Hemofilia
Hemofilia jest chorobą krwi, w której jedno z białek osocza odpowiedzialne za krzepliwość krwi występuje w organizmie chorego w niewielkich lub niemal zerowych ilościach. Istnieje kilka postaci hemofilii. Najpowszechniej występuje w najcięższej...
Mikro-, makroelementy i witaminy
pierwiastek Rola Źródło Skutki niedoboru makroelementy Wapń Składnik kości zębów, niezbędny składnik prawidłowego funkcjonowania mięsni i układu nerwowego Mleko, przetwory mleczne, warzywa liściaste Potas i sód Pobudliwość komórek nerwowych i...
Biologia kod genetyczny transkrypcja translacja mutacje
Kod Genetyczny: Kod genetyczny to kompleksowy wzór, według którego następuje syntezowanie białek. Składające się z 20 różnych aminokwasów białka, mają swoją sekwencję określoną przez kolejne nukleotydy w mRNA. Kod genetyczny składa się z trójek...
Elementy układu rozrodczego - żeńskiego.
Elementy układu rozrodczego żeńskiego: a) wew: jajniki, jaowody, macica, pochwa, b) zew: piersi, srom( wargi sromowe mniejsze i większe, łechtaczka,wzgórek łonowy, ujście pochwy) *jajniki parzyste gruczoly dokrewne leżą po obu stronach trzonu...
Dlaczego niektóre zwierzęta składają stosunkowo dużo jaj, inne mniejszą ilość, a u jeszcze innych zaledwie kilka jaj daje początek młodym organizmom
Rozmnażanie bezpłciowe nie występuje u zwierząt wyższych, ponieważ są one zbyt duże i mają zbyt skomplikowaną budowę, aby był możliwy prosty podział na dwie połowy lub wrastania nowego osobnika z ,,pączka" na...
Omówienie Bakterii. Organizmy żywe: Prokariota i Eukariota
Wszystkie organizmy żywe możemy podzielić na dwie grupy: organizmy, które nie mają wykształconego jądra komórkowego (Prokariota) oraz organizmy mające wykształcone jądro komórkowe (Eukariota). Bakterie są jednokomórkowymi organizmami...
Krew
Krew odgrywa podstawową rolę w funkcjonowaniu organizmu - bez niej życie byłoby niemożliwe. Serce pompuje życiową ciecz przez skomplikowaną sieć naczyń krwionośnych i żył, dostarczając komórkom tlenu i składników odżywczych oraz usuwając...
Mitochondrium
Mitochondrium występuje tylko w komórkach eukariotycznych, natomiast jego odpowiednikiem w komórkach prokariotycznych są mezosomy. Każde mitochondrium zawiera w swym składzie białka (ok.60%), lipidy (ok.34%), RNA i niewielkie ilości DNA. Białka...
Hałas na zdrowie człowieka
Z punktu widzenia psychologii hałas jest dźwiękiem nieprzyjemnym i niepożądanym, powodującym drażliwość, zmęczenie całego organizmu a szczególnie słuchu. Hałas ma wpływ na zdrowie i kondycję człowieka. Jego działanie można rozpatrywać w trzech...
Odżywianie i oddychanie źródłem energii niezbednej do życia - ściaga
SKŁADNIKI POŻYWIENIA – CHEMICZNE: nieorganiczne (woda, sole min.), organiczne. SKŁADNIKI ODŻYWCZE : NA: budulcowe (białka), energetyczne (tłuszcze, węglowodany), regulujące (witaminy, składniki min). SOLE MIN - PIERWIASTKI : NA: makroelementy...
Higiena odżywiania
Utrzymanie dobrego stanu zdrowia w znacznym stopniu zależy od poziomu higieny osób, które produkują, sprzedają, przechowują i przyrządzają żywność. Jeśli któraś z nich zlekceważy zasady higieny, konsekwencją może być ostre zatrucie pokarmowe....
Wykaż bezpośrednie znaczenie genetyki dla człowieka XIX, XX i XXI wieku.
"To zdumiewające, jak niewiele z olbrzymiego zasobu wiadomości o przyrodzie, który nagromadziły nauki ścisłe, przenika do świadomości zwykłych ludzi…" (Francis Crick) Życie ludzkie to ciągłe pytania, na które próbujemy znaleźć odpowiedź....
