Podstawowe pojęcia chemiczne

Mieszanina – połączenie co najmniej dwóch substancji chemicznych.

Mieszanina jednorodna – mieszanina, której składników nie można dostrzec gołym okiem ani za pomocą prostych przyrządów optycznych. Przykłady: powietrze, roztwór soli w wodzie, mosiądz, brąz, dwutlenek węgla, roztwór cukru z wodą.

Mieszanina niejednorodna – mieszanina, której składniki są widoczne gołym okiem lub przy użyciu prostych przyrządów optycznych. Przykłady: piasek z wodą, opiłki żelaza z siarką, żwir z wodą, piasek z makiem.

Sposoby rozdzielania niektórych mieszanin jednorodnych:
1. Odparowanie – oddzielanie cieczy od ciała stałego poprzez odparowanie cieczy.
2. Krystalizacja – wydzielanie się substancji z roztworu w postaci kryształków, np. w wyniku odparowania wody.
3. Destylacja – rozdzielenie składników mieszaniny ciekłej jednorodnej, wykorzystując różnice temperatur wrzenia składników.

Sposoby rozdzielania niektórych mieszanin niejednorodnych:
1. Dekantacja – oddzielenie ciała stałego od cieczy poprzez zlanie klarownej cieczy znad osadu.
2. Sączenie (filtracja) – przelewanie mieszaniny cieczy i ciała stałego przez filtr z bibuły.
3. Sedymentacja – opadanie cząsteczek ciała stałego na dno naczynia w cieczy.

Pierwiastek chemiczny – substancja prosta, której nie można rozłożyć na prostsze.

Związek chemiczny – substancja złożona z co najmniej dwóch różnych pierwiastków chemicznych połączonych trwale.

Substancja chemiczna – rodzaj materii o stałym, określonym składzie chemicznym.

Właściwości substancji – zespół cech charakterystycznych dla danej substancji, umożliwiający jej identyfikację. Dzielą się na:

Właściwości fizyczne – stan skupienia, gęstość, barwa, połysk, temperatura wrzenia i topnienia, przewodnictwo elektryczne i cieplne.

Właściwości chemiczne – zapach, smak, palność, toksyczność.

Zjawisko fizyczne – przemiana, podczas której nie powstaje nowa substancja. Przykłady: topnienie parafiny, parowanie wody, rozdrabnianie kryształków cukru, wyciąganie drutu z miedzi, przepływ prądu przez przewodnik.

Reakcja chemiczna (przemiana chemiczna) – proces, w wyniku którego powstaje nowa substancja o odmiennych właściwościach. Przykłady: spalanie magnezu w powietrzu, powstawanie tlenu z tlenku rtęci, czernienie miedzi ogrzewanej na powietrzu, spalanie parafiny.