Tekst: Bogurodzica dziewica, Bogiem sławiena Maryja! U twego Syna Gospodzina matko zwolena, Maryja! Zyszczy nam, spuści nam. Kyrieleison. Twego dziela Krzciciela, Bożycze, Usłysz głosy, napełń myśli człowiecze. Słysz modlitwę, jąż nosimy, A dać...
"Bogurodzica" jest to najstarsza polska pieśń religijna. Jej najdawniejszy przekaz pochodzi z 1407 r., ale czas powstania jest sporny. Analiza tekstu, budowy stroficznej i języka pozwala stwierdzić, że pochodzi ona z XIII w. Treścią pierwszej...
Naszą wycieczkę rozpoczynamy od Barbakanu, który wraz z fragmentem murów miejskich, Bramą Floriańską oraz trzema basztami (Pasamoników, Stolarską i Ciesielską) tworzą pozostałości systemu fortyfikacyjnego. W okolicach XIX wieku, gdy stan murów był...
Kultura Średniowiecza Rola książki w Średniowieczu Wspólnym językiem Średniowiecza była łacina, dopiero po jakimś czasie zaczęła wykształcać się twórczość piśmienna w językach narodowych. Dlatego mówimy o dwujęzyczności literatury Średniowiecza....
Cechy rycerza wykreowanego przez literaturę średniowieczną Średniowiecze charakteryzowało się tym, że wytyczne dla życia - zarówno duchownego jak i materialnego - tworzył dwór i Kościół. Symbolami ideałów człowieka stał się więc krzyż i miecz,...
1.Średniowiecze- to epoka w historii Europy miedzy V a XV stuleciem. Za jej datę początkowo uznaje się upadek starożytnego Rzymu(476). Zmierzch cesarstwa zachodniego rzymskiego otwiera więc epokę średniowiecza, a koniec epoki są podawane trzy...
Muzyka średniowiecza, mimo że nie jest już tak popularna jak niegdyś nadal ma ogromny wpływ na współczesną kulturę. Ten rodzaj muzyki ma to do siebie, że wprowadza słuchaczy w specyficzny stan skupienia, który można porównać do stanu, który...
Słowo “święty” jest najczęściej kojarzone z czymś wzniosłym, szlachetnym i wzbudza szczególne uczucia. Kim są święci ludzie i co ich charakteryzuje? Czy są to ci, którzy przybierają pobożną minę, zatapiają się w mistycznej kontemplacji i nie...
Wizerunki maryjne w liryce średniowiecznej. Omów temat, dokonując analizy i interpretacji „Bogurodzicy” i „Lamentu świętokrzyskiego” „Bogurodzica” i „Lament świętokrzyski” to dwa średniowieczne utwory należące do liryki maryjnej, ale inaczej...
Po trzech latach wiernej służby między Tristanem a królem Kornwalii Markiem rodzi się prawdziwa przyjaźń. Tristan sypia w komnacie króla jako jego zaufany i wierny sługa. Na dworze króla Marka są ludzie, którzy nienawidzą Tristana, gdyż boją się,...
W średniowieczu Matka Boska pełniła bardzo ważną rolę. Jej literacki wizerunki spowodowały rozpowszechnianie się kultu maryjnego. Przedstawiona jako osoba posiadająca szczególne względy u swojego syna, uciecha grzeszników, była adresatką wielu...
Średniowiecze: Epoka historii i kultury europejskiej, między starożytnością a czasami nowożytnymi. Nazwy tej używano już w XVI w. Początek jej wiąże się najczęściej z r. 476 n.e., tj. z upadkiem cesarstwa zachodnio rzymskiego, schyłek zaś z...
I rozbiór Polski Zabór ziem Rzeczypospolitej dokonany przez Rosję, Prusy i Austrię na mocy traktatu podpisanego 5 VIII 1772 r w którym zaborcy powoływali się na rozkład państwa polskiego oraz swe rzekome historyczne prawa do zajmowanych...
Głównym bohaterem "Pieśni o Rolandzie" jest tytułowy Roland, siostrzeniec króla Karola Wielkiego. Postać brała udział w podbiciu Hiszpanii, zajętej wówczas przez muzułmańskich Arabów, obejmując dowodzenie nad tylną gwardią. Oliwier był...
1. Czas trwania Czas trwania i nazwa epoki czas trwania – początek średniowiecza przypada na przełom IV i V wieku naszej ery. Często wskazuje się rok 476 ( upadek Cesarstwa Zachodniorzymskiego). Średniowiecze trwało w Europie ponad 11...
GATUNKI ŚREDNIOWIECZA: a) religijne: - pieśni; - kazania; - psalmy; - modlitwy; - żywoty świętych; - lament; b) świeckie: - kroniki; - roczniki (historiografia); - romanse; - satyry; - farsy; - intermedium; Gatunki...
