Charakterystyka berylu Beryl rozpoczyna II grupę układu okresowego. W stanie podstawowym wykazuje on konfigurację elektronów walencyjnych 2s2. Ze względu na małe rozmiary atomu i stosunkowo dużą elektroujemność ma tendencje do...
Wodór H - gaz, bez koloru, słabo rozpuszczalny w wodzie, najlżejszy gaz, łączy się z niemetalami, nie podtrzymuje spalania Odkrycie Wodór został odkryty w 1766 przez Henry\'ego Cavendisha. - Wyodrębniony i zidentyfikowany jako pierwiastek...
Metan-jego cząsteczka ma kształt czworościanu foremnego(tetraedru), w którego narożach znajdują się atomy wodoru, a w środku atom węgla. Długość wiązań C-H wynosi 109pm, a kąty między nimi są równe 109 28'.Jest gazem bezbarwnym, bez zapachu,...
Budowa polarna cząsteczki polega na tym, iż elektrony przesuwają się w jedną stronę tej cząsteczki – w wodzie wiązanie kowalencyjne spolaryzowane skierowane jest w kierunku atomu tlenu. Na skutek tego atom tlenu ma ładunek ujemny, natomiast atomy...
Sole i ich zastosowanie Sole, związki o budowie jonowej zawierające w cząsteczce kation (kationy) metalu (lub grupę NH4+) i anion (aniony) reszty kwasowej. Na ogół krystaliczne ciała stałe. Rozróżnia się: sole obojętne...
Hydratacja (uwodnienie) - ogól procesów chemicznych lub fizycznych, w których związkiem chemicznym przyłączonym do innej substancji jest woda, przy czym woda ta jest przyłączona w całości (nie powstają dodatkowe produkty uboczne). Woda w trakcie...
Celuloza biochem. najważniejszy polisacharyd (wielocukier) strukturalny roślin, wchodzący w skład roślinnych ścian komórkowych, nadaje im sztywność i kształt, zbudowany z łańcucha zawierającego od 1000 do 10 tysięcy reszt glukozy, nierozpuszcza...
FLUOROWCE, halogeny - pierwiastki chemiczne stanowiące 17 grupę (dawniej VII grupę główną) układu okresowego pierwiastków: fluor (F), chlor (Cl), brom (Br), jod (I) i astat (At); w warunkach normalnych fluor i chlor są gazami, brom - cieczą, jod i...
Kauczuki można podzielić na dwie grupy: - naturalne - syntetyczne (sztuczne) Do najważniejszych kauczuków syntetycznych należą: - kauczuk butadienowo-styrenowy - kauczuk butadienowo-akrylonitrylowy - kauczuk chloroprenowy -...
TEORIA ATOMISTYCZNA DALTONA: atom ma kształt kulisty i jest niepodzielny. MODEL THOMSONA: atom to kulka materialna o ładunku dodatnim wewnątrz której rozmieszczone są elektrony. MODEL PLANETARNY RUTHEFORDA: W centralnej części atomu znajduje się...
Skala pH -to ilościowa skala kwasowości i zasadowości roztworów wodnych związków chemicznych. Skala ta jest oparta na aktywności jonów hydroniowych [H3O+] w roztworach wodnych. Dokładnie jest to: pH = -log10[H3O+] czyli ujemny logarytm...
Reakcja termojądrowa, synteza jądrowa lub fuzja jądrowa zjawisko polegające na złączeniu się dwóch lżejszych jąder w jedno cięższe, często z uwolnieniem dużej ilości energii. Cięższe jądro może jednak być lżejsze niż suma jego składników. Tę...
Sucha destylacja (inaczej destylacja rozkładowa lub piroliza) to rozkład biomasy lub innego paliwa stałego (drewna) pod wpływem dostarczonego ciepła przy znacznym niedomiarze powietrza (tlenu), przeprowadzany w retortach ogrzewanych gazami...
LITOWCE metoda solvaya :NH3 NaCl H2O CO2-->NaHCo3 NH4Cl proces kalcynacji:2NaHCO3-->Na2Co3 CO2 H2O otrzymywanie potażu:2KOH CO2->K2CO3 H2O klaustyfikacja sody:Na2CO3 Ca)OH)2-->CaCO3 2NaOH amidki:Li3N H2O-->3LiOH NH3...
Jonity Wymieniacze jonowe(jonity) są to ciała stałe nierozpuszczalne w wodzie , które posiadają zdolność wymiany własnych jonów z jonami znajdującymi się elektrodzie. Jonity wymieniające kationy nazywamy kationitami a aniony anionitami. Jony...
CO – tlenek węgla (II) Najważniejszymi związkami chemicznymi węgla są jego połączenia z tlenem, czyli tlenek węgla (II) i tlenek węgla (IV), znany jako czad, powstaje podczas spalania węgla i jego związków przy ograniczonym dostępie tlenu: 2C...