Węgorz
Węgorz Jest to ryba węrzowatych kształtów, o cylindrycznym przekroju ciała. Jedynie tylko część ogonowa jest mocno ścieśniona w płaszczyznach bocznych. Linia boczna na całej długości ciała ma wyraźny przebieg. U gatunku tego nastąpił całkowity...
Zastosowanie osiągnięć genetyki w hodowli roślin, zwierząt, w medycynie i sądownictwie.
Pomimo dziesiątek lat starań, tysięcy koncepcji, milionów nieudanych prób i miliardów dolarów przeznaczonych na rozwój genetyki, pozostaje ona wciąż zagadką. I choć zdaje się, że naukowcy są coraz bliżej okiełznania otaczającego nas świata -...
Ściąga z tkanek
Nabłonki-zwarty ukł. kom. prawie nie ma subst. miedzykom. umieszczone na bł. podst. i połaczeniami miedzykom. Jednowarstwowe Płaski-zbud ze spłszczonych wielobocznych kom. których jądra umieszczone są centralnie, wyst. w pecherzykach płuc wyściela...
Genetyka
1. DNA-PODSTAWOWY NOŚNIK INFORMACJI GENETYCZNEJ. a)Budowa: z 4 nukleotydów. Każdy nukleotyd składa się z pentozy-deoksyrybozy, reszty kwasu fosforowego i zasady azotowej. Zasady azotowe różnicują nukleotydy(A ademina T tymina C cytozyna G...
Cykl Krebsa w skrócie
Cykl składający się z ciągu reakcji enzymatycznych zachodzący w mitochondriach. Kwas pirogronowy powstały w procesie glikolizy zostaje utleniony (dzięki NAD+), odłącza się cząsteczka CO2 (dekarboksylacja oksydacyjna) i dzięki koenzymowi A powstaje...
Bory Tucholskie
OPISZ WALORY TURYSTYCZNE WYBRANEGO REGIONU NA POTRZEBY RYNKU TURYSTYCZNEGO W POLSCE. Bory Tucholskie to wielkie nieprzebyte połacie lasów, to jeden z najwspanialszych obszarów leśnych w Europie. Urodziwa, w niewielkim stopniu tknięta ręką...
Elementy z działu fotosynteza i oddychanie oraz genetyka - ściąga
ADP - Cząsteczka złożona z adeniny, rybozy i dwóch reszt fosforanowych. Zawiera jedno wiązanie wysokoenergetyczne. W wyniku przyłączenia grupy fosforanowej do cząsteczki ADP tworzy się cząsteczka ATP Aldozy - Cukry proste, w których cząsteczkach...
Choroby hormonalne, Gigantyzm, Karłowatośc, Choroby Tarczycy (nadczynnośc, niedoczynnośc)...
Akromegalia jest następstwem wydzielania nadmiernej ilości somatotropiny u ludzi, u których proces wzrostu się zakończył. W schorzeniu tym występuje nadmierny rozrost kości, tkanek miękkich i narządów wewnętrznych. Choroba powodowana jest...
Organizmy transgeniczne.
W organizmach transgenicznych obcy Dna jest włączony do genomów komórek. Organizmy wyższe, które włączyły do genomów swoich komórek obcy DNA, noszą nazwę organizmów transgenicznych. Terminu tego używa się zwykle tylko w odniesieniu do roślin i...
Adaptacja organizmów do pasożytniczego trybu życia
1. Obecność odpowiednich narządów czepnych umożliwiających przymocowanie pasożyta do ciała żywiciela, np. u tasiemca przyssawki i haczyki. 2. Odpowiedni kształt ciała pozwalający na łatwiejsze usadowienie się w organizmie żywiciela, np....
Ochrona środowiska - podstawy
Pisząc o ochronie środowiska i jej formach nie sposób zacząć inaczej, niż przez zdefiniowanie samego pojęcia ochrony środowiska. Wg Leksykonu Ekologii i Ochrony Środowiska jest to dział ochrony przyrody, zajmujący się ochrona wód, gleb, powietrza...
Dziura ozonowa
dziura ozonowa, znaczny spadek koncentracji ozonu w atmosferze ziemskiej (do 90% średniej koncentracji); jest obserwowana w okolicach bieguna południowego, nad Antarktydą, gdzie pojawia się rokrocznie w okresie wiosennym (od września do...
Fotosynteza
Barwniki asymilacyjne, substancje barwne niezbędne w fotosyntezie, absorbujące światło o określonej długości fali i nadające barwę roślinom. Należą tu np. zielone chlorofile, karotenoidy i fikobyliny o barwach od żółtej do czerwonej. Barwniki...
