Ciąża i jej przebieg
I. Kobieta i dziecko PIERWSZY TRYMESTR Przez pierwsze 14 tygodni dziecko osiągnie 9 cm długości i będzie miało wykształcone wszystkie podstawowe narządy. Badania rentgenowskie, picie alkoholu, palenie papierosów oraz stosowanie leków w...
Narkotyk, to musisz wiedzieć.
Fazy zażywania narkotyków (w większym stopniu oprę się na opisywaniu zachowań u młodzieży) Faza I - Rozpoznawanie, eksperymenty Zapoznanie z narkotykiem następuje najczęściej na imprezie, w czasie wakacji, w grupie, na której dziecku zależy....
Scharakteryzuj budowę i funkcje składników chemicznych występujących w organizmach żywych
Woda (tlenek wodoru, H2O) - związek nieorganiczny, bezbarwna ciecz, w grubych warstwach zielononiebieska, bez smaku i zapachu. Temperatura krzepnięcia 0C, temperatura wrzenia 100C, podczas ogrzewania gęstość wody początkowo wzrasta (maksymalna...
Błonica - przyczyny, objawy, leczenie i profilaktyka
Przyczyny Błonica jest wywołana przez bakterię zwaną maczugowcem błonicy (Corynebacterium diphteriae) produkują silne toksyny. Bakteria może żyć w nosie albo skórze osoby odpornej na chorobę bądź też zacząć rozwijać się w tych miejscach u osoby...
Znaczenie i rola parków narodowych dla społeczeństwa na przykładzie Wolińskiego parku Narodowego
Park Narodowy to obszar objęty ochroną prawną, zachowany w stanie naturalnym lub niewiele zmienionym przez działalność gospodarczą człowieka, charakteryzujący się nieprzeciętnymi wartościami naukowymi oraz wyjątkowymi walorami przyrodniczymi,...
Formy ochrony przyrody (parki narodowe, krajobrazowe, rezerwaty itp.)
Wiele zwierząt i roślin jest u kresu wyginięcia, przez nieumyślną działalność człowieka wobec pobierania surowców z przyrody. Współcześnie człowiek zrozumiał, iż jego przodkowie zbyt nadto czerpali korzyści, które przynosiła im fauna i flora....
Racjonalne zasady zdrowego stylu życia!
Już ponad 2500 lat temu zdawano sobie sprawę, że dbanie o właściwy skład i ilość pożywienia przyczynia się do zachowania zdrowia. Na przykład Hipokrates z wyspy Kos wiedział, że niektórym osobą cierpiącym na zaburzenia widzenia pomóc mogło...
Znaczenie wody oraz powietrza w życiu człowieka oraz innych organizmów żywych
Wszystkim organizmom żywym do życia potrzebna jest woda i powietrze, które są podstawowymi zasobami naturalnymi. Bez nich życie na ziemi byłoby niemożliwe. O znaczeniu wody dla życia społeczeństwa i w ogóle życia świadczy chociażby...
Parki Narodowe
Rozwój cywilizacji odbywa się zawsze kosztem degradacji środowiska naturalnego i to w coraz szybszym tempie i na większej przestrzeni. W tej sytuacji zachodzi konieczność ochrony przyrody na tych terenach, które wyróżniają się szczególnymi...
Gady
Gady to gromada kręgowców której największy rozkwit przypadł na erę mezozoiczną, z 18 rzędów gadów obecnie żyją tylko cztery, pozostałe wymarły w końcu ery mezozoicznej. Współczesne gady należą do czterech rzędów: żółwie, krokodyle, hatterie i...
Ciśnienie atmosferyczne
CIŚNIENIE ATMOSFERYCZNE - ciśnienie w pewnym punkcie atmosfery ziemskiej, wytworzone przez ciężar słupa powietrza nad tym punktem; ciśnienie to maleje wraz ze wzrostem wysokości. Wartość ciśnienia na poziomie morza wynosi ok. 101 kilopaskali,...
Oddziaływania nieantagonistyczne
Oddziaływania nieantagonistyczne - dwie populacje wpływają na siebie pozytywnie - żadna z populacji nie ponosi strat. MUTUALIZM (symbioza) - oddziaływanie dodatnie - oddziaływanie nieantagonistyczne populacji dwóch gatunków, które...
