Wapń Ca, calcium Pierwiastek chemiczny należący do grupy II A w układzie okresowym, liczba atomowa 20, masa atomowa 40,1. Znanych jest 20 izotopów wapnia, w tym 6 trwałych. W przyrodzie występuje w minerałach: wapieniu, marmurze, kalcycie,...
Budowa ogólna Pod względem chemicznym są estrami gliceryny i kwasów karboksylowych najczęściej o długich łańcuchach węglowych (nazywanych .kwasami tłuszczowymi). Podział tłuszczów naturalnych: a) tłuszcze pochodzenia zwierzęcego (masło,...
1. Energia wodna Bardzo istotnym źródłem energii są zapasy energii zgromadzonej w wodzie. Energie tą ludzie już od dawien wykorzystywali dla własnych potrzeb. Historia kół wodnych sięga aż do I wieku n. e. służyły one wpierw do...
Fluor ma symbol F, jest to pierwiastek chemiczny należący do grupy VII A w układzie okresowym, liczba atomowa 9, masa atomowa 19,0. W przyrodzie fluor występuje wyłącznie w stanie związanym w minerałach: fluorycie CaF2, kriolicie Na3AlF6, apatycie...
KREW Odczyn i równowaga kwasowozasadowa. W bardzo wąskich granicach utrzymuje się aktualna reakcja krwi, czyli jej odczyn lub oddziaływanie kwasowozasadowe. Mimo nieustannego powstawania w organizmie wartości kwaśnych i zasadowych oraz...
Chromatografia, metoda chemicznej analizy instrumentalnej, w której dokonuje się podziału substancji (w przeciwprądzie) między fazę nieruchomą (bibuła filtracyjna, cienka warstwa adsorbentu naniesiona na płytkę, wypełnienie kolumny) i fazę...
Solami nazywamy związki chemiczne wywodzące się z kwasów o wzorze ogólnym: MnRm (M - metal, R - reszta kwasowa). Sole można podzielić podobnie jak kwasy na: -sole tlenowe to pochodne kwasów tlenowych, na przykład: siarczany i azotany,...
Powietrze jest mieszaniną gazów, i że jest niezbędne dla życia ludzi, zwierząt i roślin. Dwa główne jego składniki to azot i tlen, które zajmują odpowiednio około 80% i 20%. Do tego dochodzą małe ilości gazów szlachetnych, dwutlenku węgla oraz...
Prawo Mendelejewa:Właściwości fizyczne i chemiczne pierwiastków oraz och związków według rosnącej liczby atomowej ( kiedyś liczby atomowej) zmieniają się w sposób ciągły i powtarzają w sposób okresowy. Zmienność właściwości występuje w okresach a...
Kondensacja pary wodnej inaczej skraplanie jest to zamiana stanu gazowego wody w stan ciekły. Sublimacja- przejście ze stanu stałego w stan gazowy. Parowanie – przejście ze stanu ciekłego w gazowy tylko o powierzchni cieczy Topnienie –...
Korozją nazywamy stopniowe niszczenie tworzyw z skutek działania środowiska. Nazwa pochodzi pod łacińskiego wyrazu corrodere – zżerać. Pojęcie korozji dotyczy przede wszystkim metali i stopów, choć stosuje się je również do tworzyw niemetalowych,...
1. Charakterystyka pojęcia: metale ciężkie. Metale ciężkie to pierwiastki o masie właściwej większej od 4,5 g/cm,3 które w reakcjach chemicznych wykazują tendencję do oddawania elektronów, tworząc proste kationy. W stanie stałym i ciekłym...
BENZEN Do węglowodorów aromatycznych (arenów) zalicza się benzen i jego homologi – metylobenzen (toulen), etylobenzen, propylobenzen i ich izomery oraz związki aromatyczne wielopierścieniowe, np. naftalen, antracen. Nazwa ,,aromatyczne”...
Główne minerały, które są źródłem miedzi: • Chalkopiryt (CuFeS2) to siarczek miedzi i żelaza, jedna z ważniejszych rud miedzi (34,5% zawartości Cu). • Chalkozyn (Cu2S) to siarczek miedzi, który jest ważnym źródłem otrzymywania miedzi (zawiera...
**************KWASY*************** Kwas chlorowodorowy(solny) HCl / H2+Cl2->2HCl / W: ciecz, bezbarwna, cięższe od wody, max. stężenie 37%, żrący, dymiący / Z: w laboratoriach, tworzywa sztuczne, cukier, barwniki, metalurgia, leki,...
Co to jest w ogóle alotropia? Jest to mianowicie występowanie tego samego pierwiastka w odmianach różniących się od siebie budową wewnętrzną. Jakie są odmiany alotropowe pierwiastka węgla? Są to diament, grafit i fullereny. Diament:...
