Rośliny nasienne mają łodygi i korzenie zdolne do wtórnego przyrostu na grubość, liście typu makrofilii, a także specyficzny żeński organ rozrodczy, jakim jest zalążek. Korzeń 1. Korzeń (informacje ogólne) Współczesne rośliny...
Tlen, którym oddychamy na co dzień to połączone wiązaniem chemicznym dwa atomy. W ozonie jest jeden dodatkowy. Jest on wytwarzany przez wyładowania elektryczne w powietrzu lub tlenie w tzw. ozonizatorach. Ozon jest niebieskawym gazem o ostrej...
TRAWIENIE BIAŁEK W trawieniu białek uczestniczą enzymy proteolityczne, które hydrolizują wiązania peptydowe. Trawienie białek rozpoczyna się w żołądku, a kontynuowane jest w dwunastnicy. W żołądku, przez specjalne gruczoły wydzielany jest...
Koralowce mają tylko postać polipa, o dość skompliklowanej budowie. Od stułbipoławów różnią się występowaniem różnych pionowych przegród w jamie chłonąco - trawiącej i wpukleniem ektodermy do jamy gębowej; ektoderma wyściela gardziel. (Przegrody...
Poziom ponadorganizmalny Ekologia-– nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody Bioekologia- nauka zajmująca się przestrzennym rozmieszczeniem roślin i zwierząt na Ziemi Systematyka-nauka zajmująca się badaniem różnorodności organizmów, ich...
Wszystko co nas otacza, a więc organizmy roślinne i zwierzęce, woda, gleba i atmosfera, to podstawowe elementy środowiska. Człowiek budując nowe osiedla, drogi, zakłady przemysłowe niszczy tereny, na których wcześniej występowały rośliny i...
Kręgosłup człowieka nie jest całkiem prosty tzn. ma krzywizny fizjologiczne. Jest wygięty w kształcie podwójnej litery "S". Czasem te wygięcia pogłebiają się i pojawia się boczne skrzywienie kręgosłupa zwane skoliozą. Wiele wad postawy powstaje,...
1. Wyróżniamy dwa rodzaje nowotworów: - niezłośliwe - łagodny, rośnie powoli, jego komórki tworzą zbitą masę, niepowodującą przerzutów. Masa ta otoczona jest często przez tkankę łączną, dzięki czemu guz może być usunięty chirurgicznie. - złośliwe...
1.CO TO JEST KOMÓRKA. Komórka jest to najmniejsza budulcowa i funkcjonalna jednostka organizmów żywych. Jest ona zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych (takich jak przemiana materii, wzrost i rozmnażanie)....
1. Neuron (neurocyt akson) - rodzaj komórek występujących w układzie nerwowym. Najwięcej neuronów znajduje się w ośrodkowym układzie nerwowym. Neurony składają się z ciała komórki, jądra komórkowego (interfazowe, z rozpuszczoną chromatyną) oraz...
Era eofityczna obejmowała czas od powstania życia na Ziemi, aż po około 415milionów lat temu. Odznaczała się panowaniem glonów, obok których występoowały bakterie, sinice i grzyby. Kolejną erę stanowiła era paleofityczna, której czas trwania...
Grupa tkankowców obejmuje wszystkie zwierzęta z wyjątkiem gąbek. Jak sama nazwa wskazuje to organizmy zbudowane z komórek tworzących tkanki. Pierwszymi współczesnymi tkankowcami były jamochłony, następnie w toku ewolucji pojawiły się płazińce, a...
Karkonowski Park Narodowy został utworzony w 1958r. w województwie dolnośląskim. Jego powierzchnia to 5562 ha (w tym 1718 pod ochroną ścisłą). Dyrekja parku znajduje się w Sobieszowie. Obejmuje on najwyższe, graniczne partie Karkonoszy, od...
Podstawowe składniki pokarmowe to Witaminy – są to związki chemiczne o bardzo zróżnicowanej budowie. Witaminy są niezbędne dla prawidłowego przebiegu funkcji życiowych człowieka. Rola witamin: Witaminy są składnikiem regulującym, Białka...
Ryby Rozrost masy ciała i zwiększenie prędkości pływania wymagało usprawnienia mózgu i narządów zmysłów. Dobrze rozwinięty jest móżdżek, co wiąże się ze znaczną sprawnością ruchową ryb (w móżdżku znajduje się ośrodek koordynacji ruchów). Oczy...
MIĘCZAKI Miękkie i wilgotne ciało, często chronione przez muszle; większość pobiera tlen za pomocą skrzeli – rozgałęzionych wyrostków na ciele obmywanych przez wodę; - ślimaki: wydłużone, miękkie ciało i umięśnioną nogę; większość ma...
Wraz z postępem badań nad DNA człowieka coraz więcej dostępnych jest testów genetycznych, pozwalających wykryć niektóre choroby, zanim pojawią się ich pierwsze objawy. Wiele z nich jest stosowanych w Polsce, ale do poradni genetycznych trafia...