Podstawy ekologii
Ekologia-zajmuje się badaniem wzajemnych zależności pomiędzy żywymi organizmami a ich środowiskiem. Zależności te decydują o strukturze i funkcjonowaniu życia na Ziemi. Organizmy żywe i ich środowisko abiotyczne stanowią dwa człony układu...
Układ pokarmowy
Układ pokarmowy jest zespołem narządów służących do pobierania pokarmu, jego przeróbki mechanicznej (rozdrabnianie, połykanie, mieszanie pokarmu, transport treści pokarmowej) i chemicznej (trawienie), wchłaniania strawionych substancji oraz...
Komórka. jej budowa i funkcje - test.
KOMÓRKA, JEJ BUDOWA I FUNKCJE. 1.Siła ssąca komórki roślinnej zależy od: a) stężenia substancji rozpuszczonych w soku komórkowym i turgoru b) stężenia substancji rozpuszczonych w soku komórkowym c) turgoru d) nie zależy od stężenia...
Elementy strukturalne komórki
Nazwa struktury komórki Budowa Funkcje Występowanie jądro komórkowe podwójna błona jądrowa wnętrze jądra wypełnia kariolimfa, w której znajduje się chromatyna (nici DNA) chromatyna spiralizuje się tworząc...
Dlaczego lasy nazywamy zielonymi płucami naszego kraju?
UWAGA! Od razu zaznaczam, że nauczycielom zadającym ten temat w większości nie chodzi o sam teren Zielonych Płuc Polski, a ogólnie dlaczego lasy są naszymi płucami. Spis treści : I. Lasy w Polsce - struktura II. Historia lasów w Polsce III....
Mechanizm oddychania i ośrodki regulujące go
Należy rozdzielić dwa pojęcia: oddychanie jako wymianę gazową pomiędzy komórkami a środowiskiem (składające się u człowieka z 3faz- oddychania zewnętrznego, rozprowadzania tlenu przez krew i oddychania wewnętrznego) oraz oddychania jako czysto...
Choroby układu oddechowego
W Encyklopedii PWN przy haśle „choroba”, znajduje się taka definicja: „ dynamiczna reakcja ustroju na działanie czynnika chorobotwórczego (...)”. W odniesieniu do układu oddechowego, jest wiele chorób i mają one różny wpływ na nasze ciało i jego...
Krwotoki
Krwotoki to wydostanie się krwi z naczynia w skutek przerwania jego ciągłości. Są one skutkami urazów. Choroby organizmu wywołujące groźne dla życia to np. rak, gruźlica, wrzody żołądka i dwunastnicy. Nagłe krwotoki pociągające za sobą szybką...
Formy ochrony środowiska w Polsce
Ochrona przyrody to zachowanie, restytuowanie i właściwe użytkowanie zasobów przyrody i jej tworów ożywionych i nieożywionych , których utrzymanie leży w interesie społeczeństwa ze względów narodowych, naukowych, rekreacyjnych, krajoznawczych....
Układ wydalniczy
Układ wydalniczy 1.Skład: nerki, moczowody, pęcherz mocz i cewka. 2.Nerki: kształt powiększone ziarno fasoli, lewa nieco wyżej niż prawa, leży za żołądkiem i wątrobą, z każdej wychodzi jeden moczowód, z każdą są związane dwa duże naczynia...
Hodowla roślin
HODOWLA ROŚLIN jest to nauka o ulepszaniu dziedzicznych cech roślin uprawnych oraz działalność praktyczna zmierzająca do wytworzenia lepszych jakościowo odmian. W odróżnieniu od innych nauk o roślinach, zmierzających do zwiększenia plonów przez...
Narząd słuchu i równowagi - Ucho
Żeby nam nie było smutno, cicho, głucho...mamy ucho. A nawet dwa. Przybliżmy sobie więc ich budowę i funkcje. UCHO jest narządem: -równowagi -słuchu BUDOWA: Ucho składa się z 3 części: ZEWNĘTRZNEJ: małżowina uszna przewód słuchowy...