Wpływ kwasów na środowisko naturalne
Kwasy i ich roztwory ze względu na swój (jak sama nazwa wskazuje) kwaśny odczyn wywierają odpowiedni wpływ na wszystko, co znajduje się w ich otoczeniu. W środowisku Ziemi wyraz „odpowiedni” znaczy „negatywny”, choć nie jest to regułą. Chyba...
Życie,gatunek,roślina,typ,rodzaj
ŻYCIE, Zrozumienie podstawowych procesów życiowych nastąpiło już w 2 poł. XIX w., będąc zwieńczeniem wysiłku poznawczego trwającego od renesansu i oświecenia. Nagromadzone dotychczas fakty pozwalają na podanie kilku (nie wykluczających się)...
Pytania na egzamin z fizjologii dla TiR
SCHARAKTERYZUJ WŁÓKNA ST WŁÓKNA ST- czerwone o wolnym metabolizmie tlenowym, Niska aktywność ATP-azy (3 razy niższa niż w FT) Umiarkowana zdolność do wiązania jonów Ca2+ w siateczce sarkoplazmatycznej Niska Wydajność glokolityczna Umiarkowana...
Przedstaw budowę komórki, scharakteryzuj organelle komórkowe
Wszystkie organizmy żywe ? ludzie, zwierzęta i rośliny ? są zbudowane z komórek. Te najmniejsze części składowe żywej materii są odpowiedzialne za prawidłowy przebieg wszystkich procesów niezbędnych do podtrzymania życia. Mają rozmaite kształty,...
Układy - pokarmowy, oddechowy, rozrodczy, wydalniczy (moczowy), nerwowe, krwionośne.
Układ nerwowy. 1.Mózg- najważniejszy organ (narząd) organizmu, kierujący najważniejszymi funkcjam życiowymi(porusznie się, węch, słuch, smak, dotyk, wzrok, mowa). 2.Rdzeń kręgowy (cały kręgosłup) 3.Tkanki nerwowe. Układ krwionośny....
Budowa męskich narządów płciowych
Budowa męskich narządów płciowych. Męskie narządy rozrodcze: jądra, najądrza, nasieniowody, cewka moczowa, gruczoły rozrodcze męskie: 2 pęcherzyki nasienne, prostata, 2 gruczoły opuszkowo cewkowe (Cowpera), prącie i moszna. Jądra - leżą w...
Ochrona środowiska
ALTERNATYWNE ŹRÓDŁA ENERGII Alternatywne źródła energii to źródła inne niż paliwa kopalne, możliwe do przekształcenia w użyteczne formy energii, np. energia wietrzna, geotermalna, słoneczna, jądrowa, wodna. ZANIECZYSZCZENIA WÓD Woda...
Plastydy rybosomy itd.
Plastydy Plastydy występują tylko u roślin .Posiadają prosty system lamelarny(błoniasty) tworzony przez spłaszczone pęcherzyki ,czyli tylakoidy.Wkomórce bakterii kilka tylakoidów tworzy tzw.chromatofor.Plastydy posiadają własny DNA i własny aparat...
Nasiona - notatka
Owoce : soczyste : owocnia u nich pozostaje przez cały rok mięsista : jagody : wiele nasion, np. ogórek, pestkowce : owocnia z 2 cz. : zewnętrznej mięsistej i wew. O kom. Mocno zdrewniałych, tworzy pestkę, np. wiśnia czereśnia morela. Szupirkowate...
Znaczenie własności fizycznych i chemicznych wody dla procesów życiowych i w przyrodzie nieożywionel.
ZNACZENIE WŁASNOŚCI FIZYCZNYCH I CHEMICZNYCH WODY DLA PROCESÓW ŻYCIOWYCH I W PRZYRODZIE NIEOŻYWIONEJ Woda jest związkiem chemicznym wodoru z tlenem, o wzorze H 2O. Tlen i woda to dwa wielkie koła rozpędowe życia naszej planety. Tlen...
Tłuszcze
Rola w organiźmie i wstęp Tłuszcze to ogólna nazwa wielu związków chemicznych, które prawie bez wyjątku nie rozpuszczają się w wodzie. Są obok węglowodanów i białek trzecią podstawową grupą składników pokarmowych spełniającą w organizmie...
