Opracowania
siedzieć (cicho) jak mysz pod miotłą
‘starać się nie zwracać na siebie uwagi, aby uniknąć niebezpieczeństwa; zachowywać się cicho, spokojnie’; zwrot; Jurek zazwyczaj siedzi jak mysz pod miotłą.
Powinowactwo elektronowe
Jak zjonizować atom? atom elektrycznie obojętny + elektron --> jon jednoujemny Powinowactwo elektronowe : energia wydzielona podczas przyłączania elektronu do atomu. Im większe jest powinowactwo elektronowe (większa jest energia oddawana), tym „chętniej” atom przyłącza elektron. W grupie powinowactwo elektronowe maleje ze wzrostem liczby atomowej, ponieważ im większa jest odległość ostatniej powłoki od jądra, tym mniejsza tendencja do przyłączania kolejnego elektronu...
Pierwsze prawo Kirchoffa
Pierwsze prawo Kirchhoffa mówi, że suma natężeń prądów wpływających do węzła jest równa sumie natężeń prądów wypływających z węzła: I 1 + I 2 + I 3 + ... + I n = I' 1 + I' 2 + I' 3 + ... + I' m
Partycypować
czas. brać w czymś udział, przyłączać się, uczestniczyć. Biznesmen obiecał, że będzie partycypował w kosztach koncertu plenerowego w przyszłym miesiącu, wspomagając organizatorów kwotą umożliwiająca wynajęcie sceny. – Partycypuję w organizacji tego wyścigu kolarskiego oraz wszystkich zawodów sportowych w naszym mieście – pochwalił się znany działacz sportowy w rozmowie z dziennikarzami.
Podstawowe terminy związane z fonetyką
Narządy mowy składają się z wielu elementów biorących udział w powstawaniu głosek, oto one: płuca tchawica i krtań jama gardłowa jama ustna jama nosowa W płucach znajduje się powietrze, które wydychamy. Przez tchawicę trafia ono do krtani, gdzie napotyka na wiązadła głosowe. Ich drgania spowodowane ruchem cząsteczek powietrza wywołują dźwięki. Ogromną rolę w procesie mówienie odgrywa także jama ustna, w skład której wchodzą: podniebienie miękkie i twarde, wargi, zęby, dziąsła i język....
Pisownia liczebników i dat
• kropkę stawiamy po cyfrach arabskich oznaczających liczebniki porządkowe; Pracownik biblioteki zaczął przeglądanie dzieł Mickiewicza od 3. tomu . (czyli od trzeciego tomu) Mój dziadek mieszka na 5. piętrze . (czyli piątym piętrze) Próba powidła się dopiero za 2. razem . (czyli za drugim razem) • nie należy pisać cyframi liczebników, do których dodajemy końcówki przypadków lub końcową część wyrazu: źle dobrze 2-go października 2 października...
Inna klasyfikacja zaimków
Ze względu na znaczenie zaimki można sklasyfikować również tak: • osobowe: ja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one; Ja mam na ten temat inne zdanie. One powinny wiedzieć o tym lepiej. • wskazujące: ten, ta, to, tamten, tamte, tamci, tu, tam, ów, tędy, tamtędy; Tam , w dolinie jest mój dom. Tu można wynająć przytulny i niedrogi pokój. • pytające: kto?, co?, jak?, gdzie?, kiedy?, który?, jaki?; Jak byś się zachował na moim miejscu? Kiedy planujesz powrót do...
wypić kielich goryczy
‘doświadczać cierpienia, trudności, poważnych kłopotów’; zwrot, bibl. (Mt 26, 39: „Ojcze mój, jeśli to możliwe, niech mnie ominie ten kielich!.”); (…) nie ominęła mnie żadna zniewaga, żadna krzywda, że wypiłem ten kielich goryczy do dna. – S. Bąba; Wszystkie próby oddalenia/tak zwanego kielicha goryczy (…) zawiodły – Z. Herbert.
