Oświecenie w Polsce.
Oświecenie - to okres w historii literatury i kultury polskiej. Obejmuje lata panowania Stanisława Augusta (1764-1795), ale okres wstepny datuje sie od ok. 1740, zaś faza schyłkowa, tzw. klasycyzm postanisławowski, trwał do ok. 1830,...
Dubito ergo cogito, cogito ergo sum - esej
Francuski filozof Ren Descartes (Kartezjusz) podsumował swoje rozumowanie w słynnym twierdzeniu: dubito ergo cogito, cogito ergo sum (wątpię więc myślę, myślę więc jestem). Zgodnie z tymi słowami to...
Nurty filozoficzne i najsłynniejsi filozofowie antyku
NURTY FILOZOFICZNE: Sceptycy: - działali w Elidzie(kraina w zachodniej części Grecji), - w wszystko powątpiewali, - uważali, że prawda jest niedostępna dla zwykłego człowieka, - założycielem był Pyrron z Elidy, - niechętnie podchodzili do...
Renesans- krótkie przedstawienie epoki.
Renesans- uksztaltowal sie we Wloszech w XIV wieku. Do innych krajow Europy Zachodniej dotarl mniej wiecej wiek pozniej, kiedy we Wloszech byl juz w pelnym rozkwicie. Dlatego tez, gdy na poczatku XVI wieku w Europie na polnoc od Alp renesans...
Kazimierz Starski - charakterystyka
Jest to bohater pochodzenia arystokratycznego o charakterze rozpustnika. Jego marzeniem jest spotkać bogatą pannę z dobrego domu. Jednak nie gardzi też napotkanymi mężatkami, jak również swoją kuzynką Izabelą Łęcką. Nieobca mu jest również uliczna...
Bohaterowie literaccy, którzy mogli wywrzeć wpływ na kształtowanie się postaw Twojego pokolenia.
Spośród szerokiego grona poznanych ci bohaterów literackich zaprezentuj tych,którzy mogli wywrzeć wplyw na ksztaltowanie się postaw Twojego pokolenia.Uzasadnij swój wybó[email protected] matura 2004 temat 2 We wspolczesnym świecie rzadko spotykamy...
Analiza i interpretacja wiersza A. Kamieńskiej "Powrót Hioba"
Wiersz Anny Kamieńskiej "Powrót Hioba" opowiada o Hiobie, biblijnej postaci, która została wystawiona przez Boga na próbę - Hiob stracił cały majątek, rodzinę oraz zdrowie - Stwórca zesłał na niego trąd. Jednak autorka przedstawia...
Kariera Wokulskiego
Głównym bohaterem „Lalki” B. Prusa jest Stanisław Wokulski. Był on pochodzenia szlacheckiego. Ojciec jego zbankrutował i po utracie majątku procesował się, wyciągając pieniądze na ten cel od syna, którego oddał do restauracji Hopfera. Pod wpływem...
Czy Jurand ze Spychowa to postać tragiczna ?
Jurand ze spychowa jest postacia tragiczną. Ponieważ rycerze Zakonu Krzyżackiego zamordowali mu żonę, napadli na Spychów, uprowadziali córkę, doprowadzając ją na skraj wyczerpania nerwowego,po czym z zimną krwią zabili. Upokorzyli także...
Osiągnięcia polskiej nowelistyki pozytywistycznej w zakresie kompozycji
Nowela – gatunek o rodowodzie antycznym. Najstarszym ze znanych zbiorów nowelistyki greckiej były Opowieści mileckie Arystydesa z Miletu, tworzącego na przełomie II i I w. p.n.e. Nowela to krótki prozatorski utwór, pozbawiony komentarzy i...
Literackie spotkanie bohaterów – interpretacja fragmentu „Iliady” – Priam u Achillesa”
Utwór „Iliada” został spisany na przełomie IX i VIII w. p.n.e. przez Homera, znanego greckiego aojda (wędrownego śpiewaka). Homer, według jednej z legend, został pozbawiony przez bogów wzroku w zamian za dar pisania poezji. Do dzisiaj nie wiemy...
"Powieść jest to zwierciadło, które obnosi się po gościńcu" - Stendhal. Skomentuj słowa pisarza odwołując się do konwencji realistycznej w XIX wieku.
Realizm opierał się na kategorii stworzonej przez Arystotelesa – mimesis, czyli twórczym naśladowaniu świata; na przekonaniu, że dzieło ma być pełnym sprawozdaniem z ludzkich doświadczeń, opisem zachowań, przedstawieniem szczegółów życia, wreszcie...