Pochodne węglowodorów są produktami, które uzyskuje się na skutek przeprowadzanej reakcji węglowodorów. Jednofunkcyjnymi pochodnymi są pochodne węglowodorów zawierające jeden rodzaj grup funkcyjnych w cząsteczce, ale nie wyklucza to, sytuacji, że...
Materiały, których podstawowym składnikiem s naturalne lub syntet. polimery; tworzywa sztuczne mog być otrzymywane z czystego polimeru (np. poli(metakrylan metylu), polistyren, polietylen), z kopolimerów lub z mieszanek polimerów. Często otrzymuje...
Kilkadziesiąt lat temu genialny, francuski uczony Henry Le Chatalier sformułował regułę przekory, która odegrała ogromną rolę przy rozwoju fizyki i chemii. "Każdy układ znajdujący się w stanie równowagi, który poddany jest działaniu czynnika...
Charakterystyka ogólna Do tlenowców należą: tlen, siarka, selen, tellur i polon. W grupie tej, podobnie jak w grupie azotowców, obserwuje się, w miarę wzrostu liczby atomowej, przejście do typowych niemetali (tlen, siarka), poprzez półmetale...
Tlen to pierwiastek chemiczny o symbolu O (łacińska nazwa – oxygenium). Jest to bezbarwny i bezwonny gaz. Leży w grupie 16 (VI A) i 2 okresie układu okresowego. Jego liczba atomowa to 8, a masa atomowa 16 [u]-unitów. Temperatura topnienia wynosi...
Pierwszym etapem oczyszczania ścieków jest oczyszczanie mechaniczne. Podlegają jemu ciała nierozpuszczalne, czyli zanieczyszczenia zawieszone w wodzie. W oczyszczalniach mechanicznych wykorzystuje się procesy cedzenia, filtrowania, osiadania...
Istnieje wiele grup związków organicznych, zwanych pochodnymi węglowodorów. W cząsteczce każdej grupy związków obecna jest charakterystyczna grupa funkcyjna. Typ związku chemicznego Grupa funkcyjna Wzór ogólny Przykład...
Demokryt (filozof grecki) Obserwował kształty materii i stwierdził, że materia musi być zbudowana z niepodzielnych cząstek zwanych atomami. Jego atomistyczna teoria materii zakładała, że atomy są niezmienne i różnią się między sobą jedynie...
Litowce: -pierwiastki: lit, sód, potas, rubid, cez, frans (są to pierwiastki metaliczne) Litowce są pierwiastkami aktywnymi w przyrodzie, nie występują w stanie wolnym lecz występują w związkach chemicznych: NaCl- sól kuchenna (kamienna)...
Alkohole pochodzą od węglowodorów, w których wodór został zastąpiony grupą wodorotlenową. R – OH R – reszta wodorotlenowa Wpływ alkoholi na organizm człowieka a.) metanol - powoduje utratę wzroku - powoduję śmierć b.) etanol -...
Węgle kopalne, skały osadowe powstałe w wyniku nagromadzenia i przeobrażenia materii roślinnej. Stanowią mieszaninę różnorodnych związków organicznych, w których skład wchodzą głównie: węgiel, wodór, tlen, siarka i azot, a także substancje...
W projekcie można dowiedzieć się: - Co to jest sól. - Jak powstaje. - Do czego jest używana i czy ludzie dobrze ją wykorzystują. - Co to jest ważenie soli. - I wiele innych. Wielickie (i nie tylko) pokłady soli kamiennej powstały głęboko...
ROPA NAFTOWA Ciekła, naturalna mieszanina węglowodorów parafinowych (alkany), naftenowych (cykloalkany) i aromatycznych (areny); zawiera także org. związki siarki, tlenu, azotu, związki metaloorg. oraz składniki miner.: związki żelaza, krzemu,...
Aby móc lepiej omówić dany temat, na początku podaję definicję pierwiastka chemicznego. Pierwiastek chemiczny jest to zbiór atomów o tej samej liczbie atomowej (liczba porządkowa danego pierwiastka w układzie okresowym, równa liczbie protonów...
NIE UZYWAC W SLO W ZARACH Promieniotwórczość polega na wysyłaniu przez niektóre jądra atomowe cząstek a, cząstek b, promieniowania g oraz neutronów, związanego z samorzutnymi przemianami jądrowymi. Promieniowaniem jonizującym...
Węglowodory - Alkany Alkany Są to węglowodory nasycone. Pomiędzy atomami węgla (C) występują tylko wiązania pojedyncze. Alkany tworzą szereg homologiczny. Szereg homologiczny jest to grupa związków o tej samej budowie i właściwociach...
Występowanie. Tlen jest najbardziej rozpowszechnionym pierwiastkiem chemicznym w przyrodzie. W stanie wolnym występuje w powietrzu w ilości 20,95% objętościowych, stanowi około 45% masowych skorupy ziemskiej, wchodząc w skład prawie...