1. Wstęp Detergenty są środkami czyszczącymi, powszechnie używanymi zarówno w gospodarstwach domowych jak i w przemyśle. Dzielimy je na mydła i detergenty syntetyczne, nie zwierające mydeł. Te ostatnie zresztą często określamy po prostu mianem...
Sole znalazły liczne zastosowania, przede wszystkim jako nawozy sztuczne, a ponadto w budownictwie, komunikacji, w przemyśle spożywczym i wielu innych. ZASTOSOWANIE POSZCZEGÓLNYCH SOLI AZOTANY - ZASTOSOWANIE Niektóre azotany znalazły...
WIELKI WYBUCH Astronomowie uważają, że dzieje Wszechświata zaczęły się od punktu w nieskończenie wielkiej temperaturze, gęstości i ciśnieniu. Punkt ten zaczął się gwałtownie rozszerzać. Wydarzenie, które te zapoczątkowało i dzięki któremu...
Alkeny - są to węglowodory nienasycone w cząsteczkach których pomiędzy atomami węgla występuje co najmniej jedno wiązanie podwójne. Otrzymywanie etylenu: a) w przemyśle otrzymujemy w procesie krakingu benzyny b) w laboratorium otrzymujemy w...
Tak jak elektrownie na węgiel czy ropę, tak elektrownie atomowe używają pary do poruszania turbin, które wytwarzają elektryczność. Różnica polega na tym, że elektrownie atomowe uzyskują ciepło do podgrzewania pary, rozszczepiając atom uranu...
Nukleony to wspólna nazwa protonów i neutronów. Są to podstawowe cząstki elementarne tworzące jądro atomowe atomu. Nuklid - jądro atomowe o określonej liczbie protonów i neutronów. Nuklidy można podzielić na grupy: -nuklidy posiadające stałą...
Metody alkacymetrycznego miareczkowania stosowane są powszechnie do oznaczania kwasów i zasad. Metody te cechuje szybkość i prostota wykonania. Analiza miareczkowa polega na ilościowym oznaczeniu danej substancji za pomocą odczynnika dodawanego...
Maria Skłodowska urodziła się w Warszawie 7 listopada 1867 roku. Rosła i wychowywała się w środowisku inteligencji polskiej, w rodzinie biorącej żywy udział w życiu naukowym, umysłowym a również społecznym swego czasu. Maria w 1883 r. ukończyła...
W metodzie otrzymywania kwasu azotowego pod ciśnieniem jednej atmosfery proces utleniania amoniaku i dalsze etapy produkcji, aż do otrzymania HNO3 włącznie, odbywają się pod ciśnieniem normalnym. Utlenianie i absorpcja tlenków azotu na kwas...
Czym jest dziura ozonowa? W atmosferze ziemskiej na wysokości od 10 do 50 km występuje warstwa o podwyższonej koncentracji ozonu (O3) - ozonosfera. Maksymalne stężenie ozonu utrzymuje się na wysokości ok. 23 km. Od końca lat 70 - tych obserwuje...
Wodorotlenki: Budowa: Cząsteczka wodorotlenkowa zbudowana jest z 1 atomu metalu i gr. wodoru OH. W cząsteczce wodorotlenkowej tyle jest grup ile wartościowy jest metal. M(OH)n M - atom metalu (element zmienny), OH – gr. wodorotlenkowa (element...
Solami nazywamy związki chemiczne wywodzące się z kwasów, w których atomy wodoru zostały zastąpione jonem lub jonami metalu. Sole są na ogół substancjami stałymi, krystalicznymi, najczęściej białymi. Choć znane są sole o różnych barwach np....
ALKENY: CnH2n Metody otrzymywania: laboratoryjna – Al4C3 + 12HCl 3CH4 + 4AlCl3 reakcja Wurtza – polega na działaniu metalicznym sodem na fluorowcopochodne CH3J + 2Na + J-CH-CH3 CH3-H2-CH3 + 2NaJ Budowa: *izomeria geometryczna cis-trans...
Nazwa Pierwiastka Symbol Pierwiastka wodór H tlen O azot N fosfor P węgiel C cynk Zn bron Br cyna Sn żelaza Fe srebro Ag złoto Au magnez Mg wapń Ca bar...
Alkohole są związkami organicznymi, w których cząsteczkach występuje przynajmniej jedna grupa —OH, nazywana grupą wodorotlenową lub grupą hydroksylową. Zatem najbardziej ogólnym wzorem alkoholi będzie R—OH (z wyjątkiem fenoli). Najbardziej...
ALKENY (wzór ogólny - CnH2n) Alkeny - węglowodory których cząsteczki zawierają jedno wiązanie podwójne pomiędzy atomami węgla SZEREG HOMOLOGICZNY: * ETEN - C2H4 * PROPEN - C3H6 * BUTEN - C4H8 * PENTEN - C5H10 WłAśCIWOśCI a)...