Reformy wewnętrzne Austrii, Prus i Rosji w XVII i I połowie XVIII wieku
Reformy administracyjne Reformy wojskowe Reformy gospodarcze Reformy systemu oświaty Rosja – Piotr I Wielki, Katarzyna II • ustanowiono ministerstwa (kolegia) • wprowadzono nowy podział administracyjny kraju • Cerkiew została podporządkowana państwu • wojsko zorganizowano według wzorów zachodnich • rozpoczęto rozbudowę floty • stolicę państwa przeniesiono do Petersburga • rozwój manufaktur– zwiększenie wysokości podatków • rozwój...
Stopniowanie przysłówków
Przysłówki pochodzące od przymiotników podlegają stopniowaniu: stopień równy stopień wyższy stopień najwyższy stopniowanie regularne szybko wolno szybciej wolniej najszybciej najwolniej stopniowanie nieregularne dobrze dużo lepiej więcej najlepiej najwięcej stopniowanie opisowe interesująco beztrosko bardziej interesująco mniej beztrosko najbardziej interesująco najmniej beztrosko...
Sublimacja i resublimacja
Sublimacja to bezpośrednia zmiana stanu stałego w gazowy z pominięciem stanu ciekłego. Resublimacja to proces odwrotny do sublimacji polegający na bezpośredniej zmianie stanu gazowego w stały.
wierutne kłamstwo
‘wymysł, nonsens, bzdura’; wyr. rzecz., stp. przym. wirudny ‘prawdziwy, skończony’.
nóż się komuś w kieszeni otwiera
‘kogoś coś oburza, irytuje, wyprowadza z równowagi’; zwrot; Jak patrzę na niektórych kolegów, to mi się nóż w kieszeni otwiera.
dobrymi chęciami piekło jest wybrukowane
‘zamiary i pragnienia nie starczą do osiągnięcia celu, potrzebne jest skuteczne działanie’; fraza, relig.; przysł. wykorzystane w wypowiedzeniu; Mówi się, że piekło jest wybrukowane dobrymi chęciami, ale dobrymi wysiłkami wybrukowane jest niebo. – J. Twardowski.
wiercić komuś dziurę w brzuchu
‘uporczywie o coś prosić, coś przypominać,domagać się czegoś’; zwrot; (...) nie będę panu wiercić dziury w brzuchu/pytając co pan sądzi o Mertonie (...). – J. Twardowski.
Kwiat
Kwiat jest organem generatywnym , charakterystycznym dla roślin okrytonasiennych. Na ogół jest obupłciowy. Składa się z przekształconych liści zarodnionośnych oraz niezwiązanych bezpośrednio z rozmnażaniem liści płonych. Zbudowany jest z dna kwiatowego, na którym osadzone są pozostałe części kwiatu, jak okwiat, pręcikowie i słupkowie (lub pojedynczy słupek), czasem miodniki (w kwiatach owadopylnych). Schemat budowy kwiatu roślin okrytozalążkowych (wg Encyklopedii PWN) Dno...
Czasowniki nieregularne
Czasowniki nieregularne zmieniają w temacie 2. i 3. osoby liczby pojedynczej samogłoskę a -> ä lub e -> i / ie fahr en lauf en ich fahr e lauf e du f ä hr st l ä uf st er/sie/es f ä hr t l ä uf t wir fahr en lauf en ihr fahr t lauf t sie/Sie fahr en lauf en Podobnie odmieniamy czasowniki: empfangen, fallen, fangen, gefallen, graben,...
mieć końskie zdrowie
‘być bardzo silnym i zdrowym’; zwrot; On to ma końskie zdrowie, choroby omijają go z daleka. – Internet.
Bezpieka
rzecz. ż (pot.) Służba Bezpieczeństwa (wcześniej Urząd Bezpieczeństwa), służby specjalne w PRL, zajmujące się oficjalnie zapewnieniem porządku publicznego, a w rzeczywistości inwigilacją i prześladowaniem środowisk opozycyjnych, tłumieniem myśli demokratycznej i ochroną panującego ustroju, w którym nie mogło być miejsca na swobodne wyrażanie poglądów, prawo do strajku, wolne wybory. KOMENTARZ W bezpiece pracowali nie tylko zawodowi funkcjonariusze, ale także tajni...
