Alkany- węglowodory nasycone, u których wszystkie atomy węgla połączone są pojedynczymi wiązaniami, wzór ogólny- CnH2n+2; wszystkie palne, C1-C4- gaz (gaz ziemny), C5-C16- ciecz (ropa naftowa), C17-... – stałe (parafina), nie ulegają reakcją...
MIKROELEMENTY składniki śladowe, pierwiastki chem. występujące w organizmach w b. małych ilościach (śladowych) i niezbędne do normalnego ich rozwoju; do mikroelementów zalicza się: miedź, żelazo, mangan, molibden, cynk, bor, kobalt, jod, fluor,...
Skorupa ziemska, najbardziej zewnętrzna powłoka kuli ziemskiej otoczona na powierzchni przez atmosferę i hydrosferę, natomiast w głębi granicząca z płaszczem Ziemi wzdłuż nieciągłości Mohoroviicia. Stanowi sztywny, niejednorodny twór, którego...
1. Wspólną cechą związków organicznych jest obecność węgla w ich cząsteczkach jako podstawowego pierwiastka chemicznego. Węgiel w związkach org jest zawsze 4 wartościowy 2. Układ atomów węgla w cząsteczce związku chem oraz z ich wiązaniami...
Chemia organiczna to chemia atomów węgla. Atomy węgla mają zdolność łączenia się ze sobą tworząc różnorodne struktury: łańcuchy proste, rozgałęzione, a także mogą zamykać się w pierścienie. Oprócz pojedynczych wiązań między atomami węgla mogą...
Antracyt - skała osadowa lub/i metamorficzna, organogeniczna, stanowiąca odmianę węgla. Jest to najstarsza geologicznie odmiana węgla kamiennego, charakteryzująca się największą zawartością węgla, a co za tym idzie najwyższą wartością energetyczną...
1.BOROWCE, pierwiastki chem. stanowiące 13 grupę (dawniej III grupę gł.) układu okresowego pierwiastków: bor (B), glin (Al), gal (Ga), ind (In), tal (Tl); bor jest niemetalem, o właściwościach chem. i fiz. zbliżonych do krzemu; pozostałe borowce...
Jako promieniowanie rozumie się wszelkie procesy wysyłania i przekazywania energii w przestrzeni. Energia może być przekazywana w postaci * energii fali - wtedy mówi się o promieniowaniu falowym * energia cząstki - jest to promieniowanie...
1)Struktura bialek: a) I-rzedowa okresla kolejnosc wystepowania reszt aminokwasowych w lancuchu peptydowym, cyli sekwencje aminokwasow. b) II-rzedowa okresla rodzaj przestrzennego usytuowania lancuchow polipeptydowych wynikajacy z obecnosci...
WODA Woda jest czynnikiem warunkującym życie na Ziemi. Stanowi 71% powierzchni Ziemi, a organizmy żywe zawierają jej 60-90 procent. Ludzie używają wody do różnych celów : do bezpośredniego spożycia, przygotowania posiłków, mycia, prania,...
ICP-AES czyli atomowa spektrometria emisyjna z wzbudzaniem plazmowym opiera się na badaniu widm atomowych. Atomy wykazują zdolność do emisji promieniowania charakterystycznego dla poszczególnych pierwiastków. Wywołanie efektu emisji atomowej...
Ozon stratosferyczny pochłania promieniowanie ultrafioletowe docierające do Ziemi ze Słońca. Promieniowanie ultrafioletowe jest szkodliwe i niebezpieczne dla organizmów żywych, ponieważ może uszkadzać komórki (oparzenia) oraz materiał genetyczny...
DEMOKRYT {filozof grecki} -> obserwował kształty i stwierdził, że materia musi być zbudowana z niepodzielnych cząstek ARYSTOTELES -> mówił, że materia jest ciągła i żywioły się mieszają, [ co było niesłuszne, ale lubili go więc długo...
SUBSTANCJA – to rodzaj materii o stałym składzie chemicznym, określonych właściwościach fizycznych i chemicznych. PIERWIASTEK CHEMICZNY – to substancja prosta, której nie można rozłożyć na składniki proste, ale może się łączyć z innymi...
BHP- bezpieczeństwo i higiena pracy Mieszanina jednorodna- to taka, w której poszczególnych składników nie da się odróżnić za pomocą oka lub prostych przyrządów optycznych.( lupa, okulary) Mieszanina niejednorodna- to takie, w których...
