Rola dżdżownic
Dżdżownice są niezwykle istotnymi mieszkańcami gleby, pełniącymi kluczową rolę w ekosystemie. Są znane z prowadzenia ryjącego trybu życia, który wpływa korzystnie na strukturę gleby i jej zdolność do utrzymania życia roślin. Te bezkręgowce...
Funkcje organelli komórkowych - pojęcia
1. Aparat Golgiego Aparat Golgiego modyfikuje, sortuje i pakuje białka oraz lipidy przeznaczone do wydzielania poza komórkę lub transportu do innych organelli. Uczestniczy w syntezie niektórych cząsteczek oraz magazynuje i przetwarza różne...
Budowa i funkcje serca
Serce to najważniejszy narząd. Jest to pompa w kształcie gruszki, która nieustannie rozprowadza krew wokół organizmu, dostarczając składniki odżywcze i tlen do narządów i tkanek. Serce uderza 70 razy na minutę. Przepompowuje w tym czasie od 4 do 6...
Zanieczyszczenia gleby
Zanieczyszczenia mechaniczne Do zanieczyszczeń mechanicznych zalicza się: - gruz budowlany, z nawierzchni dróg, - odpady budowlane, - odpady poeksploatacyjne surowców skalnych, - opakowania metalowe, szklane, ceramiczne i z tworzyw...
Owady społeczne – życie społeczne mrówek
Sto milionów lat przed tym, jak ludzie zaczęli żyć w jaskiniach, niektóre gatunki owadów wykształciły w pełni rozwiniętą strukturę społeczną. Owady społeczne to takie, u których występuje podział pracy, wykonywanej przez poszczególne osobniki...
Skorupiaki
Skorupiaki należą do typu stawonogów, Arthropoda, typu bezkręgowców , najliczniejszego w świecie zwierząt (ponad 1 mln gat. opisanych), obejmującego trylobity, skorupiaki, staroraki, pajęczaki, wije i owady. Ciało stawonowgów jest dwubocznie...
Dlaczego powinniśmy chronić środowisko?
Środowisko naturalne jest niezwykle ważnym, choć na co dzień niezauważanym i niedostrzeganym elementem życia. Ono stanowi jednak nasze otoczenie i właśnie dla tego musimy je chronić. Jeżeli nie zadbamy o jego czystość, skazani będziemy na życie w...
Przyczyny, skutki, metody zapobiegania efektu cieplarnianego
Przyczyny efektu cieplarnianego Przyczyną efektu cieplarnianego jest nadmierne gromadzenie się gazów cieplarnianych w atmosferze Ziemi, spowodowane między innymi przeszło stuletnim rozwojem przemysłu i spalaniem paliw kopalnych - węgla i ropy...
Znaczenie bakterii w życiu człowieka
Bakterie są najstarszymi, najmniejszymi i najprostszymi organizmami jednokomórkowymi, które występują we wszystkich środowiskach, nawet w tych w których inne organizmy nie są w stanie przeżyć. Są wszechobecne, To niezwykle szerokie...
Ekosystem jeziora
W każdym środowisku mamy do czynienia ze strefowym rozmieszczeniem gatunków roślin i zwierząt (biocenoza). Ekosystem jeziora to dobrze wyodrębniony fragment biosfery, o dość wyraźnych granicach, silnej wewnętrznej integracji i stosunkowo...
Grzyby, glony, porosty ... - sciąga
TAKSONOMIA 1.Systematyka: -nauka zajmująca się porządkowaniem istot żywych uwzględniająca w I rzędzie stosunki pokrewieństwa ustalone przez pochodzenie -dział nauki biologii zajmujący się klasyfikowaniem gatunków roślinnych i zwierzęcych dążący do...
Rozmnażanie ssaków
Charakterystyczną cechą rozmnażania się ssaków jest zapłodnienie wewnętrzne. Układ rozrodczy żeński składa się z parzystych jajników i jajowodów. Pod wpływem hormonów produkowanych przez przysadkę dojrzałe jajo uwolnione jest do jajowodu. Owulacja...