Województwo
Mieszkańcy województwa z mocy prawa tworzą wspólnotę regionalną. Ludzie mieszkający na tym samym terytorium wypracowują uznawane przez ogół wartości i normy postępowania. Obecnie tradycyjne społeczności lokalne (wsie, małe miasteczka) ulegają zmianom w związku z dużą ruchliwością społeczną (np. wyjazdy do pracy, w celu dalszego kształcenia się). Dla ich integracji powołuje się różnego rodzaju instytucje, organizacje i stowarzyszenia. Jedną z nich jest województwo. Uważa się, że połączenie...
Faszyzm włoski i niemiecki w okresie międzywojennym
Komunizm radziecki nie był jedyną ideologią totalitarną w Europie międzywojennej. Równocześnie rozwijała się bowiem, podobna do niego pod wieloma względami, doktryna faszystowska. Jej kolebki szukać należy we Włoszech, a przyczyn powstania tego prądu – w ówczesnej sytuacji gospodarczej panującej na tym terenie. Włochy, mimo iż należały do zwycięskiego w I wojnie światowej bloku – Ententy, nie wyszły z niej wzmocnione. Przeciwnie, gospodarka nastawiona na wydatki wojenne, nie mogła...
chodzić jak błędna owca
‘chodzić w zamyśleniu, bez celu, nie wiedząc, co ze sobą zrobić, zachowywać się jak osoba nieprzytomna; błądzić, błąkać się’; zwrot, bibl. (Ps119, 176: „Błądzę jak owca, która zginęła (…)”; Iz 53, 6: „Wszyscy pobłądziliśmy jak owce, każdy z nas się zwrócił ku własnej drodze.”);
drzeć z kimś koty
‘kłócić się, awanturować, użerać, być z kimś w konflikcie’; zwrot, gry – być może od zachowania przy grze w kości, zwanej kotami; (…) to są kraje ciągle drące ze sobą koty, takie jak Korea Północna i Korea Południowa (…). – W. Łysiak.
Sceptyczny
przym. człowiek odnoszący się z rezerwą do różnych zagadnień, zachowawczy, nieufny, wątpiący. Kuba zawsze sceptycznie podchodził do rzeczywistości, nigdy nie wierzył pogłoskom i rozmaitym opiniom na jakiś temat, jeżeli nie pochodziły ze sprawdzonego źródła albo sam nie był świadkiem wydarzenia. Dlatego kiedy jego młodszy brat przyniósł ze szkoły sensacyjną wiadomość, że wakacje mają zostać przedłużone o miesiąc, jak zwykle sceptyczny (M. lp) Kuba nie uwierzył. KOMENTARZ...
być w siódmym niebie
‘czuć się szczęśliwym, zadowolonym; bardzo się cieszyć’; zwrot, relig.; niebo – górna strefa świata, nadziemska kraina szczęśliwości, przeciwstawna piekłu; siedziba Boga, bóstw i duchów wybranych zmarłych; żydowska i muzułmańska kosmografia wyróżnia siedem nieb, w ostatnim – siódmym niebie znajduje się siedziba Jehowy bądź Allacha i najwyższych aniołów (por. bibl.trzecie niebo: „Znam człowieka w Chrystusie, który (…) został porwany aż do trzeciego nieba.” – 2 Kor 12, 2); Kiedy się...
mówić bez ogródek
‘wypowiadać się szczerze, otwarcie, bez zbytecznych wstępów i omijania drażliwych tematów’; zwrot (por. ogródka );
Zaimki wskazujące (Demonstratives)
Wyróżniamy cztery zaimki wskazujące: liczba pojedyncza this ten, ta, to this woman ( ta kobieta ) that tamten, tamta, tamto that man ( tamten mężczyzna ) liczba mnoga these ci, te these children ( te dzieci ) those tamci, tamte those dogs ( tamte psy ) Podstawową funkcją zaimków wskazujących jest określenie położenia ludzi, rzeczy, roślin i zwierząt. Ponadto korzystamy z nich: do...
udowadniać, że nie jest się wielbłądem
‘przekonywać o czymś, co jest oczywiste, dowodzić czegoś, co jest bezsprzeczne’; zwrot; Dziś człowiek musi udowadniać, że nie jest wielbłądem . – W. Łysiak.
kamień spadł komuś z serca
‘ktoś odczuł ulgę, kiedy pozbył się problemu, zmartwienia’; zwrot; Tak się cieszę, po prostu kamień spadł mi z serca. – TVP 2.
puścić płazem
‘okazać pobłażliwość, wybaczyć komuś, nie karać kogoś za coś’; zwrot, milit. (por. coś ujdzie/uchodzi/uszło komuś płazem); Jęz.