Tkanka nerwowa
TKANKA NERWOWA Zbudowana jest z komórek nerwowych-neurony(ok.100 miliardów). Podział komórek z uwagi na ilość wypustek: -jednowypustkowa, dwuwypustkowa, pozornie jednowypustkowa, wielowypustkowa. Kształty komórek pierwotnych są bardzo różne,...
Rozmnażanie
CZYNNIKI WZROSTU I ROZWOJU Dzielimy je na endogenne i egzogenne. Czynniki endogenne uwarunkowane są informacją genetyczną. Dzielimy je na:1)symulatory: a)auksyny-stymulują one wzrost wydłużeniowy i hamują rozwój pączków bocznych. Pobudzają rozwój...
Białka, tłuszcze cukry-sciąga
Cukry- zbudowane są z CHO inaczej węglowodanów. Dzielimy je na cukry proste i złożone. Proste zbud. Są z jednej cząsteczki mogą mieć od 3-7 atomów węgla. C6H12O6 – glukoza i fruktoza, galaktoza(maja ten sam wzór) Petozyl- ryboza i...
Pasożytnictwo i jego wpływ na ludzi
Wiele roślin i zwierząt łamie zasady współżycia w symbiotycznego. Niektóre organizmy pobierają część lub całość pokarmu od innego organizmu, nie dając nic w zamian. Są to pasożyty, a roślinę lub zwierzę, które wyzyskują nazywamy ich żywicielem...
Wirusy
1. Systematyka wirusów. - rodzaj kwasu nukleinowego - postać wirusa - struktura osłonki białkowej - typ zakażonego organizmu - rodzaj wywoływanego schorzenia 2. wirusy- drobnoustroje potencjalne chorobotwórcze 3. viroid- koliste...
Charakterystyka gadów
Charakterystyka gadów: Budowa morfologiczna: - Części ciała – głowa, szyja, tułów, ogon - Dwie pary kończyn wolnych typu lokomocyjnego o planie budowy takim samym jak u płazów (jednak występują tu różnorodne rozwiązania – beznogie węże i...
Tłuszcze
TŁUSZCZE - niejednorodna grupa cząsteczek nierozpuszczalnych w wodzie, ale rozpuszczalnych w rozpuszczalnikach organicznych. Inna nazwa tłuszczów to lipidy. Tłuszcze są podstawowym składnikiem struktury komórkowej obok białek i węglowodanów,...
Typy odżywiania
Typy odżywiania: a)samożywne-same wytw. sobie zw. organiczne ze zw.nieorg. (rośliny) b)cudzożywne-pobierają gotowe zw.organiczne ze środowiska (człowiek,zwierzęta) klasyfikacja pierwiastków chemicznych: a)p.biogenne(p.życia) -C, O, H, N, S, P...
Stan i ochrona środowiska naturalnego w Polsce
Polska należy do krajów o znacznie zanieczyszczonym środowisku. Wiele czynników gospodarczych, społecznych, a zwłaszcza politycznych powodowało, że do końca lat 80 XX wieku stan środowiska naturalnego systematycznie się pogarszał. Polska jest...
Spalanie słomy
W ostatnich latach stwierdza się systematyczny spadek zapotrzebowania na słomę w rolnictwie. Przyczyną tego stanu jest zmniejszenie pogłowia bydła o ok. 40 %, oraz przechodzenie na stosowanie obór bezściółkowych. Także powszechnie stosowany zbiór...
Ochrona ptaków
Odkąd zaczęto odnotowywać informacje o ptakach, zniknęło z naszego globu całkowicie 60 gatunków - prawdopodobnie wszystkie z powodów zawinionych przez człowieka. Kilka zostało wytępionych bezpośrednio, masowo wybijanych, jak północnoamerykański...
Energia wiatru
"Alternatywne źródła energii" Sposród odnawialnych zródel energii popularna jest energia wiatru, która moze byc latwo przeksztalcona w inne energie. W skali swiata wystepowanie wiatrów ma charakter...
Układ wydalniczy – budowa i funkcje oraz choroby.