Borowski - opowiadania (notatki)
Tadeusz Borowski jest to głos nie tylko świadka, ale i uczestnika jego dzieciństwo wypadało tam i wtedy, gdzie procesy dziejowe krótki okres szczęśliwości - kiedy w stolicy do gimnazjum studia - polonistyka „Pożegnanie z Marią" nie...
CV Jana Kochanowskiego
CV Dane osobowe: Imię i Nazwisko: Jan Kochanowski Adres Zamieszkania: Czarnolas Telefon kontaktowy: 312-34-326-643 Informacje osobiste: Data i miejsce urodzenia, wiek: 1530r. Sycyno koło Radomia, 42 lat Stan cywilny: żonaty Stan...
"gdy po śmierci w niebiosów przybyłam pustkowie..." - opowiadanie Urszuli z opisem przeżyć wewnętrznych.
Zjawiłam się tu nagle, nie wiem jakim cudem. Zaskoczona byłam, bo nigdy wcześniej nie widziała tego miejsca. Dech w piersiach zapiera, kiedy spoglądam na ten piękny, zielony ogród. Zachwyt tym miejscem tak wypełnił me wnętrze, że z radości...
Środki artystyczne i stylistyczne
1. ALITERACJA – rozpoczynanie sąsiednich wyrazów tymi samymi głoskami - przykład: „(…)moreny, mureny i morza i zorze(…)”(W. Szymborska „Urodziny”) - funkcje: * uwypuklenie danego fragmentu tekstu; * podkreślenie melodyjności wiersza...
Krasicki "Czapla, ryby i rak" streszczenie.
Pewnego razu stara czapla mieszkająca nad brzegiem stawu wpadla na wspaniały pomysł dotyczący łatwego zdobywania pożywienia. Otóż opowiedziała rybom zamieszkującym staw nieprawdziwą historię, jakoby rybacy mieli zamiar osuszyć zbiornik. Ryby...
Co to znaczy, że człowiek jest istotą społeczą?
Oznacza to, że każdy jest jakąś częscią społeczeństwa. Od momentu narodzin niemowle przebywa wśród innych ludzi. Dzięki nim może przezyć i rozwijać się. Niemowle czyli kolejna istota społeczna przy dorastaniu bierze przykład ze swoich rodziców....
Oblicza patriotyzmu. Jak realizują swoją miłość do ojczyzny Kmicic – bohater „Potopu” – i inżynier z fantastycznej opowieści Seweryna Baryki?
„Potop” Henryka Sienkiewicza jest powieścią historyczną, którą autor napisał „ku pokrzepieniu serc”. Fabuła tego utworu skonstruowana jest na dwóch płaszczyznach – historycznej i literackiej. Zawiera dawne podania, autentyczne miejsca i...
Średniowiecze.
Średniowiecze: Epoka historii i kultury europejskiej, między starożytnością a czasami nowożytnymi. Nazwy tej używano już w XVI w. Początek jej wiąże się najczęściej z r. 476 n.e., tj. z upadkiem cesarstwa zachodnio rzymskiego, schyłek zaś z...
"Złoty Wiek"
Wraz z Boną Sforzą, włoską żoną Zygmunta Starego, na dwór polski przybyli Włosi, którzy upowszechnili w Polsce idee renesansu. Panowanie Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta to okres ogromnej pomyślności państwa Polskiego, rozwój reformatorskiej...
Sztuka apollińska i dionizyjska - omówienie dwóch wybranych przykładów
Fryderyk Nietzsche w książce pt. "Narodziny Tragedii" wprowadził podział na kulturę apollińską i dionizyjską. Pierwsza – skupiona wokół boga słońca, światła, muzyki i sztuki kojarzona jest z pięknem, harmonią, intelektem, umiarkowaniem, dąży do...
Plan wydarzeń księgi XXIII i XXIV Iliady Homera
Iliada, Księga XXIII 1. Rodacy i rodzina opłakują Patrokla - Po śmierci Patrokla, jego bliscy oraz mieszkańcy miasta intensywnie opłakują bohatera, wyrażając swoją żałobę i szacunek. Ceremonie pogrzebowe stają się centralnym punktem...
Opis chaty Santiago
Santiago, stary rybak z okolic Hawany, mieszkał w niewielkiej chacie położonej niedaleko portu. Wracał do nie najczęściej na noc, ponieważ całymi dniami zajęty był łowieniem ryb. Jego dom był niewielki i składał się tylko z jednej izby. Była...
Słownik terminów literackich
A Adaptacja - parafraza, przekształcenie utworu literackiego na potrzeby określonej grupy odbiorców. - adaptacja szkolna - przeznaczona dla młodzieży - adaptacja teatralna - przeniesienie na scenę utworu epickiego lub lirycznego...