Trasa mojej wycieczki pt. „Szlakiem gotyku” nie wybiega poza granice Polski. Jej plan przedstawia się następująco: Pierwszym odwiedzonym miejscem jest kościół i klasztor Paulinów na Jasnej Górze w Częstochowie. Jest to gotycko-barokowy zespół...
Na początek bohaterowie: Tristan - rycerz Izolda jasnowłosa - jego kochanka, ale żona Marka Izolda o białych dłoniach - żona Tristana Marek -król Kornwalii,władca zamku-Tyntagielu Rivalen- Ojciec Tristana Blancheflor- Matka Tristana Rohałt...
1. Wybranie Rolanda na tylną straż. 2. Zauważenie pogan nadchodzących w stronę wojsk. 3. Decyzja Rolanda o samodzielnej próbie pokonania wroga. 4. Rozpoczęcie bitwy. 5. Wielka rzeź na polu bitwy. 6. Wezwanie pomocy przez Rolanda. 7....
Katedra jest czołowym tematem architektury gotyckiej. Charakteryzuje je wielkość i wspaniałość. Ich długość zbliża się do 100 metrów, a nieraz ją przekracza. Jest to budynek o niebywałej wysokości wnętrza, o przewyższającej wszystko wysmukłości...
Połączenia wyrazowe obecnie w języku na stałe, zwykle od dawna, to związki frazeologiczne. Żeby poprawnie się nimi posługiwać, trzeba znać ich znaczenie, które zazwyczaj nie wynika ze znaczeń poszczególnych słów wchodzących w ich skład. Widać to...
Temat wypracowania skłania do refleksji. Prowokuje do zadumy nad problemem moralnym człowieka. Zmusza wreszcie do odpowiedzi na pytanie, postawione w temacie wypracowania, czyli które oblicze ascety jest bliższe człowiekowi. Aby odpowiedzieć...
W różnych krajach kształtowała się w różnym czasie, ale jej rozkwit przypada na XIII – XV wiek. Budynki architektury gotyckiej, w przeciwieństwie do romańskiej, charakteryzowały się lekkością, ale jednocześnie dostojnością i powagą. Zastosowanie...
Roland to główny bohater "Pieśni o Rolandzie" jest francuskim hrabią i siostrzeńcem Karola Wielkiego. Pochodził z bogatego, świętego rodu. Był też prawą ręką cesarza. Arystokrata ten był dowódcą tylnego oddziału armii króla Francji. Żył w VIII...
W literaturze i sztuce średniowiecznej przedstawiano dwa wizerunki Matki Boskiej. Ukazywana była w momentach radości z narodzin Zbawiciela oraz smutku podczas jego konania na Krzyżu . W mojej wypowiedzi posłużę się dwoma utworami...
Tego dnia źle się czułam. Bolała mnie głowa i było mi duszno. Postanowiłam, że wcześniej położę się spać. Zasnęłam natychmiast. Nagle, poczułam dziwny chłód. Wstałam z łóżka i wyjrzałam przez okno. To było niesamowite. Moim oczom ukazał się...
Rycerz średniowiecza: jego priorytety to honor, wiara i miłość. Cechowała go odwaga, heroizm, poświęcenie dla ojczyzny, oddanie Bogu, kobiecie serca i swemu władcy. Jego postępowanie zgodne było ze średniowiecznym kodeksem rycerskim, a przysięgę...
Śmierć fascynowała twórców każdej epoki, ale okresem w którym temat ten zyskał największą popularność było średniowiecze. Powszechnym stało się hasło ?memento mori? czyli pamiętaj o śmierci. Śmierć przedstawiano jako szkielet, gnijące ciało z...
1. Augustynizm Św. Augustyn Aureliusz (354-430) to największy autorytet średniowiecza aż do wystąpienia św. Tomasza z Akwinu. Urodził się w małym mieście Tagasta w Afryce Północnej, jako szesnastolatek wyruszył na studia do Kartaginy. Później...
Każda epoka tworzy własne, zgodne ze swą ideologią wzory zachowań ludzkich i wartości, które stara się upowszechnić. Średniowiecze również propagowało takie wzorce, głównie za pomocą literatury parenetycznej. Obejmowała ona utwory o charakterze...
Pochodzenie Tristana 1. Tristan był synem Riwalena i Blancheflor, którzy władają ziemią lońską. 2. Rohałt wychowuje Tristana po śmierci jego rodziców. 3. Oddanie go Gorwanelowi, by nauczył go walki rycerskiej. 4. Porwanie przez kupców,...
"Dzieje Tristana i Izoldy" J.Bdier to opowiadanie o dwojgu młodych ludziach, których połączyło niezwykle trwałe uczucie. Była nim oczywiście miłość. Tak, miłość, i to ta najprawdziwsza, głęboka, wszechobecna, która jest w stanie pokonać nawet samą...
Po długotrwałych staraniach udało mi się zamieścić na łamach naszego czasopisma wywiad z królem Markiem, władcą Kornwalii, panem wspaniałego zamku Tyntagielu. Mam nadzieję, że uda nam się poznać prawdę o jego życiu, małżeństwie i przyjaźni z...