Znaczenie bakterii w przyrodzie i gospodarce człowieka
Bakterie jako najmniejsze organizmy żywe o wielkości przeciętnie od 0,2 do 80 mikrometrów mają znaczącą funkcję w przyrodzie. Dzięki temu, że występują w każdym środowisku, a największe skupiska ich znajdują się w nieczystościach umożliwiają życie...
Żródła i rodzaje zanieczyszczeń powietrza atmosferycznego.
Budowa atmosfery: - troposfera, - tropopauza, - stratosfera, - stratopauza, - mezosfera, - mezopauza, - termosfera, - egzosfera. Troposfera charakteryzuje się spadkiem temperatury w miarę wzrostu odległości od powierzchni Ziemi. Na...
Ewolucja - co to jest, sławni ewolucjoniści, dowody ewolucji
Obecnie na Ziemi żyje około 1,5 miliona gatunków organizmów eukariotycznych, a także wiele gatunków bakterii i sinic. Pewne gatunki są do siebie podobne, inne różnią się znacznie. Od dawna ludzie stawiali sobie pytanie: czy było tak zawsze, czy...
Glony (charakterystyka)
GLONY Zielenice (Chlorophyta) 1.Miejsce występowania : zbiorniki wodne (od wody słonej po słodką) Niektóre gatunki żyją na lądzie (na powierzchni drzew, skał i budynków w wilgotnych, zacienionych miejscach). Jeden gatunek...
Dlaczego warto przechowywać krew pępowinowa?
Krew pępowinowa nazywana jest też krwią łożyskową - to ta sama krew która krążyła w układzie krwionośnym płodu. Jest to krew pobrana z łożyska i części pępowiny tylko bezpośrednio po porodzie. Jest to nieoceniony skarb, który w przyszłości może...
Budowa i rola rdzenia kręgowego
Znajduje się w kanale utworzonym przez kręgi kręgosłupa. Chroniony jest przez kręgosłup, opony i płyn mózgowo ? rdzeniowy. W istocie szarej znajdują się ośrodki rdzeniowe. Istota biała utworzona jest z włókien nerwowych. Włókna wstępujące...
Mrówki - owady społeczne
Mrówki, razem z pszczołami i osami, należą do przedstawicieli rzędu Hymenoptera. Owady te oraz przedstawiciele rzędu Isoptera – termity ( inaczej bielce )są jedynymi grupami, którym udało się stworzyć prawdziwą strukturę społeczną, a nastąpiło to...
Wykaż róznorodność rozmnażania się i rozwój zwierząt oraz biologiczne znaczenie tych procesów.
Rozmnażanie prowadzi do zwiększenia liczby rozmnażających się osobników i jest jedną z ważniejszych cech organizmów żywych. Istota rozmnażania – zwiększenie liczby reprezentantów gatunku, czyli przedłużenie życia gatunku. Podczas mitozy i...
Rozwój fizyczny i motoryczny dziecka w wieku przedszkolnym
Ruch jest czynnikiem niezbędnym dla rozwoju dziecka. Naturalna dla wieku dziecięcego potrzeba ruchu warunkuje stały, a w niektórych okresach życia szczególnie gwałtowny rozwój układu ruchowego i nerwowego. Wszechstronny, spontaniczny ruch jest...
Chemosynteza
Organizmy żywe chemosyntetyzujące (bakterie) wykorzystują do produkcji zw. organicznych energię chemiczną, która wyzwala się w procesie utleniania związków takich jak amoniak, mocznik, CO, H. Jest to proces syntezy związków organicznych z...
Pszczoły
W rodzinie pszczelej wyróżnia się trzy rodzaje osobników – matkę pszczelą, trutnie – żyją jedynie przez kilkanaście tygodni, i robotnice – pszczoły z uwstecznionymi narządami rozrodczymi. Matka znosi jajeczko, po trzech dniach wylęga się larwa....
Ewolucja oddychania.
Oddychanie [respiracja]- proces wymiany gazów pomiędzy żywym organizmem a otaczającym go środowiskiem, zapewniający nieprzerwany dopływ tlenu do tkanek i stałe usuwanie dwutlenku węgla na zewnątrz. Większość roślin, zwierząt i człowiek czerpie...
Ściaga z biologii
Typy tkanek: - łączna, - mięśniowa, - nabłonkowa, - nerwowa. Tkanka nabłonkowa: Lokalizacja: - powierzchnia skóry - ściany pęcherzyków płucnych, naczyń krwionośnych - wewnętrzna warstwa wyściełająca przewód pokarmowy Cechy budowy: - ścisłe...