Większość kwasów ma kwaśny smak. Niektóre z nich są trujące, niektóre mogą wywołać poważne poparzenia skóry, inne natomiast są całkowicie nieszkodliwe. Są też takie, które można spożywać. Spożywamy kwas cytrynowy zawarty w cytrynach i...
Planetarny model budowy atomu: Wewnątrz atomu znajduje się Wewnątrz atomu znajduje się dodatnio naładowane jądro, a wokół niego po odpowiednich torach krążą elektrony. Średnica atomu jest rzędu 10-10m , zaś jądra atomowego 1015m. W jądrze...
W powietrzu atmosferycznym podstawową rolę odgrywa woda w postaci pary wodnej. Przedostaje się ona do atmosfery w wyniku parowania z powierzchni wodnych, lądowych i transpiracji roślin. Pewną ilość pary wodnej otrzymuje atmosfera również dzięki...
Dziś tworzywa sztuczne odgrywają podstawowa role w życiu ludzkości. Pojawiają się w coraz to nowych dziedzinach naszego życia. Znajdują zastosowanie w wielu dziedzinach życia, doskonale zastępują metal, drewno. Są niezbędne do rozwoju przemysłu,...
H- wodór, pierwiastek jednowartościowy, H2- cząsteczka wodoru, MatH- 1u MczH2- 2u MH- 1g MH2- 2g 1. Występowanie - 0,88% masy skorupy ziemskiej to wodór, najlżejszy z gazów - 90% masy Słońca - w stanie wolnym w atmosferze Słońca i gwiazd...
Czy grozi nam katastrofa ekologiczna ? Wiek XXI to czas rozwoju nauki i techniki. Wielkie osiągnięcia rodzące się geniusze realizują swoje pomysły za pomocą techniki. Pozostaje jednak pytanie czy to wszystko jest dla dobra ludzkości ? czy to...
Zastosowanie soli Sole znalazły liczne zastosowania, przede wszystkim jako nawozy sztuczne, a ponadto w budownictwie, komunikacji, w przemyśle spożywczym i wielu innych. ZASTOSOWANIE POSZCZEGÓLNYCH SOLI: AZOTANY: Niektóre azotany...
Aniony, podział wg Bunsena na 7 grup, obojętne, utleniacze, reduktory,
Mydła to związki organiczne, sole (najczęściej sodowe i potasowe) wyższych kwasów karboksylowych zwanych kwasami tłuszczowymi, najczęściej palmitynowego (C15H31COOH), stearynowego (C17H35COOH) i oleinowego (C17H33COOH), o wzorach ogólnych...
Aminokwasy są to pochodne węglowodorów zawier- ające w swoich cząsteczkach dwa rodzaje grup f. : karboksylowe -COOH i aminowe -NH2.Wzór ogólny : (alfa i beta) R-CHNH2-(CH2)n-COOH . Grupy te decydują o charakterystycznych właś. aminokwasów...
Uwaga: Tekst ma charakter informacyjny Środki odurzające, naturalne lub syntetyczne substancje zmniejszające wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego, hamujące jego reaktywność (depresja oddechowa, depresja ośrodkowa). Zależnie od wielkości...
Skład chemiczny Ropa naftowa jest mieszaniną węglowodorów, w skład której głównie wchodzą parafiny (alkany), cykloparafiny (cykloalkany), olefiny (alkeny) i węglowodory aromatyczne. Pozostałość, do około 20% stanowią związki organiczne...
Kwasy są to związki chemiczne, których cząsteczki zbudowane są z atomu(ów) wodoru oraz reszty kwasowej, i podczas rozpuszczania się w wodzie dysocjują na kationy wodoru i aniony reszty kwasowej. Kwasy można podzielić na: 1. Kwasy tlenowe...
Korozja jest to proces niszczenia metali w wyniku reakcji elektrochemicznych i chemicznych zachodzących podczas zetknięcia się metali z otaczającym je środowiskiem gazowym albo ciekłym. Proces zaczyna się na powierzchni metalu, które w dalszym...
Węglowodór- związki chemiczne, których cząsteczki są zbudowane wyłącznie z atomów węgle i wodoru. Węglowodór nasycony (alkan) węglowodory w cząsteczkach, których wszystkie elektrony walencyjne węgla są wykorzystane do utworzenia wiązań...
EKOLOGICZNE ZAGROŻENIA REGIONALNE Nieprzemyślana działalność człowieka, brak właściwego stosunku do środowiska, w którym żyjemy, jest jedną z głównych przyczyn niekorzystnych zmian ekologicznych zachodzących w otaczającym nas świecie. Zmiany te...
Czym są zanieczyszczenia wód? Zanieczyszczeniami wód nazywamy wszelkie substancje chemiczne oraz mikroorganizmy, które występują w wodach naturalnych, nie będąc ich naturalnymi składnikami lub będąc, nimi - występują w zwiększonych ilościach....