Zaimki pytające (Interrogativpronomen)
W języku niemieckim rozróżniamy następujące zaimki pytające: - wer – kto Wer spielt Klavier? - wessen – czyj, czyja, czyje Wessen Gepäck ist das? - wem – komu Wem schenkst du die Ohrringe? - wen – kogo Wen lädst du zur Party ein? - was – co Was willst du heute machen? - was für ein, was für eine, was für… – jaki, jakie, jaka, jakie ; Was für einen Badeanzug möchtest du? - welcher , welche, welches, welche? – jaki, jaka, jakie ;...
Tkanka okrywająca
Tkanka okrywająca chroni roślinę przed niekorzystnym wpływem czynników zewnętrznych oraz nadmiernym parowaniem wody, zapewniając równocześnie roślinie kontakt ze środowiskiem zewnętrznym. Wyróżnia się tkankę okrywającą pierwotną (skórkę) i wtórną (korek). – Skórka występuje na młodych organach roślinnych. Utworzona jest z jednej warstwy komórek. Różnice w budowie skórki uwarunkowane są warunkami życia rośliny oraz funkcją organu, który skórka pokrywa. Wytwory skórki Epiderma...
Utracjusz
JULIASIEWICZOWA Ciociu! Zbyszko cofa, co powiedział. Powrócił do rozumu... i przeprasza ciocię. Dulska płacze. ZBYSZKO podchodzi ku niej, całuje ją w rękę i mówi cicho Przepraszam mamę za to... A psiakrew... psiakrew! DULSKA do Juliasiewiczowej No widzisz... znów klnie. JULIASIEWICZOWA Ach, to głupstwo! To nie ma znaczenia. ZBYSZKO z wybuchem Ma, ma znaczenie! Ma! JULIASIEWICZOWA Cofasz się? ZBYSZKO Tak... tak... będę tym, kim byłem! A! Możecie być dumni! (z wybuchem...
Pojęcia i wielkości fizyczne opisujące falę
Źródło fali Fale mechaniczne nie powstają w próżni. Źródłem fali jest drgające ciało przekazujące swoje drgania cząsteczkom ośrodka, w którym się znajduje, dzięki czemu fala może się rozprzestrzeniać. Powierzchnia falowa Powierzchnia falowa to zbiór punktów, w których znajdują się cząsteczki ośrodka będące w tej samej fazie ruchu. Fala płaska Fala kulista Gdy powierzchnia falowa jest płaska, mówimy, że fala jest płaska,a gdy jest w kształcie sfery –...
Industrialny
przym. przemysłowy. Wschodnia strona miasta to tylko małe domki i otaczające je łąki, za to zachodnia była bardzo industrialna (M. lp), wszędzie wznosiły się dymiące kominy, widać też było szyby kopalń, hałdy żużla i popiołu. Znany śląski fotograf często zamieszczał taki industrialny (M. lp) pejzaż na swoich zdjęciach. KOMENTARZ Rzadko dziś używane słowo industrializacja oznacza uprzemysłowienie.
Another, other, others, the other, the others
another, other, others, the other, the others zaimek tłumaczenie występuje another inny, następny z rzeczownikiem z one lub samodzielnie Yesterday I was watching two dogs.One was running around a tree, another (one) was digging in the ground. other inni, inne z rzeczownikiem lub z ones Those jeans are too small. Could you show me some other jeans (ones)? others inni, inne...
dostać/mieć szlaban na coś
‘dostać, mieć zakaz na coś’; zwrot, kolej.; Polacy dostali szlaban na pracę do 2009 r. – GW; Rodzice byli wściekli, dostałem szlaban na komputer (…). – „Victor J”.
być Judaszem
‘być obłudnym, podstępnym, fałszywym, być zdrajcą’; zwrot, bibl. ( Judasz – jeden z dwunastu apostołów, który zdradził Jezusa i wydał go za trzydzieści srebrników wysłannikom Sanhedrynu; Mt 26, 14-16; Mk 14, 10-11; Łk 22, 1-6); (…) ale są i fuszerzy obrzydliwi, niedźwiedzie źle się przysługujący; albo też judasze z miną z głupia frant, dobroduszną i obleśną, źle podpowiadający . – K. Makuszyński, Bezgrzeszne.
