NARKOTYKI Środki odurzające, naturalne lub syntetyczne substancje zmniejszające wrażliwość ośrodkowego układu nerwowego, hamujące jego reaktywność (depresja oddechowa, depresja ośrodkowa). Zależnie od wielkości dawki powodują uspokojenie,...
I Wstęp II. Ocena towaroznawcza warzyw 2.1. Uprawa, zbiory i spożycie warzyw w Polsce 2.2. Skład chemiczny i wartość odżywcza warzyw 2.3. Klasyfikacja warzyw 2.4 Ogólna charakterystyka warzyw 2.5. Przydatność, wymagania do przerobu 2.6....
Ruch jest potrzebą biologiczną zwierząt i ludzi, jest elementarną podstawą zdrowia psychicznego i fizycznego. W organizmy pozbawione ruchu chorują i szybciej starzeją się. Wynika to z funkcji, jaką spełniają w metabolizmie całego ustroju mięśnie....
Białka składają się z: węgla, wodoru, tlenu, azotu, siarki, oraz fosforu żelaza i miedzi. Podstawową jednostką budulcową białka jest aminokwas. W skład większości białek wchodzi od kilkudziesięciu do około tysiąca aminokwasów choć zdarzają się...
2. Porównując strukturę i funkcję genów oraz organizację genomów różnych żyjących obecnie organizmów, można wydedukować, co działo się w przeszłości; 3. Inżynieria genetyczna i medycyna molekularna są wszechobecne. Nie jest tajemnicą, że...
Klonowanie (gr. gałązka, odrośl) - proces tworzenia idealnej kopii z oryginału. W biologii termin klonowanie jest używany w dwóch znaczeniach: Klonowanie genów - które polega na pobieraniu materiału genetycznego z jednego organizmu i...
Komórki Mięśniowe charakteryzują się tym, że mogą kurczyć się pod wpływem podniety (hormonalnej, mechanicznej i nerwowej). Specyficzne rozmieszczenie specjalnych, włókienkowatych struktur białkowych miofilamentów, w przestrzeni komórki umożliwiają...
pierwiastek rola niedobór nadmiar występowanie makroelementy Ca wapń materiał budulcowy kości i szkliwa; wykorzystywany do przenoszenia impulsów nerwowych; regulacja ukł. krążenia; rytmu serca; wpływa na kontrolę...
Najczęstsze robaki pasożytnicze należą do płazińców i obleńców. Obleńce stanowią wyższą gałąź rozwoju organizmów zwierzęcych, natomiast płazińce niższej. Płazińce mają ciało spłaszczone grzbietobrzusznie, a ich...
Ptaki to zwierzęta kręgowe pochodzące od gadów. Najbardziej znanym krewniakiem przodka ptaków jest późnojurajski praptak (Archeopteryx litographica). Praptak łączy wiele cech gadzich (dinozaurzych- np. długi kręgosłup ogonowy, zęby, pazury na...
CO TO SĄ GRUCZOŁY DOKREWNE ? By wyjaśnić czym są gruczoły dokrewne należy zapoznać się czym ogólnie są gruczoły. Gruczoły są to narządy człowieka i zwierząt wydzielające różne substancje niezbędne dla organizmu. Gruczołami mogą być pojedyńcze...
Czynniki wpływające na różnorodność biologiczną - Interakcje między organizmami - Wpływ organizmów na środowisko nieożywione, - Oddziaływania środowiska na strukturę zbiorowisk organizmów oraz na rozmieszczenie gatunków na Ziemi - Zajmują się...
Chromosom - forma organizacji materiału genetycznego wewnątrz komórki, Chromosomy występują w formie mikroskopijnej struktury w której wewnątrz jest przechowana informacja genetyczne w postaci genów. Chromosomy homologiczne - chromosomy o...
Cytoplazma I - część protoplazmy komórki eukariotycznej pozostająca poza jądrem komórkowym I. - cała protoplazma komórki prokariotycznej (czyli nie posiadającej jądra komórkowego) Dzieli się ją na cytoplazmę podstawową oraz retikulum...
Kwiaty nie zostały stworzone tylko ku naszej radości. Nadrzędną rolą kwiatów jest wysłanie precyzyjnej informacji adresatowi jakimi są zwierzęta. Przy okazji kwiaty także czerpią z tego korzyści. Zwierzęta w podziękowaniu za dostarczenie pokarmu...
a) biocenoz – różnorodność zbiorowisk organizmów -> lasy, torfowiska, pola, łąki, pastwiska Biomy – pustynia, półpustynia, stepy, sawanny, tundra, tajga, lasy zwrotnikowe. Ekosystem – biocenozy wraz z ich siedliskami (łąki, pola uprawne,...
Mszaki są grupą roślin lądowych. Systematycznie gromadę mszaków podzielono na klasy: wątrobowce i mchy. W ich rozwoju występuje dominujący gametofit oraz mały sporofit. Wątrobowce – ok. 10 000 gatunków, przykładem jest porostnica wielokształtna,...
