Wstęp. W miarę rozwoju ludzkości wpływ człowieka na przyrodę jest coraz większy. Wzrastające uprzemysłowienie spowodowało wiele nieodwracalnych zniszczeń. Dziś wiadomo już, że nasza planeta przetrwa, jeśli na całym świecie podejmowane będą...
1. Historia : Zjawisko promieniotwórczości zaobserwował po raz pierwszy francuski uczony Henri Becquerel. 23 listopada 1896r. zawiadomił Akademie Nauk, ze kawałki soli uranowej, przechowywane przez sześc miesięcy w zupełnej ciemności wysyłają...
Współczesna chemia powstała w ok.1660r., kiedy Boyle zdefiniował pierwiastki i związki chemiczne. Wszystkie wcześniejsze badania nad substancjami i ich przemianami związane były z astrologią, filozofią i praktykami magicznymi. Nazywano je...
Alkohol etylowy lub etanol to związek organiczny z grupy alkoholi o wzorze C2H5OH. W temperaturze pokojowej jest to bezbarwna, palna ciecz o charakterystycznej woni i piekącym smaku. · lepkość dynamiczna 10C - 1,449cP; 20C - 1,192cP; 30C -...
1 sierpnia 1774 angielski chemik Priestley po raz pierwszy otrzymał tlen, ogrzewając czerwony proszek znany obecnie pod nazwą tlenku rtęci. Nazwał otrzymany gaz powietrzem deflogistonowanym. Priestley stwierdził, że jego powietrze deflogistonowane...
Białka należą do najważniejszych związków organicznych, potrzebnych żywemu organizmowi .Można je znaleźć w niemal każdej części organizmu zwierząt, roślin, a nawet wirusów. Jest ono podstawą życia biologicznego. Białka powstają w wyniku...
MYDŁA to sole sodu lub potasu wyższych kwasów karboksylowych, głównie stearynowego i palmitynowego. Ulegają hydrolizie anionowej i mają odczyn zasadowy. Mydła sodowe są twarde i białe, mydła potasowe szare i maziste. Mydła obniżają napięcie...
Większość pierwiastków chemicznych występuje w postaci dwu lub większej liczbie typów atomów, różniących się między sobą liczbą atomów w jądrze. Wyróżniamy np. trzy typy atomów wodoru (H), pięć typów atomów węgla (C) oraz 16 typów ołowiu (Pb) .Te...
Ekstrakty roślinne to wyciągi z roślin, a dokładniej wyciągi z ich kwiatów, liści, kory, owoców lub korzeni. Zawierają one: garbniki, flawonoidy, saponiny, olejki eteryczne, śluzy, witaminy i inne cenne substancje. Mają właściwości lecznicze,...
1. Co to jest alkohol? Alkohole są związkami organicznymi, w których cząsteczkach występuje przynajmniej jedna grupa -OH, nazywana grupą wodorotlenową lub grupą hydroksylową. Zatem najbardziej ogólnym wzorem alkoholi będzie R-OH. Słowo alkohol...
wodorotlenek + kwas --> sól + woda(H2O) metal + kwas --> sól + wodór(H2) tlenek metalu + kwas --> sól + woda(H2O) sól + sól --> sól + sól wodorotlenek + bezwodnik kwasowy --> sól + woda(H2O) tlenek metalu + bezwodnik kwasowy --> sól sól +...
Alkoholizm jest nałogiem , a nie przyzwyczajeniem , ze wszystkimi cechami różniącymi nałóg od przyzwyczajenia , a zatem z występującą w nim bardzo dużą zależnością psychiczną , fizyczną , ostrymi objawami abstynencji oraz zjawiskiem...
Zatrucia spowodowane toksycznymi środkami przemysłowymi W przemyśle i gospodarce wykorzystuje się ponad 60 tysięcy różnych związków chemicznych, przy czym każdego roku przybywa średnio około 600 nowych. Wiele z nich wykazuje wysoką toksyczność...
Skład pierwiastkowy skorupy ziemskiej: Skorupa Ziemska (litosfera) jest zbudowana ze skał utworzonych z minerałów. W ich skład wchodzą przeważnie minerały skałotwórcze, które stanowią stosunkowo nieliczna grupę. Pozostałe jakkolwiek wysterują w...
Krzem - Jest pierwiastkiem chemicznym o liczbie atomów 14, masie atomowej 28,086. Należy do IV grupy układu okresowego pierwiastków. Topnieje w temperaturze 1420 C, wrzeje zaś - w 2600 C. Jest rozpuszczalny w zasadach i odporny na działanie...
Alkany - węglowodory nasycone, u których wszystkie atomy węgla połączone są pojedynczymi wiązaniami, wzór ogólny- CnH2n+2; wszystkie palne, C1-C4- gaz (gaz ziemny), C5-C16- ciecz (ropa naftowa), C17-... – stałe (parafina), nie ulegają reakcją...
