A-( akseroftol) , mleko, masło, pomidory, papryka:warunkuje normalny stan skóry nabłonków siatkówki oka, prawidłowy wzrost, wzmaga odporność na zakażenia ropne : kurza ślepota, choroby śluzówek , gruczołów potowych, zahamowanie wzrostu D- (...
Kokaina – jest alkoidem otrzymywanym z liści rośliny o nazwie koka, której największe uprawy znajdują się w Ameryce Południowej – Boliwii i Peru. Charakteryzuje się ona silnym działaniem pobudzającym – wprowadzającym układ nerwowy w stan...
Kwaśne deszcze Źródłem kwaśnych deszczów, zagrażających zarówno lasom jak i zabytkom, jest zanieczyszczenie atmosfery. Te żrące opady są rezultatem reakcji z udziałem lotnych węglowodorów, dwutlenku siarki, tlenków azotu...
Zdolność układu nerwowego do odbierania bodźców świetlnych i przetwarzania ich w mózgu na wrażenia wzrokowe jest określana jako zmysł wzroku. Anatomiczną postacią tego zmysłu jest narząd wzroku, który składa się z gałki ocznej, aparatu ochronnego...
1.Historia badań: A)J.Z.Jansen: opisali wiele kom. obserwowanych przez mikroskop B)R.Hooke – 1665 – „Micrographia”, ogłosił wyniki badań korka, stwierdzając iż składa się z małych przestrzeni oddzielonych przegrodami C)A. von Leuvenhoek – 1674...
Od dnia narodzin człowiek rozwija się i stopniowo z bezradnego dziecka, niezdolnego do zadbania o siebie, staja się niezależną istotą ludzką. W tym czasie ciało rozrasta się kilkakrotnie w stosunku do początkowej wielkości i osiąga dziesięć razy...
Rodzaje naczyń krwionośnych: tętnice, żyły, naczynia włosowate. Porównanie tętnicy i żyły: zarówno tętnica jak i żyła mają 3 warstwy ścian, jednak u tętnicy środkowa warstwa (mięśniowa) jest grubsza niż u żyły, ponieważ krew z serca wypływa pod...
Ryjówki nadrzewne Ryjówki nadrzewne z rzędu Scandentia w większości prowadzą nadrzewny tryb życia, chociaż występują tez gatunki naziemne. Są mieszkańcami deszczowych lasów tropikalnych. Uważa się je za najbardziej pierwotna formę ssaków...
Witamina ''Witamina'' - organiczny związek chemiczny, substancja egzogenna dla określonego organizmu. Nazwa pochodzi od łacińskich słów vita (życie) i amina - związek chemiczny zawierający grupę aminową (w rzeczywistości nie wszystkie...
Przewód pokarmowy człowieka rozpoczyna się JAMĄ USTNĄ – w której pokarm ulega rozdrobnieniu, tam pod wpływem śliny rozpoczyna się trawienie, pokarm dostaje się do jamy ustnej przez otwór ustny ograniczony wargami, zęby u dorosłego człowieka 32,...
NARZĄDY RUCHU- dzielimy na układ mięśniowy i szkieletowy Ich zadaniem jest zmienianie położenia ciała, zmienianie położenia względem siebie oraz utrzymać odpowiednia postawę i zamortyzowanie upadków. Kości : długie(ramienna, łokciowa)kości...
Sen jest przeciwieństwem stanu czuwania; jest to stan obniżenia wrażliwości na bodźce i częściowej bezwładności organizmu oraz spowolnienia jego funkcji; połączony ze zniesieniem przytomności, występujący okresowo u człowieka oraz u zwierząt z...
Czy współistnienie z osobą zarażoną wirusem HIV stanowi zagrożenie? Czy obawa kontaktu, oraz napiętnowanie, jakim poddawani są nosiciele, ma racjonalne wytłumaczenie? Czy przypadkowy kontakt fizyczny jest powodem do niepokoju? Na te pytania...
TRANSPOZONY - WĘDRUJĄCE DNA Zmiany mutacyjne w genomach organizmów zachodzą stosunkowo rzadko. Skomplikowane, wielostopniowe mechanizmy stoją na straży stabilności składu genetycznego komórki. Zdarzają się jednak w przyrodzie przypadki, że w...
Inżynieria genetyczna, wprowadzanie do nici kwasów nukleinowych komórki obcych genów, które powodują w niej ekspresję pożądanych, nowych cech, np. wprowadzenie do komórki pałeczki okrężnicy genu warunkującego wytwarzanie insuliny w hodowli...
