywołując kontekst historyczny. Oświecenie to w dziejach Rzeczypospolitej...
Odbicie filozofii stoickiej i epikurejskiej w twórczości J. Kochanowskiego i L. Staffa.
1) Krótki zarys historii filozofii epikureizmu i stoicyzmu: Chęć budowy imperium przez Aleksandra Macedońskiego spowodowała, iż greckie polis utraciło swą niezależność i polityczną samodzielność. Kryzys ten wywołał znaczne zamiany w życiu...
Analiza i interpretacja porównawcza utworów "Testament mój" Juliusza Słowackiego i "Testament" Zbigniewa Herberta.
Juliusz Słowacki uważany jest podobnie jak Mickiewicz za wieszcza narodowego i jednego z najwybitniejszych poetów polskiego romantyzmu. Jego dorobek wywarł wielki wpływ zarówno na innych przedstawicieli tej epoki, jak i następne pokolenia poetów....
Porównaj postawy życiowe Izabeli Łęckiej i Joanny Podborskiej ukazane w podanych fragmentach „Lalki” B. Prusa i „Ludzi bezdomnych” S. Żeromskiego. Odwołując się do znajomości utworów, zwróc uwagę na okoliczności, które miały wpływ
Powiesc „Lalka” Bolesława Prusa ukazała się w pozytywizmie, natomiast „Ludzie bezdomni” Stefana Żeromskiego pochodzą z Młodej Polski. Postawa życiowa jest to stosunek świata do danej hierarchii wartości, jednakże w zależności od doświadczeń...
Romantyczny i współczesny bunt pokoleń.
Bunt jest sprzeciwem, protestem, często spontanicznym wystąpieniem przeciwko władzy, niesprawiedliwości , czy złu na świecie. W literaturze było wielu bohaterów, którzy buntowali się przeciwko różnym sprawom. Wielu zwyciężało, ale także wielu...
Jak różni artyści wykorzystywali mit Ikara w swoich utworach.
Ikar należy do postaci mitologicznych, a te zawsze miały ściśle określony charakter oraz prezentowały dane postawy. Ikar to syn wielkiego wynalazcy Dedala. Zginął on, gdy pomimo upomnień ojca wzbił się wysoko w niebo. Roztopiony wosk ze skrzydeł,...
Refleksje nt. samobójstwa Wertera – to tchórzostwo, słabość, bunt, czy akt odwagi?
Motywem samobójstwa Wertera – typowego bohatera i wzorca okresu Romantyzmu, przedstawionego w utworze Johana Wolfganga Goethego, była niespełniona miłość. Co to znaczy „nie spełniona”? Za nim odpowiemy na to pytanie, zastanówmy się najpierw czym...
W jaki sposób literatura pomaga oddzielić światło od ciemności i nazwać rzeczy po imieniu? Podać przykłady na wybranych utworach literackich.
CZYTAŁAM JAK DZIECKO (podtytuł) „...gdy byłem dzieckiem, mówiłem jak dziecko, myślałem jak dziecko. Kiedy zaś stałem się mężem wyzbyłem się tego co dziecięce...”. Celowo zaczynam cytatem zaczerpniętym z pierwszego listu do Koryntian,...
Człowieka można zniszczyć, ale nie można go pokonać - rozprawka
W pełni zgadzam się ze stwierdzeniem: „Człowieka można zniszczyć, ale nie można go pokonać”. Uważam, że człowieka nigdy nie można zupełnie złamać, można go jedynie ugiąć, ale nie do końca. Jako pierwszy argument posłuży mi znakomita książka...
Literackie spotkanie wrogów. Przedstaw zagadnienie na podstawie spotkania Achillesa z Hektorem i Gerwazego z Jackiem Soplicą.
Miedzy ludźmi dochodzi często do kłótni, obrażamy się o drobne sprawy jak nie odpowiedzenie na przywitanie czy odmowa pomocy. Ale z łatwością jaką się kłócimy również się godzimy, przebaczamy wrogom i stajemy się przyjaciółmi. Jest to problem...
Pokoleniowe konflikty i ich konsekwencje
Istnienie konfliktów pokoleniowych dla nikogo nie powinno być zaskakujące. Różnica wieku często oznacza różnicę systemów wartości lub pożądanych celów. W literaturze, podobnie jak w życiu, obserwujemy różne konflikty pokoleniowe między dziećmi a...
Biblia i antyk jako dwa filary kultury europejskiej. Czy wspierają one przez wieki również kulturę polską?
Biblia oraz kultura antyczna (w tym mitologia) to korzenie kultury europejskiej, w tym i polskiej. To one na przestrzeni wieków ukształtowały naszą świadomość, światopogląd, system wartości. W wielu elementach naszego otoczenia nie dostrzegamy już...
Najstarsze zabytki języka polskiego. Pojęcia i utwory literackie.
Kronika polska Anonima tzw. Galla Kronika powstała najprawdopodobniej w latach 1113-1117 na dworze Bolesława Krzywoustego. Najstarsza zachowana kopia pochodzi jednak dopiero z XIV wieku. Kronika została napisana po łacinie. Jej autorem był mnich...
Obrazy miast Petersburga w Ustępie "Dziadów" cz. III i Paryża w "Lalce".