Reguły dotyczące ustalania systematycznych nazw związków nieorganicznych: 1. Należy ustalić najdłuższy łańcuch weglowy danej cząstki, który będzie stanowił podstawe nazwy danego związku. 2. Należy ponumerować atony węgla w najdłuższym łańcuchu...
Reguła Markownikowa – atom wodoru przyłącza się do atomu węgla o niższej rzędowości (związanego z mniejszą liczbą atomów węgla). Jest to reguła pozwalająca przewidzieć produkt przyłączania cząsteczki fluorowcowodoru HX do podwójnego wiązania...
Alkohol etylowy to substancja chemiczna o wzorze C2H5OH reakcje otrzymywania: C2H5Cl + NaOH --> C2H5OH +NaCl C2H4 +H2O --> C2H5OH C6H5O6 -->(ferm) 2C2H5OH + 2CO2 spalanie alkoholu etylowego: C2H5OH + 3O2 --> 2CO2 + 3H2O...
Tlen, oxygenium, O, pierwiastek chemiczny należący do grupy VI A w układzie okresowym, liczba atomowa 8, masa atomowa 16,0. Znanych jest 10 izotopów tlenu, w tym 3 trwałe: (16O, 17O, 18O). W przyrodzie występuje w stanie wolnym w atmosferze oraz w...
Bateria jest to zestaw połączonych ogniw. Napięcie elektryczne między końcowymi elektrodami ogniw połączonych szeregowo jest określone iloczynem liczby ogniw i napięcia pojedynczego ogniwa. Zjawisko to zostało odkryte przez Voltę około 1800 roku....
Ogólne informacje o etanolu Etanol jest związkiem organicznym, pochodną etanu. Dawniej jedynym źródłem alkoholu etylowego był proces alkoholowej fermentacji skrobi, zawartej między innymi w ziemniakach, kukurydzy, życie lub cukru, zawartego w...
Węgiel w stanie wiązanym :węglany, ropa naftowa, gaz ziemny, węgle kopalne. Odmiany alotropowe: diament, grafit i fulereny. Diament: przezroczyste ciało stałe, jest bezbarwny lub błękitny, niebieski, żółty, brunatny do czarnego. Gęstość 3,5g/cm3,...
Alkiny- cząsteczka alkinu zawierają potrójne wiązania węgiel-węgiel -wzór ogólny CnH2n-2 N.Końcowe –yn lub in EtynC2H2,propynC3H4,ButynC4H6,pentynC5H8,heksynC6H10,heptynC7H12,oktynC8H14,nonynC9H16,dekynC10H18. -acetylenu z karbidu...
AG Carinae to wyjątkowa i niezwykle masywna gwiazda, klasyfikowana jako zmienny niebieski nadolbrzym (LBV - Luminous Blue Variable). Takie gwiazdy są jednymi z najjaśniejszych i najbardziej masywnych w kosmosie. Ze względu na swoją wysoką masę i...
Węglowodany (cukry) 1.Skład chemiczny węglowodanów. Ogrzewając probóke z cukrem zatkaną korkiem z rurą, której wylot umieszczony jest w wodzie wapiennej zaobserwujemy mętnienie wody wapiennej oraz skraplanie się pary wodnej na wewnętrznych...
Co to jest powietrze i dlaczego jest tak ważne w naszym życiu? POWIETRZE jest mieszaniną gazów, z których składa się atmosfera ziemska. Głównymi jego składnikami są; azot stanowiący ok. 78% i tlen ok. 21%.Pozostałą część stanowią inne gazy;...
Ropa jest wydobywana, co najmniej od średniowiecza. Jej największe zasoby znajdują się w: - Afryce (w Nigerii, Libii, Tunezji, Algierii, Egipcie) - Meksyku (na półwyspie Jukatan oraz nad Zatoką Meksykańską) - Stanach Zjednoczonych (nad Zatoką...
Narkotyki to środki odurzające pochodzenia naturalnego lub produkowane z substancji syntetycznych, które zmiejszają wrażliwość centralnego układu nerwowego. Narkotyki (drugs) W zależności od wielkości przyjętej dawki powodują uspokojenie,...
Roztwory koloidalne Podział koloidów Koloidy (zole) są to układy o dużym stopniu rozdrobnienia. Są stanem pośrednim pomiędzy roztworami rzeczywistymi, które są układami fizycznie jednorodnymi o rozdrobnieniu cząsteczkowym a zawiesinami i...
W przeciwieństwie do zanieczyszczeń powietrza i wody, zanieczyszczenia gleby zalegaj w niej bardzo długo - setki lat. Jest to tym bardziej grone, że gleba przyjmuje zanieczyszczenia powietrza opadajce na ni wraz z deszczem, oraz zanieczyszczenia...
Powstanie Ze względu na zastosowanie, ropa naftowa, gaz ziemny, oraz inne surowce, takie jak np. węgiel kamienny nazywane są paliwami kopalnymi. Podobnie jak węgiel, ropa naftowa powstała z substancji organicznej nagromadzonej...