Narządy zmysłów Zmysły - to systemy postrzegania, za pomocą których organizm odbiera z otoczenia informacje w postaci rozmaitych bodźców: mechanicznych, świetlnych, akustycznych albo chemicznych. Narządy zmysłów są wyposażone w...
Komórka jest podstawowym elementem strukturalnym i funkcjonalnym organizmów żywych. Jako pierwsze powstały małe, bez jądrowe komórki prokariotyczne, reprezentowane współcześnie przez bakterie. Komórki te charakteryzują się bardzo prostą budową i...
Efekt cieplarniany, wzrost temperatury planety spowodowany zwiększoną koncentracją dwutlenku węgla (lub innych gazów nieprzezroczystych dla podczerwonego promieniowania – tzw. gazów cieplarnianych), jeden z negatywnych skutków skażenia środowiska...
WODA Zachodzą proc. Meteabolizmu-analizy, wymiany, syntezy Enzymy=biokatalizatory Konformacja- ukł.przestrzenny zw. Chemicznego Wszystkie subst. Ulegają dysocjacji w wodzie. Woda jest dipolem, jest bdb rozpuszczalnikiem dla wielu subst. Dzięki...
Tlen jest najważniejszą substancją potrzebną nam do życia. Nabieramy go do płuc podczas wdechu, a podczas wydechu pozbywamy się produktu spalania tlenu w organiźmie, czyli dwutlenku węgla. Oddychanie polega właśnie na tej życiodajnej wymianie...
Nauki biologiczne, których zakres sięga od czasów najdawniejszych do współczesności zaskakują ciągle nowymi odkryciami sięgającymi daleko w przeszłość jak i w przyszłość. Pozwalają lepiej poznać powstanie i rozwój życia na Ziemi i przyczyniają się...
Ekosystem jest to układ ekologiczny obejmujący żywe organizmy i środowisko nieożywione (biocenoza i jej biotop), w którym zachodzi obieg materii i przepływ energii. Na świecie istnieje wiele organizmów, które różnią się od siebie i żyją w...
Cykl menstruacyjny – to cykliczne fizjologiczne zmiany w organizmie kobiety, wywołane zmianą poziomu hormonów płciowych. Jeden cykl trwa przeciętnie 28 dni. Fazy cyklu menstruacyjnego Faza menstruacji – krwawienia miesiączkowego trwa...
Budowa i Funkcje Skóry Skóra jest anatomiczną zewnętrzną powłoką ciała kręgowców, w tym ludzi, oddzielającą je od środowiska zewnętrznego oraz łączącą z nim. Stanowi złożony narząd pełniący funkcję ochronną, biorący udział w oddychaniu,...
CZAS - 45 min. FORMA PRACY – grupowa równym frontem. METODA – praca z tekstem, pogadanka, teksty i schematy do uzupełnienia. CEL OGÓLNY – uczeń potrafi scharakteryzować czynności życiowe ryb CELE OPERACYJNE: uczeń potrafi: - podać...
Homeostaza: zdolność utrzymywania stałego środowiska wewnętrznego organizmu. Łuk odruchowy: receptor: struktury reagującej wytwarzaniem sygnałów na bodziec, czyli zmianę środowiska. Droga dośrodkowa: nią sygnał przedostać z receptora do układu a...
1. Rodzaje i źródła zanieczyszczeń występujących w wodzie 2. Procesy i urządzenia do usuwania zanieczyszczeń wody a) filtry mechaniczne b) filtry węglowe c) filtry odwróconej osmozy d) odżelaziacze e) zmiękczacze f) filtry dezynfekujące...
Zanieczyszczenia powietrza. • Dziura ozonowa • Kwaśne deszcze • Efekt cieplarniany Dziura ozonowa Oprócz światła widzialnego, Słońce wytwarza, m.in. niewidoczne dla oka ludzkiego promieniowanie ultrafioletowe (zwane też nadfioletowym)....
Tkanka nabłonkowa Budowa Jest to tkanka, którą tworzą komórki zwarte ( między komórkami nie ma prawie wcale substancji międzykomórkowej ). Jest zbudowana z błony podstawowej ( jednorodnej, cienkiej warstwy ) na której osadzone są komórki i...
Klimat odgrywa znaczącą rolę w rozmieszczeniu i zróżnicowaniu organizmów zywych na ziemi. Główne czynniki, mające wpływ na roślinność i zwierzęta to: - warunki klimatyczne: • temperatura • nasłonecznienie • opady • wilgotność - rodzaj...
Gregor Johann Mendel uznawany dziś jest za prekursora genetyki. Ten augustański zakonnik żyjący w XIX wieku zajmował się dziedziczeniem cech grochu zwyczajnego. Jego wnioski obecnie zwane są prawami Mendla. Poniżej podane jest ich współczesne...