Homozygota, osobnik posiadający w swoim genotypie jednakowe allele jednego lub większej liczby genów. Homozygoty mogą powstać spontanicznie w wyniku samozapylenia rośliny. Potomstwo dwóch jednakowych homozygot jest jednolite i również...
I CHOROBY UKŁADU SZKIELETOWEGO Układ szkieletowy Nasze kości są lekkie, niezwykle silne i tak połączone, by ciało ludzkie miało dużą możliwość ruchu. Poważnych chorób kości jest niewiele, ale niektóre dolegliwości mają charakter przewlekły....
Rozp. w wodzie: Wit. C:(kwas askorbinowy, 1912)świeże owoce, truskawki, maliny, natka pietruszki, papryka, owoce dzikiej róży, brokuły, brukselka, zwiększa odporność organizmu na infekcje. Wit. B1(tiamina, 1897)produkty zbożowe, mięso, wędliny,...
Nie ma życia bez wody Zasiedlenie lądu przez rośliny i zwierzęta łączy się ściśle z gos-podarzeniem wodą przez poszcze-gólnych osobników. Skomplikowane systemy oszczędnego gospoda-rowania wodą wykształcają się ba-rdzo powoli, dlatego pierwsze...
Angina, zapalenie migdałków podniebiennych, choroba wywoływana najczęściej przez bakterie. Objawia się bólem gardła, wysoką gorączką (ponad 39C), utrudnionym połykaniem, zaczerwienieniem i powiększeniem migdałków, pokrytych białymi nalotami....
Choroby genetyczne u ludzi Wraz z postępem badań nad DNA człowieka coraz więcej dostępnych jest testów genetycznych, pozwalających wykryć niektóre choroby, zanim pojawia się ich pierwsze objawy. Wiele z nich jest stosowanych w Polsce, ale do...
1. CHOROBY WYWOŁANE NADMIERNYM LUB NIEWYSTARCZAJĄCYM WYDZIELANIEM HORMONY WZROSTU (HORMONU PRZYSADKI) Hormon wzrostu (GH, hormon somatotropowy przysadki, STH, somatotropina) – hormon przedniego płata przysadki, którego wydzielanie jest...
NERWICE: Nerwica, często określana jako nadmierna nerwowość, charakteryzuje się obecnością uczucia przejmującego lęku. Uczucie lęku może występować przejściowo i być powodowane strachem przed zbliżającym się istotnym dla danej osoby zdarzeniem,...
CYKL UZALEŻNIENIA Nikotyna jest substancją uzależniającą równie silnie jak kokaina czy heroina, lecz w przypadku nikotyny proces uzależnienia następuje szybciej. Mechanizm działania uzależnienia: Od momentu zapalenia papierosa, nikotyna...
Termin ekologia wprowadził Haeckley. Ekologia jest nauką, która bada zależności pomiędzy istotami żywymi oraz ich środowiskiem zarówno fizycznym jak i biologicznym. Środowisko jako system funkcjonalny wpływa na organizmy, które w nim żyją poprzez...
Składowanie szkodliwych materiałów na lądzie i w morzach stanowi ogromne niebezpieczeństwo dla milionów mieszkańców naszej planety. Odpady radioaktywne, metale ciężkie, produkty uboczne powstające przy wyrobie tworzyw sztucznych i inne substancje...
Choroby genetyczne człowieka Dziedziczność jest to zdolność przekazywania cech zarówno anatomicznych, jak i fizjologicznych, przez organizmy macierzyste potomstwu. Dany organizm może przekazać swojemu potomstwu skłonność do pewnych chorób lub też...
Każdy żywy organizm, pomijając kontrowersyjne wirusy, składa się, z co najmniej jednej komórki. Różnorodność życia na Ziemi jest ogromna, jego istota jednak zawsze pozostaje taka sama. Jest nią komórka. Począwszy od prostych jednokomórkowych...
Co ty możesz zrobić dla oszczędzania wody i chronienia jej przed nadmiernym zanieczyszczeniem. Średnie zużycie wody w Polsce wynosi 145 litrów na osobę dziennie (w miastach). Cel planów globalnego działania w zakresie oszczędzania wody jest...
Jądro komórkowe Za ojca tej największej podstruktury komórkowej uważa się angielskiego botanika Roberta Browna, który w 1831 roku zaobserwował w mikroskopie jądro komórkowe skórki storczyków. Kształt Kształt jądra zależy na ogół od kształtu...
1. Naczynia krwionośne Tętnice - odprowadzają krew z tkanek do serca. Składają się z trzech warstw: zewnętrzna, środkowa, wewnętrzna. Ciśnienie jest w nich bardzo duże, dzięki czemu zapewniany jest jednolity i ciągły przebieg krwi. Nie...
Połowa lat 70. XX wieku to rewolucyjne zmiany w biotechnologii. Wprowadzono do badań techniki sztucznego rekombinowania i klonowania DNA, dzisiaj powszechnie stosowanego we współczesnej inżynierii genetycznej. Sztuczne rekombinowanie DNA to...