Układ wydalniczy ? budowa i funkcje oraz choroby. 1. Zadaniem układu moczowego jest zbieranie ubocznych i ostatecznych produktów pochodzących z przemian biochemicznych i metabolicznych. Jego głównymi narządami są nerki, które wytwarzają mocz jako...
Odnawialne źródła energii. Zapotrzebowanie na energię w społeczeństwie xxi wieku
Zapotrzebowanie na energię w społeczeństwie przełomu XX i XXI wieku jest olbrzymie. Trudno w dzisiejszych czasach wyobrazić sobie życie bez użytkowania energii elektrycznej. Energia ta jest obecnie nam tak samo niezbędna do życia jak woda i...
Chemosynteza
Chemosynteza to proces syntezy związków organicznych z nieorganicznych przy udziale energii wyzwalanej podczas utleniania (najczęściej tlenem atmosferycznym), różnych związków nieorganicznych np. CO, NH3 lub prostych związków organicznych np. CH4,...
Zioła w kosmetyce
Chyba wszyscy wiedzą, że łąki i ogrody kryją w sobie wielkie bogactwo. Tym bogactwem są rośliny, które mogą mieć właściwości lecznicze. Niestety niewiele osób wie, za co które rośliny są odpowiedzialne, w czym mogą pomóc. A przecież niektóre...
Znaczenie genetyki w rolictwie i hodowli
Współczesna hodowla dla osiągnięcia postępu musi korzystać ze zdobyczy takich nauk jak genetyka, cytologia, fizjologia zwierząt, biochemia, zoopatologia, fizyka, chemia, matematyka i inne. Najważniejszą role w hodowli odgrywa...
Bakterie
Bakterie - najprostsze, prokariotyczne organizmy jednokomórkowe, występujące we wszystkich środowiskach, nawet w tych w których inne organizmy nie są w stanie przeżyć są to organizmy kosmopolityczne. Przetrwalniki - spoczynkowa forma bakterii,...
Krew - podstawowe informacje
Rola - dostarczanie do komórek potrzebnego jej pożywienia aby mogła wyzwolić energię - budulec do rozrostu i regeneracji tkanek - oczyszcza komórki ze zbędnych i szkodliwych substancji np. dwutlenek węgla - niszczy lub unieszkodliwia...
Metabolizm, cykl krebsa, osmoza itd
Metabolizm to wszystkie zachodzące w kom reakcje chemiczne. Warunkiem życia kom jest przemiana materii i tworzące się związki przemiany energetycznej. Metabolizm nie zawsze przebiega tak samo. Procesy katabolizmu i anabolizmu zachodzą...
Zmienność. Rodzaje zmienności. Mutacje.
Zmienność to zjawisko występowania wszelkich różnic między osobnikami należącymi do jednej populacji lub gatunku (zmienność wewnątrzpopulacyjna) oraz między populacjami (zmienność międzypopulacyjna). Efektem zmienności jest brak osobników...
Makro- i mikroelementy, znaczenie dla organizmu człowieka.
Makro- i mikroelementy, znaczenie dla organizmu człowieka. Treść w załączniku.
Odnawialne źródła energii
1. Podział źródeł energii wg odnawialności jest płynny i nieścisły. Kryterium zawierające podobne pozycje, a bardziej ścisłe to kryterium konwencjonalności. a) wybrane źródła konwencjonalne: - paliwa kopalne: węgiel, gaz, ropa naftowa - reakcja...
Różnorodność sposobów rozmnażania się kręgowców, jako przystosowanie się do środowiska życia
Rozmnażanie kręgoustych na przykładzie minoga rzecznego (Petromyzon fluviatilis) Układ rozrodczy minoga składa się z pojedynczego gruczołu rozrodczego: jajnika u samicy , a jądra u samca; produkty ich wypadają do jamy ciała, a z niej przez...
Poziewnik szorstki
RODZINA: WARGOWE OPIS ROŚLINY Chwast jednoroczny, jary, wysokości od 20 do 50 (100) cm. Tworzy prostą, silnie rozgałęzioną łodygę, w węzłach zgrubiałą, w górnej części niekiedy gruczołowato owłosioną. Liście naprzeciwległe są jajowatolancetowate...