Przepisy prawne dotyczące unieszkodliwiania odpadów: 1. Ustawa z dn. 31. stycznia 1980 r./ z późniejszymi uzupełnieniami / o ochronie i kształtowaniu środowiska.(Dz.U.nr 49 z 1994r) a) zapewnia się ochronę i racjonalne kształtowanie środowiska...
BIAŁKA - zbudowane z ok. 20 różnych aminokwasów, aby było białko musi być ponad 100 w komórce - tworzenie białka poprzez hydrolizy enzymatycznej- łączenie aminokwasów - wiązanie peptydowe C z N - polikondensad - białko I (liniowe), II...
Płazińce inaczej robaki płaskie, są to zwierzęta spłaszczone grzbieto-brzusznie, dwubocznie symetryczne, o lekko zaznaczonej cefalizacji. Z zewnątrz okrywa je jednowarstwowy nabłonek, który u form wolno żyjących jest orzęsiony. Pod nabłonkiem leży...
Moim zadaniem jest porównanie komórki zwierzęcej i roślinnej. Na początku opiszę budowę komórki zwierzęcej, a następnie opiszę organelle komórki zwierzęcej, których nie ma ta u zwierząt. Ludzki organizm zbudowany jest z ponad 50 bilionów...
Zdrowie a choroba. 1. Zdrowie to stan samozadowolenia psycho-fizycznego, to poczucie fizycznego, społecznego i samopoczucia - sprawność działania mechanizmów homeostatycznych. 2. Choroba - zaburzenie mechanizmów homostatycznych i zachodzi...
TYP: Arthropoda (stawonogi), PODTYP: Chelicerata (szczękoczułkowce), GROMADA: Archanida (pajęczaki), RZĄD: Acarina (roztocze) Sarcoptes scabiei - świerzbowiec drążący rozkruszek mączny (Acarus siro), Tetranychus przędziorek, kleszcz pastwiskowy...
To układ krążenia zaopatruje każdą komórkę naszego ciała w pokarm i tlen, a także usuwa ze wszystkich komórek szkodliwe i niepotrzebne substancje. Układ krwionośny człowieka składa się z serca i pokrywającej całe ciało sieci naczyń...
Komórka to podstawowy element strukturalny i czynnościowy każdego organizmu, zdolny do spełniania różnych funkcji życiowych tzn. oddychania, odżywiania, rozmnażania, wzrostu. Wielkość komórek i ich kształt są bardzo różne i zależą od pełnionych...
Każda komórka (każdy organizm) ma cechy, które dziedziczy po komórce macierzystej (organizmie macierzystym). Jeśli organizm powstał w wyniku rozmnażania bezpłciowego, to dziedziczy te same cechy, jakie miał osobnik rodzicielski. Jeśli zaś powstał...
Bez wielkiej przesady można powiedzieć, że bakterie występują wszędzie. Spotykamy je bowiem w całej biosferze. To niezwykle szerokie rozprzestrzenianie się bakterii możliwe jest dzięki bardzo drobnym wymiarom tych organizmów, ich ogromnej sile...
Higieniczny tryb życia zapobiega chorobom układu krążenia, w tym m.in. chorobom serca. Najczęstszymi chorobami serca są nadciśnienie tętnicze oraz choroba niedokrwienna serca, której zazwyczaj rezultatem jest zawał mięśnia sercowego, prowadzący...
Protokooperacja też współżycie dwóch gatunków oparte na obustronnych korzyściach, ale nie musi być nieodzowne może występować okresowo. Jest to rodzaj symbiozy przygodnej, nie przymusowej. Przykład takiej symbiozy to między innymi współżycie...
1.Podział cukrowców: a)budulcowe (białka,składniki mineralne) b)energetyczne (cukrowce,tłuszcze) c)regulujące (składniki mineralne,witaminy) 2.Równoważniki energetyczne: 1g białka - 4kcal 1g węglowodanów - 4 kcal 1 g tłuszczu - 9 kcal...
Są ekologiczną grupą roślin, systematycznie obejmującą następujące gromady: Eugleniny, Dinofity, Chryzofity, Zielenice, Brunatnice, Krasnorosty. W grupie tej dominują organizmy wodne o bardzo zróżnicowanej formie: jednokomórkowe, kolonijne oraz...
Czym jest tarczyca i gdzie jest położona? Tarczyca to nieparzysty narząd wydzielania wewnętrznego, który znajduje się na przedniej powierzchni szyi, nieco bocznie i poniżej tzw.'jabłka Adama'.Leży ona bezpośrednio pod skórą ,więc jest bardzo...
Autotrofizm to sposób odżywiania się polegający na wytwarzaniu związków organicznych z pobranych ze środowiska związków nieorganicznych: CO2, H2O i soli mineralnych które w wyniku wielu przemian biochemicznych, przy udziale energii, ulegają...
Tkanka - jest to zespół komórek o podobnej budowie pełniących określone funkcje. Komórki muszą się ze soba kontaktować a umożliwiają to plazmodesmy czyli pasma cytoplazy oraz jamki czyli otwory w ścianie komorkowej - zaweniają łaczność między...