Układ oddechowy - narządy i funkcje
Jama nosowa - podzielona na 2 połowy przegrodą zbudowaną za kości i chrząstki, - wokół jamę nosowej znajdują się przestrzenie wypełnione powietrzem tzw. zatoki oboczne nosa, - od tyłu jama nosowa łącze się poprzez nozdrza tylne z jamą...
Budowa chromosomów, typy podziałów komórkowych oraz przebieg mejozy
1. Budowa Chromosomu Chromosom składa się z ramion rozdzielonych centromerem. Podłużnie jest podzielony na dwie połówki – chromatydy. Każda chromatyda zawiera pojedynczą, bardzo długą cząsteczkę DNA. 2. Liczba Chromosomów w Komórkach -...
Higiena uszu
Odpowiednia higiena uszów Przede wszystkim trzeba regularnie oczyszczać uszy z zalegającej woskowiny - naturalnej substancji, powstającej w zewnętrznym przewodzie słuchowym, złożonej z wydzieliny gruczołów woskowinowych, łojowych i potowych, a...
Stawonogi - charakterystyka
Stawonogi są dziś największą grupą zwierząt zarówno pod względem liczby gatunków jak i biomasy. Występują praktycznie we wszystkich dostępnych zwierzętom środowiskach- od głębokich mórz po bezwodne pustynie. Nieliczne bywają nawet wewnętrznymi...
Rośliny nasienne - w punktach
1. Rośliny nasienne to takie, które posiadają korzeń łodygę liście i kwiat, odznaczają się złożoną budową zew. wew. Zaliczamy rośliny nagonasienne i okrytonasienne. 2. Rośliny nagonasienne wytwarzają nasiona przechodzą przemianę pokoleń. 3....
Dojrzewanie - zmiany psychiczne i fizyczne.
DOJRZEWANIE Jest to całość przemian, jakim podlega organizm dziecka, przeobrażając się w organizm osoby dorosłej. Zmiany te zachodzą jednocześnie w budowie zewnętrznej i wewnętrznej. W przypadku zmian wewnętrznych organizmu, wywołane jest to...
Budowa tkanek
Tkanki roślin naczyniowych wykazują wysoki stopień specjalizacji i zróżnicowania. Wykształcenie tkanki chłonnej w korzeniu i tkanek okrywających w pędzie oraz wytworzenie tkanek przewodzących i mechanicznych umożliwiło tym roślinom opanowanie...
Przystosowanie roślin do środowisk
Prawdopodobnie nie ma ani jednego gatunku rośliny, którego osobniki by można spotkać we wszystkich zakątkach kuli ziemskiej, pewne, bowiem miejsca na ziemi są dla nich za gorące bądź za zimne, za wilgotne lub za suche. Głównymi czynnikami,...
Wpływ tworzyw sztucznych na życie człowieka
„Wpływ tworzyw sztucznych na życie człowieka” Temat: „wpływ tworzyw sztucznych na życie człowieka” jest bardzo szeroki. Obejmuje bowiem nie tylko zły wpływ tworzyw sztucznych na nasze zdrowie i środowisko, w którym żyjemy, ale również wielki...
Ewolucja i budowa kwiatów oraz owoców roślin okrytozalążkowych
Kwiat i Owoc Około 130 milionów lat temu pojawiły się pierwsze rośliny kwiatowe. W ciągu następnych 40 milionów lat stały się one najdoskonalszymi roślinami na Ziemi, takimi są też i dzisiaj. Rośliny kwiatowe odniosły taki sukces ewolucyjny,...
Tkanki zwierzęce - tabelka
TKANKA NABŁONKOWA Jedno- lub wielokomórkowa, komórki ścisle przylegają do siebie Powstają z niej gruczoły Ochronna Wyścielająca Wydzielnicza TKANKA MIĘŚNIOWA GŁADKA Wydłużony kształt jądro centralnie ułożone Buduje żołądek...
Korzeń, łodyga, liść - budowa, funkcje
Korzeń budowa morfologiczna : - strefę korzeni bocznych, - strefę włośnikową, - strefa wydłużania - stożek wzrostu korzenia - czapeczkę Funkcje korzenia : - przymocowanie do podłoża, - pobieranie wody i soli...