Jaka jest filozofia życia Jana Kochanowskiego?
Jan Kochanowski to przedstawiciel epoki Odrodzenia. Znany jest przede wszystkim jako autor fraszek, pieśni oraz trenów. W odrodzeniu dominował humanizm, który głosił wiarę w potęgę ludzkiego rozumu, umiłowanie ojczyzny, religijność oraz podziw...
Rozbiory Polski - daty
I rozbiór Polski Zabór ziem Rzeczypospolitej dokonany przez Rosję, Prusy i Austrię na mocy traktatu podpisanego 5 VIII 1772 r w którym zaborcy powoływali się na rozkład państwa polskiego oraz swe rzekome historyczne prawa do zajmowanych...
"Pieśń Poranna" Karpińskiego, sentymentalizm.
Franciszek Karpiński - 1741-1825 (84lata) Urodzony w rodzinie niezamożnej, szedł przez życie o własnych siłach. Był wychowankiem jezuitów stanisławowskich i lwowskich, terminował w lwowskiej palestrze, która w dawnej Polsce zatrudniała i...
Wyobraź sobie że byłeś uczestnikiem Dziadów. Opisz swoje wrażenia.
Niedawno miałam okazję uczestniczyć w obrzędach Dziadów. Uroczystość odbywała się w małej kaplicy, w pobliżu cmentarza. Była ciemna noc, a księżyc był jedynym źródłem światła. Gdy zgromadzili się już ludzie, Guślarz nakazał zasłonić okna,...
Problem zbrodni i kary, dobra i zła w "Zbrodni i karze" F. Dostojewskiego
"Zbrodnia i kara" to swoiste studium zbrodni. Raskolnikow-ubogi student, popada w sidła zła i zabija - anatomia zbrodni ukazana jest przez szczegółowy opis mordu i psychiki mordercy. Na obrazie Raskolnikowa możemy zobaczyć wewnętrzny spór i...
Lata dwudzieste
SZCZĘŚLIWE LATA DWUDZIESTE Ten okres w historii niewątpliwie ma swój nieodparty urok, niepowtarzalny, ulotny klimat i nastrój. Blichtr i splendor, jakiego nie znały ani wcześniejsze, ani żadne z późniejszych pokoleń. Prohibicja, fantastyczne...
Interpretacja "Trenu XIX" Jana Kochanowskiego
"Tren XIX" jest ostatnim z trenów Kochanowskiego poświęconych zmarłej córce. Zgodnie ze schematem budowy całego cyklu znajdujemy w nim dwa ostatnie punkty – pocieszenie i napomnienie. Tren jest najdłuższy, ale i spójny, niezależny od...
Średniowiecze - powtórka.
1.Średniowiecze- to epoka w historii Europy miedzy V a XV stuleciem. Za jej datę początkowo uznaje się upadek starożytnego Rzymu(476). Zmierzch cesarstwa zachodniego rzymskiego otwiera więc epokę średniowiecza, a koniec epoki są podawane trzy...
Na podstawie pieśni Horacego określ jakie postawy wobec życia zawarł w nich autor (odwołaj się do kontekstu filozoficznego i kulturowego).
Horacy to rzymski poeta z epoki augustowskiej, który był synem wyzwoleńca, lecz odebrał bardzo staranne wykształcenie. W ciągu swego życia zapoznał się z zasadniczymi kierunkami ówczesnej greckiej filozofii. Były to przede wszystkim poglądy...
"Dekalog I" - recenzja filmu Krzysztofa Kieślowskiego
"Dekalog I" Krzysztofa Kieślowskiego jest to film pełen tajemnic, nie jest to lekka komedia czy film sensacyjny. Dotyczy on przykazania- nie będziesz miał bogów cudzych przede mną. Autor zmusza nas do myślenia, a także do własnej interpretacji...
Ojciec i syn - "Nad Niemnem".
„Nad Niemnem” to powieść realistyczna autorstwa Elizy Orzeszkowej. Powstała ona w epoce pozytywizmu. O losach bohaterów opowiada czytelnikom narrator trzecioosobowy. Akcja powieści rozgrywa się w latach osiemdziesiątych XIXw. na ziemiach...
Bohater tragiczny w literaturze antycznej, romantycznej i współczesnej
Tragedia jest gatunkiem dramatu obejmującym utwory, w których ośrodkiem i motorem akcji jest nieprzezwyciężalny konflikt między dążeniami wybitnej jednostki, a siłami wyższymi: losem, prawami historii, interesom społecznym, normą moralną itp. -...
Mity tebańskie, Jan Parandowski. Streszczenia na 72 i 40 słów.