JAK ZAPOBIEGAĆ? o okazywać dziecku ciepło i czułość, o rozmawiać, nie unikać trudnych tematów, o słuchać uważnie i nie lekceważyć jego problemów, o służyć radą i być, kiedy Cię potrzebuje, o nie oceniać i nie porównywać z innymi, o...
1.Pierwiastki o liczbie atomowej 82 są nietrwałe bo ich jądra atomowe zawierają zbyt dużo eutronów . Przy takiej dużej liczbie neutronów , neutrony już nie stabilizują jądra. 2.Istotą przemian promieniotwórczych jest przemiana wewnątrz jądra...
Występowanie i skład chemiczny gazu ziemnego Gaz ziemny występuje jako składnik towarzyszący ropie naftowej lub niezależnie od niej, w okolicach, w których nie stwierdza się występowania ropy. Ze względu na skład wyróżnia się dwa podstawowe...
METALE Dobrze przewodzą ciepło i elektryczność, można obrabiać je mechanicznie poprzez: - kucie - walcowanie - cięcie - piłowanie - wiercenie - szlifowanie Metale dzielimy na metale lekkie np. tytan, sód, wapń, glin. I metale ciężkie np....
Alkohol etylowy jest głównym składnikiem wszystkich trunków, takich jak piwo, wino, wódka czy whisky. W temperaturze pokojowej jest to bezbarwna, palna ciecz o charakterystycznym zapachu. Szybko się utlenia i spala niebieskim płomieniem. Jego 95%...
WITAMINA B12 Witamina B12, kobalamina, cyjanokobalamina, witamina z grupy B, rozpuszczalna w wodzie. Głównym jej źródłem są produkty zwierzęce, zwłaszcza wątroba i mleko. W niewielkim stopniu jest tworzona przez bakterie w przewodzie...
Co to jest promieniotwórczość? Promieniotwórczość naturalną odkrył A.H. Becquerel , który stwierdził, że różne związki uranu wywołują zaczernienie emulsji fot. Systematyczne badania tego zjawiska podjęte przez Marię Skłodowską-Curie i P....
Peptydy jako podstawowy składnik białek Peptydy - związki zbudowane z kilku (conajmniej dwóch) reszt aminokwasowych. Peptydy zbudowane z dwóch reszt aminokwasowych to dwupeptydy, z trzech - tripeptydy, z czterech - tetrapeptydy itd. (Do 10...
Tworzywa sztuczne (potocznie nazywane plastikami lub masami plastycznymi) to materiały, które mają za zadanie zastąpić materiały tradycyjne, tj. drewno, skórę, szkło, metal. Często otrzymuje się je z polimerów poprzez reakcje chemiczne lub...
Kwasy Kat: H An:bztl: niemet z reszty kw tl: tlen gaz z H2O Zasady Kat: a) H z H2O (jeżeli metal z cząst zasady przed H) b) Met (jeżeli za H) An: O2 z OH- Sole Kat: a) H, jeżeli metal przed H b) metal, jeżeli za H An: a) tlen z...
WAPŃ (calcium) Podstawowe wiadomości o wapniu Ca, calcium jest to pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 20, masie atomowej 40,08. Należy on do grupy berylowców; jest to miękki, lekki, srebrzystobiały metal; o temperatura topnienia 839C,...
Samozapłon - samorzutne zapoczątkowanie spalania (np. wybuchu), nie wymagające inicjującego działania iskry elektrycznej lub płomienia. Może nastąpić w mieszaninach gazów, cieczy palnych oraz niektórych ciał stałych (np. substancje piroforyczne) z...
1. Węglowodory nien składają się z at C i H ale między at C występ wiąz wielokrotne 2. Otrzym węglow nienasyconych Węglowodory nienasycone podobnie jak alkany uzyskuje się z ropy naftowej a) w wyniku silnego ogrzewania probówki zawierającej...
CHEMIA Zadanie 1. Uzupełnij zdanie: Substancje biorące udział w reakcji chemicznej nazywamy ........................ , a te, które powstają w wyniku reakcji - ........................ . Zadanie 2 Karoseria samochodów ulega...
Ogólna charakterystyka: Kwaśny deszcz jest popularnym sposobem nazywania całego zakresu efektów - kwaśnych opadów. Kwaśne opady to kwaśne zanieczyszczenia powietrza, które mogą znajdować się w kwaśnym deszczu, ale mogą również występować w...
Katalizator to substancja, której obecność w układzie reagentów wywołuje zmianę szybkości reakcji chemicznej. Bierze udział w zachodzących reakcjach, jednakże tak, że pozostaje po ich zajściu w niezmienionej ilości i postaci chemicznej, w związku...
Substancje wytwarzane przez mikroorganizmy, głównie przez różne gatunki grzybów. Mają zdolność hamowania wzrostu lub niszczenia mikroorganizmów, także chorobotwórczych. Działają przeciwbakreryjnie, przeciwwirusowo, przeciwgrzybiczo i...