Porównaj dwa obrazy miasta - Petersburga we fragmencie wiersza Petersburg z Ustępu do Dziadów części III Adama Mickiewicza i Paryża we fragmencie Lalki Bolesława Prusa. Zwróć uwagę na charakter relacji w przytoczonych fragmentach utworów....
Kultura polska w drugiej połowie XIX wieku. Pozytywizm i Młoda Polska. Literatura malarstwo i muzyka.
Kultura polska w drugiej połowie XIX wieku dzieliła się na Pozytywizm i Młodą Polskę . Pozytywizm trwał od upadku powstania styczniowego do początku lat 90 XIX wieku. Po nim nastąpiła epoka Młodej Polski, którą zakończyło odzyskanie przez Polskę...
Dwie lekcje łaciny. Porównaj sposoby ich przedstawienia we fragmentach "Ferdydurke" Witolda Gombrowicza i "Lekcji łaciny" Zbigniewa Herberta.
Ile ludzi tyle opinii, tyle gustów, tyle poglądów na różne sprawy. Ma to odzwierciedlenie również w literaturze, gdzie jeden temat jest poruszany przez różnych pisarzy pod zupełnie innym kątem. Przykładem takiej różnorodności postrzegania...
Motyw miłości i śmierci w literaturze
„Gdybym.. znał wszystkie tajemnice i posiadał wszelką wiedzę, i wszelką możliwą wiarę, tak iżbym góry przenosił, a miłości bym nie miał byłbym niczym.” Do tej pracy specjalnie wybrałam Jako motto przewodnie, „List świętego Pawła do Koryntian”...
Zmagania z losem w literaturze.
Bohaterowie wielu powieści, opowiadań i baśni to ludzie, którzy stają się igraszką losu. Nieoczekiwanie muszą sprostać nietypowej sytuacji. Tak właśnie swoją przygodę zaczynają, między innymi, Jimmy z “Imperium Słońca” Jamesa Ballarda, chłopcy z...
Dobra komedia powinna uczyć, bawić i wychowywać. Na podstawie Moliera i Fredry.
Komedia jeden z podstawowych gatunków dramatu, obejmujący utwory o nastroju wesołym, charakterze lekkim, często satyryczno-obyczajowym, o akcji żywej, pełnej perypetii, kończącej się pomyślnie. Komedia jest formą pokazania, że w jednej formie...
Konwencje miłości
Miłość, uważana przez większość ludzi za najpiękniejsze uczucie jakie jest w stanie owładnąć człowieka, jest jednym z najczęstszych tematów dzieł praktycznie wszystkich epok. Począwszy od Homera, który w swym dziele pt. Iliada opisuje wojnę...
Porównanie wierszy "Tren X" Kochanowskiego i "Urszula Kochanowska" Leśmiana.
Tren X, jest jednym z środkowych trenów. Jest on wyrazem zwątpienia i załamania, którego Jan Kochanowski doświadczył po prawdopodobnym (nikt nie udowodnił tego, że ktoś taki jak Urszula istniał, jednak tu zakładam, że tak było) odejściu jego...
Charakterystyka porównawcza Konrada Wallenroda i Rolanda.
Anonimowa ?Pieśń o Rolandzie? i ?Konrad Wallenrod? Adama Mickiewicza to dzieła stworzone w znacznych odstępach czasowych. Obu bohaterami są postacie typowe dla epok, w których powstały. Roland był ideałem eposu rycerskiego, a Konrad Wallenrod...
Porównanie ujęć tańca w "Panu Tadeuszu" Mickiewicza i w "Weselu" Wyspiańskiego.
Wyjaśnij metaforyczny charakter tańca w oparciu o przytoczone fragmenty: "Pan Tadeusz" (księga XII wers 761-807, 826-833) oraz "Wesele" (akt III scena 37) . Taniec to jedna z najbardziej powszechnych form rozrywki. Towarzyszy nam od wielu...
Znani mi bohaterowie w literaturze XIX i XX wieku
Proces kształtowania się bohatera wieków XIX i XX ulegał ciągłym zmianom, wynikającym z zachodzących na świecie przemian społecznych, ustrojowych i politycznych. Z perspektywy losów Polski okres ten był szczególny, wymagający wyjątkowego...
Jak zmieniał się wizerunek kobiety w literaturze na przestrzeni wieków?
Kobiety – o nie zabiegamy, troszczymy się, opiekujemy. Są niezastąpione. Gdyby nie one rodzaj ludzki nie przetrwałby do dzisiejszych czasów. Zrobiły wiele dobrego. Dzięki nim ludzkość posuwa się nieustannie do przodu. Kobiety były też niestety...
Problem żydowski w kulturze XIX w.
Kultura i historia Żydów polskich oraz ich obecność w twórczości polskich pisarzy i artystów zajmowały mnie od dawna. Kultura żydowska była specyficzna, podtrzymywana przez Żydów. Nie mieli państwa, więc pozostała im jedynie wiara, religia,...
Człowiek średniowiecza, a człowiek XXI wieku.
Średniowiecze jest okresem w kulturze i sztuce przypadającym na czasy od XV do XV wieku. Dla nas ludzi XXI wieku jest epoką raczej odległą wręcz obcą, przez niektórych uważana jako lata zacofania w sposobie myślenia i w tworzeniu, inni natomiast...