Słowa św. Augustyna – filozofa średniowiecznego, który dzięki głębokiej modlitwie swojej matki, nawrócił się i prawdziwie uwierzył w Boga, zasługują na uwagę. „Rób co chcesz” nie oznacza egoistycznej postawy do świata i innych ludzi. Dla św....
"Posłuchajcie , bracia miła" jest lirycznym utworem z drugiej połowy XV w. rozpoczyna się od słów: "Posłuchajcie, bracia miła". Znany jest również pod innymi nazwami: "żale Matki Boskiej pod krzyżem"albo "Lament Świętokrzyski". Zaliczany jest do...
Poznali się na balu w domu rodziców Julii, nie wiedzieli os sobie wiele, a jednak pokochali się od pierwszego wejrzenia...Nie wiem czy taka miłość to tylko fikcja literacka czy może wydarzyć się naprawdę Shakespeare jednak opisał ją bardzo...
Każda epoka kształtuje różne wzorce osobowe. W okresie średniowiecza w Europie rozwinęła się literatura rycerska, której główną funkcją było stworzenie wzorca osobowego -idealnego rycerza, który spełniał wszystkie cechy kodeksu rycerskiego....
Droga Familiano, Siedzę tutaj, ja- mąż twój, czując jak zbliża się mój czas spotkania z Wielkim Panem. Tkwię tak- w łachmanach pod schodami, po których niegdyś stąpałem jako ich właściciel- ponad lat szesnaście. Dostrzegając jak wychodzisz ty,...
Dzisiejsza młodzież potrzebuje zasad, wzorów i przykładów postępowania. Są one niezwykle ważne w dobie naszych czasów. Każdy z nas potrzebuje autorytetów, idoli, kogoś z kogo można by było brać przykład. W utworach z okresu Średniowiecza...
Alegoryzm średniowieczny - blisko związany z alegoryzmem bibijnym. Egzempla - przykłady, często moralizujące. Dualizm poglądów - pojmowanie świata w przeciwstawnych kategoriach dobra i zła (np.: BÓG - Szatan), generalnie daje się zauważyć...
Rozłam z Kościołem wschodnim - rok 1054 Fakty i daty 395 - podział cesarstwa rzymskiego na wschodnie i zachodnie 476 - upadek cesarstwa zachodniego 484 - 518 - schizma Akacjusza 863 - 867 - schizma Focjusza 867 - encyklika Focjusza na...
Legenda miłości Tristana i Izoldy funkcjonowała pierwotnie w przekazach ludowych. Jej zalążki sięgają nawet dwunastego wieku. Tytułowa bohaterka była królową w Irlandii. Jej ręka była odgórnie przeznaczona dla króla Marka z Kornwalii. Aby...
Porównaj postawy św. Franciszka i św. Aleksego. Jakie widzisz podobieństwa i różnice? Czym różnił się święty Franciszek od średniowiecznych ascetów? Okres średniowiecza jest przepełniony wielką ilością wzorów, co do zachowania się człowieka. Są...
Zinterpretuj przesłanie Pana Cogito i określ do jakiej postawy nakłania poeta w wierszu. Wiersz „Przesłanie Pana Cogito” pochodzi z tomu Pan Cogito. Tomik ten, który zaliczany jest do najwybitniejszych osiągnięć polskiej literatury...
Bogurodzica jest zabytkową polską pieśnią religijną i rycerską. Dwie pierwsze zwrotki to najstarsza część Bogurodzicy – pochodzi z pierwszej połowy XIII wieku, choć spisana została w początkach XV wieku. W późniejszym okresie utwór bardzo się...
Obraz Bosch'a ma bardzo nietypowy kształt, ponieważ jest okręgiem wpisanym w ośmiokąt. Możemy tu wyróżnić trzy plany. Na pierwszym przedstawiony jest wędrowiec, bardzo ubogo ubrany, a wszystkie jego rzeczy są schowane w koszu, który niesie na...
Na tle epoki Posłuchajcie bracia miła... to utwór odnaleziony w nieistniejącym już zapisie ręcznym z ok. 1470 roku. Należy więc do najstarszych zabytków polskiej poezji religijnej. Nazywa się go również Lamentem Świętokrzyskim, Żalami Matki...
Średniowiecze przejęło wiele gatunków uprawianych już wcześniej, takich jak pieśń, tragedia, komedia, historia czy satyra. Jednak średniowieczna literatura stworzyła również kilka nowych gatunków: MISTERIUM Było to widowisko sceniczne,...
W średniowieczu bardzo popularnym tematem dzieł sztuki, czy też literatury była śmierć. Życie ludzkie w tamtej epoce było bardzo kruche. Częste epidemie, spowodowane ówczesnymi warunkami życia, brakiem higieny bezlitosnie zbierały żniwo. Może...