Hormony-związki chemiczne typu białkowego(nie są enzymami)które koordynują i regulują procesy chemiczne w organizmie 1.Gruczoły dokrewne(wydzielanie wewnętrzne) a)budowa: narządy pozbawione kanałów wyprowadzających mogą występować w ramach...
CO TO SĄ WITAMINY? Witaminami nazywa się szereg różnych związków które: 1. Są składnikami niezbędnymi w żywieniu człowieka dla normalnego przebiegu szeregu procesów zachodzących w jego tkankach. 2. Nie mogą być wytwarzane przez organizm i...
Wegetarianizm, czyli dieta polegająca na spożywaniu pokarmów jarskich (bez mięsa) znana była już w starożytności. W tamtych czasach, główny powód takiego żywienia stanowiły względy etyczno-religijne. Na przykład w Indiach ten rodzaj diety...
U #STRUNOWCÓW: Występowanie centralnych części układu krwionośnego, po brzusznej stronie ciała pod przewodem pokarmowym, jest bardzo charakterystyczną cechą strunowców, nie spotykaną nigdzie w obrębie bezkręgowców łącznie...
Nikotynizm - choroba XX wieku Palenie tytoniu nie jest zwyczajnym zjawiskiem. Po pierwsze - papierosy są jedynym legalnie sprzedawanym na całym świecie produktem o udowodnionym działaniu rakotwórczym. Po drugie - nowotwory złośliwe czy zawał...
PARKI NARODOWE Parki narodowe należą do grupy obszarów charakteryzujących się szczególnie dużą atrakcyjnością turystyczną. Decyduje o tym wysokie walory środowiska przyrodniczego, przy dostępności większości ich obszarów dla...
Gruźlica jako choroba społeczna (Mycabacterium tuberculosis) Gruźlica jest chorobą zakaźną, znaną od dawna i wciąż pozostaje jedna z głównych przyczyn zgonów. Do zarażenia gruźlicą dochodzi drogą kropelkową. W przypadkach typowych bakterie...
Znaczenie nazwy: Słowo „Alergia” pochodzi z greki. To powszechnie praktykowane w nazewnictwo medycznym słowo składa się z rdzeni dwóch wyrazów: „allos” znaczącego „inaczej” oraz „ergon” oznaczającego „czynność”. Określenie to używane w...
Spis Treści: 1. Co to są witaminy? 2. Jak powstało nazewnictwo witamin. 3. Występowanie w żywności i działanie 1. Witaminami nazywa się szereg różnych związków, które: A) Są składnikami niezbędnymi w żywieniu człowieka dla normalnego...
ANTYKONCEPCJA oznacza świadome zapobieganie ciąży. Większość młodych ludzi rozpoczynających współżycie seksualne ma zbyt małą wiedzę o antykoncepcji. Specyficzność seksualizmu człowieka przejawia się między innymi w tym, że stosunki płciowe...
Tkanka - zespół komórek przystosowany do pełnienia określonych funkcji Tkanka nabłonkowa - składa się z komórek ściśle przylegających, okrywa ciało zwierząt z zewnątrz oraz wyściela jamy ciała, pozbawiona substancji międzykomórkowej. Tkanka...
AIDS jest chorobą wywołaną przez wirusa HIV, który uszkadza układ odpornościowy organizmu ludzkiego, w wyniku czego dochodzi do zakażeń różnymi drobnoustrojami lub rozwoju pewnego rodzaju nowotworów. AIDS- zespół nabytego upośledzenia...
Choroba nazywa się fachowo bydlęcą encefalopatią gąbczastą (BSE). Powoduje ona degeneracyjne zmiany w mózgu zwierzęcia i ze względu na objawy określana jest jako choroba szalonych krów. Czynnikiem chorobotwórczym jest pewna odmiana białka zwana...
Szkodliwości wywołane przez alkohol. Nazwa alkohol wywodzi się z języka arabskiego, w którym słowo „alkuhl” oznacza delikatny proszek. Alkohol etylowy, w postaci czystej jest cieczą przejrzystą i bezbarwną, lżejszą od wody. W wodzie rozpuszcza...
Układ pokarmowy spełnia bardzo ważne zadanie, przekształca spożywany przez człowieka pokarm, dostarczajc organizmowi energii i składników odżywczych, których potrzebuje on do spełnienia różnorodnych funkcji życiowych. Jama ustna : W niej...
BIOGENY- 6 pierwiastków stanowiących podstawę budowy związków organicznych, są nimi: C,O,H,N i S,P. MAKROELEMENTY- stanowią około 99% masy organizmu WĘGIEL-[C], jest podstawowym pierwiastkiem organicznym. Budowa jego atomów pozwala na...