HISTORIA ATOMU W starożtyności było wiele teorii o budowie materii. Charakterystyczne są poglądy filozoficzne Talesa. Zrywały one z panującą we wcześniejszych koncepcjach, dotyczących powstania wszechświata, mitologiczną interpretacją...
Metody analizy chemicznej bardzo często opierają się na powstawaniu kompleksów. Jednym z działów analizy miareczkowej jest kompleksometria. Są to metody, w których używa się mianowanych roztworów kompleksów, a przede wszystkim soli dwusodowej...
Grupa Ia - litowce Do 1 grupy układu okresowego, tzw. grupy litowców, należą następujące pierwiastki: lit(Li), sód(Na), potas(K), rubid(Rb), cez(Cs) oraz nietrwały promieniotwórczy frans(Fr)Atomy wszystkich wymienionych pierwiastków mają w...
Izotopy są to zbiory poszczególnych nuklidów, czyli atomów o tej samej liczbie atomowej. Atomy izotopów, mając tę samą liczbę atomową, różnią się między sobą liczbą masową, mają różną liczbę neutronów. Istnienie izotopów okrył w 1913 r. J.J....
Dziura ozonowa W atmosferze ziemskiej na wysokości od 10 do 50 km występuje warstwa o podwyższonej koncentracji ozonu (O3) - ozonosfera. Maksymalne stężenie ozonu utrzymuje się na wysokości ok. 23 km. Od końca...
Stopień utlenienia:ład.jaki przyjąłby atom gdyby wchodził w skład cząsteczki,w której wystepują wył.wiązania jonowe. Redoks- reakcje w których nastepuje zmiana stopnia utlenienia danego pierwiastka. Utlenienie-WZROST stopnia utlenienia danego...
Alkany- węglowodory nasycone, u których wszystkie atomy węgla połączone są pojedynczymi wiązaniami, wzór ogólny- CnH2n+2; wszystkie palne, C1-C4- gaz (gaz ziemny), C5-C16- ciecz (ropa naftowa), C17-... – stałe (parafina), nie ulegają reakcją...
Sole – MbaRab – są związkami chemicznymi bardzo rozpowszechnionymi w przyrodzie. Cząsteczki soli zbudowane są z atomów metalu i reszt kwasowych. Sole są elektrolitami, w roztworach wodnych ulegają reakcji dysocjacji jonowej, w której wyniku...
Spektrofotometria, dział fotometrii obejmujący: a) pomiary natężenia linii widmowych widm różnych substancji, b) wyznaczanie krzywych absorpcji lub transmisji (przepuszczania) charakterystycznych dla substancji (jakościowa, i ilościowa analiza...
TREŚĆ REGUŁY : Jeżeli na układ znajdujący się w stanie równowagi podziałamy bodźcem z zewnątrz (zmienimy temperaturę, ciśnienie, stężenia reagentów), to w układzie tym zajdą procesy dążące do tego, by zaburzona równowaga została przywrócona....
Ziemia Ziemia jest jak „wyspa życia” w przestrzeni kosmicznej. Jak na razie naukowcy nie stwierdzili by na innej planecie istniało życie, a na naszej planecie istnieją sprzyjające warunki: jest energia słoneczna, powietrze i woda w stanie...
Promieniotwórczość to inaczej radioaktywność pierwiastków, jest to zdolność emitowania przez nie promieniowania jądrowego w wyniku samorzutnej przemiany jąder atomowych w inne. Promieniotwórczość groźną (do pewnej granicy) dla zdrowia człowieka...
1 Krzem (Si – silicium) - to pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 14, masie atomowej 28,08 u, należący do grupy węglowców. Tworzy on kryształy szare, twarde, kruche. Jest półprzewodnikiem o temperaturze topnienia 1410C, gęstość 2,33 g/cm3....
Współczesna chemia powstała w ok.1660r., kiedy Boyle zdefiniował pierwiastki i związki chemiczne. Wszystkie wcześniejsze badania nad substancjami i ich przemianami związane były z astrologią, filozofią i praktykami magicznymi. Nazywano je...
MYDŁA to sole sodu lub potasu wyższych kwasów karboksylowych, głównie stearynowego i palmitynowego. Ulegają hydrolizie anionowej i mają odczyn zasadowy. Mydła sodowe są twarde i białe, mydła potasowe szare i maziste. Mydła obniżają napięcie...