72 słowa: Lajos zostaje królem, wyrocznia wyjawia jego przeznaczenie, wiążące się z synem Edypem. Kaleczy i porzuca dziecko. Pasterze znajdują chłopca, zabierają na wychowanie królowej. Edyp słyszy przepowiednie, wracając, morduje ojca. Władzę...
Stanisław Wyspiański - rola didaskaliów w "Weselu".
Didaskalia w "Weselu" zajmują dużo miejsca (informacja o dekoracji - 2 strony, w ostatniej scenie wiele linijek tekstu). Wstępne uwagi to rozbudowany, nastrojowy, fragmentami poetycki opis miejsca akcji. Oprócz rzeczowej informacji o...
Podobieństwa i różnice między teatrem nowożytnym, a starożytnym.
Podobieństwa między teatrem nowożytnym, a starożytnym: - nieszczęśliwe zakończenie losów głównych bohaterów, - podniosłość, - walka dobra ze złem- tematy problematyczne. Różnice między teatrem nowożytnym, a starożytnym: - człowiek decyduje...
Aleksander Dumas - Hrabia Monte Christo - parafraza
Dumas Alexandre, ojciec (1802-1870), popularny pisarz francuski. Współtwórca powieści historycznej w skali światowej. Syn zubożałego generała napoleońskiego, zaznał w młodości wiele biedy. Nie uzyskał systematycznego wykształcenia, przedkładając...
Komputer- wróg czy przyjaciel?
W dzisiejszych czasach prawie w każdym domu mozna zauważyć stojący na biurku komputer- starszy lub nowszy. Każdy członek rodziny korzysta z niego, jeden dłużej, drugi krócej. W tej pracy rozważę argumenty za i przeciw, aby spróbować odpowiedzieć...
Młoda Polska - przedstawienie epoki.
Młoda Polska Nazwa epoki i czas jej trwania – Za początek epoki przyjmuje się rok 1890 (data umowna). Od tego momentu do Polski napływają tendencje europejskie. Koniec epoki wyznacza rok 1918 (zakończenie I wojny, odzyskanie niepodległości). Nazwa...
Biblia i mitologia jako źródła kultury europejskiej
Biblia jest jednym z ważnych źródeł kultury europejskiej, zarówno w sferze religijno-moralnej jak również w sferze inspiracji artystycznych. Biblia odegrała szczególną rolę w rozwoju piśmiennictwa staropolskiego. Średniowieczna Europa...
Opracowane pytania na maturę ustną - Młoda Polska.
1. Dekadentyzm, symbolizm i impresjonizm w Młodej Polsce Polski dekadentyzm końca XIX wieku to postawa życiowa przepełniona przeświadczeniem, że ze zbliżającym się schyłkiem stulecia nadchodzi nieuchronna katastrofa cywilizacyjna, spowodowana...
Wymień i omów główne wątki występujące w "Małym Księciu".
Historia opowiedziana w "Małym Księciu" koncentruje się wokół dwóch głównych problemów. Pierwszym z nich jest różnica pomiędzy dziećmi a dorosłymi w sposobie patrzenia na świat. Według Małego Księcia i lotnika, czyli dwóch...
Miłość i przyjażń to najważniejsze wartości w życiu każdego człowieka. Udowodnij teze na podstawie 'Małego Księcia'.
Miłość i przyjażń to najważniejsze wartości w życiu każdego człowieka. Postaram sie udowodnić tą tezę na podstawie książki A.de Saint-exupery pt. "Mały książę" Bohater powieści wyrusza w świat, by poznać inne, niż jego mały asteroid, planety i...
Style językowe
STYL [łac.], lit. sposób formułowania wypowiedzi w mowie lub piśmie, polegający na stosowaniu określonych środków ekspresji językowej dobieranych ze względu na cel wypowiedzi, intencje i nastawienie jej autora oraz przypuszczalne oczekiwania...
"Dziady" dzieje Cichowskiego w punktach
Scena VII 1. Rozmowa towarzyska. 2. Wspomnienie o Cichowskim 3. Niewola 4. Prześladowanie Cichowskich 5. Wesoły Pan 6. Zaginięcie Cichowskiego 7. Upozorowanie śmierci 8. Żałoba 9. Nieznany los 10. Odnalezienie męża w więzieniu 11....
Cechy powieści poetyckiej.
- Łączy epikę i lirykę - synkretyzm, czyli wzajemne przenikanie się w utworze różnych tendencji rodzajowych i gatunkowych (ballada, pieśń, powieść, partie liryczne i opisowe, dialog) - fabuła nasycona dramatyzmem - fragmentaryczność...