ruja i porubstwo
‘coś zdrożnego, niemoralnego, gorszącego; rozwiązły, rozpustny, wyuzdany sposób życia kogoś, jakichś ludzi’; wyr. rzecz., hist. liter. Tego wyrażenia użył H. Sienkiewicz, odpowiadając na ankietę „Kuriera Teatralnego” w sprawie oceny repertuaru modernistycznego w 1903 r.
Tasiemce
Tasiemce są także pasożytami wewnętrznymi. Ich długienciało składa się z główki , szyjki oraz wielu członów , przy czym najmłodsze człony powstają dzięki podziałom w szyjce. Tasiemce wchłaniają strawiony pokarm żywiciela przez powłokę ciała. Są obojnakami . Rozwój ich jest złożony–na ogół z kilkoma pokoleniami larw i co najmniej jednym żywicielem pośrednim . Żywicielami pośrednimi mogą być bezkręgowce wodne i ryby lub ssaki roślinożerne. Żywicielem ostatecznym jest ssak drapieżny lub...
Gmina
Jest podstawową jednostką samorządu terytorialnego, a zarazem wspólnotą zamieszkujących ją ludzi. Mieszkańcy gminy w różny sposób mogą realizować swoje prawo do podejmowania decyzji w sprawach dotyczących ich najbliższego otoczenia. Najważniejszym z nich jest możliwość uczestniczenia w powoływaniu władz gminy. Ze względu na wykonywane zadania władze gminy można podzielić na uchwałodawcze i wykonawcze. Władzą uchwałodawczą w gminie jest rada gminy (w miastach rada miejska), rolę zaś organu...
pluć sobie w brodę
‘mieć do siebie pretensje o niewykorzystaną sytuację, szansę’; zwrot; Teraz dopiero musi pluć sobie w brodę.
bać się własnego cienia
‘bać się wszystkiego, być zalęknionym, zastraszonym, przesadnie ostrożnym’; zwrot;
nabić kogoś w butelkę
‘oszukać kogoś, zwodzić, celowo wprowadzić w błąd’; zwrot; Posłowie nabici w butelkę (tyt.) – „Polityka”; Przemysłowe metody w rolnictwie i przetwórstwie często powodują fałszowanie produktów i nabijanie klientów w butelkę. – „Ozon”.
robić z gęby cholewę
‘nie dotrzymać danego słowa, nie wypełnić zobowiązania’; zwrot, pot.
Inwersja (Inversion of the verb)
Inwersja, czyli przekształcenie konstrukcji zdania twierdzącego w zdanie pytające, występuje w języku angielskim, kiedy zdanie rozpoczyna się od następujących przysłówków i zwrotów przysłówkowych: hardly /scarcely ever rzadko kiedy Hardly / scarcely ever do we meet the Browns. ( Rzadko kiedy spotykamy Brownów. ) never nigdy Never again will I make the same mistake. ( Nigdy więcej nie popełnię tego samego błędu. ) no sooner… than…...
Części zdania i ich funkcja
Określając części zdania, dokonujemy tzw. analizy logicznej. Wyróżniamy pięć części zdania: podmiot, orzeczenie, przydawkę, dopełnienie, okolicznik. Każdy z tych elementów zdania odgrywa inną rolę. Jak najłatwiej zorientować się, z czym mamy do czynienia? Przede wszystkim musisz zapamiętać, jakie części mowy wyrażają daną część zdania i na jakie pytanie odpowiadają. Analiza składniowa wiąże się więc z rozbiorem gramatycznym. Podstawowymi częściami zdania są podmiot i orzeczenie,...
trafić jak kulą w płot
‘powiedzieć coś nietrafnie, nie na temat lub zrobić coś niewłaściwie, niestosownie’; zwrot; Jeśli zaś Miodowiczowi, w tym stwierdzeniu dotyczącym estetyki, chodziło o przymioty intelektualne świadka, to też trafił jak kulą w płot (…). – „Angora”.