Wędrówki ryb
WĘDRÓWKI RYB – PO CO I DLACZEGO? Niewątpliwie jedną z najważniejszych części składowych cyklu życiowego ryb są wędrówki. Mają one bardzo duże znaczenie w stosunku do poszczególnych gatunków, są też niezmiernie istotne dla gospodarki rybackiej....
Delfiny
HISTORIA DELFINÓW Delfiny, tak jak my, były kiedyś ssakami lądowymi. Pierwsze znane świadectwa istnienia waleni sięgają 2200 lat przed naszą erą. Są to rysunki skalne, odnalezione w północnej Norwegii. W przeszłości delfiny otaczano czcią...
Ochrona środowiska w Polsce
Obecnie w naszym kraju obowiązuje ustawa o chronie przyrody z 16 października 1991 roku, określająca następujące formy prawne ochrony przyrody: parki narodowe (23), rezerwaty przyrody (1200),parki krajobrazowe (120), obszary chronionego...
Budowa i funkcje organów roślinnych.
Budowa i funkcje korzenia: 1.) Funkcje korzenia: - utrzymuje roślinę w podłożu - pobiera wodę i sole mineralne z gleby Rodzaje: - system palowy (marchewka, drzewa) - system wiązkowy (cebula) Modyfikacje korzenia: a)...
Budowa DNA
Budowa DNA DNA jest makrocząsteczką zbudowaną z deoksyrybonukleotydów (nukleotydów). Składają się one z: - Kwasu fosforowego - Pięciowęglowego cukru – deoksyrybozy - Jednej z czterech zasad azotowych: adeniny (A), guaniny (G), cytozyny...
Hormony Człowieka
Hormony Człowieka PODWZGÓRZE I PRZYSADKA MÓZGOWA Podwzgórze produkuje neurohormony tzw. Statyny i liberyny, które pobudzają przysadkę mózgową do wydzielania jej hormonów. Ponadto Podwzgórze produkuje wazopresynę i oksytocynę....
Królestwo zwierząt
1. Charakterystyka 2. Podział na grupy i ich różnorodności oraz pula świata zwierząt w przyrodzie 3. Specyfika Rozmnażania 4. Przystosowanie do życia na terenach 5. Bytowanie śródlądowe zarówno jak i wodnolądowe z podziałem Charakterystyka...
Owady społeczne
Sto milionów lat przed tym, jak ludzie zaczęli żyć w jaskiniach, niektóre gatunki owadów wykształciły w pełni rozwiniętą strukturę społeczna. Owady społeczne to takie, u których występuje podział pracy, wykonywanej przez poszczególne osobniki...
Choroby przenoszone poprzez krew
KIŁA-choroba weneryczna wywołana przez krętka bladego mająca przebieg przewlekły z okresami remisji i nawro- -tów,atakująca wszystkie narządy.Choroba szerzy się głównie grogą płciową,przez kontakt z chorym i przez krew. W zależności od sposobu...
Mrówki
Same mrówki to organizmy z reguły małe, większość nie osiąga długości 1 cm, jednakże zdarzają się także czterocentymetrowe giganty. Charakterystyczną cechą w budowie mrówek jest obecność stylika* często zaopatrzonego także w pionowo stojącą łuskę...
Budowa i funkcje białek, cukrów i tłuszczy
Białka Budowa Tworzą je następujące pierwiastki chemiczne: C, N, O, H. Tworzą one podstawową jednostkę strukturalną białek - aminokwasy. Dwadzieścia aminokwasów buduje białko zwierzęce, osiemnaście białko roślinne, człowiek jest...
Budowa komórki roślinnej
APARAT GOLDIEGO Aparaty Golgiego są powszechnym składnikiem komórek eukariotycznych. Ich specyficzną cechą jest to, iż posiadają zdolność do redukcji azotanu (V) srebra (I). cecha ta umożliwiła ich odkrycie. Dokonał tego pan Camillo Golgi 1891...
Tkanki - charakterystyka
Tkanka łączna charakteryzuje się obfitą substancją międzykomórkową. Zależnie od stopnia jej uwodnienia i liczby występujących w niej komórek, tkanka łączna może być płynna lub stała. Tkanką łączną płynną jest krew, a stałą - tkanka chrzęstna,...