1.Pierwiastki o liczbie atomowej 82 są nietrwałe bo ich jądra atomowe zawierają zbyt dużo eutronów . Przy takiej dużej liczbie neutronów , neutrony już nie stabilizują jądra. 2.Istotą przemian promieniotwórczych jest przemiana wewnątrz jądra...
Co to jest promieniotwórczość? Promieniotwórczość naturalną odkrył A.H. Becquerel , który stwierdził, że różne związki uranu wywołują zaczernienie emulsji fot. Systematyczne badania tego zjawiska podjęte przez Marię Skłodowską-Curie i P....
Substancje wytwarzane przez mikroorganizmy, głównie przez różne gatunki grzybów. Mają zdolność hamowania wzrostu lub niszczenia mikroorganizmów, także chorobotwórczych. Działają przeciwbakreryjnie, przeciwwirusowo, przeciwgrzybiczo i...
Środki piorące i czyszczące, do których zaliczamy mydła oraz syntetyczne detergenty, należą do związków powierzchniowo czynnych. Ich wodne roztwory mają zdolność usuwania brudu, czyli mieszaniny składającej się z sadzy, krzemionki, soli...
Alkohol to środek odurzający, silnie wpływający na psychikę, funkcjonowanie organizmu i zachowania człowieka. Jest znany i pity na całym świecie, co wcale nie oznacza, że jest to substancja zdrowa i godna polecenia. Uzależnienie od alkoholu ,...
Promieniotwórczość naturalna została odkryta w ostatnich latach XIX wieku. Jej odkrycie było pierwszym krokiem w rozwoju nowej dziedziny wiedzy – fizyki jądrowej. Badanie tego promieniowania, ze względu na jego właściwości bardzo niebezpiecznego...
1. Litowce w reakcjach chemicznych tworzą jony dodatnie w wyniku oddania swojego jednego elektronu walencyjnego. 2. Są pierwiastkami o najmniejszej elektroujemności. Ze wzrostem liczby atomowej elektroujemność zmniejsza się. 3. Ze wzrostem...
Promieniotwórczość Izotop – stanowi odmianę jąder atomowych o jednakowej liczbie protonów(a więc liczbie atomowej), a różnej liczbie neutronów, czyli różniących się liczba masową Izotopy promieniotwórcze Nietrwałe izotopy ulegające...
Chemia organiczna pierwotnie oznaczała dział chemii zajmującej się systematyką związków chemicznych, które, jak wierzono, nie mogą być otrzymane na drodze syntezy laboratoryjnej, a jedynie przez żywe organizmy. Później okazało się jednak, że...
Węglowodory aromatyczne. W praktyce pozyskuje się je trzema sposobami. Najstarszą metodą jest przeróbka węgla, przeróbka smoły, koksowanie węgla. Późniejszą metodą jest otrzymywanie aromatycznych z procesów petrochemicznych (kraking, reforming)....
1.Struktura aminokwasów. Składa się z dwóch grupy aminowej i karboksylowej,,jednego wodoru,jednego węgla i rodnika. 2.Aminokwasy łączą się wiązaniami peptydowymi,które powstają między grupą karboksylową jednego aminokwasu a grupą aminową...
Alkohol etylowy – C2H5OH, dzięki swym fizycznym i chemicznym właściwościom stanowi cenną, często wręcz niezastąpioną substancję, szeroko wykorzystaną w przemyśle, chemii, lecznictwie, gospodarstwie domowym. Wysoka kaloryczność czyni alkohol cennym...
Promieniotwórczość, radioaktywność, zdolność emitowania przez różne substancje promieniowania α, β, γ, wskutek promieniotwórczego rozpadu jąder atomowych; zjawisko to odkrył 1896 A.H. Becquerel, który stwierdził, że blenda uranowa i różne związki...
Skutki nawożenia gleb Nawożenie gleb i roślin wywierać może dodatni, jak i ujemny wpływ na środowisko biologiczne. W dużym stopniu negatywny skutek mogą wywierać zarówno nawozy organiczne i mineralne, jednak te drugie są o wiele bardziej...
SOLE Chemia zajmuje się opisem właściwości substancji i przemianami ładnych substancji w inne. Każda substancja ma szereg właściwości ( cech), które pozwalają na jej rozpoznanie i odróżnienie od innych substancji. Można się...