Izotopy są to zbiory poszczególnych nuklidów, czyli atomów o tej samej liczbie atomowej. Atomy izotopów, mając tę samą liczbę atomową, różnią się między sobą liczbą masową (mają różną liczbę neutronów). Istnienie izotopów okrył w 1913 r. J.J....
Roztwór-mieszanina jednorodna, czyli homogeniczny układ wieloskładnikowy Koloid-mieszanina niejednorodna o rozdrobnieniu koloidalnym. Koloidu nie da się rozdzielić przez sączenie. Zawiesina-mieszanina niejednorodna o rozdrobnieniu...
Białko BUDOWA BIAŁKA Białko składa się ze stu tysięcy i więcej cegiełek. Te cegiełki to aminokwasy. Z około 22 rozmaitych aminokwasów mogą powstać wprost nieograniczone struktury, kombinacje, zestawienia. Precyzyjne ich ułożenie decyduje...
TWORZYWA SZTUCZNE Materiały, których głównymi (niekiedy jedynymi) składnikami są polimery; mogą zawierać też pigmenty, plastyfikatory, wypełniacze, antypireny i in.; dzieli się je wg głównego składnika (m.in. poliamidy, poliestry) oraz...
Środki piorące i czyszczące, do których zaliczamy mydła oraz syntetyczne detergenty, należą do związków powierzchniowo czynnych. Ich wodne roztwory mają zdolność usuwania brudu, czyli mieszaniny składającej się z sadzy, krzemionki, soli...
Mydła SPIS TREŚCI: 1. Co to jest mydło? 2. Dlaczego woda zwykle nie wystarcza do usunięcia brudu? 3. Do czego służą detergenty? 4. Jaka jest budowa mydła? 5. Jak się usuwa brud? 6. Reakcja zmydlania 7. Co to jest twarda woda? 8....
Zwykle pod pojęciem źródła energii rozumie się źródło energii pierwotnej (nie przetworzonej) paliw, jądrowej, wód, wnętrza Ziemi oraz energii wiatrowej, promieniowania Słońca i reakcji chemicznych. Podstawowym źródłem energii dla Ziemi jest...
1) Co to jest alkohol etylowy??: Według Multimedialnej Encyklopedii PWN 2000 alkohol etylowy to: ETYLOWY ALKOHOL, etanol, pot. alkohol, C 2H5OH, związek org., pochodna etanu; ciecz o charakterystycznym zapachu, temp. wrz. 78,4C, miesza się z wodą,...
Szkło - mówiąc ten wyraz myślimy o najczęściej przezroczystym ciele stałym, z którego zrobione są przedmioty, z którymi spotykamy się na każdym kroku – m.in. szklanki, talerze, żarówki, szyby, ekrany monitorów itp. Zobaczmy jednak, co na temat...
1. Synteza i rola kwasów żółciowych. Stanowią 50% składników żółci. Są wytwarzane w hepotocytach, podlegają procesowi czynnego wydzielania do mikrokanalików żółciowych i po zagęszczeniu w pęcherzyku żółciowym są wydalane dalej drogami...
1 Węgle kopalne to: węgiel kamienny (około 88% pierwiastka C), węgiel brunatny (65-72%), szungit (99%), antracyt (96%) i torf (60%). Pokłady węgla powstały ze szczątek roślinnych w wyniku bituminizacji. Większość złóż węgla formowała się od...
Tłuszcze są bardzo ważną grupą estrów o dużym znaczeniu gospodarczym, biologicznym. Tłuszcze jadalne są pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego. Do tłuszczów pochodzenia zwierzęcego zaliczamy m.in. masło, słoninę, smalec, łój. Do tłuszczów...
Substancje, których nie można rozpuścic w wodzie, w kwasach, w roztworach alkalicznych lub w roztworach substancji kompleksujących, rozkłada sie przez stapianie w tyglach z odpowienimi topnikami. Topniki, stosowane do stapiania z próbkami, dzielą...
Kolbę kulistą z trzema szyjami poj. 500 ml napełnia się wraz z 10.20 g zagęszczonego roztworu słomy makowej mającego zawartość morfiny 80.8% wag., 425 ml toluenu. Kolbę reakcyjną wyposaża się w mieszadło mechaniczne, termometr, łapacz...
Alkohol to środek odurzający, silnie wpływający na psychikę, funkcjonowanie organizmu i zachowania człowieka. Jest znany i pity na całym świecie, co wcale nie oznacza, że jest to substancja zdrowa i godna polecenia. Uzależnienie od alkoholu ,...
Folia przylega do żywności z dwóch powodów- jest elastyczna i po rozciągnięciu próbuje powrócić do poprzedniej formy. Jest również naładowana ładunkiem statycznym ,który przyciąga wiele produktów. Sekret elastyczności kryje się w budowie molekuł....