Stawonogi - cechy charakterystyczne
Środowisko: lądowe, wodne (skorupiaki), powietrzne (owady) Cechy - występowanie odnóży połączonych stawowo; - ciało pokryte pancerzem chitynowym; - ciało podzielone na tagmy (części): głowa, tułów, odwłok (u skorupiaków i pajęczaków) -...
Grzyby pasożytnicze roślin i zwierząt
Rodzaje pasożytów Wszystkie rodzaje organizmów mogą prowadzić pasożytniczy tryb życia. Mikropasożyty - mikroskopijne organizmy, takie jak pasożytnicze wirusy, bakterie, grzyby i Protista - zwykle rozmnażają się na żywicielu. U makropasożytów...
Gradacja
Gradacja - masowe pojawienie się dużej ilości osobników danego gatunku na określonym obszarze. - najczęściej gradacje dotyczą szkodników - szkodliwość ocenia się na podstawie stopnia uszkodzenia roślin i zakresu wypływu tych uszkodzeń na...
Ssaki
W historii naszej planety bardzo często pojawienie się jednej grupy zwierząt wiązało się z wymarciem innej. Przez wiele milionów lat panowały na ziemii dinozaury, dopiero ich nagłe zniknięcie zwolniło” miejsce” dla ptaków i ssaków, mających...
Zanieczyszczenie powietrza w Polsce i na świecie
1. Prawidłowy skład powietrza Powietrze jest to mieszanina gazów, z których składa się atmosfera ziemska. Ze względu na skład chemiczny i właściwości fizyczne wyróżniamy w niej składniki stałe i zmienne. Stałymi składnikami są azot (78%), tlen...
Biologia - odżywianie (protista)
1. Wchłanianie : dyfuzja, dyfuzja wspomagana - małe cz. obojętne elektrycznie lub rozpuszczalne w tłuszczach przenikają bezpośrednio przez bł.kom. zgodnie z gradientem stężeń; transport aktywny - jony i większe cz. (glukoza, aminokw.) 2....
Dąb Bartek
Dąb rośnie we wsi Bartków w dawnym województwie kieleckim (aktualnie świętokrzyskim), w Górach Świętokrzyskich. Dąb Bartek, jedno z najstarszych drzew w Polsce, mający według szacunków około 1200 lat. W 1991 został uszkodzony przez piorun. Obwód...
Charakterystyka układu limfatycznego - limfy chłonki
Charakterystyka układu limfatycznego – limfy (chłonki) Układ limfatyczny to system przewodów , narządów i tkanek zbierających z całego ciała nadmiar płynu tkankowego , czyli chłonki . Układ limfatyczny odprowadza chłonkę do krwi oraz uczestniczy...
Komorka, wirusy bakterie grzyby, porosty i glony - charakterystyka i budowa.
1. BUDOWA KOMÓRKI I FUNKCJE JEJ ELEMENTÓW KOMÓRKA to podstawowy element każdego organizmu,zdolny do oddychania,odżywiania,rozmnażania,wzrostu.Wielkość i kształt komórek są różne. Każda komórka jest zbudowana z 2 składników - ściany komórkowej i...
Rola witamin w organizmie człowieka
Witaminy to związki organiczne niezbędne do życia i zdrowia. Występują w postaci naturalnej w wielu produktach. Organizm wykorzystuje je do przeprowadzania ważnych reakcji chemicznych. Ilość witamin potrzebną do zachowania zdrowia zapewnia...
Woliński Park Narodowy
Woliński Park Narodowy utworzono w 1960 roku na powierzchni 4897 ha, obejmując ochroną ścisła 3% tego parku. Park jest położony w rejonie ujścia Odry. obejmuje on przyrodniczo najcenniejszą, północno-zachodnią część wyspy Wolin, pomiędzy...
Budowa komórki i funkcje jej elementów
KOMÓRKA to podstawowy element każdego organizmu, zdolny do oddychania, odżywiania, rozmnażania, wzrostu. Wielkość i kształt komórek są różne. Każda komórka jest zbudowana z 2 składników - ściany komórkowej i protoplastu. Protoplast jest...