Zadania Bezkręgowce 1. Omów podstawowe rodzaje gamii u protistów: a) Izogamia polega na łączeniu się dwóch gamet identycznych pod względem kształtu i ruchliwości b) Oogamia zachodzi gdy łączą się komórki wyraźne zróżnicowanie na gametę żeńską...
"Przyrodnicze i gospodarcze snaczenie wybranej biocenozy" Morze Bałtyckie Morze Bałtyckie jest szczególnym środowiskiem życia biologicznego., o charakterze morsko-słodkim. Fauna ryb morskich jest mniej liczna gatunkowo i o niewielkich...
Skrzywienia kręgosłupa jest to choroba układu kostnego powstająca na ogół w dzieciństwie, spowodowana wieloma przyczynami, jak np.: a)zwichnięcie bioder małego dziecka; b)zjawisko szybszego wzrostu kręgosłupa niż jego mięśniowego...
Inżynieria genetyczna, jako ingerencja w strukturę genową komórek lub organizmów od początku swojego istnienia budziła wiele kontrowersji, ponieważ modyfikacja funkcji określonego odcinka DNA jest rzeczą niezwykłą, której skutki mogą okazać się...
Glista ludzka ( Ascaris lumbricoides ) jest jednym z najpospolitszych pasożytów człowieka. Według niektórych źródeł do 25% wszystkich ludzi może być nim zarażonych! W Polsce liczba zarażeń waha się od 1-18% (zależy od regionu). Glista jest...
DNA- polimer-czasteczka wielocząstecz., monomer-nukleotyd; Dna sklada się zawsze z 4 rodzajów nukleotydów, nukleotydy skladaja się z : element cukrowy- pentoza=>dezoksyryboza; zasada azotowa- puryny (adenina, guanina), pirymidyny (cytozyna,...
Przyczyny próchnicy Próchnica zębów jest to choroba polegająca na niszczeniu i rozkładzie twardych tkanek zęba, czyli zębiny i szkliwa. Destrukcja ta jest efektem skumulowanego działania kilku czynników. Należą do nich: - bakterie - cukry...
Protisty – eukarionty pozostałe po wyodrębnieniu królestw roślin, grzybów i zwierząt. W większości jednokomórkowe, rzadziej wielokomórkowe, wyjątkowo tkankowe. Z uwagi na tryb życia dzieli się je zwyczajowo protisty na zwierzęce, roślinopodobne i...
Auksyny pobudzają wzrost całej rośliny i tworzenie korzeni. Przyspieszanie wzrostu korzeni, pączków i łodyg następuje przy różnych stężeniach auksyn, przekroczenie określonych stężeń hamuje ich wzrost. Uschnięcie głównego wierzchołka wzrostu pędu...
KIŁA Czym jest kiła? Kila ( Lues), dawna nazwa syfilis eleó(nazwa syfilis pochodzi od imienia pasterza Syphilusa, tytulowego bohatera poematu Syphilis, czyli o chorobie galijskiej 1530 autorstwa Girolama...
Oddychanie – to proces katabolistyczny polegający na rozkladzie złożonych związków organicznych głównie glukozy na związki proste CO2 i H2O w wyniku czego tworzy się energia magazynowana w ATP. Organella kom. W któej zachodzą etapy tlenowe...
Słownik z genetyki Aberacja chromosomalna - nieprawidłowość w liczbie lub strukrurze chromosomu. Addycja(insercja) - wstawienie dodatkowego pojedynczego nukleotydu (albo kilku) do łańcucha DNA. Albinizm - brak pigmentacji,wynikający z...
MIĘŚNIE: Budowa m. Szkieletowego:ścięgno, brzuśce, ścięgno. Pod wzgl. Czynnościowym wyróżniamy 2 grupy mięśni:-prostowniki(przywodziciele); -zginacze(odwodziciele). W czasie wykonywania ruchu, te 2 gr. Mięśni pracują antagonistycznie. Przy...
Płazy (Amphibia) to gromada kręgowców ziemnowodnych, czworonożnych (wyjątek: wtórnie beznogie płazy beznogie), o ciele okrytym cienką skórą bez łusek (wyjątek płazy beznogie). Wilgotna skóra umożliwia płazom wymianę gazową. Wszystkie płazy są...
Polsce państwo chroni przyrodę na sześć różnych sposobów: PARK NARODOWY Teren o szczególnych walorach ekologicznych, rekreacyjnych, estetycznych i kulturowych istniejącej na nich przyrody naturalnej i całego ekosystemu, także pamiątek i...
1) Choroby układu krążenia - Miażdżyca – przewlekła choroba polegająca na odkładaniu się blaszek miażdżycowych w ścianach tętnic, co prowadzi do ich zwężenia i utrudnienia przepływu krwi. - Choroba wieńcowa (niedokrwienna serca) – wynik...