Mocz powstaje w wyniku trzech procesów: - filtracji - resorpcja ( wchłanianie zwrotne ) - sekrecja ( wydzielanie ) I FILTRACJA: Zachodzi w kłębuszku nerkowym, powstaje przesącz o składzie podobnym do osocza krwi zwanym moczem...
Meteoryzm- jeszcze jeden argument przeciw lataniu samolotem? Z taką opinią można by się spotkać. Ile w niej prawdy a ile fikcji postaram się rozsądzić w poniższych rozważaniach. Meteoryzm są to wzdęcie żołądka wywołane...
Świat istot żywych jest bardzo zróżnicowany. Wielka ilość informacji stwarza potrzebę ujęcia wiedzy o poszczególnych organizmach w logiczny i przejrzysty układ. Zadanie to spełnia dyscyplina naukowa zwana systematyką. Ze względu na to, że...
Higieniczny tryb życia zapobiega chorobom układu krążenia, w tym m.in. chorobom serca. Najczęstszymi chorobami serca są nadciśnienie tętnicze oraz choroba niedokrwienna serca, której zazwyczaj rezultatem jest zawał mięśnia sercowego, prowadzący...
Efekt cieplarniany, wzrost temperatury planety spowodowany zwiększoną koncentracja dwutlenku węgla (lub innych gazów nieprzezroczystych dla podczerwonego promieniowania – tzw. gazów cieplarnianych), jeden z negatywnych skutków skażenia środowiska...
Otyłość jest zespołem chorobowym cechującym się zwiększeniem masy ciała ponad przyjętą normę, co zależy od powiększenia ilości tłuszczu w ciele. Następuje to w wyniku nadmiernego wypełnienia triacyloglicerolami już istniejących komórek...
1. Nieżyt nosa- inaczej katar; jest to zapalenie śluzówki nosa, do którego dochodzi w skutek zakażenia na drodze kropelkowej; istotną przyczyną jest także oziębienie ciała; Przy katarze zmiany zapalne błony śluzowej ograniczają się zwykle do nosa,...
Kręgosłup to klucz do zdrowia. Dzięki niemu chodzimy i trzymamy się w pionie. Chroni rdzeń kręgowy, któ-rym biegną wszystkie drogi nerwowe zasilające narządy. Jego przerwanie grozi paraliżem, a nawet śmiercią Kręgosłup nazywany jest narządem...
Mocz pierwotny- płyn, który powstaje w wyniku filtracji osocza krwi zachodzącej w cewce Malpighiego i zbierającego się w torebce Bowmana. Błona filtracyjna zatrzymuje białka oraz elementy morfo- tyczne, natomiast przepuszcza zbędne produkty...
Nasze wakacje spędzamy najczęściej nad morzem, w górach bądź na zagranicznych wojażach. Często nie potrafimy docenić piękna i zróżnicowania otaczającej nas przyrody. Moja praca dotyczyć będzie województwa Świętokrzyskiego i atrakcji...
POKRYCIE CIAŁA: a. gruba skóra: - chroniąca przed utratą ciepła – włosy - regulacja strat wody - chroni przed urazami mechanicznymi i skokami temperatur - zawiera liczne receptory - tworzy barierę dla drobnoustrojów - chroni głębiej...
Jak Klonować? Jest to proces oparty na przenoszeniu (transferze) jąder komórkowych na tej samej technice, którą od wielu lat stosują naukowcy do kopiowania zwierząt z komórek zarodkowych. W tym celu potrzebne są dwie komórki. Pierwsza z nich to...
Najczęstsze choroby układu krążenia to: - tętniak - żylaki - zator - dusznica - zakrzepica - arytmia - hemoroicy - choroba wieńcowa - nadciśnienie tętnicze
Powierzchowne lub głębokie uszkodzenie tkanek jest spowodowane: -działaniem wysokiej temperatury -energii elektrycznej -promieniowania świetlnego -żrących środków chemicznych Rozróżnia się 4 stopnie: I. zaczerwienienie skóry, obrzęk,...
Drożdże - to grzyby jednokomórkowe, rozmnażające się głównie przez pączkowanie (tworząc kolonie), rzadziej przez zarodniki (drożdże zarodnikujące). Są organizmami saprofitycznymi - żyją na podłożach zawierających cukry proste, w warunkach...
EKOLOGIA Przeszło 130 lat temu niemiecki uczony Ernest Haeckel wzbogacił język naukowy nowym słowem – ekologia. Wówczas termin oznaczał badanie wzajemnego oddziaływania na siebie zwierząt i ich środowiska. W ostatnich dziesiątkach lat wygięło...